• Б.МЯНГАНБАЯР: “Би хотынхоо, үйлдвэрийнхээ төлөө юм хийх ёстой” гэдэг бодол санааг аваасай

        ОХУ(ЗХУ)-д болон хуучин социалист системийн орнуудад их, дээд сургууль төгсөгчдийн IV чуулганыг энэ сарын 17-ны өдрийн 14.00 цагаас Эрдэнэт хотноо зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. Чуулганы бэлтгэл ажил хэрхэн хангагдаж байгаа талаар “ОХУ (ЗХУ)-д сургууль төгсөгчдийн холбоо”-ны Орхон аймгийн салбарын тэргүүн Б.Мянганбаяр гуайтай ярилцлаа.     -ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн чуулга уулзалтыг сэргээх нь ямар ач холбогдолтой вэ?   -Холбооны анхдугаар чуулганыг 2008 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулсан. Анхдугаар чуулганаас уриалга гаргаж, холбооны зорилго, чиглэлийг тодорхойлсон нь хамгийн том ололт байсныг энд хэлэх нь зөв байх. Тухайн үед 11 хүний бүрэлдэхүүнтэй Удирдах зөвлөлийг сонгоход миний бие гишүүнээр сонгогдож байлаа. 2010, 2012 онд хоёр жилийн хугацаатай чуулганыг зохион байгуулж, түүнээс хойш тасраад байсан юм. “ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн холбоо”-г улсын хэмжээнд УИХ-ын дарга Занданшатар тэргүүлж, энэ жил ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путиныг ирэх үеэр Улаанбаатар хотод ээлжит чуулганыг зохион байгууллаа. Одоо орон нутагтаа хийхээр төлөвлөн, бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Их, дээд сургууль төгсөгчдийн хувьд эргэх холбоогоо сайжруулах, хоорондоо танилцах, мэдлэг туршлагаа хуваалцах боломжийг бүрдүүлэх нь олон талын ач тустай. Нэгд, хотоо хөгжүүлэх, үйлдвэрлэлийн үр ашгийг дээшлүүлэх, шинэ техник технологи нэвтрүүлэх чиглэлээр хийж байгаа залуучуудын инновацийн ажлыг судалж, үр дүнг нь олон нийтэд түгээх, сурталчилах, боломжтой бол төгссөн сургуульд нь зуучлах, мэдээлэх ажлуудыг зохион байгуулна. Хоёрдугаарт, улс орны хөгжилтэй холбогдуулан залуучуудыг чадавхижуулах шаардлага бий болж байна. Энэ хүрээнд төгссөн сургууль дээрээ очиж дадлага хийх, мэргэжил дээшлүүлэн суралцахад нь гүүр болно гэж үзэж байгаа.     -Хойд хөршид сургууль төгсөгчдийн тоон судалгаа бий юу?    -Орхон аймгийн хэмжээнд ОХУ-д их, дээд сургууль төгссөн 400-500 хүн байна гэсэн тоон судалгааг хэдэн жилийн өмнө гаргаж байсан. Өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд ажиллаж байгаа 340-өөд, ажлаас чөлөөлөгдсөн болон тэтгэврийн насны 400 орчим төгсөгч байгааг судалгаагаар гаргасан. Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд 700 гаруй хүн байна гэж бодвол аймгийн хэмжээнд чамгүй тоо гарах байх. Ер нь сургууль төгсөгчдийн бүртгэлийг нарийн гаргахыг зорьж байна. Энэ нь алсдаа хэрэгтэй.     -Чуулга уулзалтын хүрээнд ямар ажлууд зохион байгуулах вэ?     -Чуулганд “Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэг”-ийн дарга, БНМАУ-ын баатар, сансрын нисгэгч Ж.Гүррагчаа, ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн /МАВСУЗ/ холбооны дэд тэргүүн, Монгол Улсын Гавьяат багш Д.Цогзолмаа нарыг урьсан. Тэд Халхын голын 80 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх хүрээнд хийгдсэн ажлууд, холбооны зүгээс цаашид тавих зорилго, зорилтуудаа тодорхой ярьж, танилцуулга мэдээлэл хийхийн зэрэгцээ санал хүсэлт хүлээн авч, төгсөгчидтэй чөлөөт ярилцлага хийх юм. Төгсөгчид хоорондоо танилцахаас гадна “Би хотынхоо, үйлдвэрийнхээ төлөө юм хийх ёстой” гэдэг бодол санааг аваасай гэж хүсч байна. Энэхүү чуулга уулзалт нь өргөн утгаараа Монгол-Оросын найрамдлыг бэхжүүлэхээр хийж байгаа ажлуудын нэг.     -Өнөөгийн залуучуудын дийлэнх хувь нь сайн сургуульд мэргэжил дээшлүүлж, мэдлэг чадвараа зузаатгахыг хүсч байгаа гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Ямар сур    -ОХУ-ын Уралын их сургууль дэлхийн “ТОП 100” сургуулийн жагсаалтад орохоор хөтөлбөр боловсруулан ажиллаж байгааг энд онцолмоор байна. “ТОП” шалгуурыг хангахын тулд нийт суралцагчдын тодорхой хувь нь гадаад оюутан байна, гадаадын улс орнуудтай хамтран ажиллах төсөл хэрэгжүүлэх, сургууль төгсөгчдийн эрдэм шинжилгээний бүтээллийг Олон улсын сэтгүүлд хэвлүүлэх зэрэг олон ажил багтдаг. Тиймээс гадаадын төгсөгчидтэйгээ холбоо тогтоож, гаднаас оюутан элсүүлэх, суралцуулах сонирхолтой болжээ. Уралын их сургууль Эрдэнэт үйлдвэртэй олон жилийн хамтын ажиллагаатай. Саяхан 17 инженер залуу тус сургуульд суралцахаар явлаа. Эрдэнэт үйлдэрт цагаан тоос дарах болон өнгөт металлургийн чиглэлээр хамтран ажиллахдаа Технологийн сургууль дээр тоног төхөөрөмж бүхий кабинет байгуулах боломжтой эсэх талаар бид санал оруулсан. Мөн Технологийн сургуулийн оюутнуудыг 2+2 хөтөлбөрөөр буюу сургалтынхаа 2 жилийг Уралын их сургуульд, үлдсэнийг эх орондоо суралцан хоёр дипломтой төгсөх талаар санал дэвшүүлээд байна. Сургуулийн дэргэдэх Мэргэжил дээшлүүлэх институтэд Эрдэнэт үйлдвэрийн инженер техникийн ажилтнууд суралцдаг байсан. Энэ уламжлалаа сэргээн, сургуультайгаа хамтран ажиллах боломж, гарц нээлттэй байна.     -Та өөрийн ажил, амьдралын арвин туршлагаас бидэндтэй хуваалцахгүй юу? ЗХУ-д ямар сургууль дүүргэсэн бэ?   -Миний бие ЗХУ-ын Свердловскийн Политехникийн дээд сургуулийг төгсөж, ЗХУ-ын Коммунист намын дэргэдэх Нийгмийн шинжлэх ухааны институтад докторын зэрэг хамгаалсан. Миний амьдралын бүх зүйл ЗХУ-д суралцаж боловсрол эзэмшсэнтэй холбоотой гэж боддог. Тэр ч утгаараа талархах сэтгэлийнхээ илэрхийлэл болгож холбооны ажилд идэвхитэй оролцохыг хичээж явна. “Свердловск хотын Политехникийн дээд сургууль төгсөгчдийн холбоо” гэж бий. Тус холбоог Улаанбаатар хотын захирагч асан Г.Мөнхбаяр ахалж, би тэргүүлэгчийн хувиар үйл ажиллагаандаа оролцож ирсэн.     -Таныг Эрдэнэт хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргын хариуцлагатай алба хашиж явсныг мэдэх хүн олон бий. Ажлын гараагаа хаанаас эхэлж байв?    -Миний бие 1967 онд Свердловскийн Политехникийн дээд сургуулийг төгсөөд 52 жил болж байна. ЗХУ-д оюутан байх үед сурлага, сахилгаараа шилдэг хүүхдүүдийг намд элсүүлдэг байлаа. Энэ журмаар намын гишүүн болж эх орондоо эргэн ирсэн юм. Улаанбаатар хотын Автозасварын заводын инженерээс ажлын гараагаа эхэлж, Ерөнхий инженер болтлоо дэвшин ажилласан. Тэр цагаас хойш тэтгэвэрт гарах хүртлээ улс төрийн ажилтан буюу намын хариуцлагатай ажил албан тушаал хашиж байлаа. Ажилчны хороонд Намын хорооны нэгдүгээр дарга, Эрдэнэт хотын намын хороонд нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, сүүлд Ардчиллаас хойш ОХУ-ын БНТува улсын Ерөнхий консулаар ажилласан. Тувагаас эргэж ирээд Эрдэнэтийн Оёдлын цехийн даргаар ажиллаж байгаад өндөр насны тэтгэвэртээ гарсан. 1980 онд Коммунист намын дэргэдэх НШУ-ны төвд түүхийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.    -Нэг ажлаас нөгөөд хөрвөж ажиллахдаа ур чадвараа хэрхэн ахиулж байв? Таны хувьд хамгийн их ачаалалтай ажил аль нь байсан бэ?   -Би 1985 онд 42 настайдаа Эрдэнэт хотын Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ирсэн. Тэр үед залуу байж гэж бодогддог. Нэг намын системтэй байх үед бүх зүйл дээр намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга шийдвэр гаргадаг байлаа. Ер нь намын ажилтай холбоогүй зүйл гэж байсангүй. Тэр ч утгаараа хувь хүнээс хамгийн их ур чадвар шаардсан ажил байсан гэж бодож байна. Энэ албан тушаал дээр сууж байгаа хүн олон талын боловсрол, мэдлэгтэй байх ёстой. Би Металлургийн буюу цутгуурын инженер мэргэжилтэй хүн. Гэтэл зориуд энэ том үйлдвэр дагасан хотыг удирдахад техникийн боловсролтой хүн байх шаардлагатай гэж үзсэн хэрэг л дээ. Мэргэжлийн чиглэлээр Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд, инженер техникийн ажилтнуудтай уулзахад ямар ч байсан мэргэжлийн баримжаатай, энэ хүн худлаа хэлж байна уу, үгүй юу гэдгийг ялгаж таних чадвартай байлаа. Үндсэндээ суурь мэргэжил дээрээ үндэслэн өөрийгөө хөгжүүлж, тавигдсан шаардлагад тохируулан уншиж судалж, харилцаандаа их анхаарсан. Нэр төрөө өсгөхийн тулд бус улс орны эрх ашгийн үүднээс эдгээрийг хийдэг байлаа.    -Өнөөгийн залуучуудад хандан таны хэлэх үг?   -Би өөрийн амьдралын түүхээс цухас ярья. Улаанбаатар хотын Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга н.Алтангэрэл намайг өрөөндөө дуудаж, “Автозасварын заводын намын хорооны даргаар тавина” гэсэн саналаа хэлсэн юм. Тухайн үед Зөвлөлтийн хөрөнгөөр тохижуулсан Автозасварын завод нь 1200-аад хүнтэй, 1000 машинд их завсар хийдэг томоохон бүтэц байлаа. Намын ажлын талаар ойлголтгүй, тэр чиглэлийн сургууль соёл төгсөөгүй надад энэ санал хэтэрхий ахадсан. Үүнийгээ ч хэлсэн. Гэтэл н.Алтангэрэл дарга, “Би 29 насандаа Хүнсний үйлдвэрийн Сайдаар ажиллаж байлаа. Мянганбаяр аа, чи 29 насандаа 1200 хүнтэй жижиг заводыг ахлаад явж чадна. Юуны тулд ЗХУ-д сургууль төгслөө” гэж билээ. Ингээд би хорооны даргын үүрэгт ажилд томилогдсон. Итгэл, хариуцлага дааж явна гэдэг амаргүй. Дараа нь ЗХУ-д Намын сургууль төгсөж ирээд Ховд аймаг хариуцсан хорооны зохион байгуулагчаар ажиллаж байгаад Ажилчны районы Намын хороон даргын ажлыг хийсэн байдаг юм. Тэндээсээ Эрдэнэтдээ ирсэн. Энэ бүхнийг хэлэхийн учир нь хүн алсаа харсан зорилготой байх хэрэгтэйг залуустаа хэлэхийг хүслээ. Зорилгодоо хөтлөгдөн, өөрийгөө удирдах нь хамгийн зөв. Хариуцлагатай ажил хийхийн хэрээр өөртөө өндөр шаардлага тавьдаг юм билээ. Хамгийн наанадаж ажилдаа цагтаа ирдэг, цагтаа тардаг, ажил дээрээ үр бүтээлтэй ажиллах гээд олон зүйл яригдана. Зүгээр цаг өнгөрөөж суух нь сонин биш, санаачилгатай ажиллах хэрэгтэй л гэж зөвлөмөөр санагддаг. Аливаа санаачилга жижигдэнэ гэж байдаггүй. Эмх цэгцтэй, шударга байх тухай бодох хэрэгтэй. Одоогийн хүмүүс ядарсан зүдэрснээ гайхаж, халаглан, хэт залхуу болсон юм шиг санагддаг. Хот суурин газар амьдарч байгаа хүмүүст даарч хөрөх асуудал алга, сайхан л байна шүү дээ. Дэнгийн гэрэлд ном уншдаг цаг үе өнгөрсөн. Улс орныхоо хөгжлийг эерэгээр харж байна. Бид шилжилт, өөрчлөлтийг өөдрөгөөр харах хэрэгтэй.    -ОХУ-д сургууль төгсөгчдийг уриалсан үгээр энэ ярилцлагаа өндөрлье?    -Бидний зохион байгуулах үйл ажиллагаанд хүрэлцэн ирээрэй гэж төгсөгчдөө уриалмаар байна. Та бүхэнтэйгээ хамт санаа оноогоо хуваалцан, цаашдын ажлаа төлөвлөн ярилцъя. И.Чинтогтох Фото: Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • “Эрдэнэс Тавантолгой”-н ажилтнууд Эрдэнэт үйлдвэрээс туршлага судлав

       Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хамтын ажиллагааны хүрээнд тус компанийн ХАБЭА-н 22 ажилтан өчигдөр ирж, манай үйлдвэрээс туршлага судаллаа. Зочдыг  үйлдвэрийн газрын ХАБЭА-н хэлтсийн удирдлага хүлээн авч  үйл ажиллагаа, бүтэц, зохион байгуулалт, хэрэгжүүлж буй шинэ төслүүдийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулж, ярилцлага хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н бодлого, зардлын бүрдэл, аюултай тохиолдлыг хэрхэн судалж буй зэрэг асуудал тэдний анхаарлыг татаж, заримыг нь компанидаа нэвтрүүлэх боломжтойг хэлсэн. Тэд Ил уурхай, Баяжуулах үйлдвэр, Эрдэнэт сувиллын цогцолбор, Технологийн сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-тай энэ оны 6-р сарын 28-нд хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан юм.    Я.Энхтуяа     Дэлгэрэнгүй...
  • Бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлнэ

       Дэлхийд байгаа зэсийн нөөц 5.6 тэрбум тонн, үүнээс тодорхойлогдсон нөөц нь 2.1 тэрбум тонн, уул уурхайн олборлох хүчин чадал нь 24 сая тонн байгаа бол уул уурхайн байгууллагууд 20.6 сая тонн зэс олборлон гаргаж байна. Энэ судалгааг Засгийн газар хоорондын байгууллага болох Олон улсын Зэс судлалын байгууллагын ээлжит хуралдааны үеэр мэдээлжээ.     Олон улсын зэс судлалын байгууллагад зэс үйлдвэрлэдэг болон зэс хэрэглэдэг 26 орон гишүүнчлэлээр элсжээ. Энэ байгууллагад Монгол Улс 2017 онд нэгдэн хамтын ажиллагааг Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн хариуцан ажилладаг юм.     Жилд хоёр удаа хурлаа зохион байгуулдаг уламжлалтай тус байгууллагын ээлжит хуралдаан Португал улсын Лисбон хотноо болж Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ нар оролцоод ирлээ.    Хуралдаанд гишүүн орнуудаас гадна ажиглагчаар арав гаруй орны төлөөлөгчид оролцож зэсийн талаарх техник, технологи, байгаль орчин хамгаалал, эрүүл ахуй, зэсийн худалдаа, зэсийн зах зээлийн цаашдын чиг хандлага ямар байгаа талаар судалгаа хийж гарын авлага, ном бэлтгэн гишүүн байгууллагууддаа өгдөг байна.    “Энэ байгууллага нь зэс худалдан авалт, зэсийн зах зээлийн тухай дэлхий дахинд цогц мэдээллийг хүргэх зорилготой юм. Хуралдаанаар зэсийн эргэн тойронд өрнөж буй үйл явдлыг багцлан гишүүддээ өгдөг. Өмнөх хурлаас гарсан шийдвэрийг үндэслэн дүгнэлт хийж,  цаашид хэрхэн тухайгаа ярилцаж санал бодлоо солилцлоо” гэж Эрдэнэт үйлдвэрийн Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ ярилаа.     Зэсийн уурхайнуудын агуулга буурч, зэсийн хэрэглээ өсөж байгаа энэ үед дэлхий нийтээр зэсийн хэрэглээг хэрхэн хангах асуудлуудыг ч энэ удаагийн хурлаар онцлон хөндсөн байна. Түүнчлэн байгаль орчны нөхөн сэргээлт, зэсийн баяжмалын хорт элементүүдийн хязгаарыг хэрхэн доошлуулах, бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлэх зэрэг илтгэлүүдийг хэлэлцэж, зэсийн цаашдын хандлагын талаар санал бодлоо солилцжээ.      А.Бямбамаа Дэлгэрэнгүй...
  • Бутлагдсан хүдэр дамжуулах хүчин чадал нэмэгдэв

       Эрдэнэт үйлдвэрийн голт зүрхэн цех болох Баяжуулах үйлдвэрийн Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 11, 17-р конвейерийн редукторыг шинэчлэн солих ажил өчигдөр 16 цагийн турш үргэлжилж, 23 цаг 30 минутад тоног төхөөрөмжийг амжилттай залгалаа. ХБНГУ-ын Sew euro driwe компанийн ХЗК-260 маркийн хоёр редуктор конвейерт суурилуулснаар цагт 3600 хүртэл тонн хүдэр нунтаглалт руу дамжуулах боломж бүрдэж, хүчин чадал нэмэгдлээ. Ингэснээр төв корпусын есөн тээрмийг хүдрээр найдвартай хангахаас гадна засварын ажил багасаж, үйлдвэрлэлийн найдвартай ажиллагаа бүрэн хангагдав. Тус хэсгийн тоног төхөөрөмжийг түр хугацаанд зогсоож хийсэн техникийн шинэчлэлийн хүнд ачаалалтай энэхүү ажлыг Баяжуулах үйлдвэрийн Засварын болон Бутлан тээвэрлэх хэсгийн ажилчид нарийн тооцоолол, өндөр зохион байгуулалттайгаар хамтран гүйцэтгэсэн байна. Редукторыг хүчин чадал өндөртэй, орчин үеийнхээр шинэчлэх ажил хуучин конвейруудын 60 орчим хувьд нь хийгджээ. Эхнийхийг 2013 онд шинэчилсэн бөгөөд одоогоор эвдрэл доголдол гараагүй хэвийн ажиллаж байна. Мөн техникийн шинэчлэлийн хүрээнд Бутлан тээвэрлэх хэсэгт АНУ-д үйлдвэрлэсэн “Метсо” компанийн бутлуур суурилуулах ажил үргэлжилж байна. Ирэх жил нэг дунд, нэг жижиг бутлуур солих юм. Ингэснээр жилд 22 сая тонн хүдэр хүлээн авч бутлах нөхцөл бүрдэнэ. Харин энэ жилийн хувьд тус хамт олон 17 сая 233 мянган тонн хүдэр хүлээн авч боловсруулахаас 104 мянган тонноор илүү гаргасан амжилттай явна. М.ОДГЭРЭЛ Фото: Б.БАТТӨГС Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Мажинбуу: Найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн уламжлалыг хадгалж, залуу үеийнхэнд ойлгуулж, үлдээх учиртай

       Жил бүрийн намар Монгол-Орос хоёр орны найрамдалт харилцааны түүх, дурсгалыг сэргээж, үнэ цэнийг эргэн сануулж байдаг найрамдлын өдрүүд Эрдэнэт хотод өрнөдөг. Энэхүү уламжлалт өдрүүдийн энэ удаагийн онцлог, үйл ажиллагааны талаар Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт нийгэмлэгийн тэргүүн Б.Мажинбуутай ярилцлаа.    - Монгол-Оросын найрамдлын сарын ажил энэ жил уламжлал ёсоор зохион байгуулагдаж байна. Сарын ажлын сонин хачины талаар ярилцахын өмнө гадаад улс орнуудтай соёлоор харилцаж ирсэн найрамдлын нийгэмлэгийн үүх түүхээс өгүүлнэ үү?    - 1947 онд Улаанбаатар хотод ажиллаж байсан Монголын тэргүүний сэхээтнүүд гадаадтай соёлоор  харилцах Монгол  нийгэмлэг гэж байгуулсан байдаг. Тэр үеийн сэхээтнүүд тухайн үеийн Зөвлөлт Холбоот улсад суралцаж ирээд, тэнд сурч мэдсэн соёл болон бусад зүйлээ  Монголдоо нэгтгэн сурталчлах зорилгоор шатар тоглох, шүлэг, уран зохиол бичих, Оросын зохиолчдын бүтээл туурвилаас уншиж, ярилцах, орчуулга хийх, дүү шүлэг, бүжгийн уралдаан явуулах зэрэг олон хэлбэрээр тус нийгэмлэгийн үйл ажиллагааг зохион байгуулж байв. Монголын тухайн үеийн сэхээтнүүд болох нэрт эрдэмтэн Б.Ширэндэв, дипломатч Н.Лхамсүрэн, Ц.Дамдинсүрэн, Б.Ринчен нарын бичгийн их хүмүүс энэ байгууллагыг эхлүүлж, авч явж байсан. 1950-иад оны эхэн үед социалист орнууд бий болж, манай улсын гадаад харилцаа өргөжин, дипломат холбоо тогтоох хамтын ажиллагаа идэвхтэй эхэлсэн.  Энэ үед Зөвлөлт улстай холбоо харилцаагаа бэхжүүлж, хөгжүүлэх шийдвэр гарч, 1952 онд Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг хэмээх байгууллагыг байгуулсан түүхтэй юм. Тэгэхээр уг байгууллагын үүслийг 1947 оноос эхлэлтэй гэж үздэг. Түүхэн хөгжлийнхөө явцад тус байгууллагын нэр дөрвөн удаа өөрчлөгдсөн байдаг. Эхнийх нь Гадаадтай соёлоор харилцах Монголын нийгэмлэг гэж байсан бол Монгол-Оросын соёлын харилцааны нийгэмлэг, Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэх зэргээр өөрчлөгджээ. Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсний учир гэвэл 1990 онд хуучин ЗХУ задарч, бүрэлдэхүүнд нь байсан 15 бүгд найрамдах улс биеэ даасантай холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл, биеэ даасан улс орнуудыг нэгтгэн Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсэн юм билээ. Энэ үеэс бас Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажил гэж бий болсон. Найрамдлын сарын ажлыг 1921 оны 11 сарын 5-нд  Монгол, Зөвлөлтийн хооронд хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулснаар хаалтын үйл ажиллагааг нь зохион байгуулж байв. Харин нээлтийг нь жил бүрийн 10 сарын 5-нд эхлүүлж, нэг сарын туршид найрамдал, хамтын ажиллагааны олон хэлбэрийн арга хэмжээ явуулж ирлээ. Энэ уламжлал 1990 он хүртэл үргэлжилсэн. Харин 1990 оноос социалист нийгэм зах зээлийн тогтолцоонд шилжих болсноор бусад улсуудын  найрамдлын нийгэмлэгүүд тус тусдаа салсан ч Монгол дахь нийгэмлэг уламжлалаа барьж үлдсэн байдаг. Хэдийгээр Монголын найрамдлын нийгэмлэг үйл ажиллагаагаа  зогсоогоогүй ч найрамдлын сарын ажлыг урьдынх шигээ өргөн хүрээтэй тэмдэглэдэггүй болчихсон. Ийм идэвхгүй үе 2000 он хүртэл үргэлжилсэн гэж хэлж болно.  Харин манай Эрдэнэт хотын хувьд 1974 оноос эхлэн найрамдлын сарын өдрүүдийг  тогтмол тэмдэглэж ирсэн.  Учир нь Эрдэнэт хот бол Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний найрамдлын үр шимээр боссон. Тухайн үеийн Зөвлөлт холбоот улсын эдийн засаг, техник технологи, боловсон хүчний бүрэн дэмжлэгээр байгуулсан тул Эрдэнэтчүүд найрамдлын сараар хязгаарлагдахгүй өргөн хүрээ, урт удаан хугацаанд хамтын ажиллагаагаа олон хэлбэрээр өргөжүүлж ирснийг онцлох учиртай.  Ер нь 2000 оноос Монгол-Оросын хамтын ажиллагааны дахин сэргэлтийн үе эхэлсэн гэж болно. Найрамдлын сарын ажил ч мөн энэ үеэс эргэн идэвхжиж, маш өргөн цар хүрээнд өндөр ач холбогдолтой болж байна. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчөөс эхлээд яам, хэлтсийн бүх сайд, удирдлагууд, төрийн Думын гишүүд хүрэлцэн ирж оролцдог болсон. Тиймээс найрамдлын сарын ажил гэж нэрлэж байсныг найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүд гэж өөрчилсөн. Энэ өдрүүдийн хүрээнд  манай хоёр орон  нийгэм, эдийн засаг, соёл спорт, бизнесийн гээд бүхий л салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж, харилцан сурталчилдаг болсоноор энэ сарын ажлын утга учир улам бэхжиж, сэргэсэн. Найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлыг тэмдэглэж ирсэн түүх гэвэл ийм.    - Найрамдлын нийгэмлэг гэдэг байгууллагын үндсэн чиглэл, зорилго нь юу болохыг дэлгэрүүлж хэлэхгүй юу?    - Манай улс  1921 оноос хуучнаар ЗХУ-тай нягт хамтран ажиллаж, холбоотой байж ирсэн. Тэр үед Монголын эдийн засаг ЗХУ-ын тусламж, дэмжлэгээс хамааралтай байв. Бусад гадаад орнуудтай хамтарч байсан ч тухайн үеийн ЗХУ гол үүрэг гүйцэтгэж байсныг хэлэх хэрэгтэй.  Тиймээс Орос  орны соёл уламжлал, шинжлэх ухааны ололтоос суралцах, түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор 2 орны Найрамдлын нийгэмлэг ажилладаг байлаа.  Одоо ч энэ чиглэлээ баримталж байна. Манай Эрдэнэт хотын хувьд энэ уламжлал, чиг зорилгыг онцгой хадгалж явах ёстой гэж боддог. Өмнө би хэлсэн. Хоёр орны найрамдалт харилцааны үр дүнд Эрдэнэт үйлдвэр, хот байгуулагдаж, Монгол орны нийгэм эдийн засгийн хөгжилд үнэтэй хувь нэмрээ оруулсаар байна. Энэ утгаар нь авч үзвэл, Монгол-Оросыннайрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн  уламжлалт үйл ажиллагааг  цаашид хадгалж, залуу үеийнхэнд өвлүүлж үлдээх ёстой. Нөгөө талаас, энэ бол Монголын түүхийн нэгэн хэсэг гэж хэлж болно. Түүхийг түүх чигээр нь үлдээх, үнэн мөнөөр нь ойлгуулахад бас энэ байгууллагын зорилго чиглэл оршиж байна.    - Таны хувьд найрамдлын нийгэмлэгийн ажилтай хэдийнээс эхлэн холбогдсон бэ?    - 1976 оны 1 дүгээр сарын 1-нд Эрдэнэт маань хотын статустай болсон. 1974 оноос Булган аймгийн Эрдэнэт хороо гэж нэрлэгдэж байсныг манайхан мэдэх байх. Тэр үеэс л аймаг, хөдөө орон нутаг бүрт Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн салбар зөвлөл байгуулагдаж байв. Тэгэхээр манай салбар хоттойгоо чацуу юм.  Миний хувьд  1990 онд Эрдэнэт хотын Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн орон тооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж эхэлсэн. Одоо бол нэр нь өөрчлөгдсөөр Орхон аймгийн Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт  нийгэмлэг болж, өдийг хүртэл сонгуульт ажлаа хийж явна. Энэ бүх хугацаанд хамгийн идэвхтэй үйл ажиллагаатай байж ирсэн хөдөө орон нутгийн салбар гэвэл манай Эрдэнэт нийгэмлэг.    - Энэ жилийн Найрамдлын сарын өдрүүдийн онцлог нь юу вэ?    - Энэ удаагийн Найрамдлын сарын өдрүүд хоёр онцлогтой гэж үзэж байна. Энэ онд Монгол улсын тусгаар тогтнолын хувьд маш том ач холбогдолтой Халх голын дайны 80 жилийн ой тохиосон. Халхын голын 1939 оны дайны ялалт бол дэлхийн 2 дугаар дайны ялалтыг авчирхад их нөлөөлсөн гэж Орос болон дэлхийн олон түүхчид дүгнэдэг. Яагаад гэвэл, Халхын голын дайны ялалтад үнэлж баршгүй гавьяа байгуулсан олон Орос жанжнууд бий. Тухайлбал, ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн баатар, Г.К.Жуков жанжин Халх голд маш хүчтэй, цэрэг дайны түүхэнд хэрэглэж байгаагүй олон стандарт бус, санаанд оромгүй тактик гаргаж ялалтанд хүргэснийг түүхэн баримтууд өгүүлдэг. Үүнийгээ ч бас дэлхийн 2 дугаар дайнд ашигласан. Энэ утгаараа Халх голын дайны ялалтын ач холбогдол туйлын өндөр. Тиймээс ч энэ намар болсон ялалтын  ойд ОХУ-ын  Ерөнхийлөгч В.В.Путин өөрийн биеэр хүрэлцэн ирж, энэ тухай зарлан хэлсэн. Мөн манай улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хүсэлтээр Халх гол сумыг жишиг сум болгон хөгжүүлж байна. Нөгөө талаас, Халхын голын ялалт бол Монгол улсын тусгаар тогтнолыг баталгаажуулах, дэлхийн улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгдөхөд хамгийн гол үр нөлөөг үзүүлсэн. Ийм өндөр ач холбогдолтой учраас Халхын голын дайны ялалтын 80 жилийн ойг өргөн хүрээнд тэмдэглэж, энэ жилийн найрамдлын сарын өдрүүдийн үйл ажиллагааг үүнд чиглүүлж байгаа. Энэ сарын 18-ны өдөр болох хаалтын ажиллагааны үеэр Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэнг иргэдэд дахин толилуулна. Энэ бол энэ удаагийн найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлын том онцлог болж байна. Мэдээж, уламжлал ёсоор ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын дунд Монгол, Орос дууны тэмцээн, уралдаан болсон.  Мөн 11 дүгээр сарын 15,16-ны өдрүүдэд  Хангайн бүсийн ерөнхий боловсролын сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагчдын дунд Орос хэлний олимпиадыг зохион байгуулж байна. Олимпиадын үйл ажиллагаанд БНМАУ-ын баатар, сансрын нисэгч Ж.Гүррагчаа болон ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн холбооны Ерөнхийлөгч ирж, оролцоно. Ингэж ач холбогдол өгөхийн учир нь ОХУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэгээр суралцагчдын тоог нэмэгдүүлэхэд мөн оршиж байна. Өмнө нь манайхаас 200 хүүхэд л суралцдаг байсан бол сүүлийн жилүүдэд 500, харин энэ оноос 800 хүргэхээр нэмж байгаа. Ер нь манай найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн зорилго бол ОХУ-д суралцагчдыг дэмжих, орос хэл, соёл шинжлэх ухаанаас суралцан дэлгэрүүлэх чиг шугамыг баримталсаар байгаагийн нэг илрэл нь энэ юм. Мөн энэ удаагийн найрамдлын өдрүүдээр хуучин ЗХУ, одоогийн ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн чуулга уулзалтыг зохион байгуулна. 2008, 2012 онуудад уг чуулга уулзалтыг Эрдэнэт үйлдвэрийн дэмжлэгээр хийж байсан. Энэ жил үүнийг сэргээж байна. Эдгээр арга хэмжээг Оросын шинжлэх ухааны төв, ОХУ-ын Элчин сайдын яам, Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл зэрэг байгууллага хамтран зохион байгуулж, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ дэмжин ивээн тэтгэж, оролцож байна.    - Найрамдлын сарын ажлын хаалтын ажиллагаа хэзээ болох вэ?    - Энэ жилийн найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн хаалтын ажиллагаа 11 сарын 18-нд Соёл урлагийн цогцолбор буюу хуучнаар Уурхайчин соёлын ордонд болно. Уламжлал ёсоор энэ өдөр Найрамдлын өндөрлөг, Монгол-Оросын дөрвөн жанжны хөшөөнд  цэцэг өргөх, Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан зургийн үзэсгэлэн, баярын хурал концерт зэрэг цогц үйл ажиллагаа зохион байгуулагдана. Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн төдийгүй Орхон аймгийн нийт иргэд, ОХУ-д сургууль төгссөн төгсөгчдийг найрамдлын өдрүүдийн арга хэмжээнд өргөнөөр оролцохыг энэ дашрамд урьж байна. М.Балжинням Фото Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Болор-Эрдэнэ: Техникийн шинэчлэлийн ажлууд ирэх онд ч эрчимтэй үргэлжилнэ

       Эрдэнэт үйлдвэрээс хэрэгжүүлж буй “Хөрөнгө оруулалт-2019” хөтөлбөрийн хүрээнд Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэлийн ажлууд  хийгдэж байна. Эдгээр ажлын явц, гүйцэтгэл, ирэх оны зорилтын талаар Баяжуулах үйлдвэрийн Механикийн албаны дарга Б.Болор-Эрдэнээс тодруулж, ярилцлаа.          - Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд Хөрөнгө оруулалтын жилийн ажлын явц хэрхэн өрнөж байна вэ?    - Баяжуулах үйлдвэрийн хамт олон энэ онд хөрөнгө оруулалтын ажлын хүрээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэл хийхээр төлөвлөн ажиллаж байгаа.Технологийн дарааллаар яривал, механикийн чиглэлээр бутлах тоног төхөөрөмжийн КМД-13 бутлуурыг АНУ-д үйлдвэрлэгдсэн Metso компанийн МР800 бутлуураар солих ажлыг эхэлсэн. Бутлуур бүрэн шинэчлэх энэ ажлыг ирэх 12 сарын 1-нд дуусгахаар төлөвлөж байна. Мөн хүдэр нунтаглалтын тээрмийн хувьд бөмбөлөгт тээрэм дээр  МШЦ 5.5*6.5 маркийн №7 дугаар тээрмийг солих ажил өнгөрсөн сарын сүүлээр эхэлсэн. Өнөөдрийн байдлаар, уг тээрэм солих ажил төлөвлөгөөний дагуу угсралт хийгдэж байна. Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС90*30 №1 тээрмийг солихоор энэ оны засварын ажлын нэгдсэн төлөвлөгөөнд тусгасан боловч одоогоор нийлүүлэлт хийгдээгүй байна. Үүнтэй холбоотойгоор үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлтэд өөрчлөлт орж болзошгүй нөхцөл үүсч байгаа. Бидний зүгээс бүхий л шаардлагатай бэлтгэл ажлыг хангасан ч тээрэм өнөөг хүртэл ирээгүй. Үүнийг хэлэх нь зүйтэй байх. Урьдчилсан байдлаар 12 сарын эхний 7 хоногт ОХУ-аас наашаа ачигдана гэсэн мэдээ ирсэн. Хөвүүлэн баяжуулалтын чиглэлээр бид энэ онд томоохон ажлууд төлөвлөөд, гүйцэтгэж байна. Молибдений шинэ флотацийн секц барьж байгаа. Үндсэндээ механик болон цахилгаан талын ажил дууссан. Биелэлт 90-95 хувийн гүйцэтгэлтэй байна. Өнөөдрөөс FLSmidth компаниас холбогдох мэргэжилтнүүд ирж, нийлүүлэгч талаас хариуцах нарийн тохируулгын ажлыг эхлүүллээ. Энэ ажлыг ирэх сарын эхээр дуусгахаар төлөвлөсөн.  Дараагийн бас нэг том ажил Шүүн хатаах хэсгийн молибдений даралтат шүүлтүүр суурилуулах ажил байгаа. Энэ сарын эхээр уг ажил эхлээд, төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байна. Тоног төхөөрөмж нь бэлэн болсон. Одоогоор суурийг нь угсарч байна. Ирэх сарын дундуур дуусгаж, залгахаар төлөвлөж байгаа. Мөн нийлүүлэгч компанийн мэргэжилтнүүд ирж, ажиллана. Техникийн шинэчлэлийн хүрээнд хийгдэж буй ажлуудын тухайд ийм байна.    - Молибдений флотацийн шинэ секц барьж байгаа. Үүнийг ашиглалтад оруулснаар ямар ач холбогдол өгөх вэ?   - Нэгдүгээрт, энэ шинэ секцийн флотмашинууд нь бүрэн автоматжуулагдсан, битүү учир тухайн ажлын байрны нөхцөлийг сайжруулна. Учир нь хуучин секц дээр задгай флотмашинууд нь маш халууны улмаас уур дэгдэн, янз бүрийн урвалжууд нь ажилчдад шууд сөргөөр нөлөөлж байсан. Хоёрдугаарт, үйлдвэрлэлийн тасралтгүй найдвартай ажиллагааг нэмэгдүүлнэ. Гуравдугаарт, хүдэр боловсруулалтын хэмжээ нэмэгдэхэд молибдений флотаци асуудалгүй жигд ажиллах боломж бүрдэнэ. Нөгөө талаас бүтээгдэхүүний чанарт сайн нөлөөтэй. Ийм давуу талуудыг олж харсаны үр дүнд энэхүү техникийн шинэчлэлийг хийж байна.     - Танай цехэд шаардлагатай импорт орлох бүтээгдэхүүн буюу тоног төхөөрөмжийн эд ангиудыг Засвар механикийн заводад үйлдвэрлэх боломжтой. Зарим нэр төрлийг нь үйлдвэрлэж байгаа. Энэ чиглэлд хэрхэн хамтарч байна вэ?    - Мэдээж, энэ тун чухал асуудал. Импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлээр өөрсдийн хэрэгцээ шаардлагыг хангах зорилтыг бид аль аль нь хэрэгжүүлэхийн төлөө ажиллаж байна. Өнгөрсөн онд  Баяжуулах үйлдвэрийн туузан конвейруудын роликийг Засвар механикийн заводад манай захиалгаар үйлдвэрлэж эхэлсэн. Энэ онд бид ийм ролик гаднаас огт аваагүй. Учир нь Засвар механикийн заводын үйлдвэрлэж нийлүүлсэн роликууд манай хэрэгцээг бүрэн хангаж буй. Энэ бол маш талархууштай, үр дүнтэй хамтын ажиллагаа гэж хэлмээр байна. Мөн бид хавтант тэжээгүүрүүдийн хавтанг захиалж хийлгэж байна. Энэ онд бид гурван ширхэг иж бүрдэл хавтанг Засвар механикийн заводад хийлгэж, авч тавьсан. Бас их үр дүнтэй ажил болсон. Чанарын шаардлага хангаж байгаа. Тиймээс цаашид үүнийг ЗМЗ-д   үйлдвэрлээд, нийлүүлээд явах бүрэн боломжтой гэдэг нь харагдсан. Цаашлаад Warman төрлийн булинга шахах насосны эд ангийг үйлдвэрлэх талаар төлөвлөгөө гарган ажиллаж байна. Бид саяхан Хятад улсын зарим үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцаад ирсэн. Тэнд хийж байгаа зарим бүтээгдэхүүнүүдийг манай үйлдвэрт үйлдвэрлэх боломжтой нь харагдаж байсан. Иймд Засвар Механикийн Заводын мэргэжилтнүүдийг тусгайлан импорт орлох бүтээгдэхүүнийг нэмэгдүүлэх зорилгоор машин үйлдвэрлэлийн зарим үйлдвэрүүдтэй танилцуулж, Орхон аймгийн аж үйлдвэрлэлийн паркийн үйл ажиллагаатай уялдуулан цогц төлөвлөгөө гарган ажиллах боломжтой гэж үзэж байна.       - Ирэх сард хэд хэдэн шинэчлэлийн ажлууд дуусаж, ашиглалтад орох юм байна. Энэ онд хийхээр төлөвлөсөн их засварын ажлуудын явцыг дүгнэвэл?    - Тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн бүх ажлууд төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байгааг дахин онцолж хэлье. Энэ оны 4 дүгээр улиралд манайхан ачаалалтай ажиллаж байна. Энэ нь нэг талаас үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө, нөгөө талаас тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн ажлууд давхар хийгдэж байгаа. Гэсэн ч манай цехийн хамт олон 12 сарын 14-нөөс өмнө томоохон шинэчлэлийн ажлуудаа дуусгаж, хүлээлгэж өгнө. 2019 онд бид их засвараар 15 ажил хийхээр төлөвлөсөн. Гүйцэтгэл 85 хувьтай байна.     - Энэ онд хөрөнгө оруулалтын бүтээн байгуулалтууд олон хийгдлээ. Ирэх онд ямар ажлууд төлөвлөгөөнд тусгагдсан байгаа вэ?    - Мэдээж, техник тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл үргэлжилнэ. Үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахын зэрэгцээ шинэчлэлийн ажлуудаа хийнэ. Бутлан тээвэрлэх хэсэгт бутлуурын шинэчлэлийг хийснээр бутлагдсан хүдрийн бүхэллэгийг бууруулж, улмаар цахилгаан эрчим хүч, ган хуягны  зарцуулалтыг багасгах боломжтой гэж харж байгаа. Тиймээс ирэх онд бид хоёр бутлуур болон 4 дүгээр тээрмийг солихоор төлөвлөсөн. Хүдэр боловсруулалтын төлөвлөгөө өсөж байгаа тул үүнтэй уялдуулан засварын цаг нэлээд буурна. Тиймээс 2020 онд засвар үйлчилгээнд ашиглаж буй багаж хэрэгсэлдээ анхаарч, механикжуулах ажлыг эрчимтэй хийнэ. Ирэх оны хоёрдугаар улиралд  Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС тээрмийг солих ажил эхлэнэ. Мөн КМД3000Т2-ДП №12   бутлуурыг Metso компанийн МР800 бутлуураар солино. Нунтаглан баяжуулах хэсгийн МШЦ 5.5*6.5 маркийн №4 дүгээр тээрмийг шинэчлэн солих ажил хийгдэнэ. Түүнчлэн зарим үндсэн конвейрийн хөтлөх механизмыг Герман улсад үйлдвэрлэгдсэн SEW Eurodrive компанийн хөтлөх механизмуудаар солих ажлуудыг  эрчимтэй хийхээр төлөвлөж байна. Энэ бүх техникийн шинэчлэл нь хүдэр боловсруулалтын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд үйлдвэрлэлийн  тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангах гол хөшүүрэг болно. Тиймээс үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нэмэгдэх хэрээр техникийн шинэчлэлийн ажил хурдацтай эрчимтэй хийгдэх шаардлагатай юм.    М.Балжинням Фото Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүд бүгд биелжээ

       Баялгийг бүтээгч Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон  11-р сарын эхний арав хоногийн байдлаар үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүдээ 100-135.1 хувиар биелүүлэн ажиллаж байна.     Уулын цул гаргалт 104.9 хувь, хөрс хуулалт 101.3 хувь, хүдэр олборлолтын төлөвлөгөөг 109 хувиар биелүүлжээ. Хүдэр дэх металлын агуулга зэсээр 101.5 хувь, молбиденоор 125,1 хувиар биелүүлсэн бол  металл авалт зэсээр 100 хувь, молибденоор 135.1 хувь , баяжмал дах металлын агуулга зэсээр 100.8 хувь, молибденоор 103.1 хувиар тус тус биелжээ.    Тайлант хугацаанд ачигдсан зэсийн баяжмалын чанар 100.8 хувь бол ачигдсан зэсийн баяжмал дахь металл 103.9 хувь, ачигдсан молибдены баяжмалын чанар 103.1 хувьтай биелжээ.    Ийнхүү Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон төлөвлөгөөт даалгавруудаа амжилттай биелүүлэн ажиллаж байна.     А.Бямбамаа   Дэлгэрэнгүй...
  • Н.МАНЧУК: Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа сургаж дадлагажуулахад анхаарна

       Технологийн сургуулийн Сургалт хариуцсан орлогч захирал Н.Манчуктай тус сургуульд ойрын үед өрнөж буй үйл явдал хийгээд хэтийн зорилтын талаар ярилцлаа.      - Энэ хичээлийн жилд танайд хэчнээн оюутан сурагч суралцаж байна вэ?    - Манай сургууль 2019-2020 оны хичээлийн жилд 164 оюутан, сурагч, суралцагч элсүүлж авсан. Үүнээс ахлах сургуульд 41, мэргэжлийн анхан шатны боловсрол олгох сургалтын нэг жилийн ангид 27, бакалаврын сургалтад 68, магистрт 28 оюутан  элсэж, одоо 728 оюутан сурагч суралцаж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилд 117 оюутан сурагч төгссөн.    - Ахлах сургуульдаа Кембрижийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээр зорьж байгаа. Энэ талаараа ярина уу?    - Бид Олон улсын Кембрижийн хөтөлбөрийн зөвлөлд хүсэлт явуулсан. Хүсэлтийг маань хүлээн авч хөтөлбөр хэрэгжвэл найман хичээл англи хэл дээр явагдана. Үүнтэй холбоотой ирэх оны нэгдүгээр сард Францаас математикийн ухааны доктор, түүнчлэн гадаадын хэд хэдэн багш урьж, багш нартаа туршлага судлуулахаар зэхэж байна. Одоо бид 10-12-р ангид сургалт явуулдаг энэ хөтөлбөр хэрэгжвэл 9-12-р ангид сургалт явуулах юм.    - Технологийн сургуулийн Боловсролын магадлан итгэмжлэлд орох явц аль шатанд явна?   - Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид тайлангаа бичиж, энэ оны гуравдугаар сард Боловсролын магадлан итгэмжлэлийн Үндэсний зөвлөлд  хүсэлт гаргасан. Тавдугаар сард манай сургууль өөрийн үнэлгээний тайлангаа явуулсан. Ингээд 10-р сарын 16-18-нд БМИҮЗ-ийн зохицуулагч, гурван шинжээч манай сургууль дээр ажилласан. Тэд манай өөрийн үнэлгээний тайлантай холбоотой баримт материалтай танилцаж, сургуулийн багш, оюутнууд, төгсөгч, ажил олгогчидтой уулзаж, сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцсан. Энэ нь манай сургуульд гурав дахь удаагаа явагдаж байгаа магадлан итгэмжлэл. 2002 онд анх удаа, 2009 онд хоёр дахиа магадлан итгэмжлэлд орсон. Одоо 10 жилийн дараа гурав дахиа магадлан итгэмжлэлд орж байна.    - Магадлан итгэмжлэлийн дүн хэзээ гарах вэ?    - Шинжээчид бидэнд зөвлөмжөө хараахан ирүүлээгүй байна. Шинжээчдийн зөвлөмжийн дагуу бид шалгуур бүр дээр сайжруулалт хийгээд буцааж явуулна. Түүний дараа шинжээчид тайлангийн үр дүнг комисст хүлээлгэн өгнө. Комиссын шийдвэрээр манай сургууль магадлан итгэмжлэгдэх эсэхийг шийднэ. Төлөвлөгөөт хугацаагаар 12-р сард багтаад шийдвэр гарчих байх.    - Технологийн сургуулийн ирээдүйн талаар таны бодлыг сонсъё?    - Манай хамт олон Олон улсын судалгаанд суурилсан институт болох зорилттой ажилладаг. Үүний тулд эхний ээлжинд гадаад харилцаагаа тэлэх ёстой. Гадаадад үнэлэгдэж байж л олон улсын институт болно. Ингээд хамтран ажилладаг байгууллагуудтайгаа гадаадын тэтгэлэг олгох тухай яриа хэлэлцээр хийж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид Японы Нагоя, Акита их сургуулийн профессорыг урьж оюутнууддаа хичээл заалгасан. Японы Засгийн газраас зардлыг нь дааж Sakura science хөтөлбөрөөр өнгөрсөн хавар манай нэг оюутныг дадлагажуулсан. Энэ жил Sakura science хөтөлбөрөөс дахин нэг хүүхдэд тэтгэлэг олгосон. Ирэх 1-р сард явах юм. Мөн ахлах сургуулиас Хятад улс руу нэг жилийн хугацаатай хэлний сургалтад төлбөргүй сургах тэтгэлэг зарласан. Одоогоор явах сурагч нь тодроогүй байна. Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа гадагш явуулж сургах, дадлагажуулахад анхаарч байгаа.    - Япон  улсын сургуулиудтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж  байна уу?   - ШУТИС Японы сургуулиудтай нэлээн өргөн харилцаатай. Хамтын ажиллагаатай сургуулиудад оюутнууд нэг жил хүртэлх хугацаагаар төлбөргүй суралцах боломж байдаг. Энэ боломжийг сургуульдаа авчрахаар зорьж байна. Оюутнууд 7 хоног ч гэсэн гадагш яваад ирэхэд л “нүд тайлагдаж” гадаад хэл үзэж тэнд суралцах хэрэгтэйг маш сайн ойлгодог. Манай сургууль хэлний төвтэй болохоор боломж харьцангуй их. Сурч буй мэргэжлээрээ Японд дадлага, судалгааны ажил хийх, дипломын ажлаа бичээд ирэх ч боломж бий.    - Оюутан сурагчдын гадаад хэлний боловсролд хэрхэн анхаарч байгаа вэ?    - Сүүлийн үед нэг хоёрдугаар курсээс хэлний сургалтад суралцуулж төгсөхөөс нь өмнө гадаад хэлний шалгалт авдаг болсон. Өөрөөр хэлбэл гадаад хэлний шалгалтаа давж байж диплом хамгаална. Ингэж “шахсанаар” тухайн оюутанд гадаадын их сургуульд сурах боломж нэмэгдэнэ. Эрдэнэтийн хүүхдүүд АНУ-ын Аляска Фейрбанксын их сургуульд тухайн орон нутгийн сургалтын төлбөрөөр суралцах боломжтой. Ихэнх орнууд гадаадынхныг өндөр төлбөртэй сургадаг. Тухайн орон нутгийнхаа иргэний адил төлбөрөөр суралцах нь ихээхэн хямд тусдаг. Манай сургуульд сурч байгаа Эрдэнэтийн хүүхдүүдэд ийм боломж өндөр байгаа.    - Оюутны мэдлэг чадвар, чадамжийг сайжруулах чиглэлээр танай сургууль хэрхэн ажиллаж байна?    - Оюутны мэргэжлийн мэдлэг, чадвар багшаас шалтгаална. Мөн сургалтын хөтөлбөртэй ч бас холбоотой. Нөгөөтэйгүүр бид сайн оюутан элсүүлж, чанартай боловсон хүчин бэлтгэх зорилготой байгаа. 2018 оноос манай сургууль босго оноогоо 500 болгосон. ШУТИС-ийнх 450 байдаг. Тэгэхлээр манай босгыг давсан л  бол мундаг хүүхэд. Бид  үр дүнд суурилсан сургалтын хөтөлбөр боловсруулаад гурван жил болж байна. Долоон хөтөлбөрөөс гурвыг нь эцэслэсэн. ШУТИС-ийн хөтөлбөрийн ерөнхий хороо дэмжсэн. Одоо ШУТИС-ийн эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлэхийг хүлээж байгаа. Дэмжигдвэл сургалтдаа эдгээр хөтөлбөрөө хэрэгжүүлнэ.    - Япон улсад суралцсан хүний хувьд манай оюутнуудад тэднээс юуг авч  хэрэгжүүлмээр санагдсан бэ?   - Монгол хүүхдүүд чөлөөтэй, задгай сэтгэдэг. Юмыг  аль ч талаас нь харж чаддагаараа япончуудаас давуу талтай. Төлөвлөдөггүй, цагийн юмыг цагт нь хийдэггүй дутагдал манайханд бий. Үүнийгээ засаад төлөвлөгөөтэй, аливаад дүрмийг чанд баримтлаад сурчихвал манай оюутнууд хэнээс ч хоцрохгүй.    Японы хамгийн олон Нобелийн шагналтан төрөн гарсан Нагоягийн их сургуульд докторын зэрэг хамгаалсан эрдэмтэн бүсгүй Н.Манчук ШУТИС-д багшлахын зэрэгцээ Нагоя их сургуулийн байгуулсан лабораторийн захирлаар ажиллаж байжээ. Орон нутгийн салбарт ажиллаж, сурсан эрдмээ залууст түгээх хүсэлдээ хөтлөгдөн сонгон шалгаруулалтад орсноор 2018 оны гуравдугаар сард энд ирсэн. Гадаад харилцаагаа өргөжүүлж, улмаар судалгаанд суурилсан олон улсын институт болох Технологийн сургуулийнхаа зорилтыг хэрэгжүүлэхэд  өөрийн хувь нэмрээ оруулна гэж тэр итгэлтэй хэлсэн юм.   Я.Энхтуяа Дэлгэрэнгүй...
  • “Залуу ажилтны сургалт” боллоо

       Өнгөрсөн баасан гарагт Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цех “Залуу ажилтны сургалт” зохион байгууллаа. Сургалтын эхэнд тус цехийн дарга З.Бямба-Од цех, хэсгийнхээ үйл ажиллагаа,онцлогийн талаар мэдээлэл хийв. Уг сургалтад 35 хүртэлх насны 99 ажилтан хамрагдсан бөгөөд “Байгууллагын хөгжилд-Залуучуудын оролцоо”, “Залуу үе-Төлөвшил”, ХАБЭА-н манлайлал” зэрэг сэдвээр Хөгжлийн хэлтсийн Бүтээмж инновацын мэргэжилтэн Л.Уранцэцэг, Эрдэнэт сургуулийн ахлах багш,сэтгэл судлалын ухааны магистр Б.Уламбаяр, ХАБЭА-н хэлтсийн Тэргүүлэх инженер Ц.Оргил нар илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв. Энэ үеэр тус цехийн лаборант Б.Бота, дээж авагч Б.Шүрэнцэцэг, засварчин Д.Батзориг нарыг Орхон аймгийн хүндэт тэмдгээр  шагналаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтныг шагнаж урамшуулах журмын дагуу тэдэнд тус бүр 100 мянган төгрөгийн мөнгөн шагнал олгов.   Т.Батчулуун                 Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Нэвтрүүлэг

     Монгол ахуй соёл, нүүдэлчин хэв маяг, уламжлал, ястан үндэстний онцлогийг хойч үедээ таниулж, түүнийг түгээн дэлгэрүүлэх, өвлүүлэхээр “Ёс заншлын цогцолбор” өргөн олны өмнө үүд хаалгаа дэлгэлээ. Энэ сарын нэгэнд болсон их өргөөний нээлтийн ёслолын ажиллагаанд Орхон аймгийн удирдлагууд, төр захиргааны байгууллагын ажилтан, албан хаагчид, урлаг соёлын салбарынхан, иргэд оролцож, түүх соёлоо түгээн дэлгэрүүлж буй томоохон бүтээн байгуулалтыг үзэж сонирхлоо. Энд модон тоглоом, шагайн наадгай, гоёл чимэглэл, үндэсний дээл хувцас урлал, цагаан идээ, хөхүүрийн айраг, хөх арвайн гурил, хатаасан борц, эсгий эдлэл, дээс ширмэл, элдэж боловсруулсан арьс шир, нэхий гээд малын гаралтай түүхий эдээр хийж болох бүхнийг олонд дэлгэжээ. Ерөөл айлдаж, хан хуурын татлагаар жаврыг нь үргээсэн энэхүү их гэр 22 диаметр бүхий 380 кв.метр талбайтай. Ёс заншлын цогцолбор нь 10 га талбайд хийх бүтээн байгуулалтын томоохон ажил бөгөөд  ирэх жил 21 аймгийн гэрүүдээр хүрээгээ тэлж, Монгол нутагт амьдарч буй бүхий л ястны онцлогийг харуулахаар төлөвлөжээ. Мөн тус цогцолборын хэсэгт хөл бөмбөг, волейбол, сагсан бөмбөг, гандбол зэрэг спорт тоглоомын болон ахмадын чийрэгжүүлэлт, хүүхдийн тоглоомын талбай байрлаж, Хөдөлмөр зуслан хичээллэх юм.

Хүүхэд хүмүүжүүлэх монгол арга ухаан

     Орхон аймгийн Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын цуглуулга болох 40 мянган шагай хүүхэд хүмүүжлийн гэрт бий. Шагайн наадгайн 13 нэр төрөл болон хорол, үүцүү, даалуу гэсэн хөлөгт тоглоомыг хүүхэд багачуудад зааж сургахаар тохижуулсан нь онцлог байлаа. Боловсролын салбарт 35 жил ажилласан ахмад багш Ч.Нарангэрэл бага гэрийг хариуцан ажиллахаар болжээ. Тэрээр, “Шагай тоглох нь хүүхдийн сэтгэхүйг хөгжүүлдэг олон талын ач тустай. Би технологийн багш мэргэжилтэй. Шинэ ажлын байртай болсондоо баяртай байна. Ахмад багш бидэнд амрах зав гарахгүй нь бололтой. Ирэх зун багш нартайгаа хамтран ширдэг ширж, бэлэг дурсгалын зүйлс урлан, эндээ үйлдвэрлэл эрхэлнэ. Сайхан зүйл санаачилсан Баян-Өндөр сумын Засаг даргад баярлалаа” хэмээн сэтгэлийн үгээ уламжилсан. Тус гэрийн гадна Говил багийн хоёрдугаар сургуулийн сурагчид шагайн харваагаар цэцээ сорьж, сурсан мэдсэнээ найзууддаа сонирхууллаа. Хоёрдугаар сургуулийн жижүүр, мужаан Г.Нармандах гуай шагайн харваагаар хичээллэгч 5-17 насны 30 гаруй шавьтай. 2017 оноос хүүхдүүд нь Улсын чанартай тэмцээнд оролцож эхэлсэн бөгөөд 2018 онд хүрэл, 2019 онд алтан медалийн эзэд болжээ.

 

Боловсруулсан арьс, нэхий

     Удаах гэрээр зочлоход Увс аймгийн Тариалан сумын харьяат, Орхон аймагт 19 дэх жилдээ амьдарч суугаа Д.Жавзан гуай угтлаа. Тэмээний ноос, зогдроор утас ээрч, адууны дэлээр гэрийн оосор, бүч томох, ямааны арьсаар элэг, сарьс хийх, хонины арьс элдэх гээд гэртээ зүгээр суух дургүй тэрээр юм юм амжуулна. Энэ бүх хөдөлмөрч зан чанар ээж ааваасаа өвлөсөн эрдэм нь юм. Тэрээр цай уух зуурт “Манайх таван хүүтэй. Бүгдийг нь гэр төхөөрч тусад нь гаргасан. Зах дээр үнэгүйдээд хаяж байгаа нэг хонины арьсыг элдээд борлуулахад 35000 төгрөг болдог гэж бодохоор амьдрал гарын алган дээр байна, хүүхдүүд ээ. Одоогийн хүүхдүүд арьс элдэж, дээс томохоос залхуурдаг болсон. Хүмүүс их сонирхож байна. Мэддэг, чаддаг бүхнээ хүүхдүүдэд зааж өгөх юмсан” гэв.

Гоёл чимэглэл, үндэсний хувцас урлал

     “Эрдэнэтийн урлан бүтээгчид”ТББ-ыг төлөөлсөн гар урлаачид монгол бүсгүйн гоёл чимэглэл, дээл хувцасаар энэхүү гэрийг чимэглэжээ. Эрдэнэт хотын урлаачид төрөл бүрийн үйл ажиллагаа зохион байгуулахаар хэдэн сарын өмнөөс нэгдэн нягтарч, Төрийн бус байгууллага хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулах болжээ. Гар урлалын 20-иод нэр төрлийг эгнээндээ нэгтгэсэн тус холбоо гишүүнчлэлээ өргөжүүлэхээр ажиллаж байгаа тухайгаа холбооны тэргүүлэгч Б.Баяржаргал онцоллоо.

 

Баян-Өндөр сумын Засаг дарга C.ГАНЦОГТ:
Цогцолборыг дагуулан шинэ ажлын байрууд бий болгоно

     Олон хүний итгэл сэтгэл, дэмжлэгтэйгээр “Ёс заншлын цогцолбор”-ыг бүтээлээ. Өргөөг түшиглэн малын гаралтай түүхий эд боловсруулах 17 үйлдвэрийг цогцоор нь бий болгохыг зорьж байна. Аймаг бүрийн онцлогийг харуулсан гэрүүд байгуулснаар түүх ёс заншлыг хүүхдүүд танин мэдэх боломжтой болох юм. Өргөөг түшиглэн иргэдийн чөлөөт цагийг зөв боловсон өнгөрүүлэх, монгол арга ухаанд суралцах, хүнсний аюулгүй байдлаа хангах чиглэлд орон нутгаас анхааран ажиллах болно. Хувь хүмүүс ч оролцоо дэмжлэг үзүүлж байгаад баяртай байна. ХХҮГ, аймгийн цагдаа, хүчний байгууллагууд хамтран оролцлоо. Цогцолборыг дагуулан шинэ ажлын байрууд бий болгоно. Малын махаа зөв эрхлэх, цагаан идээгээ амьдрал ахуйдаа өргөн хэрэглэхээс эхлээд “Эко Баян-Өндөр” төслийн бүтээгдэхүүнийг иргэддээ хүргэж байна. Уг төслийн хүрээнд 2000 тонны хүлэмжийг энэ онд ашиглалтад орууллаа. Өвөл зуны хүлэмж, тоглоомын талбай, нуур цөөрөм үүсгэж амралт чөлөөт цагийн талбайг бий болгох чиглэлээр цаашид хийж хэрэгжүүлэх олон ажил төлөвлөсөн.

Эко хүнс хөх арвайн гурил

     Говь-Алтай аймгийн Чандмань сум буюу Орхон аймгаас 1000 км-ийн хол газраас хөх арвайн гурил тээвэрлэж, түүнийгээ Эрдэнэтийн брэнд бүтээгдэхүүн болгохоор ажиллаж яваа нэгэн гэр бүлтэй танилцлаа. Арвайн гурилыг шээс задгайрсан хүүхдэд шар тостой багсарч өгөхөд бие нь чангарч, эрүүл мэндийн хувьд эрс сайжирдаг хэмээн хуучилсан Н.Дадийхүү эгч өвөг дээдсээс уламжилсан чулуун тээрмийн аргаар гурилаа боловсруулж, үр хүүхдүүддээ өвлүүлэн заажээ. Худалдаанд шинэхэн савлагаатай гарсан энэ гурил “Эко Баян-Өндөр” шошгоор бусдаасаа ялгарч байна. Арвайг боловсруулж, эцсийн бүтээгдэхүүн гаргах нь гар ажиллагаа ихтэй тул өдөрт 800 гр гурил үйлдвэрлэж, кг-ийг нь 12 мянган төгрөгөөр зардаг тухай тэрээр нэмж хэллээ. Тариагаа худалдан авч нөөцлөөд үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлнэ гэдэгтээ тэд итгэлтэй байна.

Монгол борц үйлдвэрлэл

     Монголчууд хэдэн зууны тэртээгээс махаа борц болгон хатааж, хүнс хоолондоо улирал харгалзалгүй хэрэглэсээр ирсэн. Тиймээс ч үр хүүхдүүддээ зайлшгүй таниулах зүйлсийн нэг нь борц юм. Үхрийн шийр толгой, мах шуузлах болон борцлох арга, ажиллагааны талаар мэдээлэл хүргэж, өнөө үед бизнес хэлбэрээр ашиглах шинэ санааг Баян-Өндөр сумын баг хариуцсан мэргэжилтэн С.Сэрээтэрдорж танилцууллаа. Тэрээр “Хөдөөгийн залуучууд ажилгүй байна гэж ярих юм. Борцыг нүдэж нунтаглаад, шахаад савлачихвал шинэ бизнес санаа шүү дээ” хэмээн тайлбарлаа.

И.Чинтогтох

Фото: Ш.Лхамсүрэн

     “Хурд”-ынхан Монгол орноо тойрон аялан тоглолт хийхийг хүсжээ. Ингэхдээ зүгээр нэг тоглолт хийгээд буцахыг урьтал болгосонгүй. Тэд иргэдтэй уулзаж, санаа бодлыг нь сонсож, хамтдаа ярилцаж, урмын үг, ухаарал бэлэглэхээр “Хайртай” төслийг санаачлан ажил хэрэг болгосоор 19 дэх аймагтаа айлчлан ирсэн юм. Энэ бол Эрдэнэт байлаа. Төслийн багийнхан Эрдэнэтчүүдтэй халуун дотно уулзалт, яриа өрнүүлж, хэд хэдэн нэвтрүүлгийн зураг авалт хийсэн нь олны сонирхлыг ихэд татсан юм. 60-аад хүний баг бүрэлдэхүүнтэй уг төслийг улс төрөөс ангид ойлгохыг хамтлагийнхан хүссэн. Учир нь тэд урлагаар дамжуулан соён гэгээрлийг түгээх, түүн дундаа түүчээлэн оролцохыг илүүд үзжээ. Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх энэхүү санаачилгыг дэмжсэнээр өнгөрсөн зургаадугаар сарын 22-ноос төслийг бодит ажил болгох эхлэл тавигдсан байна. Тоглолт, уулзалт, нэвтрүүлгийн зураг авалтыг 25 газарт зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. Нэвтрүүлгүүдээ өөр өөр сэдвээр, уулзалт бүрийг чиглэсэн зорилгын хүрээнд хийсэн нь өвөрмөц байлаа.

     Эх орон, эрчүүд, ээж аав, цэрэг эрсийн тухай гээд сүр хүчний омогшил бадраасан олон арван дуугаараа 25 жилийн турш Монголчуудын сэтгэл зүрхэнд дүрэлзсэн “Хурд” хамтлагийнхан Цагдаагийн Ерөнхий газар, “Монгол цэргийн холбоо”, “Та Монгол ээж” ТББ-ыг эгнээндээ нэгтгэн, дуучин Б.Баярцэцэг, “Voice”-ийн шилдгүүдээр багаа бүрдүүлсэн байв. “Та Монгол ээж” сургалт, “Хөвгүүдийн яриа”, “Эр хүний ноён нуруу” уулзалт зохион байгуулсан төслийн багийнхан Эрдэнэт үйлдвэрийн ил уурхайтай танилцан, ажилчдын хоолны газраар зочилж, аварга том уулын техник болох БелАЗ-ыг үзэж сонирхон, орон нутгийн онцлогийг тусгасан тусгай нэвтрүүлгийн зураг авалтаа хийсэн юм. Дэргэдээ байгаа бүхнийг хайрлан хамгаалж, бусдад хайр түгээхийн гайхамшгийг мэдэрч, мэдрүүлж яваа “Хурд” хамтлагийн уран бүтээлчид болоод төслийн багийн зарим төлөөллийн сэтгэгдлээс хуваалцлаа.

Хамтлагийн гишүүн Д.ГАНБАЯР:Түүх, соёлоо мартахгүй байхын төлөө хичээцгээе

     Нар хур тэгширсэн сайхан үеэр Эрдэнэт хотод ирлээ. Соён гэгээрлийн энэхүү аяныхаа хүрээнд нэгнээ гэсэн амьд харилцаа бий болгохыг зорьж байна. Бидэнд хайр, хүндэтгэл дутаад байгаагаас нийгэм ороо бусгаа байна уу даа гэж бодогддог. Очсон газар бүр өөрийн онцлог, бахархах зүйлтэй байна. Тэр дундаа Дорнод аймгийн Халх гол сум, Ховд, Баян-Өлгий аймгууд гүн сэтгэгдэл үлдээлээ. Манайхан хүн бүртэй уулзаж, санаа бодлыг нь сонсож ярилцсан. Өнөө цагт Монгол эрчүүдийн ноён нуруу гундаж, бүсгүйчүүдийн нуруун дээр амьдралын их ачаа буугаад байх шиг санагдах юм. Ийм байгаагүй шүү дээ. Эрчүүд, залуучуудын нуруун дээр л Монгол минь оршин тогтноно. Түүх, соёлоо мартахгүй байхын төлөө хичээцгээе. Бид сэрэх цаг болсон. 1950, 1960-аад онд нийгмийг хэрхэн соён гэгээрүүлэх вэ гэдэг дээр олон сайхан кино бүтээсэн байдаг. Үйл явдал нь хүмүүст сэтгэлийн гэгээрлийг өгч байсан хэрэг л дээ.

 

Хамтлагийн ахлагч Д.ОТГОНБАЯР: Бид эх орны эр хүн байх ёстой

     Би урлагийн тайзнаа хөл тавиад 44 жил тоглож байна. Анх 1975 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн нээлтэд оролцож, хөгжим тоглохоор ирж байлаа. Тухайн үед гурван шар тоосгон барилгаас өөр зүйл байгаагүй. Дараа нь 1984 онд барилгын цэргийн 110 дугаар ангид алба хаахаар ирж, “Барилгачин дайчин” нэртэй хамтлаг байгуулан, орон нутгийн сонин дээр гарч байлаа. Цэрэг байхдаа Эрдэнэтийн Дулааны цахилгаан станцын үүдний хэсэгт нь шавар зуурч, бүтээн байгуулалтын ажилд гар бие оролцсон байдаг юм. Хүн хийсэн бүтээснээ эргэж харахыг хүсдэг бололтой. Ямартаа ч Эрдэнэт хотын хөгжлийн нэгээхэн хэсэгт гар бие оролцож явсандаа баярладаг. Бид эх орны эр хүн байх ёстой. Эрчүүд минь элгээрээ хэвтээд өгвөл эх орон газар хэвтэхтэй ижил болно шүү дээ.

Орхон аймгийн Засаг дарга Д.БАТЛУТ: Бидний чиг хараа нэг шугам дээр байна

      Хайр гэдэг зүйл өнөөгийн нийгэмд асар их үгүйлэгдэж байна. Энэ цаг үед “Хайртай” төслийнхөн эх орон, газар, шороо, аав ээжээ хайрлаж, түүх, соёлоо дээдлэх тал дээр асар их ач холбогдол өгч байгаад баярлалаа. Нийгмийг соён гэгээрүүлэх ажил бол хамгийн чухал зүйл. Бид орон нутгийн бодлого шийдвэрийг хүний хөгжилд чиглүүлэн ажиллаж байна. Хувь хүний хөгжлөөс нийгмийн өнгө төрх тод томруун тодорхойлогдох учир бүтээн байгуулалт, барилга байшингаас илүү хүний хөгжил рүү чиглэсэн ажлуудыг зохион байгуулах ёстой гэж үзсэн. Бидний алхаа, чиг хараа нэг шугам дээр зогсож байгаад баяртай байна. Нийгмийг соён гэгээрүүлэх ажилд хэзээд бэлэн гэдгээ илэрхийлье.

ЦЕГ-ын Хүүхдийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх тасгийн дарга, Цагдаагийн хошууч Д.БУДЗААН: Гэмт хэргийн гаралтаас хамтдаа сэргийлье

     Дэлхийн улс орнуудтай харьцуулахад Монгол улс хөгжлөөрөө бус, гэмт хэргийн гаралтаар 20 дугаарт жагсаж, жилдээ 36 мянган гэмт хэрэг манай улсад бүртгэгдэж байна. Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Цагдаагийн Ерөнхий газраас санаачлан “Яараад яахав дээ”, “Unfriend”, “Зөв тусгал”, “Нэг хором” аян хэрэгжүүлснээр гаралт 60 орчим хувиар буурсан. Энэ бүхнээс хүлээж байгаа ганц зүйл бол соёл юм. Гэмт хэргийн гаралтаас хамтдаа сэргийлснээр та, бид амар тайван нийгэмд амьдарна. Тиймээс мөрөөдлөө биелүүлсэн эрчүүд, мөрөөдлөө биелүүлж яваа залуустаа амжилт хүсье.

Орхон аймгийн Засаг даргын орлогч А.ТҮВШИНЖАРГАЛ: Төслийн багийнханд уран бүтээлийн амжилт хүсье

     Эрдмийн баяр тохиож байгаатай холбогдуулан “Хурд” хамтлагийн уран бүтээлчид маань Орхон аймгийн нэгдүгээр сургууль дээр очиж ая дуугаа өргөлөө. Соёл урлагийн цогцолборт Цагдаагийн газар, Онцгой байдлын газар, Цэргийн анги, Тагнуулын газар, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газар зэрэг тусгайлсан чиг үүрэг бүхий байгууллагын мөрдэстэй алба хаагчидтай уулзан, эр хүний жудаг, ноён нуруу, амьдралаа авч явах үзэл бодол Монгол Улсад үгүйлэгдэж байгаа талаар ярилцсан. Мөн Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар Б.Батбаяр, Монгол Улсын гавьяат багш М.Жавхлантуяа болон “Хайртай” төслийнхөн хөвгүүдэд зориулан ирээдүйд аав байх, эх орноо жолоодох арга ухааны талаар үзэл бодлоо хуваалцан, үнэтэй зөвлөгөө өглөө. А.Амарын талбайд “Эх орны төлөө” тоглолтоор Эрдэнэтчүүддээ бэлэг барих энэ бүх үйл ажиллагаанд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын удирдлагууд ихээхэн дэмжлэг үзүүлж, Орхон аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд хамтран ажиллалаа. Орхон аймаг хүний хөгжлийн индексээр улсдаа тэргүүлэгч гэдгийг улс даяар сурталчлан таниулах ажилд хамтран оролцсон та бүхэндээ баярлалаа. Төслийн багийнханд уран бүтээлийн амжилт хүсье.

 

И.Чинтогтох

Фото: Ш.Лхамсүрэн

     Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний оны эхний 8 сар болон өнгөрсөн 8 дугаар сарын дүн гарсан байна. Тус үйлдвэрийн уурхайчид оны эхнээс өнөөдрийг хүртэл 17 мянган метр куб уулын цул гаргаж, төлөвлөгөөг 103.7 хувиар, 7136.4 мянган метр куб хөрс хуулж, төлөвлөгөөг 104.2 хувиар тус тус биелүүлжээ. Энэ хугацаанд 25152 мянган тонн хүдэр олборлож, төлөвлөгөөг 103.4 хувиар, 21725 мянган тонн хүдэр Баяжуулах үйлдвэрт өгч, үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг 102.5 хувиар биелүүлсэн дүнтэй байна.

     Баяжуулагчид оны эхний 8 сард 21745 мянган тонн хүдэр боловсруулснаар төлөвлөгөө 102.6 хувиар биелжээ. Хүдэр дэх зэсийн агуулга 100 хувь, молибдены агуулга 102.4 хувийн биелэлттэй гарсан бол зэсийн металл авалт 100 хувь, молибдены металл авалт 101.1 хувиар биелсэн дүнтэй байна. Баяжмал дахь зэсийн  агууламж 89184 тонн буюу 102.8 хувь, молибдены агууламж 1681 тонн буюу  106.2 хувиар биелсэн үзүүлэлттэй гарчээ. Эхний 8 сард ачигдсан зэсийн баяжмалын чанар 22.62 хувь, молибдены баяжмалын чанар 50.32 хувь байж, төлөвлөгөө 100.2-104.8 хувиар биелсэн байна. Дээрх гүйцэтгэлээс харахад Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид 2019 оны эхний 8 сарын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг бүх үзүүлэлтээр 100-аас дээш хувиар биелүүлэн ажиллажээ.

    Өнгөрсөн 8 дугаар сарын дүнгээр уурхайчид 2192 мянган метр куб уулын цул гаргаж, 933.37 мянган метр куб хөрс хуулалтын ажил гүйцэтгэсэн байна. Ингэснээр уулын цул гаргалтын төлөвлөгөө 104.4 хувиар, хөрс хуулалтын төлөвлөгөө 107.1 хувиар биелэв. Ил уурхайнхан 3209.52 мянган тонн  хүдэр олборлож, 2818 мянган тонн хүдэр Баяжуулах үйлдвэрт нийлүүлжээ. Эдгээр үзүүлэлтийн төлөвлөгөө 102.4-102.7 хувийн биелэлттэй байгаа бол баяжуулагчид энэ сард 2813 мянган тонн хүдэр боловсруулж, 102.6 хувиар төлөвлөгөөгөө биелүүлсэн байна. Өнгөрсөн 8 дугаар сард ачигдсан зэсийн баяжмалын чанар 22.39 хувь буюу 100.2 хувиар, молибдены баяжмалын чанар 50.21 хувь буюу 104.6 хувиар тус тус биелсэн үзүүлэлттэй байна. 

М.Балжинням

Дөчин таван жилийн түүхэн замналтай, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын дэргэдэх, ШУТИС-ийн харьяа, Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуулийн 2019-2020 оны хичээлийн шинэ жилийн нээлт өнөөдөр боллоо.

   Хичээлийн шинэ жилийн үйл ажиллагааг нээж, Технологийн сургуулийн захирал, доктор Д.Зоригтхүү хэлсэн үгэндээ “Бид олон улсын Чанарын менежментийн тогтолцоо ISO 9001 стандартыг хэрэгжүүлж буйг баталгаажуулсан гэрчилгээ гардан авсан Монгол Улсын цөөн сургуулийн нэгээр шинэ хичээлийн жилийг эхлүүлж байгаа. Энэ бол бахархал бөгөөд стандартын хэрэгжилтийг үргэлжлүүлэн бүрэн дүүрэн хангах томоохон хариуцлага энэ жилд ирж байна. Мөн Боловсролын магадлан итгэмжлэлийн үндэсний зөвлөлөөр гурав дахь удаагаа магадлан итгэмжлүүлж, гэрчилгээгээ авна. Өөрсдийн бэлтгэсэн  үр дүнд суурилсан гурван хөтөлбөрийг ШУТИС-ийн Эрдмийн зөвлөлөөр батлуулан, бүрэн хэрэгжүүлж эхлэхэд бэлтгэх, Ахлах сургуульдаа олон улсын Кембриджийн хөтөлбөрийг нэвтрүүлэх бэлтгэл ажлыг хангах гээд олон хариуцлагатай үүрэг, сорилт биднийг хүлээж байна” гэж шинэ хичээлийн жилийнхээ онцлог зорилтоос дурдсан юм. Тус сургуулийн хичээлийн жилийн нээлтийн ажиллагаанд Орхон аймгийн Засаг даргын тамгын газрын дарга Д.Соёлчхүү, Баян-Өндөр сумын Засаг дарга Д.Ганцогт, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх болон тус сургуулийн Эрдмийн зөвлөлийн гишүүд, хамтран ажиллагч байгууллагуудын төлөөлөл, багш, ажилтан, оюутнууд оролцлоо. Энэ үеэр Орхон аймгийн Засаг дарга бөгөөд Эрдэнэт хотын захирагч, Технологийн сургуулийн төгсөгч Д.Батлут баярын мэндчилгээ илгээснийг ЗДТГ-ын дарга Д.Соёлчхүү танилцуулсан бол “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх уул уурхайн салбарын мэргэжилтэн бэлтгэдэг тэргүүлэгч сургуулийн нэг Технологийн сургуулийн хамт олонд баяр хүргэж, амжилт хүслээ.

   Энэ удаагийн нээлтийн ажиллагаанд Монгол Улсын далбаа болон Эрдэнэт үйлдвэр, Технологийн сургуулийн сүлд тугийг “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрт хамрагдсан тус сургуулийн 2 дугаар ангийн оюутнууд хүндэтгэлтэйгээр залж, хичээлийн байрны төв хаалганы дээд талд байрлуулсан нь шинэлэг байв. 2019-2020 оны хичээлийн шинэ жилд тус сургуулийн 10 оюутан, ахлах сургуулийн 1 сурагч “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын нэрэмжит тэтгэлэгт хамрагдан, сургалтын төлбөрийн 60 хувийн хөнгөлөлттэй суралцана. Тэдэнд хөнгөлөлттэй суралцах эрхийн батламжийг энэ үеэр гардуулсан. Мөн “Монгол 21” сан, Капитрон банк, Япон Улсын Засгийн Газрын Sakura Scince – A  хөтөлбөр, Технологийн сургуулийн Төгсөгчдийн холбооны тэтгэлгээр суралцах батламжийг 8 оюутан гардан авлаа.  

   Технологийн сургуульд шинэ  хичээлийн жилд бакалаврын 4 хөтөлбөрт 61 оюутан шинээр элссэнээр 7 хөтөлбөрт өдрийн ангид 415, эчнээ ангид 86 оюутан нийт 501 оюутан суралцана. Мөн магистрын 10 хөтөлбөрт 80 оюутан, ахлах сургуулийн 10, 11, 12-р ангид 84 сурагч суралцахаар болсон бол Мэргэжлийн анхан шатны боловсрол олгох 1 жилийн 3 мэргэжлийн сургалтад 30, мэргэжил олгох түр сургалтад 9 мэргэжлээр 70 суралцагч тус тус элссэн байна.

М.Балжинням

Мэдээний төрөл

Календарь

« 9-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Зургийн цомог