О.Эрдэнэтуяа: Аюултай хог хаягдлыг устгах асуудал улсын бодлогын түвшинд яригдаж эхэллээ Онцлох

28 1-р сар 2019 12:00
208 удаа үзсэн

    Аюултай хог хаягдлыг устгах нь Эрдэнэт үйлдвэрт төдийгүй улсын хэмжээнд тулгамдсан асуудал юм. Саяхан ХАБЭАБОХХ-ийн Байгаль орчин хариуцсан орлогч дарга О.Эрдэнэтуяа улсын комиссын бүрэлдэхүүнд багтаж энэ асуудлаар Нийслэлд хуралдаад иржээ. Түүнээс цаашид энэ асуудлыг шийдэх ямар алхам тавигдаж буй талаар тодрууллаа.     

     - Улсын хэмжээнд аюултай хог хаягдлын нөхцөл байдал хүндэрч байна. Үүнийг шийдвэрлэх гарцыг Улсын комисс юу гэж тодорхойлов?
     - Аюултай хог хаягдлыг устгах цэг улсын хэмжээнд байхгүй. Ийм үйлдвэр ч алга. Аюултай хог хаягдлыг хэрхэх тухай асуудал сүүлийн 10 гаруй жил яригдаж байна. Өмнө нь тухайн үеийн Засгийн газраас шийдвэр гараад Оросын хуучин цэргийн ангийн нуувчинд хадгалдаг байсан нь ард иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгараад зогссон. Улс даяар аюултай хог хаягдал их хэмжээгээр хуримтлагдсан учраас саяхан Монгол улсын Шадар сайдын  тушаалаар ажлын хэсэг байгуулагдлаа. Энэ ажлын хэсэгт Стандарт хэмжил зүйн газар, Мэргэжлийн хяналтын газар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам, Онцгой байдлын Ерөнхий газар, Эрдэнэт үйлдвэр, Оюу толгой компани гээд олон газрын төлөөлөл багтсан. Ажлын хэсгийг Онцгой байдлын Ерөнхий газрын дэд дарга, хурандаа Ууганбаяр ахалж байна. Бид аюултай хог хаягдлын удирдлагын тогтолцоо, шийдлийг судалж, санал боловсруулах үүрэгтэй. Аюултай хог хаягдал гаргадаг уул уурхайн хоёр том үйлдвэр энэ асуудлыг удаа дараа дэвшүүлж тавьсан учраас биднийг ажлын хэсэгт оруулсан болов уу. Анхны хурлаараа хамгийн түрүүнд газрын асуудлыг хэрхэн яаж шийдвэрлүүлэх тухай хэлэлцлээ. Хэрэв улс газар шийдээд өгвөл байгаль орчны мэргэжлийн байгууллагууд аюултай хог хаягдлыг устгах үйлдвэр барих асуудлыг шийдэх боломжтой. Үүний тулд эхлээд Монгол улсын хэмжээнд хичнээн төрлийн, химийн ямар бодисууд хаана хадгалагдаж байгааг судлах нарийн чиглэлтэй ажиллаж байна. 

     - Манай үйлдвэрт аюултай хог хаягдал хэр их хуримтлагдсан бэ?
     - Одоогоор химийн бодисын 2,5 тонн хаягдал бий. Үүнээс гадна баяжуулах үйлдвэрийн урвалжуудын сав суулгыг гадагш нь борлуулахыг хуулиар хориглосон учир бас хадгалдаг. Энэ сав суулга, бусад баглаа боодол асар их талбай эзэлж байгаа. Гадагш нь гаргаж болохгүй, зөвхөн л хадгалах ёстой. Өмнө нь аймгийн Засаг даргын шийдвэрээр зааж өгсөн газар нь булшилдаг байсан юм. Хуулиар хориглосноос хойш 10 гаруй жил хадгалж байна. Химийн бодисын хаягдлаа агааржуулалттай тусгай агуулахад хадгалдаг.

     - 2017 онд батлагдсан Хог хаягдлын тухай хуулиар тусгай эрх авсан аж ахуйн нэгжүүд аюултай хог хаягдлыг цуглуулан хадгалж, устгах үүрэгтэй. Ийм зөвшөөрөлтэй байгууллага бий юу?
     - Зөвшөөрөл авсан ганц байгууллага бий гэж хурлын үеэр танилцуулсан. Гэхдээ тэр “Цэцүх” гэж компани нь зөвхөн сав суулгыг устгах чиг үүрэгтэйгээр дөнгөж байгуулагдсан. Харин хаягдал масло авдаг хоёр, гурван үйлдвэр бий. Тэдгээр нь Эрдэнэт хотод ажиллаж байгаа. Аюултай хог хаягдлаар зөвшөөрөл авсан өөр байгууллага байхгүй.

     - Хөгжилтэй орнууд аюултай хог хаягдлаа яаж устгадаг юм бол...?
    - Ерөнхийдөө хууль нь манайхтай төстэй. Тусгай зөвшөөрөл авсан аж ахуйн нэгжүүд нь устгах үйл ажиллагаа явуулдаг. Зөвшөөрөл авсан олон байгуулллага байдаг учраас өрсөлдөөн ихтэй. Яагаад гэвэл аюултай хог хаягдал гэдэг тухайн байгууллагад ашгаа өгөөд хэрэггүй болсон эд шүү дээ. Үүнийгээ устгуулахын тулд тээвэрлэлтэд төлбөр төлнө, устгалын компанид бас төлбөр төлнө. Харин тусгай зөвшөөрөлтэй компани “Таны хог хаягдлыг устгаж аюулгүй болголоо” гэсэг акт өгнө. Бүх зүйл байгальд ээлтэй, дэлхийн дэвшилтэт технологи, нарийн хяналтын дор явагддаг. Энд эргэлдэх мөнгөний урсгалын төлөө аж ахуйн нэгжүүд өрсөлддөг. Үүний тулд технологио байнга сайжруулдаг.

     - Сав суулгын устгалд ирээдүй байна. Харин хаягдал химийн бодисыг хэрхэх вэ?
     - Одоогоор бидэнд хадгалахаас өөр арга байхгүй. Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд журмын дагуу тусгай агуулахад хадгалж байна. Харин химийн лабораторитой сургуулиуд, өөр бусад газрууд химийн бодисоо яаж хадгалдаг нь тодорхойгүй. Манай үйлдвэрийн хүчин чадал нэмэгдэхийн хэрээр хэрэглээ өснө. Хамгийн гол нь химийн бодисын хаягдал, үлдэгдэл гаргахгүй байх талаас нь л анхаарах хэрэгтэй. Химийн бодисын чанараас болдог юм уу, эсвэл технологийн шинэчлэлээс болоод хэрэглэхээ больдог ч юм уу, хаягдал-үлдэгдэл нилээд гардаг байсан нь сүүлийн үед багассан. Газрын асуудал шийдэгдвэл тусгай үйлдвэр төрөл төрлөөрөө баригдах нь тодорхой. Үүнийг барихад хугацаа хэрэгтэй. Тэр болтол хаягдал химийн бодисд авах арга хэмжээ байхгүй.

     - Цаг зав гаргасанд баярлалаа.
 

 

М.ОДГЭРЭЛ

Сүүлд өөрчлөгдсөн Пүрэв, 14 2-р сар 2019 06:22
Үнэлэх
(0 Саналууд)

Мэдээний төрөл

Календарь

« 10-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Зургийн цомог