Аварга машины жолооч Онцлох

28 1-р сар 2019 12:00
122 удаа үзсэн

     Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн байгууллагын анхны монгол экипажийн ахлагч Б.Гарам-Очир Хөвсгөл аймгийн Галт суманд айлын “дархан бэр”-ийн отгон хөвгүүн болон мэндэлжээ. Бага, дунд сургууль төгсөөд Ардын армийн 107-р ангид жолооч болж, Зүүн баянд хоёр жилийн цэргийн алба хаасан байна. Ерээд оны эхээр  Эрдэнэт үйлдвэртэй хувь заяагаа холбон Сургалт үйлдвэрлэлийн төвд Белазын жолооч мэргэжил эзэмшиж. Түүний авга ах нь Монгол улсын заан Дамбажавын Цэнд-Аюуш. Тэр ийм бие бялдрын хүмүүжилтэй, хөдөлмөрч удамтай, хүүхэд байхын тусч нэгэн явжээ. Амралтын өдрүүдэд 15 километрийн зайтай хөдөө гэртээ явган очиж ижий, аавынхаа ажилд тусалдаг, малч хүү явсан агаад хөдөлмөрийн хүмүүжлийг багаасаа олж авч хэрсүү суусан байна. Тэрбээр Улаанбаатар хотын Техник мэргэжлийн сургуулийг авто засварчин мэргэжлээр төгсөөд Монгол улсын гал голомтыг бадраасан Багануурын уурхайгаас ажил хөдөлмөрийн гараагаа эхэлсэн аж. Энд ажиллахдаа Белазын эвдэрсэн эд ангийг задлан засаж, угсран ажиллуулж явсан тухай нэгэн нөхрөөс нь сонссон. Тэр ийм л техник сэтгэлгээтэй. Хөдөлмөрч хүний сэтгэх,ярих, хийх гурав зэрэгцдэг гэх.Энэ үг түүнд тохирох мэт. Түүнийг ажилч хичээнгүй ур чадвартай нэгэн болохыг би мэднэ. Одоогоос олон жилийн өмнө “Нэг ээлжийн дөрөв” сэдэвт сурвалжилга бэлтгэн уншигчдад хүргэсэн юм. Тэгэхэд “бид хааяахан хоёр нь уулзахаар ах, дүүтэйгээ таарсан мэт сэтгэгдэл төрж нэгэндээ хоргодоод байдаг юм” хэмээснээр бидний яриа эхэлсэн санагдана.Тэр цаг үеэс миний бие түүнийг таних болсон юм. Эрдэнэт үйлдвэрийн уулын цулыг тээвэрлэх Белаз зогсолтгүй 24 цаг ажиллана. Эрдэнэс тээвэрлэсэн аварга техникийг уурхайчин эрс жолоодон өглөө үдэшгүй ажилласаар... Тэдний төлөөлөл Бүдрагчаагийн Гарам-Очир, Машийн Пүрэвсүрэн, Хөдөөгийн Сүхбаатар, Очирын Гансүх нар 1998 онд анхны монгол экпажийг байгуулан ажилласан түүхтэй. Эдүгээ тэд 21 дэх жилдээ гар сэтгэл нийлэн хөдөлмөрлөж явна. Тэд сар, улирал, жилийн төлөвлөгөөг цаг хугацаанд нь давуулан биелүүлж ирсний үнэлэмж, үйлдвэрийн хөдөлмөрийн аварга, тэргүүний уурхайчид болцгоожээ. Олон жил эрүүл ажиллаж хөдөлмөрлөж ирсний нууц юунд байна вэ? гэсэн асуултад, би маш сайн амардаг. Эрүүл агаарт алхах дуртай. Зөв хооллож, цаг ямагт хөдөлмөрлөж явахыг хичээдэг хэмээв.  Ийм л ажилч хичээнгүй, зарчимч шаардлагатай, хөдөлмөрийн хүмүүс баялаг бүтээдэг биз гэж түүний яриаг сонссон хэн хүн бодохоор. Тэр шинэ санал санаачилга гарган ажилладаг нэгэн. Захын жишээ дурдахад Белазын дугуй өндөр өртөгтэй, “бөөр” нь их элэгдэнэ. Хоёр дугуйны завсар чулуу хавчуулагдаж дугуй халдгийг тэр анх олж харж. Ингэснээр бат бөх чулуу авагч хийх санаачилга гаргажээ. Шавь нартаа сурсан мэдсэнээ харамгүй хэлж зөвлөн 21 жил хөдөлмөрөөрөө бусдад үлгэр дуурайлал болон ажиллаж ирсэн түүний хичээл зүтгэлээр бахархмаар... Тэр эх орныхоо хөх усан судраас ундаалж, хөдөөгийн цэнгэг агаараар амьсгалан гөрөөлөх дуртай. Тэгэхдээ байгаль эхийн хайрласныг авахаас амьтай бүхэн рүү нүхтэй төмөр шагайхгүй. Ганзага мялаахдаа ганц нэг “хулгар шар” намнах төдий. Харин ажлын талбарт алдаа дутагдлын хажуугаар дуугүй өнгөрөхгүй. Аавын хүүхдүүдтэй алагчлалгүй харьцана.

     Үзэл бодол нийцэхгүй зүйлийг үнэнээр нь хэнээс ч эмээхгүй хэлчихдэг эрс шулуун зан чанар түүнийх. Бусдын гаргасан амжилтыг үнэлж, бахархаж чаддаг нь түүний бас нэгэн мөн чанар. Хүн өөрөө амьдрал дээр биеэр олж авсан мэдлэгийг мартдаггүй. Хүнээр заалгасан юмны тал нь мартагдах явдал бий гэж ярих түүний экипаж 052 номерын Белаз машинаар ээлж хийхгүйгээр 64 мянган мот/цагийн ажил гүйцэтгэж нэг тэрбум төгрөг хэмнэжээ. Өдөр тутмын техник үйлчилгээ, урсгал засварыг цаг хугацаанд нь чанартай хийж эвдрэл гэмтэл гарахаас урьдчилан сэргийлж ажилласны үр дүнд тэд ийм амжилт гаргасан аж. Нөгөө талаар эдний гаргасан амжилтад алтан гартай засварчдын хөдөлмөр их нөлөөлсөн нь түүний экипаж багаар ажиллаж туршлагажсаныг харуулах мэт. Тэр залуу халуун насандаа 48 цаг улиран ажиллаж явснаа ч нуусангүй. Энэ үед ар гэрээс нь хоол зөөдөг байж. Энэ бүхнийг эргэн санахад сайхан байдаг юм гэж хариу нэхсэн харцаар намайг ширтэх. Сэтгэлгүй хүн л тайлбар тавьдаг. Ажил хийе гэсэн сэтгэл байхад арга нь олддог  гэсэн. Энэ нь түүний амьдралд баримталдаг нэг зарчим. Түүний хань Цанжидын Чулуунхүү аймгийн Холбооны газар 20 гаруй жил ажилласан нэг нутгийн хоёр гэнэ. Эдний том охин нь АНУ-ын Michgan мужид амьдардаг бол дүү нь дунд сургуулийн сурагч. Тэр ар гэртээ санаа зовохгүй явахаар ажил хийхэд их урамтай байдаг. Аливаа техникийг эвдрэхээс нь урьдаж үйлчилгээ хийх их чухал хэмээн сануулав. ...Хөдөөний нэг бодь эр 130 тоннын Белазыг анх хараад хэдэн давхар байшин шиг том юм хөдлөөд явчихлаа. Хажууд нь пурган машин шүдэнзний хайрцаг шиг харагдана. Жинхэнэ эр хүний унаа байна хэмээн амандаа шагшран зогссон гэдэг... “Эр хүний унаа”-г жолоодогч, Эрдэнэт үйлдвэрийн тэргүүний ажилтан Б.Гарам-Очирын тухай өгүүлэхэд ийм буюу.

 



Т.БАТЧУЛУУН

 

Сүүлд өөрчлөгдсөн Даваа, 28 1-р сар 2019 06:19
Үнэлэх
(0 Саналууд)

Мэдээний төрөл

Календарь

« 7-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Зургийн цомог