• Д.БАЯРМАГНАЙ: Сайн саналын эдийн засгийн үр ашгийг тооцож урамшуулах нь зүйтэй

       Эрдэнэт үйлдвэрт цаг нартай уралдан баялаг бүтээхийн зэрэгцээ ажилдаа тулгарсан саад бэрхшээлийг сайн санал хэрэгжүүлэн даван туулдаг бүтээлч залуус олон. Тэдний нэг нь Ил уурхайн Цахилгаан тоног төхөөрөмжийн төвлөрсөн засварын хэсгийн мастер Дашцэрэнгийн Баярмагнай юм. Түүний удирддаг бүтээмж чанарын дугуйлан хамгийн сүүлд экскаваторын тэжээлийн кабель уртасгах төхөөрөмж хийх төсөл амжилттай хэрэгжүүлсэн нь үйлдвэрт үр өгөөжөө өгсөөр байна. “Бүтээлч санаачилга-2018” сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн нэг Д.Баярмагнайтай уулзаж цөөн хором ярилцлаа.        - Ил уурхайн Цахилгаан тоног төхөөрөмжийн төвлөрсөн засварын хэсгийн ажил үүрэг, хамрах хүрээ их үү?    - Манайх уурхайн хөдөлгөөнт болон суурин бүх төрлийн кабель, дэд станц, сэлгэн залгах функтуудын засвар үйлчилгээ, тохируулгыг релей хамгаалалт талаас нь хариуцдаг хэсэг. Гагнуурчин, гурван цахилгаанчинтай. Ажлын ачаалал бол хангалттай.     - Та бүтээмж чанарын дугуйлангийн ахлагчийн хувьд багийн гишүүдээ хэрхэн зохион байгуулж, идэвхжүүлдэг вэ?    - Манай дугуйлан ”Цахилгаан хөдөлгөгч хүч” нэртэй. Ил уурхайн карьерт ажиллаж байгаа бүх цахилгаан хангамжийн сүлжээ ашигладаг шугамын болон релей хамгаалалтын бригадын 13 ажилтан бүтээмж чанарын энэ дугуйланд нэгддэг. Зарим дугуйлангийнхан сардаа нэг хуралдаж хийх ажлаа ярилцаж төлөвлөдөг гэсэн. Манайх бол ажлаа хийх явцдаа асуудлаа яриад, санал санаачилгаа гаргаад, шийдэл гарцаа тодорхойлж хэрэгжүүлээд явдаг. Хийсэн бүтээсэн сайжруулалтаасаа урам, бие биенийхээ дэмжлэгээс идэвх зүтгэл олж ажилладаг даа.       - Сайн санал гаргахад юу нөлөөлдөг вэ?    - Сайн санал ажлын шаардлагаас ургадаг. Мөн ажиллах орчин нөхцөлөөс үүдэлтэй байх нь бий. Ажиллах явцад хүндрэл учрах, цаг алдах, тухгүй байх, эсвэл хөдөлмөрийн аюулгүй байдал зөрчигдөх зэрэг асуудал тулгарах үед сайжруулах боломжийн тухай бодоход сайн санал төрдөг. Тэр нь цаг хугацааны хувьд хэзээ ч байж болно. Ажил дээрээ, гэртээ, бүр зүүдэндээ ч сайн санал олж мэднэ. Гэхдээ санал бүхэн зөв байдаггүй. Энэ санал үнэхээр хэрэгтэй юу, хэрэгжүүлэх үү, үгүй юу гэдгийг дугуйлангийн гишүүдтэйгээ ярилцаж шийддэг.     - Та өнгөрсөн онд хэдэн сайн санал гаргасан бэ?    - Сайн саналын системд бүртгүүлсэн нь 20 дөхсөн байхаа. Программ алдаатай байснаас зарим санал маань бүртгэгдээгүй.       - Сайн саналаасаа төсөл болгон хэрэгжүүлсэн үү?    - Түрүү жилийн хувьд саналаа төсөл хэлбэрээр бичиж хэрэгжүүлсэнгүй. Гэхдээ төслийн түвшинд хийгдсэн ажлууд бий. Өөрсдийн дотоод нөөц бололцоог ашиглан шинээр релей суурилуулсан, релейний пааз солих төхөөрөмж хийсэн. Мөн аюулгүй ажиллагаа хангасан нэлээд ажил хийсэн нь үр дүнтэй байна.     - Энэ жилийн тухайд...?    - Манайх ажлын шинэ байртай болсон юм. Тэндээ релейнүүдээ ангилж хадгалах тавиуртай шүүгээ хийлээ. Мөн экскаваторын тэжээлийн кабель уртасгах төхөөрөмж шинээр хийлээ. Өмнө нь хийсэн ч тэр нь эвдрэл ихтэй байсан учраас шинэчилсэн. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг бодож дотоод хамгаалалтыг маш сайн сайжруулж хийснээрээ онцлог. Экскаватор нүүлгэх үед сэлгэн залгалт буюу цахилгаан хэд дахин холбох байсныг нэг холбоод нүүлгэх хэмжээнд хүргэсэн гэсэн үг. Одоо ашиглаж байгаа.    - Үйлдвэрлэлд үзүүлэх үр ашгийг нь тооцож үзсэн үү?    - Жижиг харьцуулалт хийсэн. Дэлхийн бусад уул уурхайд ийм зориулалтаар ашигладаг төхөөрөмж зах зээл дээр 800 орчим мянган долларын үнэтэй байна.  Энэ төхөөрөмжөөр хийдэг нүүлгэлтийг бид 23,8 сая төгрөгөөр хийчихэж байгаа юм. Мэдээж, бүрэн гүйцэхгүй ч үүрэг бол гүйцэтгэж байна.    - Ийм бүтээлч залуусаа хэрхэн урамшуулж байна даа?    - Бүтээмжийн ажил өөрөө урамшууллын системтэй. Гаргасан санал бүхэн үнэлэгдээд, тав, арван төгрөг нэмэгддэг. Залуустаа үүнийг л сайн ойлгуулж  ярилцдаг даа. Жилийн хугацаанд тэр маань ийм ийм сайхан саналууд гаргаж, төдөн төгрөгийн урамшуулал хүртлээ. Ажил дээр ийм ахиц, үр дүн гарлаа, баяр хүргэе гээд л мэдээлнэ шүү дээ. Хамт олных нь дунд сайшаах нь бас нэгэн төрлийн урамшуулал юм.    - Ер нь сайн саналын урамшууллын системийн талаар сэтгэл ханамж хэр байдаг вэ?    - Миний бодлоор санхүүжилтыг сайжруулах шаардлагатай. Сайн саналын эдийн засгийн үр ашгийг тооцож, тодорхой хувиар урамшуулдаг байх хэрэгтэй. Өмнө нь бид кабелийн төгсгөвчийг нөөц бололцоогоо ашиглан зэс хоолой тасдаж хийсэн. Үйлдвэрт ширхэг нь 2500-аар нийлүүлж байгаа төгсгөвчийг өөрсдөө хийхэд нэг нь 800 төгрөг болох жишээтэй. Үйлдвэр ажиллаж байх бүх цаг үед төгсгөвч ашиглана гээд бодоход тэр санаа, төслийн эдийн засгийн үр ашиг хэр зэрэг өндөр байх нь тодорхой. Иймээс сайн саналд эдийн засгийн үр ашгийг тооцон уялдуулж үнэлгээ тогтоох нь зүйтэй санагддаг. Сайжруулалтын ажлуудад мөн адил. Тэгвэл илүү боломж нээгдэнэ.    - Өөрөө ямар мэргэжлийн хүн бэ?    - Би 2007 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Технологийн сургуулийг уулын цахилгаан тоног төхөөрөмжийн ашиглалт, цахилгааны инженер мэргэжлээр дүүргэсэн. Төгсөөд сарын дараа сонгон шалгаруулалтад тэнцээд Эрдэнэт үйлдвэрт ажилд орж байлаа. Манай эрчим зүйч, хэсгийн дарга, хүний нөөцийн мэргэжилтэн биднээс шалгалт авч байсныг тод санадаг. Би Эрдэнэтийн хүүхэд биш болохоор төгсөөд ажил хурдан олох хамгийн чухал байсан.    - Аль нутгийнх вэ?    - Төв аймгийн Зуунмод сумынх. Сургуулиа төгсөөд хотод эдийн засгийн сургууль авсан ч тэрийгээ хаяад энд ирж суралцсан даа. Ер нь багаасаа инженерт сонирхолтой байсан. Одоо бурхны оронд морилсон манай нэг ах Баяжуулах үйлдвэрийн Шүүн хатаах хэсэгт савлагч хийдэг байсан юм. Ахыгаа түшиж ирсэн маань их зөв сонголт байж гэж одоо бодогддог.      - Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчдын нэгэн бүтэн үе шинэчлэгдсэн. Залуусын эрин ирсэн байна. Үеийн нөхөддөө юуг уриалах вэ?    - Бид алдах эрхгүй ажилтай хүмүүс. Тэр тусмаа цахилгаан гэдэг үйлдвэрийн мэдрэлийн судал, хөдөлгөгч хүч нь юм. Тиймээс хүн бүр ажил мэргэжилдээ эзэн байж, бусдад түгээж, нөлөөлж, өөрийн ажлын хариуцлагаа өөрөө бүрэн үүрч чаддаг байх ёстой. Залуу хүнд зөв үзэл, хандлага маш чухал. Эндээс л манлайлал эхэлнэ, хамтдаа урагшилъя гэж уриалмаар байна.    - Өөрийгөө хөгжүүлэхэд цаг гаргаж чадаж байна уу?    - Хичээж байгаа. Би 2013 онд Эрхүүд магистр хамгаалсан. Техникийн талын мэдээллийг орос хэл дээр судалж байна. Одоо англи хэл сурчихвал орчин үеийн шаардлагад нийцэж, манлайллыг өөртөө нэг шат ахиулна.     - Танд улам их амжилт хүсье. Баярлалаа.     Тэр намайг ажлын байрнаасаа үдэхэд юунд ч юм санаагаа чилээн байгааг нь анзаарсан юм. Асуувал, “Сэлгэн залгах функтын хаалганы түгжээний тросс олон дахин татаснаас бүрээс нь хууларчихаж. Тэрийг юугаар орлуулан хийж болох вэ гэж бодоод л...” гэсэн юм. Ийм л бүтээлч залуу бидний дунд ажиллаж байна.   М.ОДГЭРЭЛ   Дэлгэрэнгүй...
  • Бүтээлч санаачилгаар жигүүрлэсэн Эрдэнэт үйлдвэрийн нэг өдөр

       Эрдэнэт үйлдвэрийн шинийг сэтгэгч, бүтээлч ажиллагсдаа дэмжин урамшуулж, бахархан дуурссан “Бүтээлч санаачлагч-2018” өдөрлөгийг 10 дугаар сарын 17-ны өдөр зохион байгууллаа. Сайн саналын системийн манлайлагчдыг алдаршуулах өдөрлөгийн үйл ажиллагаанд Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Хөгжлийн асуудал хариуцсан орлогч захирал П.Энхбат тэргүүтэй цех, нэгжийн удирдлагууд оролцож, манлайлагч 100 ажилтандаа баяр хүргэсэн юм. Ажиллах орчин нөхцөлөө сайжруулж, бүтээмж дээшлүүлэн, хамт олноо уриалан дуудаж, импорт орлох бүтээгдэхүүнээр эдийн засгийн үр ашиг гаргасан шилдэг ажилчдыг дөрөв дэх жилдээ ийнхүү шалгаруулан алдаршууллаа. Ажлын талбар дээр санал санаачилгатай байх нь хувь хүний хөгжилд маш чухал болохыг манлайлагчид тавьсан илтгэлдээ онцолсон. Өдөрлөгийн хаалтын үйл ажиллагааг зангиагүй уулзалтаар үргэлжлүүлж, манлайлагчдын төлөөлөл үйлдвэрийн удирдлагуудтай санал бодлоо солилцлоо.        Ерөнхий захирал Х.БАДАМСҮРЭН: Сайныг санаачлан сэддэг та нарынхаа оюуны хүчинд итгэж байна      - “Бүтээлч санаачлагч-2018”-ийн үр дүнгээр 100 ажилтан манлайлж, удирдлагуудаас урмын үг сонслоо. Шинийг сэтгэгч ажилтнууддаа хандан юу хэлэх вэ?    - Эрдэнэт үйлдвэрийн цех нэгж бүрт хөдөлмөр буцалж, энэхүү танхимд хөгжил дэвшлийн асуудал яригдсан сайхан өдөр болж байна. Дашням, Балжиннямтай намрын дунд сарын билэгт сайн өдөртэй зэрэгцэн сайн саналыг ярилцаж, санаачилга өрнүүлж байгаа нь сайшаалтай юм. Манай олон мянган уурхайчдыг манлайлан хошуучилдаг та бүхнийхээ хүчин чармайлт, санаачилгаар жигүүрлэж, уурхайчид төдийгүй үйлдвэр маань амжилттай ажиллаж байна. Бидний ажлыг төр засаг өндөр түвшинд үнэлж байна. Ийм амжилтыг гаргахад хамт олноо манлайлан ажиллаж байгаа манлайлагчиддаа үйлдвэрийн удирдлага миний бие гүн талархал илэрхийлж, баяр хүргэж, улам их амжилтыг хүсэн ерөөе. Хэн санаачилж, толгойгоо ажиллуулна тэр хэрээр ажил урагштай байна. 3 жилийн өмнө Эрдэнэт үйлдвэрийн нөөц баялаг 40-өөд жил болоод дуусна гэж ярьж байсанд Эрдэнэтчүүд төдийгүй Монголчууд сэтгэл дундуур байсан. Өнөөдрийн байдлаар наанадаж 60 жил ажиллах, Эрдэнэтийн-Овоо уулын буян хишгийг 100 жил хүртэх боломжтой боллоо. Сайныг санаачлан сэддэг та нарынхаа оюун ухааны хүчээр энэ бүхнийг хийж байгаа юм шүү. Чин сэтгэлийн халуун баяр хүргэе. Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтан бүр бүтээлч санаачлагч байгаасай.                                      И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Сурч мэдэхийн их хүсэл тэмүүллээр жигүүрлэж явна

         Сайн саналын системийн манлайлагчдын нэг Ганбаатарын Батцоож хэмээх даруухан хэрнээ нягт няхуур төрхтэй, чамбай яриатай инженер залуутай ярилцлаа. Тэрээр шугам зургийн багш аав, нягтлан бодогч ээжийнхээ хамтаар 4 настайдаа эрдэнэсийн хотыг зорин иржээ. Тиймээс ч өөрийгөө уурхайн хотынхоо уугуул иргэн гэж тодотгосон. Удамд нь уурхайчны замнал байхгүй ч уурхайчдын алдар суутай  төрөлх хот минь ирээдүйн ажил мэргэжилд хөтөлсөн гэж нэмж хэллээ. Г.Батцоож Баяжуулагч инженер мэргэжилтэй. Мэргэжлээ сонгоход нь дунд сургуульд математик, зурагийн хичээлд сонирхолтой, сайн байсан нь, Эрдэнэт үйлдвэрт ажилладаг ах эгч нарын зөвлөгөө их нөлөөлжээ. Мэргэжилдээ өдөр ирэх тутам илүү дуртай болж, сурч мэдэх хүсэл тэмүүлэл оргилж явааг нь түүний хэлсэн үг, цаашдын том зорилго нь тодорхойлж байлаа.        Уул уурхайн ашигт малтмал баяжуулалтын инженер мэргэжлээ би Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуултдаа суралцаж, эзэмшсэн.  Төгссөнийхөө дараа мэргэжлээрээ шууд ажиллаагүй л дээ.  Улаанбаатар хотод фитнесийн багшаар хүртэл ажилласан. Тэгээд нэг өдөр Эрдэнэт үйлдвэрт миний мэргэжлийн дагуу ажилтан шалгаруулж авна гэж сонсоод, шалгалт өгч тэнцсэнээр үйлдвэрийнхээ Судалгааны төвийн нэгэн “эд эс” нь болсон доо. Одоо Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий баяжуулагчаар ажиллаж буй Д.Мөнхбаяр даргынхаа удирдлаган дор ажиллаж, мэргэжлийнхээ сайхныг бас үр шимийг нь мэдэрч эхэлсэндээ баяртай явдаг.  Өөрөөр хэлбэл, судалгааны ажил хийх аргачлал, Баяжуулах үйлдвэрийн технологийн үйл явцын талаар гүнзгий судлах боломж тэр үед олдсон. Энэ нь ч сайн саналын болон бүтээмжийн хөдөлгөөнд оролцох урам эрч хүч өгсөн гэж боддог. Тэнд л миний сайн санал, шинэ санаанууд маань төрсөн гэж манлайлагч маань хуучилсан. Г.Батцоож 2015 оноос  Эрдэнэт үйлдвэрийн Лаборатори судалгааны төвд тээрмийн машинчаар ажилд орж байсан бол одоо Инженерийн зураг төслийн төвд инженер, зохион бүтээгчээр ажиллаж байна. Тэр Технологийн зохион бүтээх товчоонд харьяалагдан,  Баяжуулах үйлдвэрийн технологитой холбоотой тоног төхөөрөмж, түүний шинэчлэл суурилуулалтын технологийн зургийг зурж гүйцэтгэх ажилд дадлагажиж, бас хичээл зүтгэлээ шингээж явна.    Саяхан тэрээр  Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн 3 дугаар өргөтгөлийн 71 дүгээр конвейрийн редуктор, Урвалжийн хэсгийн гуравдугаар тээрмийг сольж, тээрэм ангилагчтай нь суурилуулах зэрэг ажлын зураг төслийг гүйцэтгэжээ. Одоо Өөрөө нунтаглах хэсгийн маслостанцын суурилуулалтын ажил   дээр ажиллаж байгаа юм байна.Г.Батцоож Эрдэнэтийн уурхайн өнөр бүлийн нэгэн гишүүн болсоор  4 дэх намраа угтаж буй. Энэ хугацаанд тэр зөвхөн ажлаа хийгээд явахыг бодсонгүй. Байнга шинэ зүйл сурахыг эрмэлзэж, бүтээмжээ дээшлүүлэхэд санаачилгатай ажиллахыг зорьж байв. Тэгж ажиллаж байхдаа судалгааны ажилтайгаа холбоотой үйлдвэрлэлийн  технологийн чиглэлийн зургаан  санал гаргасан нь маш сайн санал, сайн саналын үнэлгээ авчээ.  Түүний маш сайн саналд үнэлэгдсэн саналууд нь бүтээмжийн төсөл болон үйлдвэрлэлд хэрэгжих боломжтой юм.  Төсөл болгохын тулд нэг жилийн хугацаанд сайн саналуудыг судалж,  үйлдвэрлэлд өгөх үр дүнг нь тооцож, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх шат руу шилжүүлдэг үе шаттай. Энэ журмын дагуу Г.Батцоож инженер саналаа боловсруулж, төсөл бичихээр арга заавартай нь танилцаж, мэргэжлийн хүмүүсээс зөвлөгөө авч  байгаа гэнэ. Түүнээс маш сайн саналын ангилалд үнэлэгдсэн технологийн саналын талаар тодруулахад үйлдвэрлэлийн горим, мэргэжлийн нарийн зүйлсийг уйгагүй тайлбарласан юм.    Эрдэнэт үйлдвэр ТIMA гэдэг эрдсийн автомат минерологийн багажийг 2017 оноос судалгааны технологит ашиглаж эхэлжээ. Энэ багаж нь манай улсын хэмжээнд нэг, Хятад улсад хоёр байдаг бол Орос улсад ашиглаж эхлээгүй байгаа аж. Энэхүү автомат минерологийн багаж нь Чех улсын Tescan компанид үйлдвэрлэгдсэн, Эрдсийн дэлгэрэнгүй шинжилгээ, бүрэллэгийн шинжилгээ, сулралын зэрэг, баяжуулалтын бүтээгдэхүүнүүд болон геологийн дээжүүд дээр дэлгэрэнгүй шинжилгээ хийх зориулалттай. Энэ багажийг ажиллуулах заавар эзэмшүүлэхээр манай үйлдвэрээс гурван  мэргэжилтнийг  Чех улсад 1 сарын хугацаатай сургасны нэг нь Г.Батцоож. Ер нь уурхайд энэ багаж төдийлэн байдаггүй, ихэвчлэн их сургуулийн сургалтын лаборатор,  эрдэм шинжилгээний байгууллагуудад ашигладаг аж. Ийм ховор бөгөөд  өртөг өндөр багажийг манай үйлдвэр авсан нь мэргэжилтнүүдийн судалгааны ажилд маш том дэмжлэг болсон гэдгийг Г.Батцоож онцолсон. Тэр энэ багажны тусламжтайгаар хүдрийн хатуулгийг тодорхойлох Бондын ажлын индексийг эрдсийн шинжилгээ, химийн шинжилгээний үр дүнгээр тооцоолж  гаргажээ.  Нэг дээжийн  хатуулаг  тодорхойлоход дунджаар 14 цаг буюу ажлын бүтэн хагас өдөр шаардагддаг байна. Гэтэл үйлдвэрлэлийн явцад хүдэр хатуурах, эрдсүүд сулрахгүй байх, үйлдвэрлэлийн процесс доголдож эхэллээ гэхэд үүнд шуурхай цаг алдалгүй арга хэмжээ авах хэрэг болно. Хатуулгийг тодорхойлдог  олон аргачлал байдаг ч  Бондын индекс нь нэгж хүдрийг нунтаглахад зарцуулах цахилгаан энергийн зарцуулалтаар тодорхойлогддогоороо онцлогтой. Жишээ нь, хүдрийн хатуулгийг Ил уурхайд өрөмдөгдөх хугацаагаар тооцдог практик бий, лаборатори туршилт хийхэд задгай циклд хичнээн минут нунтаглаж байна вэ гэдгээс нь ерөнхий хандлагаар тодорхойлдог. Гэвч энэ нь бондын индекстэйгээ таардаггүй. Учир нь, Баяжуулах үйлдвэрт хүдэр нунтаглаад буцаагаад гидроцеклоны том ангиудаа эргэх ачааллаар тээрэмд дахин ордог. Өөрөөр хэлбэл, нунтаглах процесс эргэх ачаалалтай ажилладаг. Тэгэхээр үүнийг бондын индексээр л тодорхойлж гаргах нь үр дүнтэй. Харин Г.Батцоожийн судалгааны энэхүү ажлаасаа үүдэн гаргасан санал нь бондын индексийг эрдсийн дэлгэрэнгүй шинжилгээний үр дүнгээр регрессийн тэгшитгэл гаргаж авах ажил байв.    “Энгийнээр тайлбарлавал, Судалгааны төв тэсэлгээний цооног, ашиглалтын цооног, гүйцээх хайгуулын дээж гэх мэтчилэн олон дээжүүд дээр TIMA-ийн эрдсийн дэлгэрэнгүй шинжилгээ хийсэн байдаг. Тэгвэл манай Бондын индекс маань хэд байгааг гарган авсан тэгшитгэлдээ оруулан дээр бүх дээжүүд дээр тооцоогоор гаргаж байна. Одоогийн байдлаар, Тема багажаар 2000 гаран дээж дээр туршилт хийгээд байна. Ингэснээр ирээдүйд  цаг хугацаа болон тоног төхөөрөмжийн элэгдэл, хүн хүчний хувьд ч маш их хэмнэлт гаргаж, үйлдвэрлэлийн процессийг шуурхай хянах боломжтой аргачлалыг шинээр санаачилсан юм. Энэ үр дүнгээр ил уурхайн хатуулгийн 2d карт гарган хэрэглээнд нэвтрүүлээд жил гаран хугаа өнгөрөөд байна. Энэхүү судалгааны ажлыг түүврээр 30 гаруй дээж дээр туршилт тавьж, бондын индекс болон эрдэс хамаарлыг тооцоолж олон хүчин зүйлийн регрессийн тэгшитгэл гаргасан. Энэ ажил бол бусад уурхайд хараахан хийгдээгүй. Яагаад гэхээр, уурхай бүр ийм өндөр үнэтэй, нарийн шинжилгээний төхөөрөмжөөр шинжилгээ хийх боломжгүй.  Нэг дээж дээр шинжилгээ хийхийн тулд өндөр өртөг зарцуулдаг. Бондын тест ч дангаараа их үнэтэй. Тухайлбал, гадны уурхай тест хийлгэхэд 400-600 мянга орчим төгрөг зарцуулна. Энэ үнэ өртөг ихтэй процессыг хямд зардлаар, шуурхай тооцооны аргаар гаргах ажлыг нэвтрүүлсэн, өгөгдлийн сан болон тэгшитгэлээ хөгжүүлсээр байна. Үүнийг үйлдвэрийн технологит маш чухал гэж үнэлж байгаа. Энэ аргачлаар маш их цаг хугацаа хэмнэнэ. Ашиглалтын цооногт Бондын ажлын индекс тооцоолоход 2 жилийн хугацаа шаарддаг. Энэ ажлыг бид эрдсийн шинжилгээ хийсэн байхад л шууд тооцоолно” гэж Г.Батцоож тайлбарлав. Үүнтэй уялдуулж боловсруулсан түүний бас нэг санал нь  хүдрийн хатуулгийг тодорхойлоход зарцуулагддаг 1.5 өдрийг богиносгож, 3.5 цагт тооцож гаргах тест. Энэ сэдвээрээ Г.Батцоож магистрын дипломын ажлаа хийж, хамгаалжээ.Түүний энэхүү бүтээлч санал нь хэдийнэ мэргэжилтнүүдийн дэмжлэг авч, үйлдвэрлэлд нэвтрээд хэрэгжиж байна. Үүний үр дүнд хүдэр хатуурах, технологийн үйл явц доголдох үед шуурхай хянаж, 3.5 цагийн дотор бондын индекс, хүдрийнхээ хатуурлыг тооцож гаргах боломжтой болж байгаа юм.  Бондын индекс гэдэг нь нэг тонн хүдэр нунтаглахад зарцуулагдах цахилгаан, эрчим хүчний хэмжээгээр тодорхойлогддог. Г.Батцоож инженерийн эдгээр санал нэвтэрснээр үйлдвэрлэл дээр хүдэр хатуурах, зөөлрөх гэсэн асуудал байхгүй болно гэсэн үг. Учир нь тэсэлгээний цооногт долоо хоногийн дараа орох хүдрээ урьдчилаад судалгаанд оруулаад, баяжигдах чанарын судалгаа, металл авалт, чанар гээд бүх мэдээлэл дээр нь бондын индескийг нэмж тодорхойлж өгдөг. Тиймээс хүдэр хатуурах, зөөлрөх эсэхийг Баяжуулах үйлдвэр, Ил уурхай, Судалгааны төвийн технологич мэргэжилтнүүд урьдчилан харж, зэсийн агуулга, чанарыг  хянах боломжууд бүрдэж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, энэ хяналтын үр дүнд Судалгааны төвийн судлаачид агуулга сайтай хүдрийг, сул байгаа хүдэртэй 30x70-ын харьцаатайгаар хольж оруулах талаар Ил уурхайнхантай зөвлөлдөж, ингэснээр үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний үзүүлэлтэд эерэгээр нөлөөлөх нөхцөл бий болох ажээ. Энэхүү Бондын аргачлалыг Түргэвчилсэн Бондын аргачлал хэмээн шинэ стандарт гаргаж, нэвтрүүлж 2018 оны ашиглалтын 150-н дээж дээр индекс тодорхойлж, эрдсийн шинжилгээ хийж тэгшитгэлээ улам хөгжүүлсэн байна.  Үүгээр мөн 2d гаргаж, Геометаллургийн 3d загварт орох анхны өгөгдлийг геологи маркшейдерын албанд өгөөд байгаа юм.    Эрч хүч, идэвх чармайлтаар өөрийгөө хөглөсөн залуу инженерүүдийн олон шилдэг оновчтой зөв санал, бүтээлч хандлага үйлдвэрийн үйл ажиллагаанд ач тусаа өгч буй нэгэн тод жишээ нь энэ. Бахархмаар бас урам хайрламаар сайхан зүйлсийн нэг гэвэл бас л энэ.    Санаачилгатай, сэтгэлтэй байж гэмээнэ амжилт өөрөө ирдэг учиртай. Тэрхүү амжилтын босгонд ойрхон яваа Г.Батцоож инженерээс хүсэл мөрөөдлийнх нь талаар сонирхоход, “Инженерийн зураг төслийн төвд ажиллаж эхлээд, зураг зурах стандарт, аргачлалыг суралцаж байна. Цаашид энэ чиглэлээрээ гүнзгий судалж, илүү ихийг сурч мэргэших хүсэл эрмэлзэлтэй. Мөн үндсэн ажил мэргэжлээс гадна илтгэх урлаг, техникийн 3D зураг зурж сурах, анимешн хүүхэлдэйн киноны технологийг ажилтайгаа уялдуулж сурах гээд олон давхар хөрвөх чадварыг эзэмших зорилго өмнөө тавьсан” гэж бас л тун даруухан хариулсан.     Хүний амьдралын хамгийн чухал гурван эрхэм зүйлд  эрүүл мэнд, гэр бүлийн аз жаргал, мэдлэг чадвар гэж тооцдог залуухан инженер маань ур чадвараа дээшлүүлэхийн тулд хамгийн эхлээд өөртөө цаг үргэлж шинэчлэл хийж, суралцахын зэрэгцээ үр хүүхдүүдээ ирээдүйн хөгжил дэвшилд үнэ цэнэтэй байх мэргэжил эзэмшүүлж, зөв хүн болгон хүмүүжүүлэхэд бүх зүйлээ зориулна гэж бодож яваагаа ч өгүүлсэн. Ийм зөв бодол, зүтгэлтэй чанарыг эрхэмлэсэн олон арван залуус Эрдэнэт үйлдвэртээ эгэл даруухан хөдөлмөрлөж байгаад бахархал төрөхгүй байхын аргагүй.    М.Балжинням Фото Ш.Лхамсүрэн     Дэлгэрэнгүй...
  • Д.Гантогос: Хандлага ямар байна амьдрал тийм л байна

         Эрдэнэт үйлдвэр ажиллагсдынхаа бүтээлч санал санаачлагыг идэвхжүүлж, дэмжлэг урам өгөх зорилгоор Сайн саналын системийг нэвтрүүлэн ажилладаг. Ажилтнуудын санал санаачлагыг нэг бүрчлэн үнэлж дүгнэн, урамшуулан, үйл ажиллагаандаа  хэрэгжүүлж буйтай зууны манлай үйлдвэрийн  амжилт ололт салшгүй холбоотой. Хариуцсан ажил үүргээ чанартай, сайн гүйцэтгэхийн зэрэгцээ илүү сайжруулж, хөгжүүлэхийн төлөө цаг ямагт эрэлхийлж явдаг олон шилдэг ажилтны нэг Үйлчилгээ, аж ахуйн цехийн тусгай цэвэрлэгээ, угаалгын хэсгийн оператор Д.Гантогостой ярилцлаа.      - Та Эрдэнэт үйлдвэртээ сэтгэл зүтгэлээ зориулан он удаан жил ажиллаж яваа бүтээлч олон ажилтны нэг. Энд хөдөлмөрлөж буй хүн  бүрийн бахархлыг төрүүлдэг Эрдэнэт үйлдвэртэйгээ ажил амьдралын хувь заяа холбосон тухайгаа хуваалцана уу?    - Би үйлдвэртээ 28 дахь жилдээ ажиллаж байна. Захиргаа, аж ахуйн цех нэртэй байх үеэс нь л энэ цехдээ ажилд орж, өнөөг хүртэл энэ хамт олонтойгоо төр зэрэгцэн яваадаа баяртай байна. Эрдэнэт үйлдвэрт ажилд орохоос өмнө Хүнсний үйлдвэрт ажиллаж байсан. Миний мэргэжил бол хүнсний чиглэлийнх л дээ. Гэр бүлийн маань хүн Засвар механикийн заводод ажилдаг байсан нь намайг энэ сайхан үйлдвэрт ажиллах эхлэлийг тавьсан гэж боддог. Хүүхдүүдийнхээ ирээдүйг бодсон ч, бас өөрийнхөө хүсэл эрмэлзлийг дагаад Эрдэнэт үйлдвэр ажиллая гэж шийдэж, тэр цагаас хувь заяа минь холбогдсон доо.    - Ажил үүргийн хувьд өөрчлөгдөв үү? Туршлага, мэргэжлийн олон чадвар энэ хугацаанд арвин их хуримтлагдсан нь мэдээж?    - Анх үйлчлэгчээр ажиллаж байлаа. Дараа нь жижүүрээр 10 гаруй жил ажиллаад, одоо тусгай цэвэрлэгээ, угаалгын хэсэгт угаагч операторчин хийж байгаа. Ажи хүнийг голно уу гэхээс, ажлыг хүн голохгүй гэсэн үг байдаг. Миний хувьд ажилдаа тэгж ханддаг. Хийе бүтээе гэсэн сэтгэл байхад ямар ч ажил хүнд хэцүү санагддаггүй гэж боддог. Энд ажилласан бүхий л цаг үед өөрийнхөө ажил үүргийг нэг ч удаа хэцүү байна, яах вэ гэж харж байгаагүй. Улам сайн хийчих юмсан, ойр тойрноо илүү цэвэр цэмцгэр байгаасай гэсэн хандлагаар ажилладаг. Ажилдаа дур сонирхолтой байх тусам бүтээмж өндөр байж, харин хүнийрхүү хандах тусам бэрхшээл их тулгарах болно. Миний хувьд ажлын найман цаг яах ийхийн зуургүй хурдан өнгөрчих шиг болдог. Тиймээс цаг минут бүрийг ашиглаж, уралдаж, өөрийн санаачилгаар шинээр хийчих юмсан гэсэн зүйлээ амжуулахын төлөө зорьдог. Өглөө ирээд төлөвлөсөн ажлуудаа хийгээд гарахад сэтгэл санаа ч сайхан болдог. Энэ л миний ажлын зарчим, өөртөө бий болгосон туршлага юм уу даа.      - Үйлчилгээ цэвэрлэгээний ажил өөрийн онцлогтой. Хувь ажилтны эмх цэгцтэй чамбай байдал илүү тод харагдаад байх шиг. Тэгэхээр санал санаачилга нь ч шууд тод харагддаг. Таны хамгийн их анхаардаг зүйл юу вэ?    - Тиймээ. Бидний ажил онцлогтой. Ажлын байрны ая тух, хүмүүсийн тохитой цэвэр цэмцгэр орчинд ажлаа хийх нөхцөл бидний ажлын чанараас хамаарч байдаг. Миний хувьд үүнийг илүү анхаардаг. Одоо би ажилчдын ажлын хувцсыг угааж, цэвэрлэдэг. Хир толбо ихтэй байсан ч аль  болохоор сайн угааж, ажилчин хүний сэтгэл санаанд бүрэн нийцүүлэхийг хичээж ажилладаг даа. Манай үйлдвэрийн захиргаанаас сайн саналыг дэмжиж, үнэлж байгаа нь тухайн ажилтны ажиллах урам зориг, эрч хүчийг сэргээсэн маш том хөшүүрэг гэж би ойлгодог. Миний санаачилж, ажилдаа хэрэгжүүлж байгаа саналууд маань ихэвчлэн ажлын байраа цэвэрхэн таатай, эмх цэгцтэй байлгах, энд тэнд булан тохойд цугласан хог хаягдал, урагдсан цоорсон эд материал зэргийг засаж тордож, бүрэн бүтэн байлгахад чиглэсэн. Ажлын онцлогоо ч дагаад ийм санал дэвшүүлдэг. Энэ саналууд ч маань ажлын бүтээмжид сайн нөлөөтэй.  Одоо бид 3-4 угаагч машин дээр ажилллаж байгаа. Машины аюулгүй ажиллагааг хангах үүднээс бохир усаа асгах хоолойд хамгаалалтын сээтэг тор тавьсан. Ингэснээр бохир хувцаснаас гарсан хог хаягдал угаагч машины ус дамжуулах, асгах хоолойнд бөглөрөл үүсгэх нөхцлийг арилгаж өгсөн. Мөн үйлдвэрийн бүс болон бусад ажлын байрны гадаах талбайн тохижилт, цэцэгжүүлэлтийн ажлын чиглэлээр манай багийнхан санаачилгатай ажилласан маань үр дүнтэй болсон. Манай цехийн мастер Д.Амаржаргал ахлаад, бид гадаах талбайн цэцгийн мандал, үрсэлгээ суулгалт хийж, тарьсан. Цэцэг тарина гэдэг бол яг л нярай хүүхэд асрахтай ижилхэн арчилгаа тордолгоо шаардаж байдаг. Хоёр жил бид өөрсдийн тарьсан үрсэлгээгээ тогтмол арчилж, хянаж ажилласнаар манай орчинд сайхан ургаж байна. Хэдийгээр ачаалалтай, зарим тохиолдолд ядарсан байдаг ч тарьж ургуулсан цэцэг, модоо хараад өөрийн эрхгүй сэтгэл сэргэдэг. Энэ бүхэн бол бидний идэвх санаачилгыг дэмжиж, урамшуулж байдаг сайн саналын системийн өгөөж гэж бодож явдаг даа.          - Цаашид сайжруулах, санал гаргаад хэрэгжүүлэхээр бодож яваа  зүйл байна уу?    - Ажилчдынхаа ажлын хувцсыг чанартай цэвэрлэж, шороо тоос,толбогүй хувцсаар дамжуулан ая тухтай, сэтгэл өндөр ажиллаж хөдөлмөрлөх орчин нөхцөлийг бүрдүүлэх нь бидний зорилго. Тиймээс цаашид ажилчдын хувцасны илүү тавтай байдлыг дээшлүүлэх үүднээс ямар арга зам, боломж байж болох вэ гэдэгт бид саналаа солилцож байгаа.    - Хүн бүрийн таатай ажиллах орчны уур амьсгалыг бүрдүүлж өгдөг таны ажил үнэхээр сайхан. Том бахархал тань болов уу, өөр ямар зүйлээр бахархаж явдаг вэ?    - Тийм шүү. Бахархал дүүрэн энэ ажлаа хийх би дуртай. Бас Монгол улсдаа төдийгүй дэлхийд нэр хүндтэй Эрдэнэт үйлдвэр, энд ажиллаж байгаа үе үеийн уурхайчдынхаа ажил үйлсээр үргэлж бахархаж явдаг. Бас намайг өдий зэрэгтэй хөдөлмөрлөж, үр хүүхдээ хүмүүжүүлж, сургах бүхий л боломжоор хангаж, дэмжиж байдаг үйлдвэрийн захиргаа, Үйлчилгээ, аж ахуйн цехийн дарга Б.Туяа болон бусад удирдлага, хамт олондоо талархаж, бахархаж явдагаа илэрхийлэхийг хүсч байна. Ер нь хүний сэтгэл, хандлага ямар байна амьдрал яг тэгж төлөвшдөг гэж би боддог. Сайн сайхан зүйлд тэмүүлж, чин сэтгэлээсээ ажилдаа хандаж байвал амьдрал яг тэгж дэгжин дээшилж явдаг гэдгийг үргэлж эрхэмлэж явдаг. Үр хүүхэддээ ч үүнийг захиж сургадаг юм.    М.Балжинням Фото Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Энэрэл төвийн хүүхдүүд 1000 гаруй кг хүнсний ногоо тарьжээ

       Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Энэрэл төвийн хүүхдүүд зуны улиралд "Энэрэл" хөдөлмөр зусландаа гарч цэвэр агаарт аятай тухтай амрахаас гадна төрөл бүрийн хүнсний ногоо тарьж өөрсдийнхөө дотоод хэрэгцээнд хэрэглэдэг билээ. Энэ жил хүүхдүүд 700кг төмс, 100кг манжин, лууван, 130 гаруй кг огурцы, 30 гаруй кг помидор тарьжээ.     Тус төвд өнөөдрийн байдлаар хоёроос 17 насны 51 хүүхэд амьдарч, сурч хүмүүжиж байна. Сурагчдын эхний улирлын амралт 10- р сарын 28-ны өдрөөс эхэлнэ. Амралтын өдрүүдээр тус төвийн хүүхдүүдийг эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамруулахаар бэлтгэл ажил нь хангагджээ.     "Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд манай төвийн үйл ажиллагаанд ихэд анхаарал тавьж, томоохон төсөл хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлдэг. Үүний нэг нь спорт заал бариулж байгаа энэ үйл ажиллагаа юм. Хүүхэд багачуудын хүсэн хүлээсэн энэ ажил 11-р сарын 15 -нд ашиглалтад орох юм" гэж Энэрэл төвийн эрхлэгч Б.Майцэцэг мэдээлсэн юм.     Ингэснээр Энэрэл төвийн хүүхдүүд чийрэгжүүлэх танхим бүхий спорт заалтай болж, чөлөөт цагаа спортоор хичээллэж эрүүл мэнддээ анхаарал тавьж, дасгал хөдөлгөөнөөр тогтмол хичээллэх боломжтой болж байгаа юм.    Дашрамд дуулгахад Эрдэнэт үйлдвэр нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд бүтэн өнчин 400 гаруй хүүхдийг Энэрэл төвөөр дамжуулан өсгөн хүмүүжүүлж, ерөнхий боловсролын болон их дээд сургуульд амжилттай суралцуулж амьдралын гэгээн замд хөтөлсөөр байна.   А.Бямбамаа Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэр тоон гарын үсэгт шилжиж байна

       Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд ирэх сарын нэгнээс цаасгүй технологит шилжин, тоон гарын үсэг нэвтрүүлэх гэж байна. Энэ тухай Эрдэнэт үйлдвэрийн Мэдээллийн технологийн хэлтсийн дарга Г.Жаргалсайханаас тодрууллаа.      - Үйлдвэрийн хэмжээнд цаасгүй технологит шилжих, тоон гарын үсэгтэй болох талаар яригдсаар багагүй хугацаа өнгөрсөн. Энэ ажил яг ирэх сарын нэгнээс эхлэх үү?    - Хоёр жилийн өмнөөс эхлэн үйлдвэрийн хэмжээнд албан хэрэг хөтлөлтийн системийг боловсруулж эхэлсэн. Цаасгүй технологиор үйл ажиллагаа явуулах соёл зайлшгүй хэрэгтэй байсан. Иймээс жил гаруйн хугацаанд цаасгүй технологит шилжих туршилт бүх цех нэгжид хийгдсэн. Энэ оны 11 дүгээр сарын нэгнээс эхлээд тоон гарын үсэг, цаасгүй технологит бүрэн шилжихээр бэлтгэл ажлууд хангагдаж байна. Үйлдвэрийн удирдлагуудад хүн тус бүрд найман оронтой тоо бүхий эрх үүсгэх юм. Ингэснээр цахим орчинтой аль ч газраас гарын үсгээ даран зөвшөөрөл өгөх боломжтой юм. Цаасгүй технологийн эхний алхам нь тоон гарын үсэг. Тоон гарын үсэгт шилжсэнээр цаасгүй технологи руу 30 гаруй хувь шилжлээ л гэсэн үг.    - Тоон гарын үсэгт хамрагдах  удирдлагуудын жагсаалт гарсан уу?    - Үйлдвэрийн газрын 177 удирдах шатны ажилтан эхний ээлжид тоон гарын үсэг зурах эрх авч байгаа. Цаашлаад Тээвэр ложистикийн төвийн бараа материал хүлээж авдаг нярвууд зэргийг оруулаад нийтдээ 270 орчим хүмүүс тоон гарын үсэг зурахаар байгаа.        - Тоон гарын үсгийг нэвтрүүлсэн байгууллага ер нь байдаг уу?    - Байдаггүй. Эрдэнэт үйлдвэр нь Монгол Улсын хэмжээнд тоон гарын үсгийг бүрэн нэвтрүүлсэн анхны үйлдвэрийн газар болж байгаа юм. Мөн цаасгүй технологийг ч  нэвтрүүлж байгаа анхны үйлдвэрийн газар болох юм.    - Үйлдвэрийн удирдлагуудад тоон гарын үсэгтэй  холбогдуулан сургалт зохион байгуулах уу?    - Тоон гарын үсэгт шилжихийн өмнө үйлдвэрийн удирдлагуудыг гурван хэсэг болгон  сургалт өгөхөөр төлөвлөөд байна. Удахгүй Улаанбаатар хотоос мэргэжлийн баг ирж тоон гарын үсгийг хэрэглэх талаар сургалт явуулна.    - Тоон гарын үсгийг нэвтрүүлэхэд ямар нэгэн эрсдэлтэй тал бий юу?    - Эрсдэл гэвэл би, та. Учир нь тухайн удирдлага гар утсаа хаях, өөрийн найман оронтой эрх бүхий дугаарыг хэн нэгэнд хэлж, гарын үсэг зуруулахаас өөр эрсдэл байхгүй.     - Цаг зав гарган ярилцсан танд баярлалаа.   А.Бямбамаа     Дэлгэрэнгүй...
  • Хөтлөгч хүч

         1973 он. Анхдагчдын өлгий нутагт залуу хос анхны хүүгээ өлгийдөн авч, зургаан сар хүрэхтэй нь зэрэгцэн их нүүдлийн ажилд бэлтгэн, илгээлт өвөртөлсөөр Эрдэнэтийг зорин иржээ. Барилга байгууламж, шинэ хотыг бүтээн босгох ажил ид ундарч байлаа. Энэ бүхэн тээврийн жолооч Халтар гуайд тийм ч шинэ содон байсангүй. Учир нь тэр шинэ цагийн давалгаа болсон Багануур, Бор-Өндөр, Дархан, Хөвсгөл, Хөтөл гээд бүтээн байгуулалтын ажлуудад гар бие оролцож явсаар юм үзэж нүд тайлсан нэгэн байлаа. Энэ удаагийн илгээлтийн суурин нь Эрдэнэт байсан агаад ажил, амьдралынх нь дурсамж дурдатгалын алтан хуудас Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон дунд өнгөрнө чинээ санаагүй биз. Халтар гуай хуучнаар АТКА буюу Эрдэнэт үйлдвэрийн Автотээврийн байгууллагад жолоочоор ажиллаж, эхнэр Дуламжав нь энэ цехийн халуун ам бүлд багтан, мөр зэрэгцэн хөдөлмөрлөсөөр хоёул гавьяаны амралтандаа гарсан.     Уурхайчдын дунд хал үзэж, хат суусан аав нь ууган хүүгээ удам дамжсан уурхайчин болгохоор шийдвэрлэжээ. Багаасаа автомашин сонирхдог, техник сэтгэлгээтэй хүүгээ 10 дугаар анги төгссөн жил нь Автотээврийн цехийн хүний нөөцийн ажилтантай уулзуулснаар өнөө цагийн манлайлагч залуусын нэг Эрдэнэт үйлдвэртэй хувь заяагаар холбогджээ. Энэ бол Халтарын Болдбаатар. Тэрээр хэн бүхэнтэй нийцтэй харьцаж, хамт олноо үлгэрлэн манлайлж, бүтээлч санал санаачилгаар үйлдвэр даяар аавынхаа нэрийг өндөрт өргөсөн. Хажуудаа байгаагаа хайрлан хамгаалж, харсан бүхнээсээ шинийг сэтгэж, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж болох бүхнийг эрэлхийлж явдаг сониуч зан түүнд багаас нь суусан дадал гэлтэй.         Ирж буцахын хорвоод учрахын ерөөл байдагт, уулзсан бүхэн энгийн нэг учрал биш, Эрдэнэт үйлдвэр хэмээх их айлд ажиллах болсон нь хувь тавилан гэдэгт тэрээр итгэдэг. Хүний сайныг ханилан байж мэднэ гэдэг дээ. Болдбаатарын найз нөхөд, хамт олон түүний хэн болохыг ил тодоор хэлээд л өгнө. Хүн бүрт өөрийн гэсэн баримталдаг үнэт зүйлс гэж байх. Болбаатар найз нөхөд олонтой. Гэвч тэр “Жаргаж явахдаа хүн тэнхээтэй явдаг, зовсон цагт нь нөхөртөө түшиг болж, туслахыг хичээдэг” гэх. Үнэндээ эр хүний ноён нуруу ийм л үед хань бараа, түшиг тулгуур болдогийг тэр өөрийн амьдралаар харуулж яваа.      Зургаахан сартай Эрдэнэт хотод хөл тавьсан бяцхан хүү амьдралынхаа гэрэл гэгээтэй он жилийг энэ л хотдоо үдэж, хүмүүн заяаныхаа жаргалыг эдэлж, амталж яваа нь энэ. Аавыгаа дагаж тээвэрт явсаар жолоочийн мэргэжилд “дурласан” тэрээр одоо ч эзэмшсэн мэргэжилдээ чин сэтгэлээсээ хандана. Хүн ажлыг голохоос, ажил хүнийг голох биш дээ гээд сурсан зүйлээ чадмаг хийчих ур ухаан, мэдлэг чадвар, авьяас, сэтгэл зүтгэл түүнд бий. Ийм л “алт шиг” үнэ цэнтэй ажиллагсад Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ хэт ирээдүйд чадлынхаа хэрээр оролцож явааг харахад өөрийн эрхгүй бахархах сэтгэл төрсөнсөн. Басхүү, ийм залуус олон байгаасай, тэд илүү ихийг хийгээсэй, олон олон залуусыг өөрийн алхсан замаар зөв тийш чиглүүлээсэй гэж хүсмээр санагдана.     Болдбаатар амьдралд тохиох аз завшааныг Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтан гэдгээр тодорхойлдог. Дэлхийд данстай энэ том үйлдвэрийнг “ТОП 10” компанийн тэргүүнд байж яагаад болохгүй гэж, бид чадна гэж зоримог хэлнэ. Өдөр бүр шинэ санаагаа ургуулж, хамт олноо бод, сэтгэ, хий гэсээр угтах амжилтын өгсүүр өөд уриалан дуудна. Удирдан чиглүүлэх, урам өгөх арга ухааныг тэр Орос ах нар, ахмад үеийнхнээсээ өвлөжээ. Түүний тодорхойлсноор, үйлдвэр бол тасралтгүй хөгжиж, суралцах ажлын талбар. Тиймдээ ч Сайн саналын системийг сайшаан магтаж, 3 дахь жилдээ шилдэг 10-ийн эгнээнд жагсаж чадсан. 2018 онд түүний дэвшүүлсэн 38 саналаас 32 нь үйлдвэрлэлд нэвтэрч, өнөөдөр ч үр дүнтэй ашигласаар байна. Санал санаачилга гэдэг зүйл урт хугацааны туршид амжилттай ажиллаж, эдийн засагт үр өгөөжөө өгдөг. Түүний “Маш сайн” саналаар нэрлэгдсэн нэгэн төсөл импорт орлох бүтээгдэхүүн байсан бөгөөд өөрийн өртөг нь зардлынхаа 50 гаруй хувийг хэмнэжээ. Төсөл маань инновацийн бүтээлд мөнгөн дүнгээрээ хараахан хүрч чадаагүй гэж ярьсаар энэ жил өөр хэд хэдэн саналыг хэрэгжүүлж явна.     Сайн саналын систем буюу бүтээлч санаачилгыг дэмжих, урамшуулал олгох хэлбэрээр явагддаг энэ ажил үйлдвэрийн хэмжээнд нэвтрээд 5 дахь жилийнхээ нүүрийг үзжээ. Ажлын орчныг аюулгүй байлгах, тоног төхөөрөмжийн ажиллах хугацааг уртасгах, эдийн засгийн үр ашигтай байлгах нь Сайн саналын системийн үндсэн чиглэл. 10 жижиг саналыг хамт олноороо зөвшилцөн, нэг том санал гаргах боломжийг Сайн саналын систем олгодгоороо давуу талтай. Уурхайчин хүн ажилдаа инээж ирээд, орой гэр бүлдээ халуун дулаанаар инээгээд очих зүрх сэтгэлийн дархлааг Эрдэнэт үйлдвэр Сайн саналын системээр дамжуулан олгосоор байна.     Хүн суралцаж, тасралтгүй хөгждөг ч хөгжиж байгаагаа төдийлөн анзаардаггүй. Харин хөрөг нийтлэлийн баатар маань тоног төхөөрөмжийг задлаад угсрах нь хөгжиж байгаа нэг хэлбэр гэж үздэг. Өөрийгөө хөгжүүлж, хурцалж, залуу насаараа гоёж яваа энэ залуу МЗХ-ны Тэргүүний залуу алтан медаль /2005/, АТБ-ын Хөдөлмөрийн аварга /2012/, Тэргүүний уурхайчин цол, тэмдэг /2017/, Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аваргаар үнэлэгдсэн. Хөлсөө урсган байж хөдөлмөрлөсөн цаг хугацааг нь үнэлсэн эдгээр шагналаас Эрдэнэт үйлдвэрийн “Хөдөлмөрийн аварга”-таа тэр хамгаас их хайртай. Учир нь омогшил, бахархал болсон энэ шагнал хүссэн хүн бүхэнд ирдэггүйг тэр сайн мэднэ. Тиймээс ч үйлдвэрийнхээ төлөө илүү ихийг хийж бүтээгээрэй гэсэн үүрэг даалгаврыг нэр төртэйгээр биелүүлж яваа.     Эрдэнэт үйлдвэрийн мянга мянган залуусын төлөөлөл болсон Автотээврийн цехийн Механикийн албаны тоног төхөөрөмжийн засварын механикч Халтарын Болдбаатарыг бид онцоллоо. Хийж бүтээхийн төлөө анд нөхдөдөө үлгэрлэн, хөтлөгч хүч нь болсон түүний амжилт, алдрын зам дардан байг.   И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэрийн аюултай хог хаягдал эх оронд хэрэгтэй бүтээгдэхүүн болон хувирна

       Аюултай хог хаягдал устгах нь Эрдэнэт үйлдвэрт төдийгүй улсын хэмжээнд тулгамдсан асуудал юм. Хог хаягдлын тухай хуулийн дагуу үйлдвэрлэлд ашигласан химийн бодис, урвалжуудын сав, баглаа боодол, Авто тээврийн цехийн хаягдал дугуйнууд, шатах тослох материалуудыг эх үүсвэр дээр нь ихээхэн зай талбай эзлүүлэн хадгалж байсан нь саяхан. Харин хоёр жилийн өмнөөс БОАЖЯ-аас “Аюултай хог хаягдал цуглуулах, тээвэрлэх, дахин боловсруулах, устгах үйл ажиллагаа эрхлэх” тусгай зөвшөөрлийг цөөн аж ахуйн нэгжид олгосноор 10 гаруй жилийн “толгойны өвчин” намдах болсон. Эрдэнэт үйлдвэр “Цэцүүх трейд”, “Монпити ойл” ХХК-тай хамтран ажилласнаар 10.25 тонн хуванцар сав, 200 литрийн сав 669 ширхэг, 50 кг-ийн шуудай 10.6 тонныг битүү 13 вагоноор хүргүүлсэн бол 160 тонн ажилласан масло, 722 хаягдал дугуйг битүү болон задгай машинд ачиж илгээсэн байна. “Цэцүүх трейд” ХХК нь ашигласан химийн бодисын полиэтилен торх, полипропилен шуудай, баглаа боодлыг дахин боловсруулж хуванцар эд үйлдвэрлэдэг. Харин “Монпити ойл” ХХК нь хаягдал тосыг дахин боловсруулж жилд 750-800 литр дизель түлш гаргадаг аж. Ийнхүү Эрдэнэт үйлдвэрийн аюултай хог хаягдал эх оронд хэрэгтэй бүтээгдэхүүн болон хувирч үр ашгаа өгч байна.     Дашрамд дуулгахад Эрдэнэт үйлдвэрийн Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтэс Шинжлэх ухааны академиийн Химийн хүрээлэнтэй хамтран “Аюултай хог хаягдлын менежмент” сэдэвт сургалтыг Ерөнхий захиргааны I байранд өнөөдөр зохион байгууллаа. Сургалтад үйлдвэрийн бүтцийн нэгжийн хог баягдал болон химийн бодис хариуцагч нар хамрагдаж, аюултай хог хаягдлын хууль эрх зүйн орчин, эх үүсвэр дээр нь хадгалах арга технологи, шилжүүлэх, тээвэрлэх, цахим болон цахилгаан хог хаягдлыг дахин боловсруулах, булшлах, устгах, цогц менежментийн талаар номын “дуу” сонсов.    М.Одгэрэл                                 Дэлгэрэнгүй...
  • Г.Тулга: Орхон нийтийн тээврийн үйлчилгээ цахимжсан анхны аймаг болно

       “Систем инженерчлэл Монгол” компанийн гүйцэтгэх захирал “E-pass” буюу Эрдэнэт хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээг цахимжуулах төслийн удирдагч Г.Тулгатай ярилцлаа.    -Нийтийн тээврийн хөгжил, цаашдын чиг хандлагын талаар өөрийн бодлоо манай уншигчидтай хуваалцана уу?    -Нийтийн тээврээр зорчигчдын хамгийн хүндрэлтэй асуудал нь төлбөр төлөлт, хяналтын систем.Зорчигчид ч технологид суурилсан хялбар, хурдан аргаар төлбөр төлөхийг хүсэх болсон. Тасалбар худалдан авах дараалал, цалинжуулсан тасалбар таслагч, бэлэн мөнгөөр тооцоо хийх зэрэг асуудлууд аль хэдийн ард хоцорч, зүгээр л карт эсвэл гар утсаа уншуулж байна. Энэ бэлэн бус мөнгөний систем буюу нийтийн тээвэрт цахим хэрэглээг бүрэн нэвтрүүлсэн дэлхийн 100 гаруй хот байна. Энэ шийдлүүд хотуудад дагалдах давуу талуудыг ч бий болгож байна. Жишээ нь өдөрт 8.5 сая хүн зорчдог Лондонд хэрэгжүүлэхэд картын технологи, төлөвлөлт, техникийн болон худалдаалах асуудлыг шийдвэрлэх төвөгтэй байдал үүссэн. Эдгээрийг мастер картаар шийдсэн нь сайн хэрэгжиж, олон хотууд загвар болгоод явж байна. Нью Йоркд уг системийг энэ онд бүрэн хэрэгжүүлэх бөгөөд дэлхийн том хотыг  өндөр түвшний системтэй болгоно гэж үздэг. Мексикт нийтийн тээвэрт төлбөрийг банкны картаар хийх болсноор эдийн засгийн эерэг нөлөөлөл авчирсан. Үүний жишгээр Монгол улс цахимжсан картыг Улаанбаатар хотод хэрэгжүүлээд явж байна. Хэрэгжилтийн эхний үед хуучин дүрмээ ашиглан тасалбар авахыг хүсдэг, карт худалдан авдаггүй, цэнэглэдэггүй, хөнгөлөлт-чөлөөлөлтийг шийдвэрлэх, санхүүжилтийг зохицуулах зэрэг олон бэрхшээл саад гарсан ч өнөөдөр үйл ажиллагаа тогтворжиж, тодорхой үр дүнд хүрч байна.    -Эрдэнэт хотод энэ төсөл хэрэгжих болсон шалтгаан, нөхцөл юу вэ?    -Орхон аймгийн Засаг даргын тамгын газраас 2016-2020 онд Эрдэнэт хотыг “Ухаалаг хот” болгон хөгжүүлэх ажил эхэлж, дижитал технологийг эрүүл мэнд, зам тээвэр, боловсрол, оршин суугчдын үйлчилгээнд нэвтрүүлэх зорилт тавьсан. Мөн аймгийн нийтийн тээвэр эрхлэгч аж ахуйн нэгж байгууллагуудын тээврийн хэрэгсэлд хэмжих хэрэгсэл суурилуулан бүртгэл, хяналтын нэгдсэн системийг бүрдүүлэхээр шийдвэрлэсний дагуу манай компани 2018 онд тус аймагт үйлчилгээ үзүүлж байгаа автобуснуудад GPS систем нэвтрүүлсэн. Одоо системийн үйл ажиллагааг  бүрэн хариуцан ажиллаж байна. Аймгийн ЗДТГ-аас гарааны бизнес, инновацын байгууллагуудыг дэмжих бодлого барьж ажиллаж байгаа. Өмнө нь хамтран гүйцэтгэсэн ажил амжилттай хэрэгжсэн давуу тал бидэнд бий. Ингээд Орхон аймгийн Засаг даргын тамгын газар, Авто тээврийн төв, төсөлд хамрагдах гурван автобус компанитай 2019 оны зургадугаар сарын 27-нд гэрээ хийж уг төсөл хэрэгжүүлж байна. Төслийн нөхцөлийн хувьд бид орон нутгийн автобус компаниудын төсвөөс нэг ч төгрөг авахгүйгээр 100 хувь өөрсдөө шийдэх үүрэг хүлээсэн. Энэ төслийн эхний шатанд 600 орчим сая төгрөгийн санхүүжилт орно. Нэг онцлог нь монгол залуусын бүтээсэн программ хангамж, угсралт,суурилуулалт энэ онд багтаан хийгдэнэ.     -Төслийн давуу талыг гэрээлэгч талуудын хувьд яаж харж байна вэ?    -Шийдвэрлэх асуудлууд төрийн үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэгч байгууллага болон аж ахуйн нэгжүүдэд ч байна. Аж ахуй нэгжүүдийн алдагдал, рейстэй холбоотой асуудал, төрөөс олгох санхүүжилт, төсвийн ачаалал гэх мэт асуудлыг хэрэгжүүлэх төслийнхөө хүрээнд шийдвэрлэхээр ажиллаж байна. Асуудлуудаа тодруулаад, шийдвэрлэх боломжуудыг судлаад, шийдлүүдийг оруулаад явж байна. Үүний зэрэгцээ технологийн шинэ чиг хандлагуудаа ч орхигдуулж болохгүй. Хамгийн ашигтай, хэрэглэгчдэд хялбар, зөв шийдлүүд байх ёстой. Ер нь гэрээлэгч талуудад аль алинд нь ашигтай байдлаар шийдэх, цаашдын хамтын ажиллагаанд нь тусламж дэмжлэг үзүүлнэ. Ямартаа ч төсөл хэрэгжээд бүгд үр ашиг хүртэж буйд сэтгэл ханамжтай байна.   -Төсөл хэрэгжүүлэх явцад “Start Up” компанийн хувьд бэрхшээл тулгарч байна уу?    -Залуу компанийн хувьд бэрхшээл олон байгаа. Бидний хувьд төрийн болон аж ахуйн нэгжтэй гурвалсан гэрээ байгуулан, санхүүжилтээ өөрсдөө босгон ажиллаж байгаа анхны төсөл. Гэрээлэгч талуудтайгаа гэрээгээ хүндэтгэн ажиллах, мэдээлэл солилцох, харилцаа хамтын ажиллагаа чухал. Ер нь төслийн менежменттэй холбоотой асуудлуудыг талууддаа ойлгуулах, мөн компанийнхаа залуусын ур чадвар, чадамжийг сайжруулах, нутагшуулах гээд нэлээд олон талт ажил өрнүүлж байна. Компанийн хувьд асуудлыг дэвшлүүд ирнэ гэж харж байгаа. Төсөл удирдсан  залуу хүний хувьд ч гэсэн давхар суралцаад явж байна.   -Төслийг орон нутаг болон автобус компаниудаас зардал гаргахгүй өөрийн хөрөнгөөр шийдвэрлэх нь эрсдэлтэй санагдах юм. Энэ талаар тодруулна уу?    -Бидний “Start Up” залуу компани. Том зорилготой бас эрсдэл үүрч байж амжилтад хүрнэ. Хувийн байгууллага санхүүжилтээ өөрсдөө гарган, олон нийт, улс орондоо хэрэгтэй төсөл хэрэгжүүлэх туршлага дэлхий дахинд  бий. Жишээ нь БНХАУ-д хувийн компаниуд зам барьж, хураамжийн орлогоороо зардлаа нөхдөг. Ингэж хувийн байгууллага өөрсдөө зардлаа гаргаж, нийгэмд тулгарсан асуудлыг богино хугацаанд шийдвэрлэх нь зөв гарц. Ялангуяа улсын төсөв хязгаарлалттай үед, боломжтой ажлуудыг хувийн компаниудад хариуцуулж хийлгэвэл хариуцлага, чанар дагалдана. Учир нь тухайн компани гаргасан зардлаа хөрөнгө оруулалт хийсэн зүйлийнхээ үйл ажиллагаанаас нөхдөг тул баталгаат хугацааны асуудлыг гүйцэтгэгч бүрэн хариуцдаг. Компани ч өсөж дэвжих, туршлагажих боломжтой.    -Цаашид хэрэгжүүлэхээр зорьсон ажлаасаа танилцуулна уу?   -Бидний хамгийн эхний зорилт энэ төслөө амжилттай хэрэгжүүлж нэвтрүүлэх явдал.  Хэрэгжүүлээд зогсохгүй дараагийн шатуудаа зураглан, төлөвлөөд явж байна. Цаашид үйлчилгээний стандарт тохирсон UBCAB онлайн такси үйлчилгээг нэвтрүүлнэ. Өөрөөр хэлбэл нийтийн тээвэр болон такси үйлчилгээний стандартыг ахиулж, төлбөр тооцооны нэгдсэн систем оруулах, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх талаар ажиллана даа. Ер нь Эрдэнэт хотыг шинжлэх ухаан, инновацын суурь жишиг хот болгох концепцийг улс даяар харуулах том зорилготой. Ингэснээр үндэсний  компаниуд, залуучууд нийгмийн тодорхой асуудлыг шийдвэрлэж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.    -Танд ажлын өндөр амжилт хүсье.   - Баярлалаа. Зорчигчдод хандаж хэлэхэд та бүхэн манай хэрэгжүүлж байгаа төслийн Erdenet Epass пэйж хуудаст нэгдэж мэдээлэл авч, саналаа илгээж байгаарай. Таны санал бидэнд үнэ цэнтэй байх болно.                                                                                                                             Т.БАТЧУЛУУН   Дэлгэрэнгүй...
  • Нараар эрчим хүч үйлдвэрлэж байна

       Нартай үед нарнаас эрчим хүч үйлдвэрлэж хэрэглэгчдийг цахилгаанаар хангадаг , илүүдэл эрчим хүчийг сүлжээ рүү шилжүүлдэг, наргүй үед автоматаар сүлжээнээс эрчим хүчээ авдаг On-grid системийг нэвтрүүлснээр гурван сарын хугацаанд 300 гаруй мянган төгрөгийн эрчим хүч үйлдвэрлэжээ. Энэ төслийг Шагдарын Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуулийн Эрчим хүч мэдээллийн технологийн тэнхимийн дэд профессор Б.Хээрийнбаатар санаачилжээ. Тус төслийн хүрээнд хийгдсэн  Нарны судалгааны лабораторийн нээлтийн үйл ажиллагаа өнөөдөр боллоо.    Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилтээр Дээд боловсролыг дэмжих төрийн бодлого хэрэгжиж байгаа таатай нөхцөл бүрдсэн энэ үед Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуулийн Оюутны байрны цахилгаан хэрэглээний эх үүсвэрийг Сэргээгдэх эрчим хүчний нарны фото үүсгүүр  бүхий эрчим хүчээр хангах төслийг хэрэгжүүлээд байгаа нь энэ юм.    Төслийн багийнхан өнгөрөгч 6-р сарын 28-нд 5 квт цагийн эрчим хүч үйлдвэрлэдэг нарныхаа станцын 50 хувийг залгасан байна. Өнөөдрийн байдлаар 300 гаруй мянган төгрөгийн эрчим хүч үйлдвэрлэж сургуулийнхаа хэрэгцээнд нийлүүлжээ. Ухаалаг инвертерийн тусламжтайгаар гар утсандаа бүх мэдээллийг авч, оюутнууд судалгааны ажил хийхэд бүрэн боломжтой болжээ.    ШУТИС-ын хэмжээнд анх удаагаа Нарны судалгааны лабораторитой болсноор эрчим хүч хэмнэж, Технологийн сургуулийнхаа эрчим хүчний 30 гаруй хувийг нараар шийдэж байна.    “Цаашид Эрдэнэт үйлдвэрийн алслагдсан байршилтай газруудад гэрэлтүүлгийг энэ системээр хангахаар төлөвлөсөн ажлууд олон бий” гэж төслийг санаачлагч ярьж байна. Ингэснээр уламжлалт эрчим хүчнээс илүү Сэргээгдэх эрчим хүч рүү дэлхий нийтээр түрэн орж ирж байгаа энэ үед оновчтой, ухаалаг шийдэл бүхий энэхүү төсөл өргөжих боломжтой юм. А.Бямбамаа   Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Нэвтрүүлэг

   Ус хангамжийн цехийн Цэвэрлэх байгууламжийн хэсгийн технологич инженер Д.Золбооцэцэг Эрдэнэт үйлдвэрийн хэвийн ажиллагааг хангахад гар бие оролцож яваа боловсон хүчний нэг яах аргагүй мөн. Тэрээр үйлдвэрийн бүтээмж, инновацийн ажилд идэвхтэй оролцож, Сайн саналын системд хоёрд дахь удаагаа шилдгүүдийн эгнээнд жагсжээ. Монголын бахархал болсон Эрдэнэт үйлдвэртэйгээ хувь заяагаар холбогдсон Д.Золбооцэцэгтэй ярилцаж, хийхээр төлөвлөсөн ажлынх нь нэгээхэн хэсгээс хуваалцлаа.

   - Цэвэрлэх байгууламжийн хэсэг хэдэн хүний бүрэлдэхүүнтэй ажиллаж байна вэ? Таны хувьд үйлдвэрт ажиллаад удаж байна уу?
   - Манай хэсгийн 71 ажилчин 12 бүтээмжийн дугуйланд хуваагдаж, цех болон хэсгийн хэмжээнд зохиогдож байгаа уралдаан тэмцээнд амжилттай оролцдог. Инженер, техникийн ажилчид маань нийт ажиллагчдынхаа сайн саналын системд оролцох идэвхийг өдөөж, идэвхжүүлэх, зөвлөх, чиглүүлэх үүрэг гүйцэтгэж байна. Би 2004 онд ШУТИС-ийг төгсөж ирснээс хойш 15 дахь жилдээ Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байна. Ус хангамж, ус цэвэрлэгээний инженер мэргэжилтэй. Өнгөрсөн хугацаанд Цэвэрлэх байгууламжийн хэсэгтээ оператор, насосны машинч, мастераас технологич хүртэл дэвшин ажиллалаа.
  
   - Ажлаасаа авдаг урам зориг гэвэл юуг нэрлэх вэ?
  
- Монголын бахархал болсон уул уурхайн томоохон аж ахуйн нэгж Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байгаа минь хамгийн том бахархал юм уу даа. Цэвэрлэх байгууламжид ажиллаж байгаа бидний хувьд экологийн тэнцвэрт байдлыг хадгалж, хамгаалахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Тиймээс ч хүний бохирдуулсан усыг стандартын түвшинд цэвэршүүлж, байгаль орчинд нийлүүлж байгаагаа бахархалтай сайхан ажил хийж байна гэж боддог. Нэг ч удаа ажил мэргэжлээсээ цааргалж, хойш сууж байгаагүй. Олон шат дамжлага, нарийн процесс явагддаг тул тэр бүрийд өөрийн ур чадвар, мэргэжлийн давуу талаа гарган ажиллаж байна. Энэ бүхэн мэргэжлийн бидэнд ажлаараа бахархах маш том боломж.
 
   - Бүтээмжийн чиглэлээр хэдэн санал гаргаж, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлээд байна?
   - Он гарсаар зургаан шинэ санал гаргасан. Бүгд үйлдвэрлэлд нэвтэрч, хэрэгжилт 100 хувьтай дүгнэгдсэн. Цаашдаа гаргах шинэ саналууд бий. Хэрэгжүүлэхээр төлөвлөөд байгаа. Сайн саналын системд нэвтрүүлж байгаа бидний ажлууд эдийн засгийн үр ашгаа мэдэгдэхүйц байдлаар өнөөдөр өгөхгүй ч гэлээ ажилчдад өгч байгаа урамшууллын хэлбэр, урам зориг, идэвхжүүлэлт нь маш өндөр гэж хардаг. Бүтээмжийн чиглэлээр хувь хүн санал гаргаж хэрэгжүүлэх ажил нэг үеэ бодоход жигдэрч, ойлголт сайтай болсон. Одоо бүтээмж чанарын дугуйлангаараа хамтарч ажиллах тал дээр чиглэл өгч, ахлагч нарыг сургалтад хамруулан, туршлага судлуулах ажлыг маш сайн зохион байгуулах хэрэгтэй юм шиг санагдаж байна.

   - Ойрын үед хэрэгжүүлэх шинэ саналынхаа тухай мэдээлэл өгөхгүй юу?
   - Бид энэ онд Шинжлэх ухааны академи, Шинжлэх ухааны хүрээлэнтэй хамтран, цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа түүхий тунадас буюу лагийг үнэргүйжүүлэх ажлыг хийж байна. Энэ маань инновацийн түвшний том ажил болох юм. Лагийг усгүйжүүлэх ажлынхаа бэлтгэлийг хангаж эхэлсэн. Үр дүн нь оны сүүлээр гарна. Эргэн тойронд үнэртээд байгаа хаягдал лагаас усыг нь шүүх замаар үнэргүйжүүлэх энэ ажлынхаа туршилт судалгааг хэд хэдэн газартай хамтран хэрэгжүүлнэ.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн Орхон аймаг дахь салбарын хамтын ажиллагааны хүрээнд тус үйлдвэрийн удирдлага,  орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн ажилтнууд, сэтгүүлчидтэй “Зангиагүй” уулзалт зохион байгуулдаг.  Улс болон орон нутгийн төсөвт жинтэй хувь нэмэр оруулж, Орхон аймгийн хөгжил дэвшилд том орон зай эзэлж ирсэн Эрдэнэт үйлдвэрийн өнөөгийн үйл ажиллагаа, амжилт бүтээл, цаашдын зорилтын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг сэтгүүлчдэд хүргэж, тэдний санал бодлыг сонсох, сонирхсон асуултад илэн далангүй хариулт өгөх зорилготой Ерөнхий захирлын “Зангиагүй” уулзалт өнөөдөр боллоо.
   Уулзалтын эхэнд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Эрдэнэт үйлдвэрийн тухай үнэн бодитой мэдээ мэдээллийг түгээж, хамтын ажиллагааны талбарт гар ганзага нийлж яваа сэтгүүлчдэдээ талархаж буйгаа илэрхийлээд, үйлдвэрийнхээ өнөөгийн байдал, цаашдын зорилт, чиглэлийн талаар мэдээлэл хийв. Монгол Улсын Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газраас баталсан “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ыг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэл”, түүнд туссан бодлого хөтөлбөрүүдийг танилцуулж, урт хугацааны энэ зорилтоо хэрэгжүүлэхдээ тав таван жилээр төлөвлөж ажиллахаа Ерөнхий захирал тодотголоо.
   Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ын цаашдын үйл ажиллагааны бодлого  “Таван хуруун”-ы зарчмаар хэрэгжинэ. Уурхайн насжилт уртсаж, нөөц баялаг өсөх нь Эрдэнэт үйлдвэр урт удаан хугацаанд оршин тогтнох үндсийн үндэс болж, өөрөөр хэлбэл гарын таван хурууны тулгуур асуудал болно. Тиймээс “Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ыг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэл”-д тусгагдсан эхний зорилт Эрдэс баялгийн нөөц өсгөх төсөл юм.  Уг төслийг шат дараатай хэрэгжүүлэх зорилгоор геологи хайгуулын ажлын хөрөнгө оруулалтыг 2016 онтой харьцуулахад 2017 онд хоёр дахин, 2018 онд 3.2 дахин нэмэгдүүлж, 67 мянган тууш метр өрөмдлөгийн ажил хийсний үр дүнд “Эрдэнэтийн-Овоо” ордын ашиглалтын хугацааг 20 орчим жилээр уртасгаж, Эрдэнэт үйлдвэр 60 жил ажиллах боломж бүрдэж байна. Урт хугацааны хөгжлийн бодлогын дараагийн хөтөлбөрүүд нь олборлох үйл явцыг боловсронгуй болгох, өөрөөр хэлбэл техник технологийн шинэчлэлийн төслүүд тусгагджээ. Тухайлбал,  Ил уурхайд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг нэвтрүүлэх төсөл, Баяжуулах үйлдвэрийн өргөтгөл, шинэчлэлийн төсөл, Засвар механикийн заводыг өргөтгөн шинэчлэх төсөл, Уусган баяжуулах технологиор катодын зэс үйлдвэрлэх төсөл, Зэсийн баяжмал хайлуулах, боловсруулах үйлдвэрийн төслүүд хэрэгжиж,  бодит ажил болсноор 1000 гаруй ажлын байр шинээр бий болох боломжтой юм. Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагааны хамгийн сүүлийн үеийн мэдээлэл хүргэсний  дараа Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч Д.Үүрийнтуяа 2019 оны эхний хагас жилийн эдийн засаг, үйлдвэрлэлийн үзүүлэлт, үр ашгийн талаар мэдээлэл хийв.
   Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээлч хамт олон 2019 оны эхний хагас жилийн байдлаар  хүдэр олборлолт болон боловсруулалтын төлөвлөгөөг 102.8 хувиар биелүүлж, нийт 16.2 сая тонн хүдэр боловсруулжээ. Энэ нь 2018 оны мөн үетэй харьцуулахад 452.1 мян. тонноор илүү хүдэр боловсруулсан үзүүлэлт юм. 2019 оны эхний 6 сарын байдлаар зэс, молибдены баяжмал үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг 102-105 хувиар биелүүлж, 291.94 мян. тонн зэсийн баяжмал, 2.5 мянган тонн молибдены баяжмал үйлдвэрлээд байна.
   Үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтийг дагаад эдийн засгийн үзүүлэлтүүд ч сайн байна. Эхний хагас жилийн хүлээгдэж байгаа гүйцэтгэлээр 1 их наяд төгрөгийн борлуулалтын орлого олж, төлөвлөгөөг 106.2 хувиар биелүүллээ. Үйлдвэрлэл, эдийн засгийн гол үзүүлэлт болох үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүний 1 төгрөгт ногдох зардлыг 3 хувиар бууруулж ажиллалаа. Үүний үр дүнд 2019 оны эхний хагас жилд Эрдэнэт үйлдвэр улс, орон нутгийн төсөвт 530 тэрбум төгрөг төвлөрүүлжээ.
   “Зангиагүй” уулзалтын үеэр Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн Орхон аймаг дахь салбарын тэргүүн Б.Мөнгөнтуяа орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудаа дэмжих, сэтгүүлчдийн нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагуудын зүгээс үзүүлж буй тусламж, дэмжлэг, хамтын ажиллагааны үр өгөөжийн талаар мэдээлж, мэргэжлийн сэтгүүл зүйг орон нутагт хөгжүүлэх, сэтгүүлчдэд  урам зориг өгөхөд гарч буй ахиц дэвшилд талархаж байгаагаа дурдлаа. Мөн МСНЭ-ийн салбар,  Эрдэнэт үйлдвэрийн хамтын ажиллагааны хүрээнд орон сууцны асуудлаа шийдүүлсэн болон гадаад болон дотоодын аялалд хамрагдсан сэтгүүлчдийн төлөөлөл баярласнаа илэрхийллээ.
   Сэтгүүлчид мэдээллийн дараа сонирхсон асуултдаа хариулт авлаа. Эрдэнэт үйлдвэр “Ногоон хөгжлийн төв”-өө түшиглэн аялал жуулчлалын нэг өдрийн хөтөлбөртэй болох боломж, хотын төв хэсэгт байрладаг хөл бөмбөгийн талбайн тохижилтод хөрөнгө оруулах, сэтгүүлчдийн төлөөллийг гадаадын зарим томилолтын багийн бүрэлдэхүүнд оруулах зэрэг саналыг энэ үеэр Ерөнхий захиралд уламжлав. Судалж, бүхий л боломжит хэлбэрээр цаашид хамтран ажиллахаа Ерөнхий захирал илэрхийлж, Эрдэнэт хот, Эрдэнэт үйлдвэрээ хөгжүүлэхэд мэдээллийн үнэн зөв, бодитой байдал, сэтгүүлзүйн соён гэгээрүүлэх үүрэг, оролцоо юу юунаас илүү чухал болохыг онцлон, энэ үйлстээ өндөр амжилт гарган сайн ажиллахыг сэтгүүлчдэд хүсэн ерөөлөө.

М.Балжинням
Фото Б.Баттөгс 

Баасан, 28 6-р сар 2019 00:00

Цувих шугамын шинэчлэл эхэллээ

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Ган бөөрөнцгийн цехийн үйлдвэрлэлийн технологийг шинэчлэх ажлын хүрээнд үйлдвэрлэгчидтэй гэрээ байгуулж эхэллээ. Шинэчлэлийн хүрээнд дөрвөн тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдэх бөгөөд 1.4 жилийн хугацаанд хөрөнгө оруулалтыг нөхөх тооцоо гарчээ. Ажлын хэсгийнхэн БНХАУ-д ажиллаж, судалгаа хийсний дүнд энэ төрлийн үйлдвэрлэлээр дэлхийд тэргүүлэгч компаниудыг сонгон, хамтран ажиллахаар болсон байна. Ийнхүү, ган бөөрөнцгийн үйлдвэрлэлд шинэчлэл хийснээр хүчин чадал нэмэгдэхээс гадна ажлын байрны орчин нөхцөл эрс сайжирч, байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөлөл буурах юм. Тус цехийн хамт олон нүүрс хийжүүлэх зуухнаас татгалзаж, индукцийн технологи сонгосноор бүтээгдэхүүний өөрийн өртгийн зөрүүнээс жилдээ тонн тутамд 950-иад сая төгрөг хэмнэх боломж бүрдэнэ. Удахгүй шинэ шугамын суурийн ажил эхлэх бөгөөд тоног төхөөрөмжийн үйлдвэрлэл, суурилуулалт, жигдрүүлэлтийн ажлыг энэ оны 12 дугаар сар хүртэл хийхээр төлөвлөжээ. Эрдэнэт үйлдвэр 2020 оноос өмнө шинэ шугамаар ган бөөрөнцөг үйлдвэрлэхээр зорьж байна.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Нийгмийн харилцааны хэлтэс ямар чиг үүрэгтэй ажиллаж байгааг тодруулахаар хэлтсийн дарга Д.Өнөбаттай ярилцлаа.

   - Нийгмийн харилцааны хэлтсийг шинээр бий болгосон нь ямар давуу талтай вэ?
  
- Эрдэнэт үйлдвэр байгуулагдсан цагаасаа ажилчдынхаа нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэн, үйл ажиллагааны цар хүрээгээр хот дагуулсан аж ахуйн нэгжийн хэмжээнд өргөжин тэлсэн. Хариуцлагын асуудал нь цоо шинэ зүйл биш юм. Энэ оны тавдугаар сарын 20-ны өдөр Нийгмийн харилцааны хэлтсийн үйл ажиллагааны журам батлагдсан.  Цаг үеийн хэрэгцээ шаардлагаас хамааран нийгмийн харилцаа, хариуцлагыг хэлтсийн зохион байгуулалтад оруулах нь оновчтой гэж удирдлагуудын зүгээс харсан болов уу.
   Манай хэлтсийн тухайд үйлдвэрийн газрын дотоод, гадаад нийгмийн харилцааг оновчтой зохион байгуулахад чиглэсэн судалгаа, шинжилгээг тогтмол хийж, урт, дунд, богино хугацааны эрэлтийг тодорхойлон, урьдчилан тооцоолол гаргах, нийгмийн дэмжлэг, тусламжийн бүхий л сангийн зардлыг үр өгөөжтэй зарцуулагдаж байгаа эсэхэд хяналт тавих үүрэгтэй. Чиг үүргийнхээ дагуу нийгмийн 10 цехтэй хамтран ажиллана.

   - Таны хувьд ажлаа юунаас эхлэв? 
   - Энэ цаг үед миний хийх ёстой ажил гэж хүлээн авсан. Баялаг бүтээгчдийнхээ ажил, амьдралыг зэрэгцэж явах ёстой гэж би боддог. Өөрөөр хэлбэл, гэр бүлд нь очих дэмжлэг, тусламж цаг хугацаандаа хүрдэг, амар амгалан амьдрах нөхцөл боломжоор хангагддаг байх ёстой. Ингэж чадвал тухайн хүний хөдөлмөрийн бүтээмж дээшлэх нь гарцаагүй. Ажлаа хүлээн аваад гар нийлэн ажиллах хамт олноо найман хүнээр бүрдүүллээ.

   - Ажилчдын нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх томоохон төслүүдээс танилцуулна уу?
   - Хэрэгжүүлж байгаа томоохон ажлаар орон сууцны төсөл хөтөлбөрүүдээ нэрлэх нь зөв байх. Үйлдвэрийн ахмадууд хоёр, гурав дахь үеийнхэнд халаагаа өгчихлөө. Анхдагчдаа орон сууцаар хангаж, тэдний нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэж байсан үе ард хоцорч, залуу үеэ анхаарах цаг болжээ. Энэ асуудлыг шийдвэрлэхээр орон сууцны төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх санаачилгыг үйлдвэрийн удирдлагууд дэвшүүлсэн. Улмаар Монгол Улсын Засгийн газар, Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын дэмжлэгтэйгээр 1300 айлын орон сууцны хөтөлбөрийг энэ хавар эхлүүллээ. Энэ бол бидний хүлээлтээс илүү том ажил.
   Уурхайчдын хороолол барих төсөл, хөтөлбөрийн хүрээнд 300 айл бүхий “Уурхайчин 1”, 600 айл бүхий “Уурхайчин 2”, 400 айл бүхий “Уурхайчин 3” гэсэн орон сууцны цогцолбор барих бүтээн байгуулалт хийгдэнэ. Эрдэнэт үйлдвэрийн нийт ажиллагсдын 65.5 хувь буюу 3947 ажилтан орон сууцны нөхцөлөө сайжруулах, шинээр орон сууц авах хүсэлт, өргөдөл гаргасан байдаг. Гэтэл үйлдвэрээс орон сууц хувьчилж авсан ажиллагсдын 90 хувь нь тэтгэвэртээ гарсан. Энэ асуудлыг шийдвэрлэхэд орон сууцаар хангах бодлого хамгийн чухал байгаа юм. Бидний төлөвлөснөөр 2021 онд “Уурхайчин 1” хорооллыг ашиглалтад хүлээн авч, 2022 онд бүрэн дуусгана.   

   - Нийгмийн чиглэлээр хэрэгжүүлж байгаа бусад ажлын тухайд?
   - Нийгмийн цехийн ажилчид бусдын аятай таатай нөхцөлийг бүрдүүлж, тэдэнд эерэг сэтгэгдэл төрүүлэхийг чухалчилж ирсэн. Энэ утгаараа үйлчилгээний менежментийг стандартчилж, зөв нэвтрүүлэх хэрэгтэй гэж харж байна. Ажилчдын эрүүл мэндийн асуудлыг онцгой анхаардгийн хувьд “Эрдэнэт” сувиллын цогцолбор маань маш сайн бэхэжсэн байх ёстой. Мөн “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын үйл ажиллагааг идэвхжүүлж, үйлдвэрийн ажилчин амрах нөхцөл боломжийг бүрдүүлнэ. Энэ жилээс эхэлж байгаа нэг томоохон ажил нь “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын бүс нутагт баригдах 210 хүний ор бүхий өвөл, зуны байр юм. Амралт, сувилал хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулах энэ байгууламж Сэлэнгэ мөрний хөвөөнд баригдана. Төсөл гүйцэтгэгчийн тендерийг Барилга, байгууламжийн хяналт, төлөвлөлтийн хэлтсээс зарласан байгаа. 

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс
 

 

 

   2018 оны сайн саналын системд 23 санал гаргаж, 19-ийг нь амжилттай  хэрэгжүүлсэн Т.Гантуяа “100 манлайлагч”-ийн дөрөвт эрэмбэлэгджээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн Ус хангамжийн цехийн “Шинжээч” бүтээмж чанарын дугуйлангийн ахлагч тэрээр ажил мэргэжилдээ өсөж яваа чадварлаг бүсгүй. Түүнтэй цөөн хором ярилцаж, сэтгэгдлийг нь хуваалцлаа.

  - Сайн саналын системийн эхний тавд эмэгтэй хүн багтсан нь үлгэр жишээ санагдлаа. Сэтгэгдлээсээ хуваалцана уу?
  - 2017 оны долоодугаар сард www.erdenetmc.mn цахим сайт дээр тавигдсан зарын дагуу би мэргэжлийнхээ шалгалтыг өгч, сонгон шалгаруулалтаар энэ том үйлдвэрийн босгоор алхах аз завшаан тохиосон юм. Шинэ ажилтан байсан тул сайн саналын системийн талаар ямар ч ойлголтгүй байлаа. Удалгүй манай цех бүтээмж инновацийн мэргэжилтэнтэй болсноор заавар зөвлөгөө авч, 2018 оноос саналаа бүртгүүлж, идэвхтэй ажилласан. Лаборатори маань 2018 онд магадлан итгэмжлэлд орох байсан тул олон ажил хийж хэрэгжүүлэх шаардлагатай болсон. Энэ нь ч саналын системд дээгүүр бичигдэхэд нөлөөлсөн байх. Бид оны ажлаа дүгнэхэд лаборатори маань цехийн “Жишиг ажлын байр”, лабораторийн эрхлэгч “Шилдэг тэргүүний инженер”, миний хувьд “Хамгийн олон асуудал илрүүлэгч ажилтан”-аар шалгарсан. Лабораторийнхоо дөрвөн ажилтныг үйлдвэрийнхээ “100 манлайлагч”-д тодорсонд баяртай байна. 
 
   - Бүтээмжтэй ажиллах нь урам зориг, эрч хүч өгдөг талаар залуус ярьдаг. Та үүнтэй санал нийлэх үү?
  - Бид үйлдвэрлэлийн гол процесс дээр өндөр инновацитай ажил хийж чадахгүй ч гэлээ өөрсдийн хийж байгаа шинжилгээний чанараа дээшлүүлж, ажиллах орчноо тохижуулсаар байна. Манай лабораториор зочилсон хэнд ч эмх цэгц, аятай таатай ажлын байр шууд нүдэнд тусна. Бид хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн дөрөвдүгээр шатны үзлэгээр сайн үнэлэгдсэн. Ажлын байранд тулгамдсан аливаа асуудлаа шийдвэрлэж, түүнийгээ үнэлүүлж, урам зориг авах сайхан байна.

  - Багаар ажиллах нь хэр үр дүнтэй вэ?
  - Дөрвүүлээ хамтарч ажиллаад, нэгнийхээ гаргасан санааг хэрэгжүүлэх гэж хичээгээд явах үед л хамт олон бүрэлддэг бололтой. Нэгнийхээ зовлон, жаргалыг илүүтэй ойлгодог юм байна. Түүнчлэн, хийсэн ажлаа цех, хэсгийн удирдлагууддаа үнэлүүлж, түүнээсээ урамшаад ирэхээр удирдлагатайгаа харьцах харилцаа ч эелдэг, дотно болдог юм байна. Ус хангамжийн цех дөрвөн хэсгийн 21 бүтээмж чанарын дугуйлантай. Тэдгээрийн найм нь манай цэвэрлэх байгууламжийн хэсэгт үйл ажиллагаа явуулж байна. Эдгээрээс засвар, цахилгааны дугуйлангууд хэдийнээ багаар ажиллаад сурчихсан.
   Харин манай лаборатори Судалгааны төвийн харьяаллаас 2017 онд шилжин ирсэн тул тавуулаа нийлж, “Шинжээч” нэртэй чанарын дугуйланг байгуулсан юм. Бид томоохон ажлаа багаар гүйцэтгэж, бие даан хэрэгжүүлэх боломжтой саналуудаа өөрийн нэр дээр бүртгэдэг. Аюулгүй ажиллагаа болон цахилгаан тоног төхөөрөмжтэй холбоотой саналуудаа засварын бригадын “Бод, сэтгэ, бүтээ”, цахилгааны “Эрчим” зэрэг бүтээмж чанарын дугуйлантай хамтран хэрэгжүүлэх маягаар ажилладаг. Нэг хэсэг дээр байгаа чанарын дугуйлангууд нөгөөгийнхөө үйл ажиллагааг дэмжихгүй л бол бүтээмжийн ажил урагшлахад хэцүү. Бүтээмжийн мэргэжилтэн маань энэ талын ойлголтыг бидэнд маш сайн өгсөн учраас хэн ч ажлаас хойш суудаггүй. Энэ дашрамд хамт олондоо үнэн сэтгэлээсээ талархаж байгаагаа илэрхийлье.
  
  - Энэ онд ямар зорилго, зорилт тавив?
  - Дугуйлангаараа хамтран, нэгнийхээ гаргасан санааг илүү сайн дэмжих, түүнийгээ хэрэгжүүлэх зорилготой ажиллаж байна. Мөн лабораторио үйлдвэрийн хэмжээнд жишиг ажлын байр болгох зорилт тавьсан. Энэ ажлынхаа хүрээнд үйлдвэрийн цех, нэгжүүдийн дунд зарласан хөтөлбөрт эхний шалгаруулалтаар тэнцлээ. Сайжруулалтын 14 ажлынхаа 50 хувийг гүйцэтгэсэн тул оны сүүлчээр болзлоо хангаж, жишиг болно гэдэгтээ итгэлтэй байна.
 
  - Усны лабораторийн үйл ажиллагааны онцлог юу вэ?
  - Манай лаборатори цэвэрлэх байгууламжид орж ирсэн бохир усанд шинжилгээ хийж, байгаль орчинд нийлүүлэгдэж байгаа цэвэршүүлсэн бохир усыг стандартын шаардлага хангасан эсэхэд хяналт тавьж ажилладаг. Ингэхдээ Монгол Улсын MNS 4943:2015 үзүүлэлтийг хангах нь чухал байдаг юм. Цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа ус нь хими, бактерилогийн үзүүлэлтээрээ халдварт өвчин үүсгэхгүй, байгаль орчинд сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй байх ёстой. Энэ хүрээнд лабораторийнхоо ажлыг илүү чамбайруулахаар хичээж байна. Лаборатори маань саяхан хоёр дахь удаагийн итгэмжлэлээ авсан. Энэ нь манай шинжилгээний чанар, үр дүнг Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хаана ч хүчин төгөлдөр гэж хүлээн авах боломжтой болж байгаа юм. Манай цэвэрлэх байгууламжийн технологийн процессыг гайхах хүн олон. Энэ бүх ажлынхаа үр дүнг хараад өөрийн эрхгүй бахархах сэтгэл төрдөг. /инээв/

  - Ярилцсанд баярлалаа. Танд ажлын амжилт хүсье.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуулийг 2018-2019 оны хичээлийн жилд магистр, бакалаврын зэрэгтэй төгсөгч оюутнуудад диплом гардуулах ёслолын ажиллагаа өнөөдөр боллоо. Энэхүү ёслолын ажиллагаанд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн урилгаар оролцож, Эрдмийн зөвлөлийн багш, инженерүүд төгсөгчдөд баяр хүргэж, батламж гардуулсан юм.
   Уул уурхайн мэргэжилтэй боловсон хүчнийг 44 дэх жилдээ бэлтгэж байгаа тус сургуулийг энэ хичээлийн жилд магистр 20, бакалавр зэрэгтэй 44 оюутан төгсөж байна. Технологийн сургууль 2014 оноос “Онц” дүнтэй суралцсан оюутнуудаа “Онцлох диплом”-той төгсгөж, тэдэнд Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллах эрхийн батламж гардуулдаг болсон. Батламжийн эздээр 3.2-оос дээш голч дүнтэй суралцсан Э.Цолмон, Э.Батхаан, Н.Алтангэрэл, Н.Баярмаа, М.Чулуундаваа, Б.Амарбуянт нарын зургаан оюутан шалгарлаа. Суралцагч Б.Амарбуянтын хувьд 3.6-аас дээш голч дүнтэй суралцаж, ШУТИС-ийн “Онцлох дипломтой төгсөгч”-өөр шалгарчээ.
   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн оюутнуудад хандан хэлсэн үгэндээ, “Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Технологийн сургуулийн Эрдмийн баяр энэ жил ихээхэн онцлогтой болж байна. Монгол Улсын төр засаг үйлдвэрийн үйл ажиллагаанд онцгой анхаарал хандуулж, сүүлийн 20 гаруй жилд байгаагүй шийдвэр гаргалаа. Энэ нь Монгол Улсын Засгийн газраас зургаадугаар сарын 5-ны өдөр баталсан, “Эрдэнэт үйлдвэрийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” 224 дүгээр тогтоол юм. Энэхүү тогтоол нь үйлдвэрийн алс ирээдүйг тодорхойлж, үйл ажиллагаагаа явуулах цар хүрээг тэлэх учиртай. Том төслүүдээ цаг алдалгүй эхлүүлэх эрхзүйн боломж нөхцөл бүрдсэнээр 1000 орчим ажлын байр бий болно” хэмээн онцоллоо. Тэрээр Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагаа хэвийн жигд, хэтийн төлөв тодорхой байгаа энэ цаг үед үйлдвэрт ажиллах батламжаа гардан авсан залуучууддаа баяр хүргэж, цаашдын ажил хөдөлмөрт нь өндрөөс өндөр амжилт хүслээ.
   Бакалаврын түвшинд уул уурхайн долоон төрлөөр мэргэжилтэн бэлтгэдэг Технологийн сургууль “1+3”, “2+2” хөтөлбөрүүдийн хүрээнд ОХУ-ын Уралын их сургууль, АНУ-ын Аляскын Фейрбанксийн их сургууль, Тайвань улсын Кун Шаны их сургуультай хамтран ажиллаж байна.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   Өнөөдөр “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, “Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг нар хамтран ажиллах санамж бичигт гарын үсэг зурлаа. Энэхүү санамж бичигт гарын үсэг зурснаар Монголын уул уурхайн салбарын чадавхи дээшлүүлэх, хариуцлагатай уул уурхайг төлөвшүүлэх, харилцан мэдлэг, мэдээлэл солилцох, шилдэг арга туршлагаасаа хуваалцах зэрэг чиглэлээр хоёр талын мэргэжилтнүүд хамтран ажиллана.
   Cанамж бичгийн хүрээнд талууд Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй, байгаль орчны бодлого, дүрэм журмыг чанд мөрдөн уул уурхайн үр ашгийг дээшлүүлэх, өндөр хүчин чадалтай техник, технологи нэвтрүүлэх зорилгоор үйлдвэрлэлийн технологи, инноваци, менежмент, арга туршлагаасаа харилцан солилцох юм. Уг санамж бичгийг гурван жилийн хугацаанд мөрдөн ажиллах бөгөөд уурхайн үйл ажиллагаа, баяжуулах үйлдвэрийн төслийн хүрээнд бүтээн байгуулалт, дэд бүтэц, усан хангамжийн шийдэл, нөхөн сэргээлт, байгаль орчны удирдлагын тогтолцоо, орчны хяналт шинжилгээ, олон нийтийн оролцоот мониторинг, аюултай хог хаягдлын менежмент, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ажлын байр гэх мэт 18 чиглэлд хамтран ажиллахаар боллоо.
   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн хэлсэн үгэндээ: “Манай хоёр үйлдвэр, үйлдвэрлэлийн техник технологи, хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын чиглэлээр хамтарч ажиллана. Стратегийн ач холбогдолтой ордуудыг ашиглаж буй энэ хоёр үйлдвэрийн үйл ажиллагаа улс орон, бүс нутагт ил тод, үр өгөөжтэй байх талыг хамтын ажиллагааныхаа чиг шугам болгож байна. “Эрдэнэт” хүдэр олборлон баяжуулж, боловсруулдаг үйлдвэр. 40 гаруй жил амжилттай, дурсамж дүүрэн ажиллаж байна. Эрдэнэс таван толгойн хувьд нүүрсний нөөц баялаг, чанараараа дэлхийд гайхагддаг орд. Эрдэнэт үйлдвэр хангайн бүсэд, Эрдэнэс таван толгойн орд говийн бүст оршдог. Тэгэхээр Монгол Улсын стратегийн ач холбогдолтой ордуудыг улс орон, бүс нутгийн хөгжил дэвшил, ард түмний тусын тулд хангай, говийн бүсэд хөгжүүлж буй нь онцлог. Бид стратегийн ач холбогдолтой ордуудыг ашиглахдаа хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлэх учиртай. Нийгмийн хариуцлагыг өндөрт авч явах ёстой гээд олон зүйлийг тэмдэглэж болно. Нийт ард иргэд, уурхайчдынхаа төлөө ашиг тустай, үйлс зорилготой ажиллана гэдэгт итгэл төгс байна” хэмээн онцлов.
   “Эрдэнэс таван толгой” ХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг хэлэхдээ,”Манай компанийн хөгжлийн түүчээ нь Эрдэнэт үйлдвэр. Бид үйл ажиллагаагаа эхлээд есөн жил болж байна. Гэвч манай үйлдвэрийн төсөл эхлэх шатандаа явна. 2018 онд Монгол Улсын Их Хурлын 73-р тогтоолоор дагалдах төсөл хөтөлбөрөө хэрэгжүүлж эргэлтэд оруулах үүргийг бидэнд өгсөн. Үүний дагуу бид нүүрс баяжуулах хөтөлбөр, усан хангамж, хими технологи, төмөр болон авто замынхаа төслийг амжилттай эхлүүлсэн. ТЭЗҮ боловсруулах, барилгын ажил ид явагдаж байна. Манай компани 2018 онд 807.1 тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллалаа. Манай компани хамтран ажиллах санамж бичигт гарын үсэг зурснаар Эрдэнэт үйлдвэрийн их бүтээн байгуулалтын туршлагаас суралцана” гэв. Уг ёслолын арга хэмжээнд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ болон “Эрдэнэс-Таван Толгой” ХК-ийн удирдлагууд оролцлоо.


                                                                                                                              Т.Батчулуун
Фото: Б.Баттөгс

                                                                                                                                                         

   Засвар механикийн заводын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлт оны эхний хагас жилийн байдлаар 100-аас дээш хувьтай байна. Тус заводынхан оны эхний 10 сарын хугацаанд 5050 орчим тонн сэлбэг хэрэгсэл үйлдвэрлэхээр төлөвлөж байсан ч дахин 200 тонныг нэмж үйлдвэрлэхээр болжээ. Эдгээр төлөвлөгөөт ажлыг ирэх 11 сард багтаан гүйцэтгэх зорилготой ажиллаж байна. Баяжуулах үйлдвэрт шаардлагатай сэлбэг хэрэгслийг аль болох гаднаас худалдан авахгүй байх бодлого барьж байгаа тул ийнхүү нэмэлт ажил төлөвлөгдсөн аж.  
   Цутгуурын цехэд өргөтгөлийн шинэ тоног төхөөрөмж суурилуулж, угсрах ажил эхлэхээс өмнө бүтцийн нэгжүүдийн сэлбэг хэрэгслийн нөөц бэлтгэж байна. Мөн Механикийн цехэд металл хийцийн ажлууд 60-70 хувиар нэмэгджээ. Тиймээс ачаалал их байгаатай уялдуулан  ээлжээр ажиллах  хуваарь гаргасан байна.
   Засвар механикийн завод импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийг шинэ бүтээгдэхүүнээр арвижуулах, тоо хэмжээг нь нэмэгдүүлэх бодлого баримталж байна. Ингэснээр үргүй зардал бууруулах, худалдан авалтын хэмнэлт гаргах зэрэг ач холбогдолтой юм. Түүнчлэн энэ онд Цутгуурын цехэд өргөтгөл хийж байгаагаас шалтгаалан  гаднын байгууллагуудын захиалгыг түр хугацаагаар зогсоосон бөгөөд шинэ өргөтгөл хүлээн авсны дараа захиалгын сэлбэг хэрэгслийг үйлдвэрлэж эхлэх аж.

М.Балжинням

   Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд 56 бүтээмж чанарын дугуйлан ажиллаж байна.  Дугуйлангийн үйл ажиллагаанд оролцох  гишүүдийн идэвх оролцоо 80 хувьд хүрсэн нь  үйлдвэрлэлийн ажиллагаанд эергээр нөлөөлж, тухайн ажлын ажилбар дээр  бий болж буй үйл явцын алдагдлыг бодитой тооцох, эмх цэгц,  дэс дарааллын сайжруулалтыг  дээшлүүлэх зэрэг олон давуу тал авчирчээ. Мөн ажилтнуудын багаар ажиллах ур чадвар нэмэгдэж, шийдвэр гаргах бүтээлч сэтгэлгээ, зөв хандлага бий болсон гэж тус цехийн Бүтээмжийн менежер Л.Уранцэцэг ярилаа.
   Оны эхний байдлаар Баяжуулах үйлдвэрт 121 сайжруулалтын ажил хийгджээ. Эдгээрийн 30 орчим хувь нь ажил хөнгөвчлөх, арга барил сайжруулах, 27 хувь нь ажлын байрны орчин нөхцөл, хөдөлмөрлөх таатай орчныг бүрдүүлэхэд чиглэгдсэн бол тоног төхөөрөмжийн найдвартай ажиллагааг хангах чиглэлээр 23, ажил үйлчилгээний бүтээмж чанарыг дээшлүүлэх чиглэлээр 20 төсөл тус тус хэрэгжжээ. Төсөлт ажлууд дотор хүний хөгжил, эрүүл мэндийг хамгаалах чиглэлээр гурван төсөл багтсан байна.
   Түүнчлэн ажлын байрны эрсдэлийг бууруулах буюу тухайн ажилбар гүйцэтгэх үеийн эрсдэлийг бууруулах чиглэлээр арав гаруй төсөл хэрэгжсэн нь үр дүнтэй болжээ. Нунтаглан баяжуулах хэсгийн “Төслийн баг” дугуйлангийн гишүүд технологийн үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүн нэмэгдүүлэх, үргүй зардал бууруулах зэрэг үр өгөөж сайтай төслүүд хэрэгжүүлсэн байна.   
   Нийгмийн чиглэлийн төслийн хүрээнд “Ажиллагсдын бүтээлч хандлага, мэргэжлийн ур чадварыг хөгжүүлэх нь” сэдэвт жижиг сайжруулалтын ажил хийгджээ. Монгол ардын уламжлалт оньсон тоглоом хийх, эвлүүлж сурах зорилготой дээрх төсөл нь цахилгаанчин зэрэг нарийн мэргэжлийн ажилтнуудын бүтээлч сэтгэлгээ, эв дүйг  хөгжүүлэхэд тус дэм боллоо. Энэ төсөлд шинэ, залуу ажилтнуудаа түлхүү хамруулсан нь тэдэнд мэргэжлийн чиг баримжааг нь дээшлүүлэх үр дүнтэй алхам болсон гэж Бүтээмж, чанарын дугуйлангийнхан онцолж байна.  
   Он гарсаар ажиллагсдын сайн саналын оролцоо 10 гаруй хувиар өсөж, идэвх оролцоогоо дугуйлангаар дамжуулан дээшлүүлж байгаа аж. Энэ хугацаанд цехийн хэмжээнд  500 гаруй сайн санал бүртгэгджээ. “Super 5S” хөтөлбөрийн хүрээнд хэсэг бүрд байгуулагдсан багууд ажлын байрны түвшин тогтоох үзлэг хийж эхэлсэн байна. Энэхүү ажлын байрны нарийвчилсан үзлэг нь хөдөлмөрлөх таатай нөхцөл бүрдүүлэхэд ихээхэн ач холбогдолтой ажил болох юм байна.

М.Балжинням

 

   Эрдэнэт үйлдвэр үйлдвэрлэлийн тасралтгүй, найдвартай үйл ажиллагааг хангах зорилгоор зогсолтгүй ажилладаг техник, тоног төхөөрөмжүүдээ жилд нэг удаа зогсоож, иж бүрэн засвар үйлчилгээ хийдэг. “Их зогсолт” хэмээн нэрлэдэг уг засвар үйлчилгээний ажлыг энэ жил зургаадугаар сарын 29-нөөс долоодугаар сарын нэгний хооронд  48 цагийн хугацаанд хийхээр төлөвлөн, бэлтгэл хангаж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын “Технологийн тоног төхөөрөмжийн их зогсолт хийж, засварын ажил зохион байгуулах тухай” А/65 тоот тушаал 2019 оны нэгдүгээр сард батлагдан, холбогдох цех нэгжүүд оны эхнээс хэрэгжүүлжээ. 
   Үйлдвэрлэлийн “зүрх” гэгддэг Баяжуулах үйлдвэр “Их зогсолт”-д бэлэн болсон байна. Цехийн хэмжээнд “Их зогсолт”-д бэлтгэх 88 ажил төлөвлөжээ. Үүнээс, Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 11 дүгээр конвейрын  хөтлөх зангилааг солих ажил намар хийгдэхээр хойшлогдсон бол бусад бэлтгэл ажлууд төлөвлөгөөний дагуу бүрэн биелсэн байна. Баяжуулах үйлдвэрийнхэн “Их зогсолт”-ын үеэр Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 3 дугаар конвейрын туузыг солино. Үүнтэй уялдуулан, бутлагдсан хүдрийн 65 мянган тонны багтаамжтай агуулахын тал хэсгийг цэвэрлэх ажлыг хийж эхэлжээ. Мөн 130 мянган тонны хүдэр агуулах багтаамжтай, бутлагдсан жижиг хүдрийн агуулахад засвар хийхээр төлөвлөж байна. Эдгээр агуулахын засвар, цэвэрлэгээний ажил багагүй цаг хугацаа, хүн хүч шаарддаг тул зохион байгуулалтын өндөр түвшинд бэлтгэж байгааг Механикийн албаны дарга Б.Болор-Эрдэнэ онцлов. Мөн 19, 20, 21, 22 дугаар конвейрын тэжээх амсрын засвар хийгдэхтэй холбогдуулан тухайн агуулахын ханыг шинэчлэх аж.
   Өнөөдрийн байдлаар, “Их зогсолт”-ын бэлтгэл ажлын явцад ямар нэг хүндрэл гараагүй. Шаардлагатай бараа, материалыг  татан авч, хуваарилсан. Төлөвлөсөн бүх ажлыг жижиг, том гэхгүйгээр хариуцлагатай, чанартай хийхээр ач холбогдол өгч ажиллаж байгаа гэдгийг албаны хүн тодотголоо.

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс

Мэдээний төрөл

Календарь

« 6-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Зургийн цомог