Цахим хуудас

Цахим хуудас


Notice: Undefined property: JObject::$description in C:\inetpub\wwwroot\erdenettoday\templates\ts_newsline\html\com_k2\templates\default\user.php on line 59
Цахим шуудан: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Засвар механикийн заводын Урлан бүтээх хэсгийн дархчууд 10 гаруй төрлийн бэлэг дурсгалын зүйл үйлдвэрлэж байна. Тэд Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газраас баталсан төлөвлөгөө болон бусад цех нэгжүүдийн захиалгаар зэс домбо, аяга, тавгаас эхлээд цом, жааз зэрэг бэлэг дурсгалын зүйлсийг захиалагчдын санаа, зураг загвараар урладаг аж. Бүтээгдэхүүн бүртээ Эрдэнэт үйлдвэрийн бахархалт түүх, өнгө төрхийг үндэсний уламжлалт болон орчин үеийн хэв шинжтэй хослуулан шингээж өгдгөөрөө онцлогтой гэж хэсгийн дарга С.Ганбаатар ярив. Өнгөрсөн жил төгөлдөр хуур болон эв загасны дүрс бүхий бүтээл шинээр урласан нь олны таашаалд нийцжээ. Эдгээр бүтээлийг зэс гууль хослуулан чулуун суурьтай бодит байдлаар хийсэн нь шинэлэг бөгөөд эрэлттэй бүтээгдэхүүн болсон байна. Тус хэсэг уран дархан, гоёл чимэглэлийн засварчин, токарь фрезерчнээс бүрдсэн 7 хүний бүрэлдэхүүнтэй. Гаднын байгууллагуудын захиалгаар тодорхой хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг ч коронавирусын тархалтаас шалтгаалан захиалгаа түр зогсоосон аж. Засвар механикийн заводод өмнө нь гоёл чимэглэлийн зүйлс хийдэг тусгай хэсэг байсныг ийнхүү гарын ур дүйтэй залуучууд болон уран дархчуудаар өргөжүүлэн урлан бүтээх төв болгон хэрэгцээт  бэлэг дурсгалын бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна.

М.Балжинням

Фото: Б.Баттөгс

Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүдийн 2020 оны нэгдүгээр улирлын аж ахуй, санхүүгийн үйл ажиллагааны тайлан хурал өнөөдөр гурав дахь өдрөө үргэлжилж байна. Энэ удаа тайлангийн хурлыг корона вирусын халдвартай нөхцөл байдлаас шалтгаалан цахимаар зохион байгуулсан нь онцлог юм. Дэлхийн зах зээл дээр зэсийн үнэ огцом унасан, санхүүгийн хүндрэлтэй нөхцөл байдлыг даван туулахын тулд Эрдэнэт үйлдвэр үнийн зургаан түвшинд хөтөлбөр гаргаж, мөрдөн ажиллаж байна. Үйлдвэрийн газрын удирдлагууд цех, нэгжүүдийг хэмнэлтийн бодлогын хүрээнд өртөг зардал хэрхэн бууруулсан, үйл ажиллагаандаа ямар ахиц өөрчлөлт гаргасан, хөрөнгө оруулалтын ажлуудыг цаг хугацаанд хийж гүйцэтгэсэн байдалд гол ач холбогдол өгч дүгнэсэн юм. Энэ үеэр Баяжуулах үйлдвэр, Ил уурхай, Засвар угсралтын цехийн хамт олныг нэгдүгээр улиралд амжилттай сайн ажилласныг онцлон сайшаасан бол үйл ажиллагаа нь тодорхой хугацаагаар хязгаарлагдаад буй Нийгмийн цехүүдэд ажлаа тодорхой төлөвлөн ажиллахыг үүрэг болгов. Хэдийгээр үйл ажиллагаа нь хумигдсан ч Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлага, хамт олны зүгээс нийгмийн цехийн ажилчдын цалин хөлсийг хэвээр хадгалах, боломжтой ажлын байраар хангах бодлого барьж байгааг ч энэ үеэр онцлов. Тайлангаас үзэхэд үйлдвэрийн газрын бүх цех, нэгж өртөг зардлаа зохист хэмжээнд бууруулан ажиллажээ. Үйлдвэрийн удирдлагууд ч нэмэлт орлого олох боломжийг бүх талаар хайж байгаагаа илэрхийлсэн. Эрдэнэт үйлдвэр нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхээс гадна өнгөрсөн жил менежментийн үйл ажиллагааны үр дүнд 150 орчим тэрбум төгрөгийн нэмэлт орлого олсон. Харин 2020 оны нэгдүгээр улиралд худалдан авалтын төлөвлөгөөнөөс 6,7 тэрбум төгрөг хэмнэж, экспортын бүтээгдэхүүний гэрээний нөхцөлийг сайжруулсны үр дүнд 2,2 сая доллар, мөнгөн хөрөнгийн чөлөөт үлдэгдлийг үр дүнтэй байршуулж, мөнгөний бодлого зөв хэрэгжүүлсний үр дүнд 4 орчим тэрбум төгрөгийн хүүгийн орлого олжээ. Үйлдвэрлэлийн тоо хэмжээг нэмэгдүүлэхээс гадна менежмент, удирдлагын бодлогын хүрээнд нэмэлт орлого олох боломжуудыг бүрэн дүүрэн ашиглан ажиллаж байгаа талаар Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч Д.Үүрийнтуяа ярилаа. Тэрээр мөн дэлхийн зах зээл дээр ашигт малтмалын гаралтай түүхий эдийн үнэ унахад технологийн материалын үнэ дагаад буурах зүй тогтол байх ёстой гэдэг үүднээс үйлдвэрлэгчидтэй холбоо тогтоож үнийг боломжит түвшинд бууруулж, худалдан авалтын үйл ажиллагаанаас хэмнэлт гаргахыг зорьж байна гэв.

Тайлангийн хурлаар бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын ажлыг эрчимжүүлэх, хүний нөөцийн сургалт, хөгжлийн асуудалд онцгой анхаарах, тэр дундаа цехийн үйл ажиллагааны үр дүнг тоогоор илэрхийлдэг эдийн засагч нар, хүний нөөцийн бодлого тодорхойлдог мэргэжилтнүүдийн ур чадварын түвшнийг тодорхойлох, давтан сургаж чадавхжуулах шаардлагатай гэж үзлээ.

М.Одгэрэл

Фото: Б.Баттөгс

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ,  шинжлэх ухаанд суурилсан үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх зорилттой 2020 оныг угтсан. Тодруулбал, техник технологийн шинэчлэлдээ илүү шинжлэх ухаанчаар хандаж, судалгаа шинжилгээний үр дүнг үйлдвэрлэлийн үйл явцтай уялдуулан ажиллахад үндсэн бодлогоо чиглүүлж байна. Тиймээс энэ жил стратегийн том төслүүдийн зэрэгцээ инновацийн чухал болоод үр өгөөжтэй төсөл хөтөлбөрүүд гараанаас хэдийнээ хөдөлжээ. Өнөөдрийн байдлаар, Эрдэнэт үйлдвэрийн инженерүүд инновацийн гурван том төслийн судалгааны ард гарч, бодит ажил болгох үе шатандаа ороод байна. Эдгээрээс энэ удаа бид “Химийн хорт аюултай бодисын менежментийг сайжруулах буюу Химийн бодис урвалжийн хор аюулын лавлах мэдээллийг боловсруулах, шошгожуулах төсөл”-ийг онцоллоо. Чанар хяналтын хэлтсийн дарга Н.Мэргэнбаатар удирдагчтай, тус хэлтсийн туршлагатай химичид, ХАБ-ын цацрагийн аюулгүй байдал хариуцсан болон Гамшгаас хамгаалах штабын мэргэжилтэн, ШУА-ийн зөвлөхүүдээс бүрдсэн мэргэжлийн баг уг төслийг хэрэгжүүлж байна. Төслийг Чанар хяналтын хэлтсийн Химич инженер М.Даваажав санаачилжээ. 

-Инновацийн төслийнхөө талаар эхлээд танилцуулна уу. Ямар зорилго, чиглэлтэй төсөл вэ?

-Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академи, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын хамтын ажиллагааны хүрээнд хэрэглээний судалгааны сэдвээр төслийн ажлууд хийгдэж байна. Эдгээрийн нэг нь бидний хэрэгжүүлж буй “Химийн хорт аюултай бодисын менежментийг сайжруулах” төсөл. Төслийн явцад Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагаанд ашигладаг химийн хорт аюултай бодисын хор аюулын лавлах мэдээллийг боловсруулах, шошгожуулах, ангиллыг тогтоох ажлууд хийгдэнэ. Өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд хүдэр олборлолтоос эхлээд эцсийн бүтээгдэхүүн буюу зэс, молибдены баяжмал гаргах хүртэл үйл явцад жилд 370 орчимнэр төрлийн 120 мянган тонн химийн бодис хэрэглэдэг. Өөрөөр хэлбэл, ийм хэмжээний химийн бодис ашиглан, үйлдвэрлэлээ явуулдаг гэж ойлгож болно. Тэгэхээр энэ төслийн үндсэн зорилт нь Эрдэнэт үйлдвэрийн технологийн процесст ашиглагддаг химийн хорт аюултай бодисуудын хор аюулын лавлах мэдээлэл, шошгыг хууль эрх зүйн хүрээнд олон улсын болон үндэсний стандартад нийцүүлэн гаргахад чиглэгдэнэ. Мөн химийн хорт, аюултай бодистой шууд харьцан ажилладаг ажилтан, хяналтын ажилтан, авран хамгаалах ажилтанд химийн хорт болон аюултай бодисыг аюулгүй ашиглах, хүний эрүүл мэнд, байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийн талаарх мэдээллийг хор аюулын лавлагаагаар дамжуулан олгох ажил хийнэ. Үүнийг зохицуулсан хууль эрх зүйн орчин манайд бий. Химийн хорт аюултай бодисын тухай хууль, дагалдах журмуудад химийн хорт аюултай бодисыг ашиглаж буй иргэн, албан байгууллага, аж ахуйн нэгжүүд хор аюулын лавлах мэдээлэл, шошготой байна гэж заасан байдаг. Тэгэхээр эдгээр хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэхийн тулд дээрх төслийг санаачилсан гэж хэлж болно.

-Манай үйлдвэрт өмнө нь химийн хорт бодисыг хаягжуулж, ангилах ажил хийгдэж байсан уу?

-Ерөнхийдөө ийм ажил хийгдэж байсан ч одоо мөрдөж буй стандартын дагуу хийгдээгүй.  Химийн хорт болон аюултай бодисыг шошгожуулах тухай 2013 онд НҮБ-аас тогтоосон стандартыг Монгол улс 2015 оноос хуульчлан мөрдөж эхэлсэн. Бидний энэ төсөл бол НҮБ-ын ‘‘Химийн бодисын ангилал, хаягжуулалтын нэгдсэн систем’’ болон Монгол улсын баримталж буй хууль дүрэм, стандартын дагуу хаяг шошго хийж, ангилах гэж буйгаараа онцлог юм.

-Эрдэнэт үйлдвэрт ашиглаж буй химийн хорт болон аюултай бодист танай хэлтэс хяналт тавьдаг уу? Химийн хорт аюултай бодисыг ангилах, хаягжуулах ажил хэдийд бүрэн хийгдэж дуусах вэ?

-Химийн хорт болон аюултай бодисын ашиглалтад Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтэс хяналт тавьж ажилладаг. Харин химийн бодисын лавлагаа, мэдээлэл боловсруулах тал дээр манай хэлтэс мэргэжлийн давуу тал илүү гэж болно. Учир нь  Чанар хяналтын хэлтэст Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний чанарыг хянах бүх лаборатори төвлөрдөг. Энд химийн хорт, аюултай бодисын мэргэжлийн химийн судалгааг химич инженерүүд хийх боломжтой. Химийн бодис бол маш нарийн шинжилгээнд тулгуурлан судлагддаг тул энэ төслийг мэргэжлийн химичид гардаж хийх нь илүү үр өгөөжтэй, хөрсөн дээр буусан ажил болно гэж үзэж байгаа. Төсөл маань өнгөрсөн оны 5 дугаар сард эхэлсэн. Шинжлэх ухааны академийн Химийн технологийн хүрээлэнтэй хамтран нарийвчилсан төлөвлөгөө гаргасны үндсэн дээр 2020 онд бүрэн хэрэгжүүлж дуусгахаар ажиллаж байна.

-Төслийн ажил өнөөдрийн байдлаар ямар явцтай байна вэ?

-Төслийн судалгаа хийгдэж дууссан. Одоо бид хор аюулын лавлагаа болон шошгыг 370 орчим нэр төрлийн химийн бодис дээр нэг бүрчлэн хийж эхлээд байна. Үүний зааварчилгааг АНУ, Англи, Австрали зэрэг томоохон орнуудын туршлага, стандартын мэдээллийг цахим сайтуудаас авч орчуулан, нэвтрүүллээ. Төслийн хэрэгжилтийг өнөөдрийн байдлаар тодорхойлбол, лавлах мэдээлэл, ангилал, хаягжуулах ажлууд дуусах шатандаа орсон. Ирэх 5 сард хор, аюулын лавлах мэдээлэл, шошгын эх бэлтгэл боловсруулах ажил дуусаж, хэвлэх, ажлын байранд байршуулах зэрэг сүүлийн шатны ажил эхэлнэ.

-Хаягжуулалт олон улсын нэр томьёогоор бичигдэж, байрших нь? Стандартын нэршил нь юу гэдэг вэ?

-Тийм. НҮБ-ын стандартыг дэлхийн 20 орчим улс орон мөрдөж ажилладаг. Энэхүү хаягжуулалтын нэгдсэн системд яагаад орох ёстой вэ гэхээр манайх импортлогч орон. Тиймээс гаднаас авч буй хорт бодисын хор, аюулын тэмдэг тэмдэглэгээнд өмнө нь их ялгаа гардаг байсан. Одоо бол нэг стандарттай болсон тул  хаяг шошго түүнд нийцээд явах боломжтой болсон. Химийн бодисын том хэрэглэгчийн хувьд ч Эрдэнэт үйлдвэр үүнийг дагах ёстой. Үйлдвэрлэлийн технологийг химийн бодисгүйгээр төсөөлөхийн аргагүй. Өнөөдрийн дэлхийн нийтийн мөрдөж буй стандартыг GHS буюу Химийн хорт болон аюултай бодисын ангилал, хаягжуулалтын нэгдсэн систем гэж нэрлэдэг. Үүнийг л яг байгаагаар нь Эрдэнэт үйлдвэрт буулгана гэсэн үг. Тухайлбал, өмнө нь бид хор, аюулын тэмдэг тэмдэглэгээг улбар шар өнгөөр, дохио үг, аюулын болон сэрэмжлүүлэх кодууд өөр үсэг тоогоор илэрхийлдэг байсан.

-Төслийн ач холбогдлыг товчхон дүгнэж хэлбэл?

-Ер нь дэлхий дахинд химийн хорт, аюултай бодисыг ангилах, хаягжуулах ажил асуудалтай байсан. 2013 оноос энэхүү нэгдсэн том систем гарснаар бүх улс орнууд үүн дээр үндэслэсэн хууль эрх зүйгээ боловсруулан, хэрэгжүүлж эхэлж байна. Өөрөөр хэлбэл, энэ стандарт хэрэгжсэнээр хорт аюултай бодисын ангилалт, хаягжуулалтад шинэ дэвшил гарч байна. Үйлдвэрлэлд их хэмжээний химийн бодис ашиглаж буй нөхцөлд ангилал, хаягжуулалт хийх ажил олон улсын түвшинд хүрээгүй байсан бол одоо үүнийг хийж эхэллээ. Ингэснээр манайх олон улсын стандартад  нийцсэн хаягтай болно. Нөгөө талаар, химийн бодистой харьцаж ажилладаг ажилтан бүрд бүх тэмдэг тэмдэглэгээ, хор аюулын талаарх мэдээлэл тодорхой болж өгнө. Тухайн ажилтан эрүүл мэнд, байгаль орчинд учирч болох эрсдэл, үйл ажиллагаанаас үүсэж болох ослын үр дагаврыг урьдчилан тооцох, химийн бодис урвалжуудын шинж чанараас хамаарч ангиллын дагуу зөв зохистой хадгалах, зөв аюулгүй тээвэрлэх мэдээлэл авах, мөн химийн бодис урвалжийн хор аюулыг тодорхойлж ангилан ялгаж бүртгэлжүүлснээр  мэдээллийн санг шинээр бий болгох, химийн хорт болон аюултай бодистой харьцаж ажилладаг ажилтнуудад судлаач инженерүүд өөрсдөө сургалт зохион байгуулах зэрэг маш өндөр  ач холбогдолтой юм.  

М.Балжинням

Фото: Б.Баттөгс

Мэдүүштэй...

1. Өнөөдөр жилийн 113дэх өдөр. Он дуусахад 252хоног үлдлээ.

2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +9 градус дулаан, шөнөдөө -8 градус хүйтэн, багавтар үүлтэй, салхины хурд 2-6 м/сек байна.

3. Аргын тооллын 4 дүгээр сарын 22.Будгараг. Билгийн тооллын 30.Хөхөгчин хоньөдөр.Өдрийн наран 5 цаг 50 минутад мандан, 19 цаг 52 минутад жаргана. Энэ өдөр туулай, гахай, хонь, хулгана жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин үхэр, могой, морь жилтнээ сөрөг муунөлөөтэй тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Хөрөнгө оруулах, эд юм бүтээх, бичиг зурхай зурах, ураг садан болох, худалдаа хийх, сүмийн тахил тахилга засах, өөрийн амьдралд тустай ажил хийх, бурханд залбирах, хониноос ашиг шим авах, хот тосгон барьж эхлэх, мал гадагш өгөх, ажилчин авах, хурим найр хийх, андгай тангарагаас няцах, дайсныг номхруулах үйлд сайн. Өндөр суудалд сууж эхлэх, туг дарцаг хийсгэх, өвчин үзүүлэх, засуулах, эм уух, хануур, төөнүүр хийлгэх, эм найруулах, цэрэг хөдөлгөх, хатуу үйл ажил хийх, лам болох, ном сонсох, гадагш өгөх, хөрөнгө исгэх, үр цацах, бэрийн үйл, үхэгсдийн үйлд муу.Өдрийн сайн цагнь могой(09:40-11:40), бич(15:40-17:40), гахай(21:40-23:40), бар(03:40-05:40), туулай(05:40-07:40) болой.Хол газар явагсад зүүн хойдзүгтмөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эрлэг лугаа учрах муу.

4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 4994 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com)

5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2783, евро 3025, БНХАУ-ын юань 393, ОХУ-ын рубль 37.3, Японы иен 25.8төгрөгтэй тэнцэж байна.

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард...

Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэрийн эхний ээлж 1978 оны 12 дугаар сард ашиглалтад орсноос хойш удаа дараагийн ээлжүүдийг мөн ашиглалтад оруулсныг бид сайн мэдэх юм. харин төслийн бүрэн хүчин чадлаа хэдийд эзэмшсэн бэ?

Хариулт: -Эрдэнэт үйлдвэр 1979 оны 01 дүгээр сарын 01-нээс улсын төлөвлөгөөтэй ажиллаж эхэлсэн. Үйлдвэрийн дараа дараагийн ээлжүүд тус бүр 4 сая.тонн хүдэр боловсруулах хүчин чадалтайгаар ашиглалтад орж, 1983 онд төслийн хүчин чадлаа бүрэн эзэмшсэнээс хойш тус үйлдвэр төлөвлөгөөт үндсэн бүх үзүүлэлтээ жигд биелүүлж ирсэн.  

-Эхний ээлж ашиглалтад орсноос хойших 10 гаруй жилд түүнийг барьж байгуулахад зарцуулсан зардлаа нөхөц чадсан уу. Хэрэв бүрэн нөхөж чадсан бол одоо улсад хичнээн хэмжээний цэвэр ашиг өгч байна вэ?

-Эрдэнэт үйлдвэр 1983 онд төслийн хүчин чадлаа бүрэн эзэмшсэнээс хойш жилд дунджаар 800 сая төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн борлуулж байна. 1979-1988 онд нийтдээ 1200 сая рублийн бүтээгдэхүүн экспортод гарган, үүнээсээ 600 сая рублийг үйлдвэрлэл явуулахад шаардлагатай импортын сэлбэг хэрэгсэл, материал худалдан авах, манай талын хувь хөрөнгөд авсан зээл, түүний хүүг төлөх, ашгийн чөлөөт үлдэгдлийн Зөвлөлтийн талын хувийг шилжүүлэхэд зарцуулсан. Энэ бол Эрдэнэт үйлдвэрийн бүх цогцолборыг байгуулахад зарцуулсан анхны хөрөнгө оруулалтыг нэгэнт бүрэн нөхөн төлснийг харуулж байна. Одоо Зөвлөлтийн талын ашгаас авах татварыг оролцуулахгүйгээр тооцоолоход улсын төсөвт жил бүр 150 сая орчим төгрөгийн цэвэр орлого оруулж байна.

(Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн өнөөдөр Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехэд хийгдэж буй өргөтгөл шинэчлэлийн ажлын явцтай биечлэн танилцаж, заводын ажилтнуудтай уулзлаа.  “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, өнгөрсөн 2019 оныг “Хөрөнгө оруулалтын жил” болгон зарлаж, олон том бүтээн байгуулалтыг ашиглалтад хүлээн авсан. Тэдгээрийн нэг нь Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн техник технологийн шинэчлэл, өргөтгөлийн ажил юм.Цутгуурын цехийн өргөтгөлийг ирэх 5 дугаар сарын 1-ний өдөр ашиглалтад хүлээн авахаар төлөвлөж буй. Өргөтгөлийн шинэ технологийн автоматик тохируулга, угсралтын ажлыг гүйцэтгэх ёстой байсан Германы мэргэжилтнүүд “ковид-19” вирусын тархалттай холбоотой хорио цээрийн дэглэмийн улмаас ирж чадаагүй. Тиймээс энэ ажлыг заводын  инженерүүд өөрсдийн хүчээр дуусгахаар шамдаж, шаардлагатай үед Германы талтай цахимаар холбогдон мэргэжлийн зааварчилгаа авч, үргэлжлүүлж байгаа аж.

Өргөтгөлийн ажлын явц сайн байгааг Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн үгийнхээ эхэнд онцлов. Тэрээр тус  өргөтгөл, шинэчлэлийн үр ашгийн талаар “Цутгуурын цехэд энэхүү техник технологийн шинэчлэл хийгдсэнээр тус заводын үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд шинжлэх ухаан, технологийн том дэвшил гарна. Үйлдвэрлэлийн бүтээмж дээшилж, бүтээгдэхүүний чанар илүү сайжирна. Өртөг зардал ч буурах боломж бүрдэнэ. Цаашид ч, Засвар механикийн заводад үе шаттай өргөтгөл шинэчлэл хийнэ. Үүний үр дүнд тус завод зөвхөн Эрдэнэт үйлдвэрийн төдийгүй уул уурхай болоод ХАА зэрэг бусад салбарт ч эрэлт хэрэгцээтэй импорт орлох тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгслийг үйлдвэрлэн нийлүүлэх алхам болж байна. Цутгуурын цехийн өргөтгөлийн үр дүнд орон зай, талбай болон техник тоног төхөөрөмжийн  хувьд ч илүү оновчтой, харьцуулалтгүй шинэчлэгдлээ. Цутгуурын хэсгийн хэв гэдэг бол сэлбэг материал, эд анги үйлдвэрлэх гол хэсэг. Энэ чухал дамжлага амжилттай хийгдлээ. Ингэснээр, Засвар механикийн завод шинэчлэл өөрчлөлтийн тодорхой алхам хийж, цаашид илүү хурдтай, бүтээмжтэй ажиллах хөгжлийн боломж бүрдэж байна” гэж ярьсан юм. Мөн энэ үеэр, өргөтгөлийн ажлыг гүйцэтгэж буй заводын ажилтнуудтай уулзаж, гарч буй хүндрэл бэрхшээлийн талаар асууж ярилцахын зэрэгцээ хэдийгээр корона вирусын тархалт нь эдийн засгийн сөрөг нөлөө үзүүлж буй ч Эрдэнэт үйлдвэр бүтээн байгуулалтын ажлуудаа тасралтгүй үргэлжлүүлнэ гэсэн юм.  

М.Балжинням

Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчин хамт олон 4 дүгээр сарын эхний 20 хоногт 1338.4 мянган метр куб уулын цул гаргаж, 535.8 мянган метр куб хөрс хуулалтын ажил гүйцэтгэжээ. Эдгээр ажлын төлөвлөгөөний биелэлт 92-98.4 хувийн үзүүлэлттэй байна. Хүдэр олборлолтын төлөвлөгөө 102.6 хувиар, хүдэр боловсруулалтын төлөвлөгөө 106.4 хувиар тус тус биелэв. Сарын эхний 20 хоногт уурхайчид 2034.5 мянган тонн хүдэр олборлож, 1772.5 мянган тонн хүдэр боловсруулсан байна. Энэ хугацаанд хүдэр дэх зэсийн агуулга 0.472 хувь буюу төлөвлөгөө 102.4 хувиар, молибдены агуулга 0.0210 хувь буюу 135.5 хувиар биелж, зэсийн металл авалтын төлөвлөгөө 100.5 хувиар, молибдены 113.4 хувиар тус тус биелжээ. Баяжмал дахь зэсийн агуулга 7345 тонн, молибдены агуулга 204 тонн байж, төлөвлөгөө 109-163.4 хувиар биелсэн дүнтэй байна. Сарын эхний 20 хоногт 32563 тонн зэсийн баяжмал, 211 тонн молибдены баяжмал ачуулж, зэсийн баяжмалын чанарын төлөвлөгөөг 101 хувиар, молибдены баяжмалын чанарын төлөвлөгөөг 103.5 хувиар биелүүлж ажиллалаа.

М.Балжинням

 
    Эрдэнэт үйлдвэрийн cайн саналын системийн 100 манлайлагчийн жагсаалтад “айрагдсан” Н.Тугтөгсийн тухай өгүүлэх нь. Хууз сахалтай, бөх шинжийн хүдэр биетэй, идэр насны энэ эр Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн Хэвний хэсгийн дарга. Түүнтэй уулзахаар Цутгуурын цехэд ирэхэд, эдний хэсэгт хийгдэж буй “Хүйтнээр хатууруулах холимгоор хэв хийх технологи нэвтрүүлэх” бүтээн байгуулалтын төгсгөлийн шат, тоног төхөөрөмжийн тохируулгын ажил өрнөж байв. Шинэ тоног төхөөрөмж суурилуулсантай холбогдуулан хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын дүрэм журам, эрсдэлийн үнэлгээ, тоног төхөөрөмжийн аюулгүй ажиллагааны карт боловсруулах гээд тэд үдэш оройгүй сууж, ачаалалтай ажиллаж байгаа гэнэ. Ажилчдаа шинэ тоног төхөөрөмж дээр сургах, дадлагажуулах ажил ундарч байгааг учирлав.  Тэрээр Их хурлын гишүүдийн тоотой дүйцэхүйц  энэ “том” хамт олныг удирдан,  үйлдвэрлэлийн чухал процессыг үр ашигтай авч явахын төлөө сэтгэл, зүтгэлээ зориулна. Н.Тугтөгс Цутгуурын цехийн ажилчны энгийн хөдөлмөрөөс эхлэн бүхий л шат дамжлага, технологийг мэддэг хүний хувьд тухайн ажлын зовлон бэрхшээлийг андахгүй. Түүний ажил, өөрийнх нь хэлснээр удирдлага ажилчин хоёрын гүүр болдог. Тэр залуустаа  “Ажилдаа өөриймсөг хандаж, аливааг хугацаанд нь чанартай хийвэл дараагийн ажил овоорохгүй, зам мөр нь зөв болно” гэж сургана. Бас зөв хандлагатай байж,  байнга сурч, өөрийгөө хөгжүүлэн шинийг эрэлхийлж,  биеэ   дайчлан ажиллахыг өөрөөсөө ч, өрөөл бусдаас ч шаардана. Тэр дээд сургуулиа төгсөөд Заводдоо засварчин, материал бэлтгэгчээр жил гаруй  ажиллаад л анхан шатны удирдлага болох мастер болсон. Мөн мастераар 14 жил ажиллаад, хэсгийн даргаар томилогдон өдгөө хоёр дахь жилдээ ажиллаж байна. Түүний шилдэг чанарууд тушаал дэвшихэд нөлөөлсөн нь мэдээж. Тэр удирдагч хүнд байх шилдэг чанар юу вэ? гэсэн асуултад, “Том ч бай, бага ч бай хамт олныг удирдаж буй хүн мэдрэмжтэй байж, ажилчныхаа жаргал зовлонг ойлгодог, тэднийхээ төлөө сэтгэлээ зориулдаг байх нь чухал” гэж хариулсан юм. Эдний хэсгийнхэн хэвийн бус нөхцөлд ачаалалтай ажилладаг болохоор амралт чөлөөт цагаа зөв зохицуулж, мэргэжлээс шалтгаалах өвчинд ажилчдаа өртүүлэхгүй байхад даргын хувьд ихээхэн санаа тавьж явдаг юм билээ. Н.Тугтөгс хамт олноо сайн удирдахын зэрэгцээ бүтээмж сайжруулах,  ажлын байрны тав тухыг хангах, аюулгүй ажиллах, эргономик буюу ажлыг биед эвтэй байдлаар гүйцэтгэн мэргэжлээс шалтгаалах өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хөдөлмөр, цаг хугацаа, материал хэмнэхэд чиглэсэн санал санаачилга тогтмол гарган, өөрийн  биеэр үлгэрлэж, хамт олноо идэвхжүүлдэг. Тэр хамт олноороо, шилдэг шинийг санаачлагчаараа бахархаж, суралцаж явдгаа ч нуугаагүй. “Сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн  жагсаалтыг тэргүүлэгч Б.Бат-Эрдэнэ манай  хэсгийнх. Түүний бүтээлч чанараас үүдэн хамт олны дунд шинийг эрэлхийлэх уур амьсгал төлөвшиж, ажлын орчин нөхцөл сайжирч, ажлыг осолгүй зөв гүйцэтгэх, бага материалаар чанартай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх хандлага эрс нэмэгдэж байгаа” гэж Н.Тугтөгс бахархан ярьсан юм. 
     Н.Тугтөгс өнгөрсөн онд  51 санал дэвшүүлсний долоо нь маш сайн, сайн саналаар, 19 нь энгийн саналаар үнэлэгдэж, 34 хувь нь хэрэгжсэн байдаг. Ганцхан   жишээ дурдахад түүний санаачилсан “Шингэн металл юүлэх шанаганы ашиглалтын цагийг уртасгах” төсөл мэргэжилтнүүдийн анхаарлыг ихэд татсан. Шингэн металл юүлэгч шанаганы доторлогоог нунтаг материал оруулан хийснээр  эдийн засгийн хэмнэлттэй болж, ашиглалтын хугацааг уртасгажээ. Эдийн засгийн ач холбогдлыг нь тоон үзүүлэлтээр авч үзвэл таван тонны шанагыг жилд 20 удаа засварладаг байсан бол төсөл хэрэгжүүлснээр зургаан удаа засварладаг болжээ. Үүнээс үүдэн материалын зардал 35,3 сая  төгрөг буюу 49 хувиар, хөдөлмөр зарцуулалтыг  544 цаг буюу 85 хувиар  бууруулсан байна. 
   Түүний олон санал, санаачилга ажил хөнгөвчилж, аюул ослоос  сэргийлж, өртөг зардал бууруулжээ. Тэр зөвхөн санаачлаад зогсохгүй, хамт олноо шинийг санаачлах үйлсэд түүчээлэн дагуулж,  уриалан дууддаг. Шилдэг манлайлагчийн үйлс бүтээл нь улам өрнүүн байг. 
Я.Энхтуяа
Фото: Б.Баттөгс
 
Эрдэнэт үйлдвэрийн Автотээврийн цехийн дарга Я.Дамдиндоржтой уулзаж ярилцлаа.
-Танай цехийн технологийн тээврийн болон төрөл бүрийн автомашины хэсгийн үйл ажиллагааны үндсэн үзүүлэлт ямар түвшинд явж байна вэ?
-Автотээврийн цех нь Технологийн тээвэр, төрөл бүрийн маркийн автомашины, тусгай зориулалтын машин механизмын гэсэн үндсэн гурван хэсэгтэй. Эдгээр хэсгүүд автомашинд үйлчлэх засварын гурван хэсэгтэй, нийт 850 гаруй ажилтантай, хүний хөгжлийг эрхэмлэн, хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг ханган ажилладаг. Өөрөөр хэлбэл оновчтой автотээврийн системээр үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг дэмжин, 130 тоннын  БелАЗ-75131 маркийн хүнд даацын өөрөө буулгагчаас эхлээд орчин үеийн суудлын автомашин хүртэл төрөл бүрийн маркийн 300 гаруй хөдлөх бүрэлдэхүүнтэйгээр уулын цул тээвэрлэх, үйлдвэрийн ажилтнуудыг зөөвөрлөх, зам талбай засварлах, цэвэрлэх, хаягдлын аж ахуйн далан барих, үйлдвэрийн газрын бүтцийн нэгжүүдэд захиалгын дагуу шаардлагатай ачаа, бараа материал тээвэрлэх ажил гүйцэтгэж байна.  Манай хамт олон  үйлдвэр анх ашиглалтад ороход 624 мянган шоо метр уулын цул, үүнээс 386 мянган тонн хүдрийг Баяжуулах үйлдвэрт тээвэрлэж 3 сая 292 мянган т/км-ын ачаа эргэлтийн ажил хийж, үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт даалгаврыг жил бүр тогтмол давуулан биелүүлж ирсэн түүхтэй. Өнгөрсөн онд 25 сая 380 мянган шоо метр уулын цул тээвэрлэж, 219 сая 400 мянган т/км-ын ачаа эргэлтийн ажил хийж төлөвлөгөөг 100 гаруй хувиар тус тус давуулан биелүүлсэн. Төрөл бүрийн маркийн тээврийн хэрэгсэл болон тусгай зориулалтын механизмын хэсгүүд 474 мянган машин цагийн ажил гүйцэтгээд байна.
-Сүүлийн жилүүдэд Өөрөө буулгагч автомашины түлш, тослох материал, сэлбэгийн зарцуулалтад хэмнэлт гарч байгаа юу? Засварын газарт шинэлэг ямар ажлууд хийгдэж байна вэ?
-Авто тээврийн цехийн агуулахад гурваас дээш жил хадгалсан сэлбэг хэрэгсэл, бараа материалын тоо хэмжээг нарийвчлан гаргаж, сэлбэгийн эдийн дугаарын зөрүүг арилгаж  шаардлагатай газруудад хэрэгцээтэй материалыг нь цех хоорондын тооцоогоор шилжүүлснээр 18,8 хувьтай байсан үлдэгдлийг 13 хувь болгон бууруулсан. Уулын технологийн тээврийн хэсгийн жолооч нарын ээлж солилцох хугацааг богиносгох зохион байгуулалтын арга хэмжээ авч ажиллалаа. Энэ хугацаанд 32703.9 км-ын ачаагүй гүйлт хэмнэж, БелАЗ-ын ачилтад орох хугацааг ээлж болгонд жолооч тус бүр 10-15 минутаар богиносгон,  гүйлт ашиглалтын итгэлцүүрийг нэмэгдүүлэн автомашины түлшний зарцуулалт буурч, ээлж солилцох үеийн хүдэр тээвэрлэлтийн хэмжээ 448.5 тонноор нэмэгдсэн.  Мөн тооцоо судалгааны үндсэн дээр уулын технологийн тээвэрлэлтийн процессын алдагдлыг бууруулахаар нарийвчлан судалж түлш цэнэглэлт, цайны цагийн үеийн ачаагүй сул гүйлтийг багасгах арга хэмжээ авч ажиллаж байна. Түүнчлэн бага оврын автобуснуудыг дуудлагын үйлчилгээнд шилжүүлснээр хөдөлмөрийн бүтээмж дээшилж, автомашины сул зогсолт буурч, үйлдвэрийн газрын бүтцийн нэгжүүдийн ажлыг хөнгөвчлөн, хурдан шуурхай үйлчилж байгаа. Автотээврийн цехийн автомашин, механизмыг ашиглах, засварлах хяналт тавих ажиллагааг зохион байгуулах тухай журмыг шинэчлэн боловсруулж батлуулах ажил хийгдэж байна.
-Танай цех хүнд даацын автомашинуудад тавигдах техникийн шаардлагын дагуу засвар үйлчилгээг чанартай хийж ирсэн. Энэ утгаараа засвар үйлчилгээ, хяналтын шинэ техник технологийг хэрхэн үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж байна вэ?
-Эрдэнэт үйлдвэрийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахад хүнд даацын Өөрөө буулгагч автомашинууд нь уулын цул тээвэрлэх гол ажлыг гүйцэтгэдэг тул техникийн бэлэн байдлыг ханган ажиллах нь маш чухал юм. Манай цех үйлдвэрийн үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулахдаа компьютерийн системийг өргөн нэвтрүүлж, хэсэг бүрийг нэгдсэн сүлжээнд холбон, ажлын үзүүлэлт, шатах тослох материалын зарцуулалт, техникийн үйлчилгээ засварын үечлэл, сэлбэг материалын зарцуулалт, ажлын цагийн тооцоо зэргийг хянах, судлах программ, тоног төхөөрөмжийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэн ажиллаж байна. Тухайлбал, “Cummins” маркийн хөдөлгүүр турших, хэвшүүлэх стенд, тэжээлийн системийн эд ангиудыг шалгах, тохируулах, засварлах тоног төхөөрөмж, Герман улсын “Тип-Топ” компанийн дугуй засварын технологи, Итали, Бельги улсын тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон суудлын автомашины “Авто сервис”, төрөл бүрийн маркийн автомашины бүрэн автомат угаалга, сансрын хиймэл дагуул ашиглан алсаас хянах, Австрали улсын Макромайнинг компанийн диспетчерын удирдлагын хяналтын “Питрам” систем, үүрэн холбооны сүлжээ ашиглан хянах “Автотрекер” систем, 50м3 багтаамжтай ухаалаг шатахуун түгээх станцыг суурилуулсан зэрэг шинэ техник технологи нэвтрүүлээд байна. Цаашид байгалийн хий, түлш хосолсон хөдөлгүүр бүхий авто самосвалыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх талаар ОХУ-ын компани бидэнд танилцуулсан. Энэ талаар судална. Ил уурхай дахь хөдөлгөөний аюулгүй байдал, жолоочийн нойрмоглох байдлыг илрүүлэх АНУ-ын Катерпиллер брэндийн шинэ технологийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх зорилт тавин ажиллаж байна. 
-Цаг гарган ярилцсанд баярлалаа. Танд ажлын өндөр амжилт хүсье.  
Т.Батчулуун
Фото: Б.Баттөгс

Мэдүүштэй...

1. Өнөөдөр жилийн 112 дэх өдөр. Он дуусахад 253 хоног үлдлээ.

2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +5 градус дулаан, шөнөдөө -5 градус хүйтэн, багавтар үүлтэй, салхины хурд 2-6 м/сек байна.

3. Аргын тооллын 4 дүгээр сарын 21. Ангараг гараг. Билгийн тооллын 29. Хөх морь өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 51 минутад мандан, 19 цаг 51 минутад жаргана. Энэ өдөр бар, нохой, морь жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин хулгана, бич, тахиа жилтнээ сөрөг муу нөлөөтэй тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Дайсныг номхотгох, ад зэтгэр, муу үйлийг дарах, цэргийн ба догшин үйл хэрэг, балгас эвдэх, шинэ ноён тавих, захиран тушаах, нууц зөвлөгөөн хийх, бурханд залбирах, нөхрийг эрэх, хаад ноёд, ихэс дээдэст тангараг, амлалт гаргах, мал адгуус муулах үйлд сайн. Байр сууц тохижуулах, гэр барих, засах, морь худалдах, уралдуулах, улаан идээ авах, эм найруулах, замд гарах, бэрийн үйл, үхэгсдийн үйл, мал худалдах, арилжаа хийхэд муу. Эр хүн хэрэг чирэгдэлд холбогдохоос болгоомжил. Өдрийн сайн цаг нь морь (11:40-13:40), бич (15:40-17:40), хулгана (23:40-01:40), үхэр (01:40-03:40) болой. Хол замд явах хүмүүс баруун урд зүгтмөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад сүнс тэнэж одох муу.

4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5169 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com)

5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2783, евро 3014, БНХАУ-ын юань 393, ОХУ-ын рубль 37.6, Японы иен 25.8 төгрөгтэй тэнцэж байна.

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сар...

Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэрийг барьж байгуулахад Орос, Монголын тал хэчнээн хөрөнгө оруулсан бэ?

Хариулт: -“Эрдэнэтийн-Овоо”-ны орд газрыг түшиглэн байгуулах уул уурхайн баяжуулах үйлдвэрийн иж бүрэн цогцолбор, нийгэм, соёлын дэд бүтцийг барьж байгуулахад 595 гаруй сая шилжих рублийн хөрөнгө оруулалтыг Зөвлөлтийн хүч хөрөнгөөр хийжээ. Энэ хөрөнгө оруулалтаас 370 гаруй сая шилжих рубль буюу 2 тэрбум орчим төгрөгийг Эрдэнэт үйлдвэр, түүний нийгэм соёлын барилга, байгууламжийг барихад зарцуулсан юм. Эрдэнэт үйлдвэрийг байгуулах тухай Монгол, Зөвлөлтийн Засгийн газар хоорондын 1973 оны хэлэлцээрийн дагуу энэ хөрөнгийн тал хувийг Зөвлөлтийн талаас оруулсан бөгөөд үлдэх хувийг нь Зөвлөлтөөс авсан зээлээр Монголын тал төлжээ. Эрдэнэт үйлдвэр 1989 он хүртэлх хугацаанд 600 орчим сая рублийн валютын цэвэр орлого оруулсан нь анхны хөрөнгө оруулалт зээлийг төлөхөд хүрэлцээтэй байв. Эрдэнэтийн цогцолборт багтаж байгаа 1,1 гаруй тэрбум төгрөгийн барилга байгууламжуудыг Монгол, Зөвлөлтийн зохих байгууллагуудад шилжүүлэн өгсөн.

(Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номоос...)

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н хэлтсийн гол чиг үүргийн нэг нь хүнтэй ажиллах буюу ажилтан бүрийг аюулгүй ажиллахад сургах зорилготой. Тиймээс, долоо хоногийн ажлын тайлан мэдээлэлдээ “Хүнтэй ажиллах” гэсэн үзүүлэлтийг тусгайлан оруулж, дүгнэдэг боллоо. Ажлын байраар, ажилтнуудтай хэрхэн зөв зохистой харьцах, аюулгүй ажиллах нөхцөлийг хэрхэн бүрдүүлж байгаа болон зөвлөгөө өгөх, зөрчилтэй тохиолдолд хариуцлага тооцох зэргийг энэ үзүүлэлтээр дүгнэнэ гэж тус хэлтсийн дарга Д.Мөнхболд онцолсон. Тэгвэл, өнгөрсөн долоо хоногт ХАБЭА-н хэлтсийн мэргэжилтнүүд 13 бүтцийн нэгжийн 982 ажилтанд аюулгүй ажиллах талаар ажлын байранд нь зөвлөмж өгч ажиллажээ. Энэ үеэр аюулгүй ажиллагааны зөрчил гаргасан Баяжуулах үйлдвэрийн 5, Барилга засварын цехийн нэг ажилтанд хариуцлага тооцож, анхаарал болгоомжтой ажил үүргээ гүйцэтгэхийг сануулсан байна.

Эрдэнэт үйлдвэр, “Ковид-19” халдвараас урьдчилан сэргийлэх ажлын хүрээнд өндөржүүлсэн бэлэн байдалд хэсэгчлэн шилжсэн тул ХАБЭА-н сургалтыг танхимаар бус цахим хэлбэрээр зохион байгуулж эхэллээ. Менежментийн тогтолцооны сэдэвт цахим сургалтын эхний хичээлийг даваа гаригт Эрдэнэт телевизээр зааж буй аж.

Өнгөрсөн долоо хоногт Баяжуулах үйлдвэр, Ил уурхай зэрэг таван цех нэгжид өндөр эрсдэлтэй 60 ажлын шалгалт хийхээр төлөвлөснөөс бүрэн хэрэгжиж, галын хоёр ажилд хяналт тавин ажилласан байна. ХАБЭА-н 4 дүгээр шатны үзлэгээр Авто тээврийн цех “хангалттай” үнэлгээ авсан бол зорилтот болон ээлжит бус шалгалтад Баяжуулах үйлдвэр, Засвар механикийн завод хамрагджээ. Төлөвлөгөөт ажлуудаас сайжруулалтын чиглэлээр аюулыг мэдрүүлэх сургалтын төхөөрөмж бүтээх 18 ажил, ХАБ-ын зааврыг ажлын байранд ил тод байрлуулах 28 ажил тус тус хийгдсэн байна.

М.Балжинням

Фото: Б.Баттөгс

Мэдээний төрөл

Календарь

« 6-р сар 2020 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

Зургийн цомог