Дэлхийн технологийн тэргүүлэгч “Google” компанийн анхны Монгол ажилтан, Ахлах инженер Баярсайханы Баттулга саяхан Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллах үеэр нь уулзаж, дижитал шилжилт, хиймэл оюун, уул уурхайн салбарын ирээдүйн хөгжлийн талаар цөөн хором ярилцлаа.
Б.Баттулга бол сурагч ахуй цагаасаа олон улсын болон Монгол Улсын математик, физик, мэдээлэл зүйн олимпиадуудад өндөр амжилт гаргаж, дараа нь БНСУ-ын Инха их сургуульд бакалавр, шинжлэх ухаан, технологийн тэргүүлэх сургууль болох KAIST-д магистрын зэрэг хамгаалсан нэгэн. Тэрээр 2008 онд “Google” компанийн өндөр босго, шалгуурыг давж, тус компанид ажилласан анхны Монгол инженер болж байв.
Өдгөө тэрээр дэлхийн өнцөг булан бүрээс шалгарсан шилдэг инженерүүдтэй хамтран ажиллаж, хүн төрөлхтөн өдөр тутам ашигладаг технологийн бүтээгдэхүүнүүдийг хөгжүүлэн, инженерийн баг удирдаж байна.
Энэ удаад дэлхийн технологийн салбарын “тархи” болсон Цахиур хөндийгөөс Эрдэнэт үйлдвэрт хүрэлцэн ирсэн түүнээс үйлдвэрийн газрын дижитал шилжилтийн явц, хиймэл оюуны шийдлүүд, ERP системийн хөгжил, мөн Монгол инженерүүдийн өрсөлдөх чадварын талаарх байр суурийг хуваалцъя.
-Эрдэнэт үйлдвэрийн мэдээллийн технологийн үйл ажиллагаа, дижитал шилжилттэй танилцахад Таны анхаарлыг хамгийн их татсан зүйл юу байв?
-Дижитал шилжилтээс үүдэн бий болж буй үйл ажиллагааны оновчлол, мөн хөрөнгө оруулалтаар хийгдэж буй хүчин чадлын өргөтгөлүүд үр дүнгээ өгч байгаа нь сонирхолтой байлаа. Монгол Улсын эдийн засгийн гол тулгуур болж ирсэн Эрдэнэт үйлдвэр үйл ажиллагаагаа өргөжүүлж, хүчин чадлаа нэмэгдүүлж, цаашид олон жил үр өгөөжөө өгөх боломжуудыг бүрдүүлж чадсан нь хамгийн их анхаарал татсан.
-Манай хиймэл оюунд суурилсан тендерийн үнэлгээний “TenderEval” системийн архитектур, техникийн шийдэлд мэргэжлийн үнэлгээ өгөөч?
-Тодорхой асуудлыг хиймэл оюуны өндөр хүчин чадлыг ашиглан шийдэж чадсан нь зөвхөн Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд бус, төрийн болон хувийн хэвшлийн ижил төстэй үйл ажиллагаанд ашиглах боломжтой шийдэл болсон гэж харж байна. Мөн үйлдвэрийн орчин дахь дижитал дэд бүтэц нь үүлэн үйлчилгээг шууд ашиглах боломжгүй байх тохиолдол цөөнгүй. Ийм учраас дотооддоо найдвартай дэд бүтэц бүрдүүлэх шаардлага, сорилттой тулгардаг. Анхны хөрөнгө оруулалтын хэмжээ ч өндөр байдаг. TenderEval системийн хувьд энэхүү дэд бүтцийг сайн бүрдүүлж, дотоод орчинд ажиллах боломжтой, өндөр чанартай моделиудыг суурилуулсан байна. Энэ нь цаашид олон төрлийн хиймэл оюуны бүтээгдэхүүнд шууд ашиглах боломжтой, суурь дэд бүтэц болж чадсан гэж үзэж болно.
-Эрдэнэт үйлдвэр ERP системийг үе шаттайгаар дотоод нөөц боломжид тулгуурлан нэвтрүүлээд явж байна. ERP-г хиймэл оюун, дата аналитиктай холбож үр өгөөжийг нь нэмэгдүүлэх ямар боломжуудыг Та харж байна?
-Дотоод нөөц бололцоонд тулгуурлан бий болгосон ERP систем илүү уян хатан байх давуу талтай. Ингэснээр хөгжлийн дараагийн шатанд бусад системүүдтэй холбогдох боломж нэмэгдэнэ. ERP систем, уулын ажлын автоматжуулалт, цаашлаад боловсруулах үйлдвэрийн дижитал твин системүүдийг нэгтгэн, хиймэл оюунд суурилсан удирдлага, дүн шинжилгээний орчин бүрдүүлэх боломжтой. Эдгээр системийн хоорондын уялдаа холбоонд үндэслэн илүү оновчтой анализ хийх нөхцөл бүрдэнэ гэж харж байна.
-Дэлхийн уул уурхайн салбарт хиймэл оюун, автоматжуулалтын ямар чиг хандлага давамгайлж байна? “Эрдэнэт”-ийн нөхцөлд хамгийн бодитой хэрэгжих боломжтой нь аль нь вэ?
-Одоогийн байдлаар байгууллагын нийт датаг нэгтгэж, онтологи үүсгэснээр төрөл бүрийн дата анализийг хиймэл оюуны тусламжтайгаар хийх боломж бүрдэж байна. Гэхдээ уул уурхайн хувьд их хэмжээний дата анализ хийхээр хязгаарлагдахгүй. Тухайн датаг бодит цагт боловсруулж, үйл ажиллагааны оновчлолд ашиглах нь чухал. Иймээс дата онтологи болон бодит цагийн дижитал твинийг холбон ажиллуулах чиглэл цаашид илүү чухал болно гэж бодож байна.
-Монголын инженерүүд, IT мэргэжилтнүүдтэй уулзаад төрсөн сэтгэгдлээсээ хуваалцана уу? Дэлхийн түвшинд өрсөлдөхөд тэдэнд юу зөвлөх вэ?
-Монгол инженерүүд орчин үеийн багаж, системүүдэд маш хурдтай суралцаж, тэдгээрт үндэслэн хэрэглээний бүтээгдэхүүнүүдийг хангалттай сайн хийж байна. Одоо цаашлаад суурь системүүдийг өөрсдөө дизайн хийж, хөгжүүлэлтийн хурдыг нэмэгдүүлэх хэрэгтэй. Томоохон суурь системүүдийг хөгжүүлэхэд илүү олон хүнтэй, том багийн хамтын ажиллагаа шаардлагатай байдаг. Тиймээс багууд хоорондоо нягт хамтран ажиллах их чухал.
-Цаг гаргаж ярилцсан Танд баярлалаа.
Нар минутад мандаж минутад жаргана.
Үс засуулвал: 
Суудал: 
