• Өнөөдөр 06дугаар сарын 02

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 153дахь өдөр. Он дуусахад 212хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +16градус, шөнөдөө +4 градус дулаан, ялимгүй хур тунадастай, салхины хурд 6-8м/сек байна. 3. Аргын тооллын 6 дугаар сарын 02.Ангараг гараг. Билгийн тооллын шинийн 11.Улаан хулгана өдөр. Өдрийн наран 4 цаг 56 минутад мандан, 20цаг 44 минутад жаргана. Энэ өдөр луужилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин бич, тахиажилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Буян номын үйлийг эхлэх, дээдсээс халамж хүсэх, лам хувраг болох, багш шавьд барилдах, номын авшиг авах, шинэ гэр байр авах, лусыг тахих, хүүхэд үрчлэн авах, хур оруулах, дархны үйлд сайн. Улааны үйл, төлгө тавих, морь уралдах, сэтгэлд сэвтэй газар очиход муу болой. Өдрийн сайн цагнь  нохой(19:40-21:40), хулгана(23:40-01:40), үхэр(01:40-03:40), туулай (05:40-07:40), морь(11:40-13:40), бич (15:40-17:40), тахиа(17:40-19:40)болой.Хол замд явах хүн зүүн урд зүгт мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эрхтэн хурц болно. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэсийн үнэ 5376ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2806, евро 3089, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сар... 1963 оны 06 дугаар сар Монгол-Чехословакийн хамтарсан геологийн 1-р экспедиц байгуулах хэлэлцээрт гарын үсэг зурав. 1965 оны 06 дугаар сар БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю.Цэдэнбал БНСЧСУ-д айлчлав. 1966 оны 06 дугаар сар МАХН-ын XVих хурал БНМАУ-д социализмыг бүрэн байгуулах зорилт дэвшүүлсэн МАХН-ын IVпрограммыг баталж, 1966-1970 онд улс ардын аж ахуйг хөгжүүлэх IVтаван жилийн төлөвлөгөөний удирдамжийг гаргажээ. 1967 оны 06 дугаар сар Дархан хотод Монгол Зөвлөлтийн залуучуудын IIих наадам болов.   Дэлгэрэнгүй...
  • “Миний мөрөөдөл” цахим уралдааны дүн гарлаа

    Хүүхдийн баярыг угтан Баяжуулах үйлдвэрээс Эрдэнэт үйлдвэрийн нийт ажиллагчдын хүүхдүүдийн дунд зарласан “Миний мөрөөдөл” зохион бичлэгийн цахим уралдааны шилдгүүд тодорлоо. Зургаан насны ангиллаар бүтэн сарын хугацаанд үргэлжилсэн уг уралдаанд хүүхдүүдийн 90 гаруй бүтээл иржээ. 1-3-р ангийн насны ангилалд Цахилгаан цехийн цахилгаанчин Орхоны охин, XIV сургуулийн 3б ангийн сурагч О.Мөнгөнтуул түрүүлж, Баяжуулах үйлдвэрийн НБХ-ийн баяжуулагч Золжаргалын охин, XIV сургуулийн 2б ангийн сурагч Б.Хулан удаалж, “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын үйлчлэгч Очмаагийн хүү, V сургуулийн 3д ангийн сурагч Б.Сүлд-Эрдэнэ гуравдугаар байрт шалгарсан байна. Харин 4-5-р ангийн насны ангиллын нэгдүгээр байрыг Баяжуулах үйлдвэрийн ӨНХ-ийн засварчин Будаевийн охин, IV сургуулийн 5-р ангийн сурагч Б.Энхжин, хоёрдугаар байрыг “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын Нийтийн хоолны хэсгийн нярав Сугарын охин, XIII сургуулийн 5г ангийн сурагч С.Очгэрэл, гуравдугаар байрыг Засвар механикийн заводын ЗУХ-ийн дарга Мэндбаярын охин, М.Анужин эзэлжээ. 6-7-р ангийн насны ангилалд Ил уурхайн экскаваторын туслах машинч Мягмарбулганы охин, XIX сургуулийн 7-р ангийн сурагч М.Хулан түрүүлж, Засвар механикийн заводын токарьчин Буджавын хүү, V сургуулийн 6г ангийн сурагч Б.Энх-Амгалан, Автотэээврийн цехийн гагнуурчин Амгалан-Эрдэнийн хүү, V сургуулийн 7г сурагч А.Түвшинтөгс нар удааллаа. 8-9-р ангийн насны ангилалд тэргүүн байрыг Дулааны цахилгаан станцын мастер Болдбаатарын охин, Орхон Эмпати сургуулийн 9б ангийн сурагч Б.Энхжин эзэлж, дэд байрт Ус хангамжийн цехийн лабораторийн эрхлэгч Өнөрийн хүү, XIV сургуулийн 8-р ангийн сурагч Тулга, гутгаар байрт Ус хангамжийн цехийн оператор Одгэрэлийн хүүхэд, “Билэгт-Өргөө” сургуулийн 8-р ангийн сурагч А.Нэрзэм нар шалгарчээ. Харин 10-12-р ангийн насны ангилалд Аж ахуй, үйлчилгээний цехийн Хүний нөөцийн мэргэжилтэн Болормаагийн охин, V сургуулийн 12в ангийн сурагч Э.Солонго түрүүлж, Авто тээврийн цехийн гагнуурчин Батжаргалын хүү, “Эрдмийн сан” сургуулийн 11-р ангийн сурагч Б.Баттулга, Ус хангамжийн цехийн лабораторийн эрхлэгч Өнөрийн хүү, 14-р сургуулийн 11-р ангийн сурагч Г.Намхай нар удаалав.  М.Одгэрэл Дэлгэрэнгүй...
  • Х.ҮНЭНЗОРИГ: “Эрдэнэтийн ирээдүй өнгөтэй байна” уриан дор хүүхэд, гэр бүл рүү чиглэсэн зургаан төрлийн цахим уралдаан зарласан

    “Хүүхдийн баяр” ирэх долоо хоногийн Даваа гарагт тохионо. Коронавирусын халдвараас урьдчилан сэргийлэх хүрээнд улс орон даяар нийтийг хамарсан үйл ажиллагаа зохион байгуулахыг хориглох шийдвэр гарсан. Үүнтэй холбогдуулан “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Соёл, урлагийн цогцолборын уран бүтээлчид цахимаар уралдаан зарлаж, Эрдэнэт хотынхоо хүүхдүүдийг баярлуулахаар шийдвэрлэжээ. Тэмдэглэлт өдрийг угтсан үйл ажиллагааны талаар тус цогцолборын орлогч дарга Х.Үнэнзоригоос тодрууллаа. -Цаг үеийн нөхцөл байдалтай уялдуулан Соёл, урлагийн цогцолбор хэрхэн ажиллаж байгаа талаар мэдээлэл өгөхгүй юу? -Улс оронд үүсээд байгаа нөхцөл байдалтай уялдуулан Улсын Онцгой комисс, үйлдвэрийн удирдлагын гаргасан тушаал, шийдвэрийн дагуу манай цогцолборын соёлын үйл ажиллагаа түр хугацаанд зогссон. Гэхдээ уран бүтээлчид маань завгүй ажилласаар байна. Манай байгууллагын хувьд 2020 оны үйл ажиллагааны төлөвлөгөөгөө батлуулсан хэдий ч хэрэгжүүлэхэд хүндрэлтэй байгаа тул тэмдэглэлт баяруудын үеэр зохион байгуулах соёлын үйл ажиллагааг цахим хэлбэрээр явуулах нь оновчтой гэж үзсэн. Ингээд дахин төлөвлөгөө гаргаж, төлөвлөгөөний дагуу ажлаа зохион байгуулж байна.     -Соёлын үйл ажиллагааг цахим хэлбэрээр явуулахад бэрхшээлтэй зүйл гарч байна уу? -Төлөвлөсний дагуу ажлаа зохион байгуулж чадвал хүндрэлтэй зүйл алга. Цахим хэлбэрээр эхний ажлуудаа хийсэн. Тухайлбал, энэ сарын 9-нд Аугаа их эх орны дайны ялалтын 75 жилийн ойд зориулан “Эрдэнэт” дуу бүжгийн чуулгын уран бүтээлчид маань бэлтгэсэн концертоо төв, орон нутгийн мэдээллийн сувгууд болон сошиалаар цацаж, олон нийтэд хүргэлээ. Мөн концертын эхэнд Оросын ард түмэн болоод өнөөдрийг хүртэл бидэнтэй мөр зэрэгцэн Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж, амьдарч байгаа оросууддаа зориулан үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн мэндчилгээ дэвшүүлсэн. Энэхүү баярын концертыг бичиж, улс, орон нутгийн үзэгчдэд хүргэсэн Маркетингийн хэлтсийн Олон нийттэй харилцах алба, “Эрдэнэт” телевизийн уран бүтээлчдэд талархал илэрхийлье. Мөн ОХУ-ын үзэгч олонд хүргэхэд ОХУ-ын Элчин сайдын яам, Оросын соёл, шинжлэх ухаан, мэдээллийн төв, ОХУ-аас Дархан хотод суугаа Ерөнхий консулын газар, Эрдэнэт үйлдвэрийн Москва хот дахь Төлөөлөгчийн газрын хамт олон маш сайхан дэмжиж, хамтран ажилласан. ОХУ-д амьдарч байгаа Эрдэнэт үйлдвэрийн ахмад ажилтан, үе үеийн уурхайчдад бидний мэндчилгээ хүрсэнд маш их баяртай байна.                Дараагийн үйл ажиллагаагаа “Хүүхдийн баяр”-т зориулан бэлтгэж байна. Эх орныхоо, Эрдэнэт хотынхоо ирээдүй болсон хүүхэд багачуудад зориулан “Эрдэнэтийн ирээдүй өнгөтэй байна” уриан дорзургаан төрлийн уралдаан цахим орчинд зарласан. Төгөлдөр хуур сонирхогчдын “Эрдэнэтийн сонат”, дуу дуулаачдын “Ээждээ дуулъя”, “Эрдэнэтийн хүүхдүүд дуулж байна”, зураач багачуудын “Эрдэнэт үйлдвэр миний нүдээр” гар зургийн уралдаан тус тус зохиогдож байна. Харин гэр бүл рүү чиглэсэн “Жаргалтай 60 секунд”-гэр бүлийн бүжгийн уралдаан, “Хөгжилдөн хөгжимдье-ая эгшиглүүлэх уралдаан”-ыг зарласан. Ирэх долоо хоногт “Гэр бүлийн цаг” нэртэй нэгэн шинэ дуу мэндэлнэ. Энэхүү дуугаа “Аз жаргалтай уурхайчин гэр бүл” “чэлленж” болгон зарлаж, ирэх сарын 15-ныг хүртэл зохион байгуулна. Мэргэжлийн уран бүтээлчид тэмцээний шүүгчээр ажиллана. Шалгарсан хүүхдүүдийнхээ гэрт нь очиж бэлэг гардуулахаар төлөвлөж байна. Энэ дашрамд бидний үйл ажиллагааг дэмжсэн үйлдвэрийн Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газар, Нийгмийн харилцааны хэлтэст талархал илэрхийлье.   -Уралдаанд оролцогчдын бүтээлийг хаана байршуулж байна вэ? -Бүх тэмцээн зэрэг эхэлсэн тул оролцогчдын бүтээлийг цахимаар хүлээн авч, фэйсбүүкийн “Соёл урлагийн цогцолбор-Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ” хуудсаараа олон нийтэд хүргэж байна. Төгсөлтийн баяр, Үндэсний их баяр наадамтай холбогдуулан тодорхой ажлууд хийхээр төлөвлөсөн зүйл бий. -Хүүхэд, багачуудад хандан юу хэлэх вэ? -Эрдэнэтийнхээ бүх гэр бүлд сайн сайхан бүхнийг хүсье. Манай уралдаанд оролцож амжаагүй хүүхдүүд байвал дараа дараагийн уралдаанд оролцох эрх нээлттэй шүү. Бид цар тахлын голомтод цаг наргүй ажиллаж байгаа хүчний байгууллага, эрүүл мэндийн салбарын ажилтан, албан хаагчдад зориулан “Эрдэнэт үйлдвэртээ, эх орондоо баярлалаа” гэсэн агуулгын дор томоохон концерт тоглохоор бэлтгэж байна. Уран бүтээлчид бид эерэг бүхнийг нийгэмд түгээх болно.         И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Өглөөний сэргээш цуврал контент #21: Лувсандоржийн ЭНХТӨР

    Төгссөн сургууль: 1993 онд Улаанбаатар хотын Төмөр замын техникумыг цахилгааны техникчээр, 2006 онд Дархан хотын Техникийн дээд сургуулийг цахилгааны инженер мэргэжлээр төгсөж, 2009 онд КТМС-д Үйлдвэрлэлийн менежментээр магистрын зэрэг хамгаалсан. Мэргэжил: Цахилгааны инженер Ажилласан туршлага: 1993 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Засвар механикийн заводоос ажлын гараагаа эхэлсэн. Тэрбээр 27 дахь жилдээ Цутгуурын цехийн эрчим зүйчээр ажиллаж байна. Мэргэжил дээшлүүлсэн байдал: 2019 онд цахилгаан хангамжийн чиглэлээр Монгол Улсын Зөвлөх инженер цол хүртсэн. Чин хүсэл: Монгол Улсын эрчим хүчний салбарт шинэ тутам нэвтэрч буй сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг Эрдэнэт үйлдвэртээ “нутагшуулах” нь түүний чин хүсэл билээ. Үйлдвэрийнхээ шинийг санаачлагчдын тэргүүн эгнээнд бичигддэг түүний мэдлэг чадвар бодит хөрөнгө оруулалт болж, эрчим хүчний системтэй бодлогоор үйлдвэрлэлийн эдийн засгийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх нь гарцаагүй. Том зорилгод цаг хугацаа хэрэгтэйг санаж, түүний хүсэл тэмүүлэлд ташуур өгөх нь зөв биз ээ. Хийх ажлаа эртнээс төлөвлөсөн тэрээр өнгөрсөн хугацаанд зүгээр суулгүй, ажлынхаа хажуугаар суралцах, мэдлэг чадвараа ахиулахад анхаарч ирсэн. 2018 онд Улаанбаатар хотноо зохиогдсон Сэргээгдэх эрчим хүчний форумд оролцож, МУИС-ын Сэргээгдэх эрчим хүчний тэнхимтэй танилцан, Эрдэнэт үйлдвэртээ судалгаа шинжилгээний ажил хийж хэрэгжүүлэх боломжийн талаар судалжээ. -Таны амьдралын сэргээш юу вэ, хэнээс, юунаас урам зориг, эрч хүч авдаг вэ? -Амьдралын сэргээш гэдэг зүйл аз жаргалтай гэр бүлээс эхлэх байх. Миний хувьд үр хүүхдүүд, халуун дулаан гэр бүлээсээ хамгийн их аз жаргалыг хүртэж, амьдралын сэргээш авдаг. Харин гар нийлсэн эвсэг хамт олноосоо ажил хийх урам зориг, эрч хүчээ авсаар өнөөдрийг хүрчээ. -Хийж байгаа ажлын тань онцлог юу вэ? -Эрчим хүчний салбарынхан бид үйлдвэрлэлийн тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангахад мэдлэг боловсролоо дайчлан ажиллаж байна. Мэргэжлийн бус хүмүүсийн нүдээр харахад бид зүгээр суугаад байгаа мэт харагддаг байх. Гэтэл үйлдвэрлэл тасралтгүй, хэвийн явагдаж байгаа нөхцөлд бид хийх ёстой ажлаа хийж, гүйцэтгэх үүргээ биелүүлсэн гэж ойлгож болох юм. Энэ л бидний ажлын гол онцлог юм болов уу. -Та ойрын хугацаанд ямар ажил амжуулахаар төлөвлөж байна вэ? -Манай Засвар механикийн завод, тэр дундаа Цутгуурын цех энэ онд шинэ техник, технологи нэвтрүүлж байгаатай холбогдуулан тэдгээрийн холбогдох баримт бичиг, заавруудыг боловсруулах, засвар үйлчилгээний ажилтнуудыг сургаж бэлтгэх ажлуудыг төлөвлөн, шат дараатай ажлуудыг хийж хэрэгжүүлж байна. -Ажлаа илүү сайн хийхийн тулд та өөртөө ямар зорилго тавьж, хувь хүнийхээ хөгжилд анхаардаг вэ? -Ажлаа илүү сайн хийхийн тулд өөрийн бие бялдарт анхаарч, оюун санаагаа цэгцлэх үүднээс “update”хийхийг хичээдэг. Сардаа 1-2 удаа ажил руугаа алхаж байна. Мөн зав чөлөөтэй үедээ ном уншдаг. -Таны хамгийн том мөрөөдөл юу вэ? -Халуун ам бүлээрээ элэг бүтэн, эрүүл саруул амьдрах шиг том мөрөөдөл гэж амьдралд байхгүй байх аа. -Таны амьдралдаа авч байсан хамгийн сайн зөвлөгөө? -Амьдралын хамгийн сайн зөвлөгөөг аав ээж, хань минь өгдөг болохоор тэдгээр үгсийг бодол оюундаа тээж, мөрдлөг болгож явна. “Ажлыг битгий халтуурдаж хий. Хэрвээ халтуурдвал цаг хугацаа алдаж, чиний хөдөлмөр үр ашиггүй болно”, “Хүнд аль болох тусалж бай, харин тусалснаа хэзээ ч бүү ярь”, “Хүний итгэл дааж амьдар”, “Худал хуурмагаас хол байж, шударга яв”, “Ажил хийвэл хийсэн шиг хий. Хийж чадахгүй бол хийгээд хэрэггүй” гэх зэргээр дотроо бодож явдаг олон үг бий. -Одоо хийж буй ажил таны мөрөөдлийн ажил мөн үү? -Сурагч байхдаа “Би инженер болно” гэж боддог байлаа. Техникумд орсныхоо дараа хоёр өөр анги дамжиж байж цахилгааны анги руу ороход л санаа минь амарч билээ. Цахилгаанчид Монгол Улсын хөгжлийн түлхүүрийг атгаж яваа гэдэгт би итгэдэг. “Ильчийн гэрэл”-ийг эзэмшсэн мэргэжлээрээ бахархаж явдаг. -Эрдэнэт үйлдвэр таны харах өнцөг, үзэл бодол, итгэл үнэмшилд хэрхэн нөлөөлж байна вэ? -Дэлхийн шилдэг үйлдвэр  болох “Эрдэнэт үйлдвэр” хэмээх энэ айлын гишүүн болж,  үйлдвэр маань миний амьдралын нэгэн багш болж, өөрөө тэр түүхийн нэгээхэн хуудас нь болж яваадаа ямагт баярлаж, бахархдаг. Миний бие үйлдвэрийн үе үеийн ахмадууд, мөн үе тэнгийн найз нар, залуу дүү нартайгаа мөр зэрэгцэн, сайн сайхан ажиллаж хөдөлмөрлөж байгаа нь үнэн. Ер нь сайхан хөдөлмөрлөх сайхан шүү дээ. Хөдөлмөрийн үнэ цэнийг мэдрүүлдэг үйлдвэртээ хайртай. Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 29

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 150 дахь өдөр. Он дуусахад 215 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +8 градус, шөнөдөө +0 градус дулаан, ялимгүй хур тунадастай, салхины хурд 6-7 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 29. Сугар гараг. Билгийн тооллын шинийн 7.Сарын цээр, тэрсүүдийн өдөр. Өдрийн наран 4 цаг 59 минутад мандан, 20 цаг 40 минутад жаргана. Энэ өдөр хулгана, луу, бич, тахиа, хонь жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин бар, туулай жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Үйл бүхнийг хоригловол тус ихтэй, аливаа үйл үйлдвэл үр нь муу болой. Өдрийн сайн цаг нь нохой (19:40-21:40), хулгана (23:40-01:40), үхэр (01:40-03:40), луу (07:40-09:40), хонь (13:40-15:40) болой. Хол газар явагсад зүүн урд зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад хэл ам, хэрүүл тэмцэл ирэх муу тул цээрлэвэл зохилтой. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5278 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2804, евро 3075, БНХАУ-ын юань 391, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэрийн нэг гол цех болох технологийн автоматик ба тооцоолон бодох техникийн цехийн үйлдвэрлэлд гүйцэтгэж байгаа үүрэг юунд орших вэ? Хариулт: -Технологийн автоматик ба тооцоолон бодох техникийн цех гэсэн нэр зөвхөн цехийн нэр төдийгөөр хязгаарлагддаггүй. Энэ нэрийн цаана “Эрдэнэт” үйлдвэрийн удирдлагын автоматжуулсан систем (УАС)-ийн албан ажиллаж байдаг. Үйлдвэрийн УАС-ийг 1982 оны 04 дүгээр сарын 01-нд тус үйлдвэрийн тооцоолон бодох төвийг түшиглэн байгуулсан. Тус цех нь Тооцоолон бодох төв, Технологийн процессын удирдлагын автоматжуулсан систем, Хэмжих шалгах төхөөрөмж автоматикийн засварын хэсэг, Холбооны алба, Угсралт тохируулгын хэсэг гэсэн үндсэн 5 хэсгээс бүрддэг. Эдгээрээс ТБТ, ТПУАС нь үйлдвэрийн болон технологийн автоматжуулсан удирдлагыг хэрэгжүүлдэг.  (Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 28

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 149 дахь өдөр. Он дуусахад 216 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +17 градус, шөнөдөө +10 градус дулаан, аянга цахилгаантай аадар бороотой, салхины хурд 10-12м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 28. Бархасвад гараг. Билгийн тооллын шинийн 6. Лусын буулттай, цагаан морь өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 00 минутад мандан, 20 цаг 39 минутад жаргана. Энэ өдөр туулай, гахай, бар жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин үхэр, луу, нохой, хонь жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Насны, эдийн бүтээл, худалдаа хийх, мод тарих, тариалан тэргүүтэн дэлгэрүүлэх үйл, сургуульд сурах, номлох, хэвлэх, замд явах, санваар өгөх, шүтээн босгох, номын хурал байгуулах, хөрөнгө исгэх, бэрийн үйл, төрөх, буяны үйл, бурханд залбирах, хониноос ашиг шим авах, хот тосгон барьж эхлэх, мал гадагш өгөх, ажилчин авах, хурим найр хийх, андгай тангарагаас няцах, дайсныг номхруулах үйлд сайн. Өндөр суудалд сууж эхлэх, туг дарцаг хийсгэх, өвчин үзүүлэх, засуулах, эм уух, хануур, төөнүүр хийлгэх, эм найруулах, цэрэг хөдөлгөх, эд, мал гадагш өгөхөд муу. Өдрийн сайн цаг нь могой (09:40-11:40), бич (15:40-17:40), гахай (21:40-23:40), бар (03:40-05:40), туулай (05:40-07:40) болой. Хол газар явагсад зүүн урд зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад өнгө зүс сайжрах сайн. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5308 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2805, евро 3067, БНХАУ-ын юань 393, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Дулааны станцын хүчин чадлын талаар танилцуулна уу? Хариулт: -Дулааны станц нь Эрдэнэт хот, үйлдвэр, албан газруудын дулааны эрчим хүчээр хангадаг. Зуух, түлш дамжуулах, хими цахилгаан засварын гэсэн үндсэн хэсэгт 200 гаруй хүн ажилладаг. БКЗ-75-39ФБ маркийн 1 цагт 440 градус С-ийн халуунтай, 40 ати даралттай 75 тонн уур үйлдвэрлэх хүчин чадалтай 6 зуухтай бөгөөд жилд 1078,6 мянган гкал дулаан үйлдвэрлэдэг. Үйлдвэрийн хэрэгцээнд 12 ати даралттай 250 градус С-ийн халуунтай уур өгдөг. Үүний зэрэгцээ хот, үйлдвэрт дулаан өгөх хоёр өөр дулааны шугам сүлжээтэй.  (Эх сурвалж:“Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • Хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд ажил мэргэжил, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалт өгч байна

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газраас хүний нөөцийн мэргэжилтнүүдийн дунд ажил мэргэжил, харилцаа хандлага, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалтыг анх удаа зохион байгууллаа. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын 2019 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдрийн 1185 тоот тушаалаар үйлдвэрийн хэмжээнд ажиллаж буй хүний нөөцийн мэргэжилтнүүдийн дунд мэргэжил, ур чадварын шалгалт зохион байгуулахаар шийдвэрлэсний дагуу хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд дөрвөн үе шаттай, мэргэжлийн шалгалт өгчээ. Өөрөөр хэлбэл, албан баримт бичгийн, онолын мэдлэг, ур чадвар, харилцаа хандлага тодорхойлох гэсэн дөрвөн чиглэлээр мэдлэгээ шалгуулж, хувь ажилтны хөгжлийн түвшинд дүн тавиулав. Шалгалтын зорилго нь Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж буй хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд мэдлэг, ур чадвар, хандлагын хувьд ямар түвшинд байгааг тодорхойлох, нөгөө талаас, шалгалтад бэлдсэнээр өөрсдийн мэдлэг мэдээллээ сэргээж бататгах, шинээр сурч, мэдлэгээ ахиулж, дээшлүүлэх боломжийг нээхэд чиглэгдэж байна. Ингэснээр, цаашид хүний нөөцийн чиглэлээр ямар бодлого хэрэгжүүлэх, хүний мэргэжилтнүүдийг хэрхэн сургаж, боловсруулах зорилтоо тодорхойлоход ач холбогдолтой юм. Шалгалтын ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газар, Хуулийн хэлтэс, Дотоод хяналтын хэлтэс болон боловсрол, сэтгэл зүйн чиглэлийн төлөөллүүд оролцож, шалгалтын материал, асуумжийг мэргэжлийн өндөр түвшинд боловсруулсан байна.     М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Уурхайн цахилгаан хангамжийг сайжруулна

    Сүүлийн жилүүдэд, Ил уурхайн тоног төхөөрөмж шинэчлэгдэж хүчин чадал нь нэмэгдсэн, ажлын хүрээ тэлж, уурхай өргөссөнтэй холбоотой гадаад цахилгаан хангамжийн чадлыг нэмэх, цахилгаан дамжуулах агаарын шугамыг өргөтгөх, уулын ажлын хүрээнээс гаргах зайлшгүй шаардлага үүссэн. Эрдэнэт үйлдвэрийн Ил уурхайн гадаад цахилгаан хангамжийг сайжруулах ажлын тендерт “Энх өглөө” компани ялсан. Оны өмнөөс эрчтэй эхэлсэн уг ажил энэ сарын сүүлээр дуусах төлөвлөгөөтэй байсан ч “ковид-19” халдварын нөхцөл байдлаас шалтгаалан хоёр сараар хойшиллоо. Одоо Ил уурхай нийт 8 МВА-ийн чадал бүхий хоёр дэд станцтай. Гэтэл уурхайн тоног төхөөрөмжийн суурилагдсан чадал нь 12,5 болсон. Цахилгаан хангамжийн чадлын дутагдлыг тоног төхөөрөмжүүдийг оновчтой байрлуулах, нэг гаргалгаа дээрх ачааллыг тэнцвэржүүлэх зэргээр “аргалж” байна. Өргөтгөл хийгдэж дэд станцууд нэмэгдсэнээр нийт 32,6 МВА-ийн чадалтай болж, долоо байсан гаргалгаа 24 болж нэмэгдэх юм. Ингэснээр тоног төхөөрөмжүүдээ өөрсдийн хүссэн газар байрлуулан цахилгаанаар найдвартай хангах, цахилгаан дамжуулах агаарын шугамын гэмтэлгүй болох нөхцөл бүрдэх юм. Түүнчлэн Ил уурхайд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи нэвтрүүлэх цахилгааны эх үүсвэрийг эндээс шийдэх боломж нээгдэнэ.        М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хэмнэлтийн бодлого хэрэгжүүлсний үр дүнд уурхайчдынхаа цалин, ахмадуудынхаа тэтгэмжийг нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргалаа

    Дэлхийн зах зээлд зэсийн үнэ өнөөдрийн байдлаар, 2020 оны улсын төсөвт төлөвлөснөөс 600 орчим доллар тонноор доогуур байна. Коронавирусын цар тахал дэлхий нийтэд төдийгүй улс орны эдийн засагт эрсдэл үүсгэж байгаа энэ үед “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд байгаа хүндрэлийг даван туулах нэгдсэн хөтөлбөр гаргаж, шуурхай арга хэмжээ авч ажиллаж байна. Үүний үр дүнд техник технологио шинэчлэх замаар үйлдвэрлэлээ өсгөж, улс болон орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлэх татвараа бууруулахгүйгээр, үйлдвэрлэл эдийн засгийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтээ давуулан биелүүллээ. Уурхайчид коронавирусын цар тахлаас өөрийгөө болон гэр бүлээ, цаашлаад улс орноо хамгаалан, хүлээсэн үүргээ биелүүлэн ажиллаж байна. Эрдэнэт үйлдвэр эх үрсийн баярын өдрөөс эхлэн уурхайчдынхаа цалинг 10 хувиар, ахмадуудынхаа тэтгэмжийг 40 хүртэл хувиар нэмэгдүүлэн бэлэг барьж байна. МҮХАҮТ, Монгол Улсын Засгийн газартай хамтран жил бүр шалгаруулдаг ТОП-100 аж ахуйн нэгжүүдийг Эрдэнэт үйлдвэр энэ жил 18 дахь удаагаа манлайлснаа саяхан гардсан. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын уурхайчид 2019 онд улс, орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлсэн татвар, эх орны хөгжилд оруулсан хувь нэмэр, нийгмийн хариуцлага зэрэг олон шалгуур үзүүлэлтийг тэргүүлж энэ шагналыг хүртсэн. Үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнгийн санаачилгаар МҮХАҮТ-ын 2019 оны ТОП-10 аж ахуйн нэгжүүд улс, эх орны хөгжлийн асуудлаар уулзалт зохион байгуулах юм. Тэд Эрдэнэт үйлдвэрээс авч хэрэгжүүлж байгаа, ажлын байраа хадгалах, үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлэн, цалин урамшууллаа өсгөх сайн туршлагаас суралцаж, хамтдаа Монгол улсын Эдийн засгийг эрчимжүүлэх талаар санал солилцох юм байна. “ТОП-100 аж ахуйн нэгжүүдийг тэргүүлсэн нь уурхайчдад урам зориг өгч, цаашид “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ коронавирусын халдварын цар тахлын улмаас дэлхий нийтэд үүсээд байгаа санхүү, эдийн засгийн хүндрэлийг хэмнэлтийн бодлого, урьдчилан сэргийлэх оновчтой шийдлээр даван туулж чадна” хэмээн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн ил уурхайн ажил байдалтай танилцах үеэрээ онцолсон юм. Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 27

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 148 дахь өдөр. Он дуусахад 217 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +26 градус, шөнөдөө +2 градус дулаан, багавтар үүлтэй, салхины хурд 5-6 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 27.Буд гараг. Билгийн тооллын шинийн 5. Лусын буулттай, цагаан морь өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 01 минутад мандан, 20 цаг 38 минутад жаргана. Энэ өдөр бар, нохой, гахай жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин хулгана, могой, морь жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Ном унших, замд гарах, эд юм бүтээх, бичиг зурхай зурах, ураг садан болох, худалдаа хийх, сүмийн тахил тахилга засах, өөрийн амьдралд тустай ажил хийх, бурханд залбирах, нөхрийг эрэх, хаад ноёд, ихэс дээдэст тангараг, амлалт гаргах, мал адгуус муулах үйлд сайн. Байр сууц тохижуулах, гэр барих, засах, морь худалдах, уралдуулах, улаан идээ авах, хатуу үйл ажил хийх, лам болох, ном сонсох, гадагш өгөх, хөрөнгө исгэх, үр цацах, модны үйл, үхэгсдийн үйлд муу. Өдрийн сайн цаг нь  морь (11:40-13:40), бич (15:40-17:40), хулгана (23:40-01:40), үхэр (01:40-03:40) болой. Хол газар явагсад зүүн зүгт мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эд мал арвижих сайн. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5341 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2803, евро 3050, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -1974-1978 онуудад МХЗЭ-ийн илгээлт өвөртлөн, манай орны өнцөг булан бүрээс олон зуун залуучууд Эрдэнэтийг зорьсон. Энэ залуучууд өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн туршлагатай ажилчид, халамжлан хүмүүжүүлэгчид болж өссөн нь мэдээж. Эдгээр залуучуудын заримын ажил үйлс, амьдрал, бүтээлээс танилцуулна уу? Хариулт:-1974-1978 онуудад МХЗЭ-ийн илгээлтээр Эрдэнэтийн бүтээн байгуулалтын үйлсэд оролцохоор манай орны 18 аймаг, хоёр хотоос ирсэн олон зуун залуучууд Эрдэнэт хот, үйлдвэрийг бүтээн босголцож, анхны барилгачдаас төрөл бүрийн мэргэжил эзэмшсэн ажилчид, инженер техникийн ажилтан болтлоо хөгжжээ. МХЗЭ-ийн илгээлтээр 1974 онд анх Эрдэнэтэд ирсэн 54 залуугийн 14 нь Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байгаагийн дотор хүдрийн ил уурхайн өрмийн машинч Доржийн Чойжид, Дашдоржийн Баатар, Баянсангийн Мишиграгчаа, Өлзийн Даваа, уурхайн засварчин Хятадын Пүрэвдорж, эксковаторын машинч Кушметийн Махмудхан, уулын технологийн тээврийн цехийн БелАЗ-ын жолооч Рэнжавын Оросоо, Равдандоржийн Жанчивдорж, жолооч Лхагвын Мишка, Барилга засварын цехийн цахилгаанчин Чойнхорын Мөнхбат, Орон сууц нийтийн аж ахуйн газрын үйлчлэгч Шушкений Кульзира, мөн 1974 оны МХЗЭ-ийн Төв хорооны зохион байгуулагч, анхны илгээлтийн залуучуудын ахлагчаар ажиллаж байсан, одоо уулын технологийн тээврийн цехийн ээлжийн дарга Даваагийн Пүрэвдорж нарыг онцлон дурьдаж болох юм. МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн хүдрийн ил уурхайн өрмийн машинч Данзангийн Жаргалсайхан техникийн хүчин чадлыг бүрэн дүүрэн ашиглаж, хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргасан учир 1988 оны 5-р сарын 16-ны өдөр БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цол, Сүхбаатарын одон, “Алтан соёмбо” медалиар шагнагдсан. Одоо Эрдэнэт хотын үйлдвэр, аж ахуй, соёл урлагийн төрөл бүрийн салбарт МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн олон зуун залуучууд үр бүтээлтэй хөдөлмөрлөж байгаагийн дотор Эрдэнэт үйлдвэрт 200 шахам залуучууд ажиллаж, тэдгээрийн дийлэнх нь халамжлан хүмүүжүүлэгчид болсон.  (Эх сурвалж:“Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...) Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Мэдээ
Даваа, 28 1-р сар 2019 00:00

Аварга машины жолооч

     Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн байгууллагын анхны монгол экипажийн ахлагч Б.Гарам-Очир Хөвсгөл аймгийн Галт суманд айлын “дархан бэр”-ийн отгон хөвгүүн болон мэндэлжээ. Бага, дунд сургууль төгсөөд Ардын армийн 107-р ангид жолооч болж, Зүүн баянд хоёр жилийн цэргийн алба хаасан байна. Ерээд оны эхээр  Эрдэнэт үйлдвэртэй хувь заяагаа холбон Сургалт үйлдвэрлэлийн төвд Белазын жолооч мэргэжил эзэмшиж. Түүний авга ах нь Монгол улсын заан Дамбажавын Цэнд-Аюуш. Тэр ийм бие бялдрын хүмүүжилтэй, хөдөлмөрч удамтай, хүүхэд байхын тусч нэгэн явжээ. Амралтын өдрүүдэд 15 километрийн зайтай хөдөө гэртээ явган очиж ижий, аавынхаа ажилд тусалдаг, малч хүү явсан агаад хөдөлмөрийн хүмүүжлийг багаасаа олж авч хэрсүү суусан байна. Тэрбээр Улаанбаатар хотын Техник мэргэжлийн сургуулийг авто засварчин мэргэжлээр төгсөөд Монгол улсын гал голомтыг бадраасан Багануурын уурхайгаас ажил хөдөлмөрийн гараагаа эхэлсэн аж. Энд ажиллахдаа Белазын эвдэрсэн эд ангийг задлан засаж, угсран ажиллуулж явсан тухай нэгэн нөхрөөс нь сонссон. Тэр ийм л техник сэтгэлгээтэй. Хөдөлмөрч хүний сэтгэх,ярих, хийх гурав зэрэгцдэг гэх.Энэ үг түүнд тохирох мэт. Түүнийг ажилч хичээнгүй ур чадвартай нэгэн болохыг би мэднэ. Одоогоос олон жилийн өмнө “Нэг ээлжийн дөрөв” сэдэвт сурвалжилга бэлтгэн уншигчдад хүргэсэн юм. Тэгэхэд “бид хааяахан хоёр нь уулзахаар ах, дүүтэйгээ таарсан мэт сэтгэгдэл төрж нэгэндээ хоргодоод байдаг юм” хэмээснээр бидний яриа эхэлсэн санагдана.Тэр цаг үеэс миний бие түүнийг таних болсон юм. Эрдэнэт үйлдвэрийн уулын цулыг тээвэрлэх Белаз зогсолтгүй 24 цаг ажиллана. Эрдэнэс тээвэрлэсэн аварга техникийг уурхайчин эрс жолоодон өглөө үдэшгүй ажилласаар... Тэдний төлөөлөл Бүдрагчаагийн Гарам-Очир, Машийн Пүрэвсүрэн, Хөдөөгийн Сүхбаатар, Очирын Гансүх нар 1998 онд анхны монгол экпажийг байгуулан ажилласан түүхтэй. Эдүгээ тэд 21 дэх жилдээ гар сэтгэл нийлэн хөдөлмөрлөж явна. Тэд сар, улирал, жилийн төлөвлөгөөг цаг хугацаанд нь давуулан биелүүлж ирсний үнэлэмж, үйлдвэрийн хөдөлмөрийн аварга, тэргүүний уурхайчид болцгоожээ. Олон жил эрүүл ажиллаж хөдөлмөрлөж ирсний нууц юунд байна вэ? гэсэн асуултад, би маш сайн амардаг. Эрүүл агаарт алхах дуртай. Зөв хооллож, цаг ямагт хөдөлмөрлөж явахыг хичээдэг хэмээв.  Ийм л ажилч хичээнгүй, зарчимч шаардлагатай, хөдөлмөрийн хүмүүс баялаг бүтээдэг биз гэж түүний яриаг сонссон хэн хүн бодохоор. Тэр шинэ санал санаачилга гарган ажилладаг нэгэн. Захын жишээ дурдахад Белазын дугуй өндөр өртөгтэй, “бөөр” нь их элэгдэнэ. Хоёр дугуйны завсар чулуу хавчуулагдаж дугуй халдгийг тэр анх олж харж. Ингэснээр бат бөх чулуу авагч хийх санаачилга гаргажээ. Шавь нартаа сурсан мэдсэнээ харамгүй хэлж зөвлөн 21 жил хөдөлмөрөөрөө бусдад үлгэр дуурайлал болон ажиллаж ирсэн түүний хичээл зүтгэлээр бахархмаар... Тэр эх орныхоо хөх усан судраас ундаалж, хөдөөгийн цэнгэг агаараар амьсгалан гөрөөлөх дуртай. Тэгэхдээ байгаль эхийн хайрласныг авахаас амьтай бүхэн рүү нүхтэй төмөр шагайхгүй. Ганзага мялаахдаа ганц нэг “хулгар шар” намнах төдий. Харин ажлын талбарт алдаа дутагдлын хажуугаар дуугүй өнгөрөхгүй. Аавын хүүхдүүдтэй алагчлалгүй харьцана.

     Үзэл бодол нийцэхгүй зүйлийг үнэнээр нь хэнээс ч эмээхгүй хэлчихдэг эрс шулуун зан чанар түүнийх. Бусдын гаргасан амжилтыг үнэлж, бахархаж чаддаг нь түүний бас нэгэн мөн чанар. Хүн өөрөө амьдрал дээр биеэр олж авсан мэдлэгийг мартдаггүй. Хүнээр заалгасан юмны тал нь мартагдах явдал бий гэж ярих түүний экипаж 052 номерын Белаз машинаар ээлж хийхгүйгээр 64 мянган мот/цагийн ажил гүйцэтгэж нэг тэрбум төгрөг хэмнэжээ. Өдөр тутмын техник үйлчилгээ, урсгал засварыг цаг хугацаанд нь чанартай хийж эвдрэл гэмтэл гарахаас урьдчилан сэргийлж ажилласны үр дүнд тэд ийм амжилт гаргасан аж. Нөгөө талаар эдний гаргасан амжилтад алтан гартай засварчдын хөдөлмөр их нөлөөлсөн нь түүний экипаж багаар ажиллаж туршлагажсаныг харуулах мэт. Тэр залуу халуун насандаа 48 цаг улиран ажиллаж явснаа ч нуусангүй. Энэ үед ар гэрээс нь хоол зөөдөг байж. Энэ бүхнийг эргэн санахад сайхан байдаг юм гэж хариу нэхсэн харцаар намайг ширтэх. Сэтгэлгүй хүн л тайлбар тавьдаг. Ажил хийе гэсэн сэтгэл байхад арга нь олддог  гэсэн. Энэ нь түүний амьдралд баримталдаг нэг зарчим. Түүний хань Цанжидын Чулуунхүү аймгийн Холбооны газар 20 гаруй жил ажилласан нэг нутгийн хоёр гэнэ. Эдний том охин нь АНУ-ын Michgan мужид амьдардаг бол дүү нь дунд сургуулийн сурагч. Тэр ар гэртээ санаа зовохгүй явахаар ажил хийхэд их урамтай байдаг. Аливаа техникийг эвдрэхээс нь урьдаж үйлчилгээ хийх их чухал хэмээн сануулав. ...Хөдөөний нэг бодь эр 130 тоннын Белазыг анх хараад хэдэн давхар байшин шиг том юм хөдлөөд явчихлаа. Хажууд нь пурган машин шүдэнзний хайрцаг шиг харагдана. Жинхэнэ эр хүний унаа байна хэмээн амандаа шагшран зогссон гэдэг... “Эр хүний унаа”-г жолоодогч, Эрдэнэт үйлдвэрийн тэргүүний ажилтан Б.Гарам-Очирын тухай өгүүлэхэд ийм буюу.

 



Т.БАТЧУЛУУН

 

     Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн дэргэдэх, эрдмийн уурхай өнөөдөр 20 дахь төгсөлтийн баяраа хийлээ. Энэ жил тус сургуулийг автын инженер, уул уурхайн ашиглалтын технологи, мэдээллийн технологи зэрэг зургаан мэргэжлээр бакалавр зэрэгтэй 42, магистрын зэрэгтэй 36 оюутан төгсөж байна. Тус сургуулийн төгсөгч Э.Азжаргал ШУТИС-ийн шилдэг сурагч болсон бол 3,2 онооны голчоос дээш, амжилттай суралцсан дөрвөн төгсөгч Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-д ажиллах батламжаа гардан авлаа.

У.Бат


 

     Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн  2018 оны үйлдвэрлэл, эдийн засгийн үйл ажиллагааны үр дүнгийн тайлангийн хурал Баяжуулах үйлдвэрийн ажлын үзүүлэлтийг хэлэлцсэнээр эхэллээ. Тус цехийн хамт олон өнгөрсөн 2018 онд үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүдээ 100-аас дээш хувиар давуулан биелүүлж, хүдэр боловсруулалтыг 31 сая 520 мянган тоннд хүргэж ажилласан байна. Энэ нь төлөвлөснөөс  520 тонн хүдэр илүү боловсруулсан гэсэн үг юм. Мөн үйлдвэрлэлийн бусад үзүүлэлтүүд 101,7-118,9 хувиар давж биелсэн байна. Баяжуулах үйлдвэр дээрх хэмжээний хүдэр боловсруулахдаа  536 тэрбум төгрөгийн зардал гаргаж, өмнөх онтой харьцуулахад 33 тэрбум төгрөгөөр зардал өссөн ч нормчлогдсон материалаас 7 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт гаргажээ. Нийт дүнгээрээ  Баяжуулах үйлдвэрийнхэн 100 хувийн төлөвлөгөөнөөс 416 сая төгрөг, гүйцэтгэлд ноогдох төлөвлөгөөнөөс 5,6 тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллав.  Мөн хүний нөөц, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй зэрэг бусад чиглэлээр төлөвлөсөн ажлууд 100-аас дээш хувийн гүйцэтгэлтэй байна. Иймээс тус цехийн хамт олны  2018 оны ажлыг тайлангийн хурлын комиссоос өндрөөр үнэлэв.
     Техникийн шинэчлэлийн хүрээнд олон бүтээн байгуулалт хийгдсэнийг цехийн дарга М.Отгон онцлов. Тухайлбал, нунтаглан баяжуулах хэсгийн нэгдүгээр шатны хоёр тээрэм, хоёрдугаар шатны хоёр тээрмийн барабан, бутлан тээвэрлэх хэсгийн хоёр шигшүүр зэргийг сольж, 15 дугаар даланг барьж ашиглалтад өгчээ. Эдгээр нь эдийн засгийн өндөр үр ашгаа өгч буйг тайлангийн хуралд цехийн удирдлага танилцуулав. 
     2019 онд Баяжуулах үйлдвэрийнхэн техник технологийн шинэчлэлийн хүрээнд хэд хэдэн томоохон ажлыг хийхээр төлөвлөжээ. Өөрөө нунтаглах хэсэг дээр 1989 оноос өнөөг хүртэл ажиллаж буй ММС тээрэм, нунтаглан баяжуулах хэсгийн дараагийн хоёр тээрмийг солих, Хаягдлын аж ахуйд  М4 даланг холбогч сувгийн хамт барих, шүүн хатаах хэсгийн молибдений шинэ филтер, бутлан тээвэрлэх хэсгийн жижиг бутлалтын хоёр ширхэг бутлуурыг суурилуулах зэрэг ажлуудыг шинэ оны төлөвлөгөөндөө тусган ажиллаж байна.

     Катодын цэвэр зэс үйлдвэрлэлийн анхдагч Эрдмин компани зэс тууз үйлдвэрлэх технологи нэвтрүүлж эхэлсэн байна. Тус компани 2008 оноос зэсээр эцсийн, өртөг нэмэгдүүлсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх үйлдвэр барих зорилт дэвшүүлжээ. Энэ зорилтын хүрээнд 50 гаруй төрлийн цахилгааны утас кабель, 6-7 төрлийн уртасгагч үйлдвэрлэхийн зэрэгцээ зэс тууз үйлдвэрлэх технологийн дамжлагыг ашиглаж эхэллээ. Энэ нь үйлдвэрийн хүчин чадлыг дээшлүүлэх, бүтээгдэхүүний нэр төрлийг өсгөх чиглэлээр нэвтрүүлж буй томоохон үйлдвэрлэл юм. Туузан зэс үйлдвэрлэх дамжлагын тоног төхөөрөмжийг тус компани  БНХАУ-ын машин, тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлийн Changzhou Aibang компаниас худалдан авч, угсран ашиглалтад оруулсан байна. Энэ технологи нь 50 мм-ийн өргөнтэй, 0,9 мм-ийн зузаантай бүх төрлийн цахилгааны тууз, зэс прокатыг хийх боломжтой аж. Мөн зэс тууз нь Монгол дахь цахилгааны шит угсрагч компани, под станцуудын гол түүхий түүхий эд болдог. Энэхүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэснээр зэсийн өртгийг нэмэгдүүлэх, ажлын байр шинээр бий болгох ач холбогдолтой юм.
     Нөгөө талаар, манай улс зэс туузын хэрэгцээг 100 хувь импортоор хангадаг. Харин өөрсдөө үйлдвэрлэдэг болсноор гадаад руу чиглэсэн валютын урсгалыг багасгаж, дотоодын үйлдвэрлэгчдийн бүтээгдэхүүний тоо хэмжээ, нэр төрөл  нэмэгдэх боломж нь бүрдэх юм. Зэс тууз нь дан ганц цахилгаан хэрэгслийн түүхий эд болоод зогсохгүй, зэс аяга таваг зэрэг энэ төрлийн ахуйн хэрэглээний бүх бүтээгдэхүүний бэлдэц болох аж. “Зэс тууз үйлдвэрлэж эхэлсэн нь өртөг нэмэгдүүлсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийн  эхний үе шат бөгөөд цаашид бид зах зээлийн эрэлт хэрэгцээг судалж, бүтээгдэхүүнийхээ нэр төрөл, хэмжээг өсгөх зорилт тавьж байна” гэж Эрдмин компанийн Ерөнхий захирал Ж.Баатар ярьлаа.   

     Хаврын тэргүүн сарын шинийн нэгний билэгт сайн өдрийн өмнө өндөр настай ахмадуудаа хүлээн авч, хүндэтгэл үзүүлдэг уламжлалын дагуу Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн захиргаа 85-аас дээш насны ахмадууддаа хүндэтгэл үзүүлэв. Тус үйлдвэрт ажиллаж байгаад  гавьяаны амралтдаа гарсан 85-аас дээш насны 8 ахмад эдүгээ энх тунх амьдарч буй. Тэдний хамгийн ахмад нь Баяжуулах үйлдвэрийн өндөр настан Л.Гүндэгмаа  өнөө жил 92 нас хүрч байна.  
     Эрдэнэт үйлдвэрийн хамгийн өндөр настай ахмадуудыг Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Тэргүүн дэд захирал Б.Шинэбаатар, Санхүү, эдийн засаг эрхэлсэн дэд захирал Ж.Эрдэнэбилэг, Захиргаа, хүний нөөцийн хэлтсийн дарга О.Хонгор, үйлдвэрийн Ахмадын зөвлөлийн дарга Д.Байгал нар өнөөдөр хүлээн авч, удахгүй гарах “Урвуулагч” хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярын мэндчилгээ дэвшүүлэв. Мөн улирч буй нохой жилд  Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн бүтээлч хамт олны гаргасан амжилт бүтээл, онцлох үйл явдлуудын талаар ахмадууддаа танилцуулж, ирэх жилийн зорилт төлөвлөгөөний тухай сонирхууллаа. Тэгвэл  залуу насны хөдөлмөр зүтгэлээ зориулж явсан үйлдвэрийнхээ ажил үйлс өөдрөг буйд  ахмадууд талархаж, удирдлага хамт олонд ажлын өндөр амжилт ерөөв.
     Хүндэтгэлийн үйл ажиллагаанд Уурхайчин соёлын ордны уран бүтээлчид ая дуугаар мэндчилж, ахмадуудынхаа мэлмий сонорыг ардын дууны хөг аялгуугаар мялаасан. Ерөнхий захирал болон удирдлагууд үйл ажиллагааны төгсгөлд урилга хүлээн авч, морилон саатсан ахмад настнууддаа эрүүл энх байж, урт наслахын ерөөлийг дэвшүүлэхийн зэрэгцээ  гарын бэлэг гардуулж, дурсгалын гэрэл зураг татууллаа. 

     Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн хэмжээнд хийгдэж буй техникийн шинэчлэлийн хүрээнд Ил уурхайд шинэ техник ашиглаж эхэллээ. Тус уурхайд Вагнер Ази компани САТ 824К дугуйт түрэгч, САТ 16М3 автогрейдр, САТ 232D дугуйт юниверсал ачигч зэрэг дөрвөн техник нийлүүлснийг уурхайн хамт олон хүлээн авав.
     Эдгээр  техникүүд 2018 онд үйлдвэрлэгдсэн хамгийн сүүлийн үеийн загвар бөгөөд ухаалаг программ хангамж, автомат тосолгооны болон хяналтын системтэй,  шинэ технологи бүхий  бүтээгдэхүүн юм. Найдвартай ажиллагааг бүрэн хангахуйц техникүүд нь уурхайн тогтвортой үйл ажиллагаа болон хүчин чадлыг дээшлүүлэх, технологийн тээвэрлэлтийн горимыг сайжруулахад  нэн чухал шаардлагатай гэдгийг Ил уурхайн удирдлага онцлов.
     Энэхүү  техник нь өнгөрсөн оны захиалга бөгөөд 2019 онд тус уурхайд дахин нэг автогрейдр, гинжит бульдозер авах төлөвлөгөөтэй аж. Вагнер Ази компанийхан нийлүүлж буй техникийн засвар үйлчилгээндээ 1-2 жилийн хугацаатай баталгаа өгч, хамтран ажиллах юм.
 

 

 

 

Даваа, 21 1-р сар 2019 00:00

Итгэл даасан баяжуулагч

    

     1993 оны яргуй нүдлэх  цагаар  сэтгэлийн амрагтаа тэмүүлсэн  залуухан  хархүү Эрдэнэсийн хотод ирэв. Уурхайн цэмцгэрхэн суурин түүний таалалд тун их нийцэж. Аварга  үйлдвэрийн аль нэгэн  цехэд эрчтэй насны эрмүүн хөдөлмөрөө зориулан,  халуун бүлээрээ хангалуун сайхан амьдрах нууцхан мөрөөдөл Хайгуулын техникчийн диплом өвөртөлсөн Д.Ганзориг хүүгийн цээжнээ багтах. Гэвч  насан өндөр аав ээждээ дэм болох ачлалт сэтгэл нь дийлж,  хань ижлээ  дагуулан төрсөн нутаг Хөвсгөл аймгийн Эрдэнэбулган руугаа  хүлгийн жолоо залав аа. Ганзоригийнх нутагтаа өрх нэмж, удам залгах ууган хүү нь ч мэндэлж. Үзэсгэлэнт  хангайдаа   Эг, Үүрийн голоо өгсөж уруудан зургаан жил буянт сүргээ маллав. Угаас  малд нүдтэй, ажилч  хичээнгүй тэд буурлын  буяныг хэд дахин өсгөн үржүүлсэн гэдэг. Хүүгээ цэцэрлэгт орохтой зэрэгцэн сэтгэлээс уяатай Эрдэнэсийн хотоо зорив. Санаж явбал бүтнэ гэгчээр нэг л өдөр энэ буянтай  үйлдвэрийн ажилчин болох хувь тохиож. Бүүр  “зүрхэн” хэсэгт шүү.  Насосны машинч боллоо. Есөн жил ажиллав. Дараа нь тэр баяжуулагч болов. Насосны машинчаар ажиллаж байсан нь сайн баяжуулагч болоход тун дөхөмтэй байв. “Нунтаглан баяжуулах бол хамгийн чухал дамжлага. Ашигт  эрдсүүдийг баяжуулж авах, эсвэл гологдол болгон хаях  нь баяжуулагчийн ур чадвараас ихээхэн  хамаарна. Баяжуулагчийн ажлын үнэлгээ тухайн ээлжинд гарч буй технологийн үзүүлэлтээс тод харагддаг. Баяжмалын чанар болон  хаягдал хэр  байгаа тухай цаг тутамд дүн шинжилгээ хийдэг программ хэлээд л өгнө” гээд л инээмсэглэв. Оргилон буцалж буй  хөөсөн бөмбөлгийн өнгө өөрчлөгдөх, хэмжээ нь томорч жижгэрэх, хөөс хагарах зэргээс баяжуулалт хэр явж буйг нарийн мэдэрч, технологийн процессоо  тохируулна. Тээрэмд нунтаглагдан  урсан өнгөрөх материалаас  ашигтай эрдсийг баяжуулж авахад авхаалж самбаа, мэдрэмж их чухал гэнэ. Үнэхээр ч түүний шалмаг хөдөлгөөн,  чамбай чанар нь   богино хугацаанд зөв шийдэл гаргах   баяжуулагчийн онцгой чадварыг өөртөө шингээсэн мэт. Тэр манай шилдэг баяжуулагч төдийгүй, бригадын ахлагч. Ээлжийнхээ залуус голдуу 10 гаруй  баяжуулагчийг тэр ахалдаг. Суръя, мэдье гэсэн чин эрмэлзлэлтэй, бүтээлч залуустайгаа хамтран ажиллахад урамтай байдгаа ярьсан. Хэн нэгэнд ая тал засдаггүй, хэлье гэснээ шулуухан хэлчихдэг шударга зантай түүнд дарга, цэрэггүй л ам сайтай Залуусыг үйлс бүтээлээрээ  төдийгүй биеэ авч яваа байдал, спорт, олон нийтийн ажилд зүтгэлтэйгээрээ ч үлгэрлэнэ. Сагсан бөмбөг, волейболын  спортын нэгдүгээр зэрэгтэй тамирчин тэрбээр  цехийнхээ гол тоглогч байсан үе бий. Одоо  ахмадын багтаа тоглосоор л. 
    Гадаа ганц нэг  цас хаялах  идэр ес эхэлсэн энэ өдөр улаахан  хацарт хонгорхон  насаа тэр ийнхүү дурсав. Эсгий гуталтай хөлдөө  модон тэшүүр  углаж,  Эгийн голын мөсөн дээгүүр  хөндлөн гулд  гулган  тоглодог байсан үе, хурдан морины зоон дээр гийнгоо аялан, цамцаа дэрвүүлэх балчир насны жаргалтай мөч сэтгэлээс нь гардаггүй аж.
    Эргэж ирэхгүй холын аянд мордсон аавыгаа дурсан  ярихдаа аньсага чийгтүүлэв. Тэрбээр цааш нь: “Миний аав, ээж сийрэгхэн ухаантай хүмүүс. Насаараа мал малласан ч, бид аравт эрдэм боловсрол эзэмшүүлж, бүгдийг нь мэргэжилтэй болгосон. Миний бага  дүү л  малчин. Мянгат малчин гэгдэн, нутагтаа сайхан амьдарч яваа” гэсэн. Д.Ганзориг нутаг, ээж амьтай нэгэн. Зав гарвал наян насны босго аль хэдийн давсан ачит эхээ, алдарт  “Даян дээрх”, Эгүүрийн голоо зориод л давхичихна.
     Эднийх ам бүл дөрвүүл. Д.Ганзориг: “Миний амжилтын хагасыг халамжит хань минь бүтээж өгсөн” гэх. Одоогоос дөчөөд жилийн өмнө сумын эмнэлэгт дуугаа хадаан  нэгэн өдөр мэндэлсэн хүү охин хоёр бол манай хөргийн эзэн, түүний эхнэр П.Шүрэнцэцэг. Сургуулийн босгоор анхлан алхахад  бас л  нэг ангид хамтдаа... Аргагүй л холбоо заяатай хоёр байгаа биз. Хүү Г.Тэлмэн ШУТИС-ийг Уул уурхайн цахилгааны инженер мэргэжлээр энэ хавар төгсөж, удам дамжсан уурхайчин болох зорилготой. Охин Г.Золбоо 12-р ангид суралцдаг. Хүү охин хоёр нь таван жилийн зайтай, яг нэг өдөр төрсөн гэдэг. Ганзориг хүүхдүүдийнхээ хүсэл сонирхлыг хүндэтгэн дагуулдаг. Түүгээрээ ч тэд нь өөрийн гэх үзэл хандлагатай, зөв хүн болон төлөвшжээ.
     Д.Ганзоригийн тухай хамт олон нь: “Маш нарийн мэдрэмжтэй баяжуулагч, ажилдаа сэтгэлээсээ ханддаг хүн,  бүтээлч, шинийг санаачлагч, үйлдвэрлэлийн процессыг гарамгай мэддэг, тоног төхөөрөмжид гарсан эвдрэл гэмтлийг олж тогтоохдоо гаргууд, мэддэг чаддаг зүйлсээ залууст харамгүй зааж сургадаг, хамт олны уур амьсгалыг зөөлрүүлэгч гэж магтаж, ийм л болохоор бид түүнд итгэдэг” гэсэн юм. Түүний амьдралын чиг шугам итгэл дааж амьдрах. Баяжуулагчдын холбооны шилдэг баяжуулагчаар хоёр удаа, Нунтаглан баяжуулах хэсгийн шилдэг ажилтнаар шалгарч байсан тэр, хамт олныхоо, удирдлагуудынхаа итгэл найдварыг хэзээд алдсангүй, амжилтаа ахиулсаар. Эрдэнэт хэмээх их айлын 6000 гаруй ажиллагчаас ажил үйлсээрээ товойн шалгарч, 2018 оны Шилдгийн шилдэг ажилчин боллоо. Тэрбээр Шилдгийн шилдэг ажилчин болсон сэтгэгдлээ: “Миний хөдөлмөрийг үнэлсэн том үнэлгээ, хүндэтгэл, бас шагнал. Энэ үйл явдал  надад улам сайн ажиллах урам зориг, ажиллах эрч хүч нэмлээ. Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ  хамт олны  итгэлийг бүтээлч хөдөлмөрөөрөө хариулна” гэж хэлэхдээ нүд нь очтон гялалзаж байсан. Эрдэнэт үйлдвэр 2018 онд Зэсийн металл авалтыг 40 жилийн түүхэндээ хамгийн дээд хэмжээнд буюу 89,5 хувьд хүргэсэн. Энэ түүхэн амжилтад Эрдэнэт үйлдвэрийн 2018 оны шилдгийн шилдэг ажилчин Д.Ганзоригийн  хөлс, хүч, хөдөлмөр шингэсэн нь гарцаагүй. 
Хүн мөрөөдлөөр жигүүрлэн түүндээ хүрэх зорилго өвөрлөн, хичээнгүйлэн хөдөлмөрлөснөөр  амжилтад хүрдгийн тод жишээ энэ буюу.


Я.ЭНХТУЯА

     Засвар монтажийн цехийн ажилтан Д.Бямбадорж үйлдвэрийн бүх цех нэгжид хүрч засварын ажил гүйцэтгэдэг бригадын ахлагч. Ийм л хөдөлмөрч, ажилч хичээнгүй хүмүүсээр бахархах сэтгэл аргагүй төрөх. Тавьсан асуултад оновчтой цөөн үгээр хариулах түүнтэй хийсэн ярилцлагыг уншигч та бүхэнд хүргэж байна.

     -Оны тэргүүний ажилтан болсонд баяр хүргэе?
     -Баярлалаа.

     -Та эхлээд хүүхэд насныхаа гэгээн дурсамжаас хуваалцана уу?
     -Би Төв аймгийн Баянцогтын сангийн аж ахуйд төрсөн. Энэ сумандаа анхны 10 жилийн дунд сургууль дүүргэж байлаа. Угтаал, Заамар, Баянцогтын хүүхдүүд анхны 10 жилийн сургуульд суралцаж төгссөн юм. Миний бага нас хөдөөний хүүхдийн нэгэн адил өнгөрсөн. Бусдаас гойд ялгарах юмгүй.

     -Та хөдөө өссөн юм байна. Малчин байсан уу?
     -Би цэргийн албанд мордтолоо адуу малтай ноцолдож өссөн. Туслах адуучин явлаа. Миний аавыг Дамбын Шатархүү гэдэг. Би чинь өвөөгөөрөө овоглочихсон юм.

     -Яагаад ...?
     -Энэ учиртай. Социализмын үед  сэхээтнүүд 16 толгой мал тоолуулна. Малчин хүн хувьдаа 50 толгой малтай байх ёстой. Нийгэмчлэл явагдахад нэг хүнд 16 толгой мал тоолуулсан юм билээ. Тэгэхээр би өвөөгөөрөө овоглосон болохоор хэдэн мал нэр дээрээ тоолуулж явсан түүхтэй. Ингэж л аав минь тав, арван малаа арай илүү нийгэмчлэлээс авч үлдсэн байдаг.

     - Тэгвэл таны өвөө мал хөрөнгөтэй нэгэн явжээ?
     -Тийм ээ. Миний өвөө мал аж ахуй эрхэлж амьдарч явсан байдаг. Түүний хөрөнгийг миний аав өвлөсөн. Манайхныг “Цагаан тэмээт”-ийнхэн гэдэг. Нутгийн ард түмэн малынх нь зүсээр ийн нэрлэсэн байх. Намайг ухаан суусан цаг үед малаа нийгэмчлээд цөөн тооны сүрэгтэй байлаа. Содон алаг адуунуудтай. Манай аав адуунд их хайртай. Зэлтэй үхрээ зарж адуутай болсон гэж эмээ маань ярьдаг сан.

     -Яаж яваад та Эрдэнэт үйлдвэртэй ажил, амьдралаа холбочхов оо?
      -Миний том эгч Эрдэнэтэд ажиллаж амьдардаг. Эгчийгээ бараадаад л Эрдэнэтийн хүн болчихсон. Хүргэн ах Эрдэнэт үйлдвэрт, эгч Хүнсний үйлдвэрт ажиллаж байлаа.

     -Таны эзэмшсэн мэргэжил юу вэ?  Гадаад мэргэжилтнүүдтэй хамт ажиллаж байв уу?
     -Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуульд засварчин мэргэжил эзэмшээд Засвар монтажийн цехэд ажилчин болсон. Ваня гэж орос мэргэжилтний бригадад ажилласнаас хойш 27 дахь жилдээ засварчнаар ажиллаж байна. Ваня маань намайг бригадын ахлагчаар бэлтгэж өгчихөөд нутаг буцсан. Анх хөдөөний хүүхэд орос хэл мэдэхгүй. Гадаад мэргэжилтнүүдтэй буруу хазгай ярьсаар байгаад орос хэл зохих түвшинд сурсан. Хүн өөрийгөө дайчлахаар хар ярианы хэл амархан сурчих юм билээ. Нэг хөгтэй явдал болдог юм. Лантуу аваад ир гэж оросоор хэлэхгүй юу. Тэгэхээр нь цохих юм аваад ир гэж ойлгоод ломбо аваад очсон чинь бөөн инээдэм болж билээ.

     -Таны ажлын онцлог юу вэ?
     -Манай засварын бригад Баяжуулах үйлдвэрийн Бутлан тээвэрлэх хэсгийн урсгал болон их засварын ажлыг хариуцдаг.  Бид үйлдвэрийн бүх хэсэгт хүрч ажилладгаараа онцлогтой. Манай бригад гагнуурчин, зүсэгч, слесарь, засварчин нийлсэн зургаан хүнтэй. Одоогоор надтай миний хоёр шавь хамт ажиллаж байна. Сурсан мэдсэнээ энэ хүмүүст зааж сургахыг л хичээж явна. Ер нь манай бригадын хэд  гар сэтгэл нийлсэн хүмүүс.

     -Томилолтоор явж ажиллаж байв уу?
     -Манай бригад Чехийн хөрөнгө оруулалтай Ингэт толгойн гурилын үйлдвэрийг анх барьсан. Хоёр Чех мэргэжилтэн зөвлөхөөр ажиллаж байлаа. Дараа нь Завхан аймгийн Тэсийн тэжээлийн аж ахуйн суурин дээр Гурилын үйлдвэр барьж өгсөн. Мөн Чехословак улсын хөрөнгө оруулалтай.  Энд хоёр сарын хугацаанд таван монгол, гурван орос мэргэжилтэн ажилласан. Гурилын үйлдвэрийг нь ашиглалтад оруулаад анхны бүтээгдэхүүнийг нь гаргаж өгч байлаа. Анхны бүтээгдэхүүний дээж гэж хүн бүрт шуудай гурил өгч байсан нь мартагддаггүй юм. Бүх тоног төхөөрөмжийг нь аччихсан цуваа очсон. Тэнд тог байхгүй болохоор “сак” мотор хүртэл ачиж аваачсан. Урал машиныхаа хойно нь хүнсээ ачаад, өөрсдөө урд нь суугаад л явж байлаа. Дүгэржанцан дарга биднийг авч явсан юмдаг. Тэнд улсын наадам үзсэн. Хөдөө сумын наадам болохоор цомхон. Би хүртэл барилдаад хоёр давж явлаа. Айлд орохоор тос хайлж өгнө. Хөдөөнийхөн их зочломтгой. Туслах ажилтан хэдэн залуучуудтай ах дүүс шиг дотноссон доо.

     -Та ажлын ямар арга барил баримталдаг вэ?
     -Би хүнд урам хайрлах дуртай. Хийсэн ажлыг нь дэмжихээр ямар ч хүн илүү ихийг хийх урам зориг авдаг.

     -Таны бахархал юу вэ?
     -Би үйлдвэрийн хэмжээнд шинэчлэгдсэн бүх тоног төхөөрөмж дээр ажилласнаараа бахархдаг. Баяжуулах үйлдвэрийн хөвүүлэн баяжуулах машинуудын шинэчлэл, Дулааны цахилгаан станцын болон Өөрөө нунтаглах хэсгийн өргөтгөлийн ажилд гар бие оролцсон. Хамгийн сүүлд Шүүн хатаах хэсгийн машинуудын шинэчлэлийн ажилд оролцлоо. Ажлын гүйцэтгэлээ эргээд харахаар сайхан байдаг. Дэлхийд данстай Эрдэнэт үйлдвэрт ажилладгаараа бахархдаг. Миний хувьд Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж яваагаа нэр төрийн хэрэг гэж боддог.

     -Таны ажлын амжилтын үндэс юу вэ?
     -Аливаа ажлыг хийгээд сурчихаар хэзээ нэг цагт хүнд хэрэг болно. Ямар нэгэн ажлыг хийхдээ аюул эрсдэлгүй, эвийг нь олоод хийчих хэрэгтэй.  Олуулаа хэлэлцэж хийсэн ажил үр дүнтэй. Шийдвэр нь зөв гардаг. Амьдрал дээр онох нь их. Хүний хань бол амьдралын нэг тал. Ажилчин хүний ар гэрийг хүний сайн хань л авч явдаг. Ар гэр лүүгээ сэтгэл зовохгүйгээр ажиллах тийм боломжийг миний хань надад олгодог. Тийм болохоор ханиараа бахархах юм. Энэ бүхэн ажилдаа ахиц дэвшил гаргахад нөлөөлдөг.

     -Та буруу шийдвэр гаргаж байв уу?
     -Аливаа хүн амьдралын турш суралцдаг. Алдаж онодог л хорвоо. Орон сууцаа жижгэрүүлчихээд одоо томсгож чадахгүй л явна. Хожим олуулаа амьдрахыг тооцоогүй л дээ. Ам бүл цөөнтэй байхдаа байраа сольчихсон. Одоо эргээд бодоход буруу шийдвэр гаргасан байна.

     -Та юу судалж мэдсэн гэж боддог вэ?
     -Засварын ажлыг зохих түвшинд хийж сурсан. Гагнуур, зүсэлт хийх, эвдэрсэн тоног төхөөрөмжийг засварлах эв дүй суусан байх аа. Ажлынхаа туршлагаар үйлдвэрлэлийн ямар нэгэн техник, тоног төхөөрөмжийг сэргээн засварлах ойлголттой болсон хүний нэг нь би. Аль нэг цехэд засвар хийхэд хэнээр ч заалгахгүй ажлаа хийх анхны мэдэгдэхүүн суусан гэж ойлгож болно. Өөрөө хичээсэн хүн их юм сурдаг. Хувь хүний хичээл зүтгэл, уйгагүй хөдөлмөр чухал. Би 27 жилийн хугацаанд их юм сурсан байна. Эрдэнэт үйлдвэрийн бүх хэсэгт очиж ажиллалаа. Өөрөөр хэлбэл үйлдвэрлэл явагдаж буй бүх объект дээр ажилласан гэсэн үг.

     -Та хамгийн сүүлд ямар ном уншсан бэ?
     -Хүүхэд байхдаа ном их уншдаг байлаа. Маамын “Газар шороо”, Шажинбатын “Элс цас”, Жек Лондоны “Цагаан соёот”, Таагүрийн “Ядуугийн зовлон”, Жоуль Вернийн зохиолуудыг уншсан. Одоо ч сонин хэвлэлээс л мэдээлэл авах төдий байх шив.

     -Ярилцсанд баярлалаа.



Т.БАТЧУЛУУН

     Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Технологийн сургуульд дэлхийн боловсролын чиг хандлагад нийцсэн Чадамжид суурилсан сургалтын хөтөлбөр хэрэгжих эхлэл тавигдсан талаар тус сургуулийн сургалтын мэргэжилтэн Н.Зул-Эрдэнэтэй ярилцлаа.  

     -Чадамжид суурилсан сургалтын хөтөлбөр хэрэгжүүлэх болсон шалтгаан нөхцөлийн талаар эхлээд тайлбарлаач?
     -2017 онд болсон “Хөгжлийн цогц бодлого” сэдэвт 1000 инженерийн зөвлөгөөн дээр хүний нөөцийн бодлого чиглэлээр манай Суурь шинжлэх ухааны тэнхимийн Л.Наранцэцэг багш “Хүний нөөцийн сургалт хөгжлийн асуудал” сэдэвт илтгэл тавьж шилдгээр шалгарсан. Илтгэлийн гол үзэл санаа нь  Хамтын гэрээний 2.4 заалтын дагуу эцэг, эхийнхээ оронд ажилд орсон залуусаар  компанийн ажилчдын нэгэн үе шинэчлэгдсэн тул тэднийг давтан сургах шаардлага зайлшгүй ургаж байгааг хөндсөн юм. Үүнд үйлдвэрлэлийн бүтцийн нэгжийн хэсгийн мастеруудаас эхлээд бүх түвшний удирдлагууд санал нэгдэж байгаагаа илэрхийлсэн. Шинээр орсон залуус ажлын байранд тавигдах шаардлагыг бүрэн хангаж чадахгүй байна. Хэдийгээр мэргэжлээр нь бэлтгэгдээд ороод ирчихсэн ч гэсэн мэргэжлийн ур чадвараас гадна хамгийн чухалд тавигдах болсон  харилцаа, хандлага хангалттай сайн биш. Бид шинэ залуу ажилчдыг жинхэнэ чадварлаг, хэрэгцээтэй уурхайчид болгон бэлтгэх шаардлагатай. Иймээс чадамжид суурилсан сургалтын төсөл хөтөлбөрийг бид хэрэгжүүлнэ.   

     -Манай Технологийн сургууль уламжлалт сургалтын арга барилтай. Тэгвэл чадамжид суурилсан сургалт нь ямар онцлогтой вэ?
     -Уламжлалт сургалтаар онолын хичээлийг танхимд үзээд, сурсанаа үйлдвэрлэлийн дадлагаар биежүүлж баталгаажуулдаг. Цогц-багц юмыг үйлдвэр дээр очоод задалж чаддаггүй гэх үү дээ. Чадамжид суурилсан сургалтын тогтолцоо Монгол улсын мэргэжлийн боловсролын салбарт 2010 оноос төсөл хөтөлбөрөөр туршигдаад өнөөдрийг хүрсэн. Канад, Сингапур, Австралийн гээд чадамжид суурилсан олон улсын сургалтын загварыг Монголд нутагшуулах зорилгоор гол төлөв сургалтын байгууллагууд дээр төсөл хөтөлбөрөөр хэрэгжиж байгаа. Харин ажил олгогч, аж ахуйн нэгж байгууллагад энэ сургалт хэрэгтэй гэдгийг бид илтгэлээрээ гаргаж тавьсан. Уламжлалт сургалт хувь хүний хэрэгцээнд тулгуурласан бус нийтийн байдаг бол чадамжид суурилсан сургалт хувь хүний мэдлэг, ур чадвар, хэрэгцээнд суурилж явагддаг онцлогтой. Өөрөөр хэлбэл уламжлалт сургалт тогтсон хөтөлбөрөөр явагддаг бол чадамжид суурилсан сургалтын хөтөлбөр маань хувь хүнд зориулсан учраас яаж ч өөрчилж болно. Мөн чаддаг болтол нь хугацаа хамаарахгүй сургадгаараа онцлог. Ур чадварын үзүүлэлтийг хангаж байна гэж үзсэн үедээ ажлын байр руу гаргана.

     -Чадамжид суурилсан сургалтын олон улсын хэд хэдэн загвар байдаг юм байна. Манайх хаанахын загвараар үлгэр авч байгаа вэ?
     -Сингапурын чадамжид суурилсан тогтолцооны таван үе шаттай загварыг суурь болгож байгаа. Нэгдүгээрт шинжилгээ, хоёрт загварчлал, гуравт боловсруулалт, дөрөвт хэрэгжүүлэлт, тавд үнэлгээ гэсэн шатлалтай. Ажил олгогч, ажилтан хоёрын хэрэгцээ шаардлага дээр үндэслэдэг онцлогтой. Үр дүн нь ерөөсөө л чадамжтай ажилтан. Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн хувьд ямар байх вэ гэдгээ боловсруулна. Өөрөөр хэлбэр залуусыг компанид хэрэгтэй, сэтгэлтэй, чадвартай, зөв хандлагатай ажилтан болгон сургах хөтөлбөр юм.

     -Чадамж гэж чухам юуг хэлэх вэ?
     -Мэдлэг, ур чадвар, хандлага гурвын цогцыг нь чадамж гээд байгаа юм. 2018 оны төгсгөлд Л.Наранцэцэг багш бид хоёр Холбооны Бүгд Найрамдах Герман улсын Берлин, Лайпциг, Хамбург хотод байрлах мэргэжлийн холбоо, үйлдвэрлэлийн дэргэдэх мэргэжлийн сургалтын төвүүдийн үйл ажиллагаатай танилцаж туршлага судалсан. Эндэхийн стандарт, төсөл хөтөлбөрүүд нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгддөг. Энэ стандарт хөтөлбөрөөр суралцаж төгссөн ажилтан бол дэлхийн хаана ч үнэлэгдэнэ.  

     -Энэ ажлыг эхлүүлэхийн тулд нэн түрүүнд юу хийх вэ?  
     -Мэргэжлийн дүн шинжилгээ гэж маш том ажил хийгдэнэ. Үндсэн дөрвөн цех дээр Засвар монтажийн цех нэмэгдээд, эхний ээлжинд таван цехийн түвшинд ажил мэргэжлийн дүн шинжилгээ хийх юм. Тухайлбал, үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмжийн засварчны хувьд гэхэд гуравдугаар зэргийн засварчнаас эхлээд зургадугаар зэргийн засварчин, мастер, механикууд, Механикийн хэлтсийн тэргүүлэх мэргэжилтнүүд хүртэл механикийн чиглэлийн бүх  шатны ажилтан, мэргэжилтнүүдийг цуглуулаад ажил мэргэжлээр дүн шинжилгээ хийнэ. Эндээс хөтөлбөр ямар байдлаар, яаж хийгдэх суурь тавигдах юм. Үүний дараа хөтөлбөр боловсруулагдана.  

     -Чадамжид суурилсан сургалтын хөтөлбөрөөр хичээл заах багш нарыг хэрхэн бэлтгэх вэ?
     -Энэ сургалтаар мэргэшсэн Олон улсын багш нар, дээр нь манай үндэсний мэргэшсэн зөвлөхүүдийг авчирч багш нараа бэлтгэнэ. Хөтөлбөр боловсруулагдаад, багш бэлтгэгдсэний дараа хийх нэг чухал ажил бол хөтөлбөрөөр бэлтгэгдсэн хүмүүсээ үнэлэх.  
 
     -Ямар шалгуураар...?
     -Сургалтын шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд Ажил мэргэжлийн лавлах, Мэргэжлийн стандарт гэж хоёр чухал баримт бичиг гарна. Энд жишээ нь засварчин хүн гэхэд нэгдүгээр зэргээс зургадугаар зэрэг хүртэл юу мэдэх, юу чадах ёстой вэ гэдэг жагсаалт гарна. Өөрөөр хэлбэл гуравдугаар зэргийн засварчин хэдэн чадамж эзэмшсэн байж энэ ажлыг гүйцэтгэх юм гэдгийг нарийн тогтооно. Тэгэхээр Ажил мэргэжлийн лавлах, Мэргэжлийн стандарт гэсэн хоёр баримт бичгийг үндэслэж үнэлнэ гэсэн үг.

     -Хэн үнэлэх вэ?
     -Хэн дуртай нь үнэлэхгүй. Монгол улсын хувьд Мэргэжлийн боловсрол сургалтын үнэлгээний төв гэж чадамжид суурилсан хөтөлбөр стандартаар бэлтгэгдээд гарсан ажилтныг үнэлдэг мэргэжлийн байгууллага бий. Энэ төвтэй бид хамтран ажиллаж, үнэлгээний ажилтнуудаа бэлтгэнэ. Технологийн сургуулийн багш нараас гадна жишээ нь Баяжуулах үйлдвэрийн ажилтныг тухайн цехийн үнэлгээний ажилтан үнэлж дүгнэнэ. Үүний тулд тэднийг сургалтад суулгаад Үндэсний хэмжээнд үнэлгээ хийх эрх олгоно. Ерөнхийдөө бэлтгэл ажил маань бүтэн жилийн турш үргэлжилнэ. Сургалтын орчин бүрдэнэ. Ингээд 2020 оноос компанийн хэмжээнд чадамжид суурилсан сургалт явагдаж эхэлнэ.

     -Үнэлгээ зарим хүмүүст чадвартай гэдгээ хүлээн зөвшөөрүүлэх боломж олгож ч мэдэх юм байна...?  
     -Тэгэлгүй яахав. Өнөөдөр гуравдугаар зэргийн засварчин яг чадах ёстой бүхнээ үнэхээр чадаж байна уу, эсвэл бүр тавдугаар зэргийн чадвартай хэрнээ гуравдугаар зэргийн засварчны ажлыг хийгээд байна уу. Тэр хүний чадамжийн үнэлгээ бодитой эсэх нь эргэлзээтэй. Дараагийн нэг асуудал нь дөнгөж ажилд орсон хэрнээ мундаг чадвартай байж болно. Гэтэл ажилд ороод тодорхой хэмжээний ажлын туршлагатай болж байж зэрэг ахина гэсэн журам байдаг. Дор хаяж хоёр жил ажиллаж байж зэрэг ахидаг ч юм уу. Чадамжид суурилсан сургалтын хөтөлбөр дотроо сургалт, үнэлгээний хоёр тогтолцоотой. Шинээр ажилд орж байгаа хүн чадамжаа үнэлүүлээд зэргээ тодорхойлуулах боломжтой. Бид саяхан энэ төсөл хөтөлбөр хэрэгжихтэй холбоотойгоор журмаа шинэчилсэн. Энд үнэлгээтэй холбоотойгоор өмнөх болон одоогийн ур чадварыг хүлээн зөвшөөрч үнэлнэ гэж оруулсан. Хүмүүст чадвартай гэдгээ хүлээн зөвшөөрүүлэх боломж олгогдож байгаа юм.

     -Баярлалаа.                  

                                
М.ОДГЭРЭЛ

     ХМТАЦ-ийн мэргэжилтнүүд цаасгүй технологи бүхий албан хэрэг хөтлөлтийн программ хангамжийг боловсруулан үйлдвэрийн хэмжээнд нэвтрүүлэхээр зэхэж буй. Энэхүү программ хангамжийг нэвтрүүлэх явц, үр дүнгийн талаар тус цехийн дарга Г.Жаргалсайханаас тодрууллаа.

     -Цаасгүй технологи бүхий программ хангамж нэвтрүүлэх ажил хэр урагштай явна вэ?
     -Компанийн  Мэдээллийн технологийг хариуцан  ажиллах чиг үүргийнхээ дагуу манай хамт олон  цаасгүй технологи бүхий программ хангамжийн  системийг үе шаттайгаар боловсруулан нэвтрүүлж байна.  Үүний нэг нь  албан хэрэг хөтлөлтийн программ хангамж. Энэхүү программ хангамжийг боловсруулан, Захиргаа хүний нөөцийн хэлтэстэй хамтран  нэвтрүүлэхээр ажиллаж  байна. Эрдэнэт үйлдвэр байгуулагдсанаас  хойш тухайн үеийн дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлэн тоног төхөөрөмжийг суурилуулан үйл ажиллагаагаа явуулсаар ирсэн. Аж үйлдвэрийн дөрөвдүгээр хувьсгал  өрнөж буйтай холбоотойгоор  уул уурхайн компаниудад ашиглаж буй   шилдэг тоног төхөөрөмжийн  судалгаа хийж,  программч инженер, мэргэжилтнүүдээ сургалтад хамруулж байна. Энэ чиглэлээр сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй ажилласны үр дүнд  тодорхой систем, программ хангамжуудыг нэвтрүүлэх ажил хурдацтай хийгдэж байгаа.
   
     -Албан хэрэг хөтлөлтөд ямар үйл ажиллагаа хамаарах вэ?
     -Компанид ирсэн, явсан бичиг баримт, бүтцийн нэгжүүдийн бичиг баримтыг боловсруулахаас эхлэн, албан бичиг хэрхэн шийдэгдсэн хүртэлх бүхий л үйл ажиллагааг багтаасан бичиг баримтын нэгдсэн систем юм.

     -Энэхүү үйл ажиллагаанд программ хангамж нэвтрүүлснээр ямар үр дүн гарах вэ?
     -Ихээхэн  ач холбогдолтой. Баримт бичгийг боловсруулах явцад алдаа мадаг,  найруулга зүйг шат шатны албан тушаалтнууд системээс хянаснаар цаг хугацаа, цаас хэмнэнэ. Баримт бичгийн эргэлт түргэсч, компанийн нэгж, хэсгүүдэд мэдээлэл шуурхай дамжина. АБК-аас албан бичиг явууллаа гэхэд 2-3 хоног, заримдаа 20-30 хоногоор ч хаана яваа нь мэдэгдэхгүй алга болчихдог. Тэгвэл уг системийг  нэвтрүүлснээр 20-30 минутын дотор л хариу нь  бэлэн болно. Энэчлэн  цаг хугацаа, цаас, тээврийн зардал хэмнэх юм. Баримт бичгийн цаасан хувийг хүлээлгүйгээр хуваарилалт хийж, үүрэг даалгавар, ажлын гүйцэтгэлийг хянах боломжтой.  Түүнчлэн  ажлын байрны ачааллыг тэнцвэржүүлэхэд ч нөлөөтэй юм.

     -Ойрын үед өөр ямар программ хангамж нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна вэ?
     -Бид   мөн  албан томилолтын системийн программыг боловсрууллаа. Эрх бүхий албан тушаалтнуудаар гарын үсэг зуруулахаар  томилолтын хуудсаа барьсаар багагүй цаг хугацаа үрдэг байсан үе ард хоцорно. Энэ программ нэвтэрснээр 20-30 минутад томилолтын хуудас бэлэн болж, киоск машинаас авах бүрэн боломжтой болсон. Энэхүү системд цахим буюу тоон гарын үсгээр баримт бичгийг баталгаажуулж үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлэх учиртай.  Бид тоон гарын үсэг боловсруулж  дууссан. Хууль, эрх зүйн газраас  үүнд хөндлөнгийн  хяналттай  байх шаардлага тавьсан. Бид энэ  чиглэлээр ажилладаг компанитай холбогдсон.  Хэрэглэгчийн лицензийн  төлбөр  болох 10 сая орчим төгрөгийн зардал гарах юм. Үүнийг чиглэл хариуцсан захирлууд, Хууль эрх зүйн газартай зөвшилцөн шийдвэрлэвэл тоон гарын үсгийн асуудал  шийдэгдэнэ. Энэхүү систем нэвтэрснээр тодорхой албан тушаалтныг хүлээдэг, явуулсан бичиг цаас  алга болдог, зарим нөхцөлд  утга нь алдагддаг хүндрэлтэй асуудлууд үгүй болох юм. Мэдээллийн технологийн эрин үетэй Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн бид ч  хөл нийлүүлэн алхах нь зүйн хэрэг.  Иймээс манай цехийн хамт олон цаашдаа ч  цаасгүй технологийг  хэрэгжүүлж, нэвтрүүлсээр байх болно.


Я.ЭНХТУЯА

Мэдээний төрөл

Календарь

« 1-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Зургийн цомог