• Өглөөний сэргээшцуврал контент #21: Лувсандоржийн ЭНХТӨР

    Төгссөн сургууль: 1993 онд Улаанбаатар хотын Төмөр замын техникумыг цахилгааны техникчээр, 2006 онд Дархан хотын Техникийн дээд сургуулийг цахилгааны инженер мэргэжлээр төгсөж, 2009 онд КТМС-д Үйлдвэрлэлийн менежментээр магистрын зэрэг хамгаалсан. Мэргэжил: Цахилгааны инженер Ажилласан туршлага: 1993 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Засвар механикийн заводоос ажлын гараагаа эхэлсэн. Тэрбээр 27 дахь жилдээ Цутгуурын цехийн эрчим зүйчээр ажиллаж байна. Мэргэжил дээшлүүлсэн байдал: 2019 онд цахилгаан хангамжийн чиглэлээр Монгол Улсын Зөвлөх инженер цол хүртсэн. Чин хүсэл: Монгол Улсын эрчим хүчний салбарт шинэ тутам нэвтэрч буй сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг Эрдэнэт үйлдвэртээ “нутагшуулах” нь түүний чин хүсэл билээ. Үйлдвэрийнхээ шинийг санаачлагчдын тэргүүн эгнээнд бичигддэг түүний мэдлэг чадвар бодит хөрөнгө оруулалт болж, эрчим хүчний системтэй бодлогоор үйлдвэрлэлийн эдийн засгийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх нь гарцаагүй. Том зорилгод цаг хугацаа хэрэгтэйг санаж, түүний хүсэл тэмүүлэлд ташуур өгөх нь зөв биз ээ. Хийх ажлаа эртнээс төлөвлөсөн тэрээр өнгөрсөн хугацаанд зүгээр суулгүй, ажлынхаа хажуугаар суралцах, мэдлэг чадвараа ахиулахад анхаарч ирсэн. 2018 онд Улаанбаатар хотноо зохиогдсон Сэргээгдэх эрчим хүчний форумд оролцож, МУИС-ын Сэргээгдэх эрчим хүчний тэнхимтэй танилцан, Эрдэнэт үйлдвэртээ судалгаа шинжилгээний ажил хийж хэрэгжүүлэх боломжийн талаар судалжээ. -Таны амьдралын сэргээш юу вэ, хэнээс, юунаас урам зориг, эрч хүч авдаг вэ? -Амьдралын сэргээш гэдэг зүйл аз жаргалтай гэр бүлээс эхлэх байх. Миний хувьд үр хүүхдүүд, халуун дулаан гэр бүлээсээ хамгийн их аз жаргалыг хүртэж, амьдралын сэргээш авдаг. Харин гар нийлсэн эвсэг хамт олноосоо ажил хийх урам зориг, эрч хүчээ авсаар өнөөдрийг хүрчээ. -Хийж байгаа ажлын тань онцлог юу вэ? -Эрчим хүчний салбарынхан бид үйлдвэрлэлийн тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангахад мэдлэг боловсролоо дайчлан ажиллаж байна. Мэргэжлийн бус хүмүүсийн нүдээр харахад бид зүгээр суугаад байгаа мэт харагддаг байх. Гэтэл үйлдвэрлэл тасралтгүй, хэвийн явагдаж байгаа нөхцөлд бид хийх ёстой ажлаа хийж, гүйцэтгэх үүргээ биелүүлсэн гэж ойлгож болох юм. Энэ л бидний ажлын гол онцлог юм болов уу. -Та ойрын хугацаанд ямар ажил амжуулахаар төлөвлөж байна вэ? -Манай Засвар механикийн завод, тэр дундаа Цутгуурын цех энэ онд шинэ техник, технологи нэвтрүүлж байгаатай холбогдуулан тэдгээрийн холбогдох баримт бичиг, заавруудыг боловсруулах, засвар үйлчилгээний ажилтнуудыг сургаж бэлтгэх ажлуудыг төлөвлөн, шат дараатай ажлуудыг хийж хэрэгжүүлж байна. -Ажлаа илүү сайн хийхийн тулд та өөртөө ямар зорилго тавьж, хувь хүнийхээ хөгжилд анхаардаг вэ? -Ажлаа илүү сайн хийхийн тулд өөрийн бие бялдарт анхаарч, оюун санаагаа цэгцлэх үүднээс “update”хийхийг хичээдэг. Сардаа 1-2 удаа ажил руугаа алхаж байна. Мөн зав чөлөөтэй үедээ ном уншдаг. -Таны хамгийн том мөрөөдөл юу вэ? -Халуун ам бүлээрээ элэг бүтэн, эрүүл саруул амьдрах шиг том мөрөөдөл гэж амьдралд байхгүй байх аа. -Таны амьдралдаа авч байсан хамгийн сайн зөвлөгөө? -Амьдралын хамгийн сайн зөвлөгөөг аав ээж, хань минь өгдөг болохоор тэдгээр үгсийг бодол оюундаа тээж, мөрдлөг болгож явна. “Ажлыг битгий халтуурдаж хий. Хэрвээ халтуурдвал цаг хугацаа алдаж, чиний хөдөлмөр үр ашиггүй болно”, “Хүнд аль болох тусалж бай, харин тусалснаа хэзээ ч бүү ярь”, “Хүний итгэл дааж амьдар”, “Худал хуурмагаас хол байж, шударга яв”, “Ажил хийвэл хийсэн шиг хий. Хийж чадахгүй бол хийгээд хэрэггүй” гэх зэргээр дотроо бодож явдаг олон үг бий. -Одоо хийж буй ажил таны мөрөөдлийн ажил мөн үү? -Сурагч байхдаа “Би инженер болно” гэж боддог байлаа. Техникумд орсныхоо дараа хоёр өөр анги дамжиж байж цахилгааны анги руу ороход л санаа минь амарч билээ. Цахилгаанчид Монгол Улсын хөгжлийн түлхүүрийг атгаж яваа гэдэгт би итгэдэг. “Ильчийн гэрэл”-ийг эзэмшсэн мэргэжлээрээ бахархаж явдаг. -Эрдэнэт үйлдвэр таны харах өнцөг, үзэл бодол, итгэл үнэмшилд хэрхэн нөлөөлж байна вэ? -Дэлхийн шилдэг үйлдвэр  болох “Эрдэнэт үйлдвэр” хэмээх энэ айлын гишүүн болж,  үйлдвэр маань миний амьдралын нэгэн багш болж, өөрөө тэр түүхийн нэгээхэн хуудас нь болж яваадаа ямагт баярлаж, бахархдаг. Миний бие үйлдвэрийн үе үеийн ахмадууд, мөн үе тэнгийн найз нар, залуу дүү нартайгаа мөр зэрэгцэн, сайн сайхан ажиллаж хөдөлмөрлөж байгаа нь үнэн. Ер нь сайхан хөдөлмөрлөх сайхан шүү дээ. Хөдөлмөрийн үнэ цэнийг мэдрүүлдэг үйлдвэртээ хайртай. Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 29

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 150 дахь өдөр. Он дуусахад 215 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +8 градус, шөнөдөө +0 градус дулаан, ялимгүй хур тунадастай, салхины хурд 6-7 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 29. Сугар гараг. Билгийн тооллын шинийн 7.Сарын цээр, тэрсүүдийн өдөр. Өдрийн наран 4 цаг 59 минутад мандан, 20 цаг 40 минутад жаргана. Энэ өдөр хулгана, луу, бич, тахиа, хонь жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин бар, туулай жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Үйл бүхнийг хоригловол тус ихтэй, аливаа үйл үйлдвэл үр нь муу болой. Өдрийн сайн цаг нь нохой (19:40-21:40), хулгана (23:40-01:40), үхэр (01:40-03:40), луу (07:40-09:40), хонь (13:40-15:40) болой. Хол газар явагсад зүүн урд зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад хэл ам, хэрүүл тэмцэл ирэх муу тул цээрлэвэл зохилтой. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5278 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2804, евро 3075, БНХАУ-ын юань 391, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэрийн нэг гол цех болох технологийн автоматик ба тооцоолон бодох техникийн цехийн үйлдвэрлэлд гүйцэтгэж байгаа үүрэг юунд орших вэ? Хариулт: -Технологийн автоматик ба тооцоолон бодох техникийн цех гэсэн нэр зөвхөн цехийн нэр төдийгөөр хязгаарлагддаггүй. Энэ нэрийн цаана “Эрдэнэт” үйлдвэрийн удирдлагын автоматжуулсан систем (УАС)-ийн албан ажиллаж байдаг. Үйлдвэрийн УАС-ийг 1982 оны 04 дүгээр сарын 01-нд тус үйлдвэрийн тооцоолон бодох төвийг түшиглэн байгуулсан. Тус цех нь Тооцоолон бодох төв, Технологийн процессын удирдлагын автоматжуулсан систем, Хэмжих шалгах төхөөрөмж автоматикийн засварын хэсэг, Холбооны алба, Угсралт тохируулгын хэсэг гэсэн үндсэн 5 хэсгээс бүрддэг. Эдгээрээс ТБТ, ТПУАС нь үйлдвэрийн болон технологийн автоматжуулсан удирдлагыг хэрэгжүүлдэг.  (Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 28

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 149 дахь өдөр. Он дуусахад 216 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +17 градус, шөнөдөө +10 градус дулаан, аянга цахилгаантай аадар бороотой, салхины хурд 10-12м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 28. Бархасвад гараг. Билгийн тооллын шинийн 6. Лусын буулттай, цагаан морь өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 00 минутад мандан, 20 цаг 39 минутад жаргана. Энэ өдөр туулай, гахай, бар жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин үхэр, луу, нохой, хонь жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Насны, эдийн бүтээл, худалдаа хийх, мод тарих, тариалан тэргүүтэн дэлгэрүүлэх үйл, сургуульд сурах, номлох, хэвлэх, замд явах, санваар өгөх, шүтээн босгох, номын хурал байгуулах, хөрөнгө исгэх, бэрийн үйл, төрөх, буяны үйл, бурханд залбирах, хониноос ашиг шим авах, хот тосгон барьж эхлэх, мал гадагш өгөх, ажилчин авах, хурим найр хийх, андгай тангарагаас няцах, дайсныг номхруулах үйлд сайн. Өндөр суудалд сууж эхлэх, туг дарцаг хийсгэх, өвчин үзүүлэх, засуулах, эм уух, хануур, төөнүүр хийлгэх, эм найруулах, цэрэг хөдөлгөх, эд, мал гадагш өгөхөд муу. Өдрийн сайн цаг нь могой (09:40-11:40), бич (15:40-17:40), гахай (21:40-23:40), бар (03:40-05:40), туулай (05:40-07:40) болой. Хол газар явагсад зүүн урд зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад өнгө зүс сайжрах сайн. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5308 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2805, евро 3067, БНХАУ-ын юань 393, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Дулааны станцын хүчин чадлын талаар танилцуулна уу? Хариулт: -Дулааны станц нь Эрдэнэт хот, үйлдвэр, албан газруудын дулааны эрчим хүчээр хангадаг. Зуух, түлш дамжуулах, хими цахилгаан засварын гэсэн үндсэн хэсэгт 200 гаруй хүн ажилладаг. БКЗ-75-39ФБ маркийн 1 цагт 440 градус С-ийн халуунтай, 40 ати даралттай 75 тонн уур үйлдвэрлэх хүчин чадалтай 6 зуухтай бөгөөд жилд 1078,6 мянган гкал дулаан үйлдвэрлэдэг. Үйлдвэрийн хэрэгцээнд 12 ати даралттай 250 градус С-ийн халуунтай уур өгдөг. Үүний зэрэгцээ хот, үйлдвэрт дулаан өгөх хоёр өөр дулааны шугам сүлжээтэй.  (Эх сурвалж:“Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • Хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд ажил мэргэжил, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалт өгч байна

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газраас хүний нөөцийн мэргэжилтнүүдийн дунд ажил мэргэжил, харилцаа хандлага, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалтыг анх удаа зохион байгууллаа. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын 2019 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдрийн 1185 тоот тушаалаар үйлдвэрийн хэмжээнд ажиллаж буй хүний нөөцийн мэргэжилтнүүдийн дунд мэргэжил, ур чадварын шалгалт зохион байгуулахаар шийдвэрлэсний дагуу хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд дөрвөн үе шаттай, мэргэжлийн шалгалт өгчээ. Өөрөөр хэлбэл, албан баримт бичгийн, онолын мэдлэг, ур чадвар, харилцаа хандлага тодорхойлох гэсэн дөрвөн чиглэлээр мэдлэгээ шалгуулж, хувь ажилтны хөгжлийн түвшинд дүн тавиулав. Шалгалтын зорилго нь Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж буй хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд мэдлэг, ур чадвар, хандлагын хувьд ямар түвшинд байгааг тодорхойлох, нөгөө талаас, шалгалтад бэлдсэнээр өөрсдийн мэдлэг мэдээллээ сэргээж бататгах, шинээр сурч, мэдлэгээ ахиулж, дээшлүүлэх боломжийг нээхэд чиглэгдэж байна. Ингэснээр, цаашид хүний нөөцийн чиглэлээр ямар бодлого хэрэгжүүлэх, хүний мэргэжилтнүүдийг хэрхэн сургаж, боловсруулах зорилтоо тодорхойлоход ач холбогдолтой юм. Шалгалтын ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газар, Хуулийн хэлтэс, Дотоод хяналтын хэлтэс болон боловсрол, сэтгэл зүйн чиглэлийн төлөөллүүд оролцож, шалгалтын материал, асуумжийг мэргэжлийн өндөр түвшинд боловсруулсан байна.     М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Уурхайн цахилгаан хангамжийг сайжруулна

    Сүүлийн жилүүдэд, Ил уурхайн тоног төхөөрөмж шинэчлэгдэж хүчин чадал нь нэмэгдсэн, ажлын хүрээ тэлж, уурхай өргөссөнтэй холбоотой гадаад цахилгаан хангамжийн чадлыг нэмэх, цахилгаан дамжуулах агаарын шугамыг өргөтгөх, уулын ажлын хүрээнээс гаргах зайлшгүй шаардлага үүссэн. Эрдэнэт үйлдвэрийн Ил уурхайн гадаад цахилгаан хангамжийг сайжруулах ажлын тендерт “Энх өглөө” компани ялсан. Оны өмнөөс эрчтэй эхэлсэн уг ажил энэ сарын сүүлээр дуусах төлөвлөгөөтэй байсан ч “ковид-19” халдварын нөхцөл байдлаас шалтгаалан хоёр сараар хойшиллоо. Одоо Ил уурхай нийт 8 МВА-ийн чадал бүхий хоёр дэд станцтай. Гэтэл уурхайн тоног төхөөрөмжийн суурилагдсан чадал нь 12,5 болсон. Цахилгаан хангамжийн чадлын дутагдлыг тоног төхөөрөмжүүдийг оновчтой байрлуулах, нэг гаргалгаа дээрх ачааллыг тэнцвэржүүлэх зэргээр “аргалж” байна. Өргөтгөл хийгдэж дэд станцууд нэмэгдсэнээр нийт 32,6 МВА-ийн чадалтай болж, долоо байсан гаргалгаа 24 болж нэмэгдэх юм. Ингэснээр тоног төхөөрөмжүүдээ өөрсдийн хүссэн газар байрлуулан цахилгаанаар найдвартай хангах, цахилгаан дамжуулах агаарын шугамын гэмтэлгүй болох нөхцөл бүрдэх юм. Түүнчлэн Ил уурхайд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи нэвтрүүлэх цахилгааны эх үүсвэрийг эндээс шийдэх боломж нээгдэнэ.        М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хэмнэлтийн бодлого хэрэгжүүлсний үр дүнд уурхайчдынхаа цалин, ахмадуудынхаа тэтгэмжийг нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргалаа

    Дэлхийн зах зээлд зэсийн үнэ өнөөдрийн байдлаар, 2020 оны улсын төсөвт төлөвлөснөөс 600 орчим доллар тонноор доогуур байна. Коронавирусын цар тахал дэлхий нийтэд төдийгүй улс орны эдийн засагт эрсдэл үүсгэж байгаа энэ үед “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд байгаа хүндрэлийг даван туулах нэгдсэн хөтөлбөр гаргаж, шуурхай арга хэмжээ авч ажиллаж байна. Үүний үр дүнд техник технологио шинэчлэх замаар үйлдвэрлэлээ өсгөж, улс болон орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлэх татвараа бууруулахгүйгээр, үйлдвэрлэл эдийн засгийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтээ давуулан биелүүллээ. Уурхайчид коронавирусын цар тахлаас өөрийгөө болон гэр бүлээ, цаашлаад улс орноо хамгаалан, хүлээсэн үүргээ биелүүлэн ажиллаж байна. Эрдэнэт үйлдвэр эх үрсийн баярын өдрөөс эхлэн уурхайчдынхаа цалинг 10 хувиар, ахмадуудынхаа тэтгэмжийг 40 хүртэл хувиар нэмэгдүүлэн бэлэг барьж байна. МҮХАҮТ, Монгол Улсын Засгийн газартай хамтран жил бүр шалгаруулдаг ТОП-100 аж ахуйн нэгжүүдийг Эрдэнэт үйлдвэр энэ жил 18 дахь удаагаа манлайлснаа саяхан гардсан. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын уурхайчид 2019 онд улс, орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлсэн татвар, эх орны хөгжилд оруулсан хувь нэмэр, нийгмийн хариуцлага зэрэг олон шалгуур үзүүлэлтийг тэргүүлж энэ шагналыг хүртсэн. Үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнгийн санаачилгаар МҮХАҮТ-ын 2019 оны ТОП-10 аж ахуйн нэгжүүд улс, эх орны хөгжлийн асуудлаар уулзалт зохион байгуулах юм. Тэд Эрдэнэт үйлдвэрээс авч хэрэгжүүлж байгаа, ажлын байраа хадгалах, үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлэн, цалин урамшууллаа өсгөх сайн туршлагаас суралцаж, хамтдаа Монгол улсын Эдийн засгийг эрчимжүүлэх талаар санал солилцох юм байна. “ТОП-100 аж ахуйн нэгжүүдийг тэргүүлсэн нь уурхайчдад урам зориг өгч, цаашид “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ коронавирусын халдварын цар тахлын улмаас дэлхий нийтэд үүсээд байгаа санхүү, эдийн засгийн хүндрэлийг хэмнэлтийн бодлого, урьдчилан сэргийлэх оновчтой шийдлээр даван туулж чадна” хэмээн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн ил уурхайн ажил байдалтай танилцах үеэрээ онцолсон юм. Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 27

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 148 дахь өдөр. Он дуусахад 217 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +26 градус, шөнөдөө +2 градус дулаан, багавтар үүлтэй, салхины хурд 5-6 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 27.Буд гараг. Билгийн тооллын шинийн 5. Лусын буулттай, цагаан морь өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 01 минутад мандан, 20 цаг 38 минутад жаргана. Энэ өдөр бар, нохой, гахай жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин хулгана, могой, морь жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Ном унших, замд гарах, эд юм бүтээх, бичиг зурхай зурах, ураг садан болох, худалдаа хийх, сүмийн тахил тахилга засах, өөрийн амьдралд тустай ажил хийх, бурханд залбирах, нөхрийг эрэх, хаад ноёд, ихэс дээдэст тангараг, амлалт гаргах, мал адгуус муулах үйлд сайн. Байр сууц тохижуулах, гэр барих, засах, морь худалдах, уралдуулах, улаан идээ авах, хатуу үйл ажил хийх, лам болох, ном сонсох, гадагш өгөх, хөрөнгө исгэх, үр цацах, модны үйл, үхэгсдийн үйлд муу. Өдрийн сайн цаг нь  морь (11:40-13:40), бич (15:40-17:40), хулгана (23:40-01:40), үхэр (01:40-03:40) болой. Хол газар явагсад зүүн зүгт мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эд мал арвижих сайн. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5341 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2803, евро 3050, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -1974-1978 онуудад МХЗЭ-ийн илгээлт өвөртлөн, манай орны өнцөг булан бүрээс олон зуун залуучууд Эрдэнэтийг зорьсон. Энэ залуучууд өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн туршлагатай ажилчид, халамжлан хүмүүжүүлэгчид болж өссөн нь мэдээж. Эдгээр залуучуудын заримын ажил үйлс, амьдрал, бүтээлээс танилцуулна уу? Хариулт:-1974-1978 онуудад МХЗЭ-ийн илгээлтээр Эрдэнэтийн бүтээн байгуулалтын үйлсэд оролцохоор манай орны 18 аймаг, хоёр хотоос ирсэн олон зуун залуучууд Эрдэнэт хот, үйлдвэрийг бүтээн босголцож, анхны барилгачдаас төрөл бүрийн мэргэжил эзэмшсэн ажилчид, инженер техникийн ажилтан болтлоо хөгжжээ. МХЗЭ-ийн илгээлтээр 1974 онд анх Эрдэнэтэд ирсэн 54 залуугийн 14 нь Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байгаагийн дотор хүдрийн ил уурхайн өрмийн машинч Доржийн Чойжид, Дашдоржийн Баатар, Баянсангийн Мишиграгчаа, Өлзийн Даваа, уурхайн засварчин Хятадын Пүрэвдорж, эксковаторын машинч Кушметийн Махмудхан, уулын технологийн тээврийн цехийн БелАЗ-ын жолооч Рэнжавын Оросоо, Равдандоржийн Жанчивдорж, жолооч Лхагвын Мишка, Барилга засварын цехийн цахилгаанчин Чойнхорын Мөнхбат, Орон сууц нийтийн аж ахуйн газрын үйлчлэгч Шушкений Кульзира, мөн 1974 оны МХЗЭ-ийн Төв хорооны зохион байгуулагч, анхны илгээлтийн залуучуудын ахлагчаар ажиллаж байсан, одоо уулын технологийн тээврийн цехийн ээлжийн дарга Даваагийн Пүрэвдорж нарыг онцлон дурьдаж болох юм. МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн хүдрийн ил уурхайн өрмийн машинч Данзангийн Жаргалсайхан техникийн хүчин чадлыг бүрэн дүүрэн ашиглаж, хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргасан учир 1988 оны 5-р сарын 16-ны өдөр БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цол, Сүхбаатарын одон, “Алтан соёмбо” медалиар шагнагдсан. Одоо Эрдэнэт хотын үйлдвэр, аж ахуй, соёл урлагийн төрөл бүрийн салбарт МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн олон зуун залуучууд үр бүтээлтэй хөдөлмөрлөж байгаагийн дотор Эрдэнэт үйлдвэрт 200 шахам залуучууд ажиллаж, тэдгээрийн дийлэнх нь халамжлан хүмүүжүүлэгчид болсон.  (Эх сурвалж:“Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...) Дэлгэрэнгүй...
  • Шилдэг бүтээлийн эзэд ирэх сард тодорно

      Монгол Улсын эрчим хүчний сайд өнгөрсөн оныг “Ухаалаг эрчим хүч”-ний жил болгон зарласантай холдогдуулан Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал “Эрчим хүч-математик загварчлал” сэдвийн дор бүтээлийн уралдаан зарласан. Үйлдвэрийн газрын бүтцийн нэгжүүдэд шинийг санаачлан нэвтрүүлэх боломжтой болон нэвтрүүлж буй арга шийдэл, техник технологи, тоног төхөөрөмжийг таниулах, ажилтнуудын техникийн болон шинжлэх ухааны боловсролыг хөгжүүлэх, туршлага судлуулах, идэвх санаачилгыг өрнүүлэх, бүтээлч, шинийг эрэлхийлэгч ажилтнуудыг урамшуулах зорилго бүхий энэхүү уралдааны нэгдүгээр шатны шалгаруулалт өнгөрсөн долоо хоногт боллоо. Инновацийн сангийн найман сая төгрөгийн санхүүжилттэй уг уралдааныг өргөн хүрээнд, өндөр зохион байгуулалттай хийхээр төлөвлөсөн ч “ковид-19” халдварын үеийн нөхцөл байдлаас  шалтгаалан цомхон бүрэлдэхүүнтэй, хэсэгчилсэн байдлаар зохиогдов. Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтцийн нэгж, хэсгүүдэд ашиглагдаж буй тоног төхөөрөмж, шугам сүлжээний оролтын параметрүүдийг математик загварчлал, компьютер симуляцийн аргаар боловсруулж дүн шинжилгээ хийх, ажилчдад орчин үеийн техникийн хөгжлийн чиг хандлагыг таниулах, тэдгээрийг үйлдвэрлэлд ашиглаж сурах идэвх санаачилга өрнүүлэх зорилготой уг уралдаанд хувь хүн, хамт олны 18 бүтээл иржээ. Ихэвчлэн, тоног төхөөрөмжийн гэмтэл саатлыг багасгах, найдваржилтыг өсгөх, хийц болон ажиллагааг оновчилсон, технологийн горим, түүний үзүүлэлтүүдэд чанарын өөрчлөлт оруулахыг эрмэлзсэн бүтээлүүд байв. Тэд бүтээлүүдийнхээ загвар, танилцуулга, үзүүлэнг видео бичлэг, гэрэл зураг, бодит үр ашгийн судалгаа ашиглан хийсэн байгаа нь сонирхол татсан. Нэгдүгээр шатны шалгаруулалтаас Дулааны цахилгаан станцын “ДЦС-ын хөрөнгө оруулалтын үнэлгээний DCF загвар”, мөн “ДЦС-ын үйлдвэрлэлийн ерөнхий ажиллагааг математик загвар ашиглан тооцоолол хийх симуляци программ”, Ус хангамжийн цехийн “Эргэлтийн усны горим”, мөн “Ус хангамжийн цехийн ус өргөх станцуудын насосны ажиллах горимыг оновчлох”, “Тоног төхөөрөмжийн ашиглалт, засвар үйлчилгээний бүртгэлийн программ”, Ил уурхайн “Цахилгаан эрчим хүчний чанарын хэмжилт, динамик загварчлал” гэсэн зургаан бүтээл дараагийн шатанд шалгарлаа. Ирэх сард эцсийн шалгаруулалт хийгдэж, түрүүлсэн бүтээлийн эзэд гурван сая, дэд байрт шалгарсан баг хоёр сая, гутгаар байр эзэлсэн хамт олон 1,5 сая төгрөгийн шагнал хүртэх юм. Харин тусгай байранд гурван бүтээл тунаж 500 мянган төгрөгийн урамшуулал хүртэнэ.     Мөн шинэ санаа, оновчтой бүтээлд тодорхойлох боломжтой бүтээлүүдийн эрхийг хамгаалах, зохиогчидтой хамтран ажиллах, үлгэрчлэн бусад газар нэвтрүүлэх асуудалд үйлдвэрийн газрын зүгээс анхаарч ажиллана гэж шүүгчид онцолсон. Уралдааны шүүгчдийн бүрэлдэхүүнд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх, Эрчим хүчний хэлтсийн дарга Ш.Төрбат, цахилгааны тэргүүлэх инженер Д.Энхтөгс тэргүүтэй удирдлагын багаас гадна ШУТИС-ийн багш, дэд профессор П.Ариунболор урилгаар ирж, шүүгчээр ажилласан юм. Тэд “Эрчим хүч-математик загварчлал” уралдаанд шинжлэх ухаанд суурилсан бүтээл түлхүү ирэх болов уу, гэж хүсэж хүлээсэн ч сайн саналын хэлбэрийн танилцуулга дийлэнх нь байсан учир дараагийн шатны шалгаруулалт хийхээр шийджээ. Бүтээл нь шалгарсан багийнхан дараагийн шатанд нарийн мэргэжлийн түвшинд ярилцлага өрнүүлж өрсөлдөнө. Ингээд ШУТИС-ийн багш, дэд профессор П.Ариунболортой цөөн хором ярилцлаа.      П.АРИУНБОЛОР: Эрдэнэт үйлдвэрт хиймэл оюун ухааны сүлжээ үүсэх боломжтой   -“Эрчим хүч-математик загварчлал” уралдаанд ирсэн бүтээлүүдийн чанар чансааны талаар та юу хэлэх вэ? -Юуны өмнө намайг чухал ач холбогдолтой энэ уралдааны шүүгчээр урьсанд баярлалаа. Уралдаанд ирсэн 18 бүтээл шинжлэх ухааны түвшинд хийгдсэн сайн ажлууд ч байна, зарим нь хөдөлмөр хөнгөвчилсөн, сайн санал санаачилга хэлбэрийнх ч байна. Бид шинжлэх ухааны үндэстэй, математик загвараар эрчим хүч хэмнэх, үйлдвэрлэлд эдийн засгийн ямар үр ашиг авчрах вэ, гэдэгт илүү төвлөрч авч үзлээ. Сайн бүтээл олон ирсэн болохоор шууд байр эзлүүлэхэд хэцүү байна. Тиймээс нэгдүгээр шатанд шалгарсан ажлуудыг дахин хэлэлцэж, мөн чанарыг нь илүү нарийн тодотгох хоёр дахь хэлэлцүүлэг хийхээр шийдвэрлэсэн. Би Эрдэнэт үйлдвэрийн инженерүүдээр маш их бахархаж байна. Эндээс Монгол Улсын хэмжээнд мөрдөх стандартууд гарах төлөвтэй. Мөн маш сайн докторууд төрж мэдэхээр байна. Залуус үйлдвэрлэлийнхээ горимыг, асуудлыг маш сайн мэдэж байгаа нь бахархал төрүүлсэн. Эрдэнэт үйлдвэрийг аж үйлдвэрийн дөрөвдүгээр хувьсгалд бэлтгэхэд математик аргачлал, тооцоолол сайн эзэмшсэн эдгээр залуусын хүч хөдөлмөр маш их гэдгийг өнөөдөр олж харлаа. Шинэ үеийн залуус сайн бэлтгэгдэж байгаа юм байна. Үйлдвэрлэлийн туршлага сайтай, ихэнх нь магистрын зэрэгтэй, судалгааны арга барил хэдийнээ эзэмшсэн залуус уралдаанд оролцлоо. Шүүгчийн хувьд Эрдэнэт үйлдвэрийн хэтийн зорилго- Үйлдвэрлэл, шинжлэх ухааны парк байгуулахад залуусын хувь нэмэр их, тэдэнд итгэж болно гэж хэлмээр байна.     -Эрдэнэт үйлдвэрийн Эрчим хүчний чиглэлийг авч яваа мэргэжилтнүүдийн ур чадвар, залгамж халааг та хэрхэн үнэлэв?  -Ер нь Эрдэнэт үйлдвэр залгамж чанар сайтай. Үйлдвэрлэлийн гол бодлогыг барьж яваа тулхтай мэргэжилтнүүдийнхээ удирдлага дор залуу үе нь хүмүүждэг, арга барилыг авдаг, уламжлал шинэчлэлийг хослуулсан залгамж холбоо үүссэн газар. Нэгэнт бий болсон уламжлалт холбоонд үндэслэн үйлдвэрийг цаашид улам автоматжуулаад, технологийг нь оновчтой горим руу шилжүүлээд ухаалаг болгох, яваандаа хиймэл оюун ухаан ажиллахад бололцоотой. Учир нь 40 гаруй жил ажилласан энэ үйлдвэрт өөрийн “бодит дата”-нууд бэлэн байгаа. Бүх өгөгдлүүдээ   ашиглаад, залгамж холбоогоо үргэлжлүүлээд, залуучуудаа боловсруулаад явахад дараагийн 10 жилд хиймэл оюун ухааны сүлжээ үүснэ гэдэгт итгэлтэй байна.  -Манай үйлдвэрийн газар эрчим хүчний асуудлаа хэр оновчтой шийдвэрлэсэн гэж үзэж байна?  -Эрдэнэт үйлдвэр дэлхийн хэмжээний уурхайн хувьд эрчим хүчний бодлого барьж байгаа хүмүүс нь монголд төдийгүй дэлхийд өндөр үнэлэгдэх мэргэжилтнүүд гэдэгт би огтхон ч эргэлзэхгүй. Сүүлийн үед цахилгаан эрчим хүч хэрэглэгчээс үйлдвэрлэгч болох том алхам хийсэн нь маш зөв шийдвэр байсан. Дээрээс нь янз бүрийн сэргээгдэх эрчим хүч яригдаж байна. Маш олон мэргэжилтэн доктор хамгаалчихсан судалгааны ажил хийж байна. Өөрөөр хэлбэл эрдмийн бүхэл бүтэн бүтээн байгуулалт өрнөж байгаа газар шинжлэх ухаан, технологийн тал дээр асуудал гарахгүй, Монгол улсын хэмжээнд тэргүүлэх байр сууриа алдахгүй болов уу.   -Сүүлийн үед Монголын эрчим хүчний салбарт ямар өөрчлөлт шинэчлэлт хийгдэж байгааг та ажиглаж байна?  -Бид Улаанбаатар, цаашлаад Монгол улсын эрчим хүчний өнөөгийн байдал, хэтийн төлөвийг байнга сонирхож байдаг. Жил ирэх тусам эрчим хүчний хэрэглээ асар их өсөж байна. Энэ нөхцөлд хэмнэлт маш чухал. Эрчим хүчний оновчтой төлөвлөлтүүд хийх ёстой. Хувьсах гүйдлээр эрчим хүч дамжуулж байсан бол одоо тогтмол гүйдлийн шугам сүлжээ, өндөр хүчдэл, смарт, кредит гээд ухаалаг сүлжээ бий болж байна. Үүнээс гадна энэ их үйлдвэрлэл, хорт хийн ялгарал дэлхийг туйлдуулж байгаа энэ үед бид эко орчин, сэргээгдэх эрчим хүчийг илүү түлхүү ашиглах ёстой. Монгол орны сэргээгдэх эрчим хүчний нөөц бололцоог харахад нар, салхины эрчим хүчний асар их нөөцтэй. Харин усны эрчим хүчний нөөц хомс. Яагаад гэхээр Монгол улс Азийн усны яг хагалбар дээр оршдог. Тэгэхээр бид цэнгэг усаа гамнах ёстой. Би бол мэргэжлийн хүн биш. Сонирхогчийн хувьд усан цахилгаан станц барих шийдвэрийг зөв гэж боддоггүй. Хамгийн ээлтэй хөгжих нь нар болон салхины эрчим хүч. Яваандаа био химийн эрчим хүчийг гаргах хэрэгцээ бий. Энэ их хог хаягдал байнга дулаан ялгаруулж байдаг шүү дээ. Хүмүүсийн хоолны үлдэгдэл, хаягдал энэ бүхнээр био химийн сэргээгдэх эрчим хүч гаргах боломжтой. Гэхдээ дулааны цахилгаан станц тэргүүлэх байр суурийг эзэлсээр байх болно. Түүнийг сэргээгдэх эрчим хүчээр тэжээж оновчлох асуудал нэн чухал.   -Манай уншигчдад, уралдаанд оролцсон залууст хандаж юу хэлэх вэ? -Өнөөдөр бол сурах эрин үе. Дээхэн үед бидэнд сурах бичиг олддоггүй байсан бол интернет хөгжсөн энэ цаг үед бүх хүмүүст шинжлэх ухааны хаалга нээлттэй. Хүн өөрөө хичээвэл ямар ч амжилтад хүрэх боломж нөхцөл бүрдсэн. Янз бүрийн программ хангамж бий болчихлоо. Залуу хүмүүс амжилтад хүрэх хоёр л зам бий. Англи хэлтэй байх, үндсэн мэргэжлээ маш сайн мэдэж, өөрийн болгох. Цаашид эрдмийн ажилтан болох гэж байгаа бол математик суурьтай байх ёстой. Түүнээс гадна дэлхий нийтэд эмэгтэй инженерүүдийг илүү дэмжих болсон. Учир нь эмэгтэй хүмүүс шинжлэх ухаан, технологийн салбарт орж ирснээр дэлхий ертөнц өөрөөр хөгжиж эхэлсэн. Дан эрчүүд байсан бол дэлхий хогондоо дарагдаж, дайн тулаан түлхүү болох байсан байх. Гэтэл эмэгтэйчүүд шинжлэх ухаан, технологийн салбарт хүч түрэн орж ирснээр илүү их инновацийг бий болгосон. Хүн нэг хэрэглэсэн бол тэр ая тухтай, ашигтай шинж чанарыг мэдээд буцаад тэр хэрэглээнээсээ гарч чадахгүй мөнгө төлдөг бүтээгдэхүүнийг инноваци гээд байгаа шүү дээ. Тэгвэл  инновацийг ихэвчлэн эмэгтэйчүүд гаргаж байна. Яагаад гэхээр эмэгтэйчүүд хүүхдээ асарч байна, эмнэлэгт өвчтөн асарч байна. Өөрсдийн мэдэрч байгаа зовлонг техникээр дамжуулан хүнд хүртээж байгаа учраас инноваци бий болоод байгаа юм. Сүүлийн үед эрүүл мэндийн салбарт маш ихээр инноваци бий болсон. Тэгэхээр охидыг инженерчлэлийн чиглэлээр суралцаасай гэж хүсдэг. Тэгвэл монгол сайхан хөгжих боломж бий. Дэлхийн технологи ороод ирлээ, интернет нээлттэй байна, хөгжихөд хязгаар үгүй боллоо. Хүн хэдий чинээ зүтгэнэ төдий чинээ сайхан амьдрах боломж нээгдсэн. Тийм учраас бүү залхуур, суралц гэж хэлмээр байна. -Баярлалаа.     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • О.ОТГОНБАЯР: Хүндрэлийг даван туулах нэгдсэн хөтөлбөрийн хэрэгжилт үр дүнтэй байна

      Эрдэнэт үйлдвэрийн Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газрын дарга О.Отгонбаяраас шинэ коронавирусын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах зорилгоор байгуулагдсан Төв штабын ажлын хэрэгжилтийн талаар тодрууллаа.    -Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд шинэ коронавирусын тархалттай холбоотойгоор үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах, сөрөг үр дагавраас урьдчилан сэргийлэх, эрсдэлээс хамгаалах зохих арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах зорилгоор Төв штаб болон Чиглэл хариуцсан штабуудыг Ерөнхий захирлын А/139 тоот тушаалаар байгуулсан. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нь уурхайчдын ажлын байр, цалин хөлс, урамшууллыг тогтвортой хадгалж, уурхайчдынхаа  гэр бүлийг эрсдэлээс хамгаалах, улс, орон нутгийн  эдийн засагт оруулж буй хувь нэмрийг бууруулах-гүй байх гэсэн үндсэн зорилго-тойгоор ажиллаж байна. Энэ нь уурхайчдын хамтын хөдөлмөр юм. Мөн “Шинэ коронавирусын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах арга хэмжээний нэгдсэн хөтөлбөр”, үүний хавсралт “Хүндрэлийг даван туулах арга хэмжээний нэгдсэн төлөвлөгөө”, “Үнийн хэлбэлзлийг тооцсон үйлдвэрлэл, эдийн засгийн арга хэмжээний төлөвлөгөө”, “Хөдөлмөр зохион байгуулалт, цалин хөлсний чиглэлээр хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөө”-г баталсан.  “Үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангах”, “Санхүү, эдийн засгийн үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх”, “Нийгмийн харилцаа хамтын ажиллагааны асуудлыг зохицуулах”, “Томоохон төсөл, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх”-д чиглэл хариуцсан штабууд арга хэмжээний төлөвлөгөө боловсруулж, батлуулан, хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна. Ажлын төлөвлөгөөний биелэлт 46,4 хувьтай байна. Эдгээр штабууд долоо, 14 хоног тутам хуралдаж, Төв штабын хуралдаанаас шийдвэр гаргаж, ажлын явцтай танилцаж, үүрэг өгч ажиллаж байгаа. Үйл ажиллагааны нэгдсэн хөтөлбөр 42,5 хувийн биелэлттэй байна. Нийт 50 үүрэг даалгаврыг чиглэл хариуцсан штабуудад хүргүүлж, хэрэгжилтийг нь ханган ажиллаж байна. -Хөтөлбөр, төлөвлөгөөний дагуу ямар ажлууд хийгдээд байна вэ?  -Зэсийн баяжмалын үйлдвэрлэлийг 2,244.3 тн-оор, молибдены баяжмалын үйлдвэрлэлийг 152.4 тн-оор нэмэгдүүлж ажилласнаар зэс, молибдены баяжмал ачилтын төлөвлөгөөг 101-112,6 хувиар биелүүлж, 3,8 тэрбум төгрөгийн нэмэлт орлого олох боломж бүрдээд байна.   -Үйлдвэрийн газрын хэмжээнд өртөг, зардал бууруулах арга хэмжээг хэрэгжүүлж, зэсийн үнийн эрсдэлийн түвшинтэй уялдуулан, гүйцэтгэлд хяналт тавьж ажилласнаар батлагдсан төлөвлөгөөт нийт зардлыг эхний дөрвөн сарын байдлаар 23.8 тэрбум төгрөгөөр бууруулан ажиллалаа. -Үйлдвэрлэлийн үндсэн тоног төхөөрөмж, технологийн горимыг цахилгааны үнийн гурван тарифт системд тохируулан ажилласнаар 185.0 сая төгрөгийн цахилгаан эрчим хүчний зардал хэмнэсэн. -“Сархиа” байгалийн чийрэгжүүлэлтийн төвд агч, голт бор, хайлаас зэрэг 2650 мод, бут, Баяжуулах үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйн 4М далангийн баруун урд талд 530 мод тарьж хүлээлгэн өглөө.  -“Уурхайчин-1” орон сууцны хорооллын барилгын угсралтын ажил, Соёл, спортын “Эрдэнэт цогцолбор“-ын барилгын ажил, “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын Ногоон хөгжлийн төвийн барилгын ажил хуваарийн дагуу явагдаж байна.  -Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехэд хүйтнээр хатуурах холимгоор хэв бэлтгэх хагас автомат шугам суурилуулах шинэчлэлийн ажлын явц 98 хувийн гүйцэтгэлтэй, тоног төхөөрөмжийн туршилт хийгдэж байна. Төв штабын өмнөх хуралдаанаар Эрдэнэт үйлдвэрт хэрэгжиж буй таван бодлогыг авч хэлэлцсэн. Цаашид энэ ажлыг эрчимжүүлнэ.  -Үйлдвэрийн газрын гэмт хэрэг, зөрчлийг арилгах, хариуцлага тооцох системийг боловсронгуй болгох ажлын хүрээнд Ерөнхий захирлын “Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, сахилга бат, хариуцлага, дэг журмыг сайжруулах ажлыг эрчимжүүлэх тухай”  А/203 тоот тушаалын хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна.  -Баярлалаа. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 26

    Өнөөдөр 05 дугаар сарын 26 Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 147дахь өдөр. Он дуусахад 218 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +24 градус, шөнөдөө +7 градус дулаан, үүлшинэ, салхины хурд 5-6 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 26.Ангараг гараг. Билгийн тооллын шинийн 4. Шарагчин могой өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 02 минутад мандан, 20 цаг 37 минутад жаргана. Энэ өдөр үхэр, могой, морь жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин гахай, бич, тахиа жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Аливаа үйлд муу бөгөөд өдрийн сайн цаг нь гахай (21:40-23:40), үхэр (01:40-03:40), луу (07:40-09:40), морь (11:40-13:40), хонь (13:40-15:40), нохой (19:40-21:40) болой. Хол газар явагсад баруун хойд зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад модон хохимой өдөр тул цээрлэвэл зохилтой. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5242 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2801, евро 3054, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 38, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэр хөдөлмөрчдийн хэрэгцээнд зориулан өргөн хэрэгцээний ямар бараа таваар үйлдвэрлэж байна вэ? Хариулт:- Эрдэнэт үйлдвэрээс хөдөлмөрчдийн өргөн хэрэглээнд зориулан жилд 10 гаруй нэрийн 300 гаруй мянган төгрөгийн бараа үйлдвэрлэн нийлүүлж байна. Үүнд, спортын хэрэглэл, орон сууцны сантехникийн зориулалттай резинээр хийсэн сэлбэг, малчид, хөдөлмөрчдийн гэр ахуйн хэрэгцээний зарим нэрийн бараа үйлдвэрлэж худалдааны байгууллагаар дамжуулан борлуулж байна. Цаашид нийт ажиллагсдын цалингийн фондын нэг төгрөг тутамд таван мөнгөний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх нормативыг үндэслэн өргөн хэрэгцээний бараа үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж, нэр төрлийг өргөтгөх чиглэлээр тодорхой программ боловсруулж байна. Ийм боломж ч үйлдвэрт байгаа юм.  (Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Сурталчилгаа

   Ус хангамжийн цехийн Цэвэрлэх байгууламжийн хэсгийн технологич инженер Д.Золбооцэцэг Эрдэнэт үйлдвэрийн хэвийн ажиллагааг хангахад гар бие оролцож яваа боловсон хүчний нэг яах аргагүй мөн. Тэрээр үйлдвэрийн бүтээмж, инновацийн ажилд идэвхтэй оролцож, Сайн саналын системд хоёрд дахь удаагаа шилдгүүдийн эгнээнд жагсжээ. Монголын бахархал болсон Эрдэнэт үйлдвэртэйгээ хувь заяагаар холбогдсон Д.Золбооцэцэгтэй ярилцаж, хийхээр төлөвлөсөн ажлынх нь нэгээхэн хэсгээс хуваалцлаа.

   - Цэвэрлэх байгууламжийн хэсэг хэдэн хүний бүрэлдэхүүнтэй ажиллаж байна вэ? Таны хувьд үйлдвэрт ажиллаад удаж байна уу?
   - Манай хэсгийн 71 ажилчин 12 бүтээмжийн дугуйланд хуваагдаж, цех болон хэсгийн хэмжээнд зохиогдож байгаа уралдаан тэмцээнд амжилттай оролцдог. Инженер, техникийн ажилчид маань нийт ажиллагчдынхаа сайн саналын системд оролцох идэвхийг өдөөж, идэвхжүүлэх, зөвлөх, чиглүүлэх үүрэг гүйцэтгэж байна. Би 2004 онд ШУТИС-ийг төгсөж ирснээс хойш 15 дахь жилдээ Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байна. Ус хангамж, ус цэвэрлэгээний инженер мэргэжилтэй. Өнгөрсөн хугацаанд Цэвэрлэх байгууламжийн хэсэгтээ оператор, насосны машинч, мастераас технологич хүртэл дэвшин ажиллалаа.
  
   - Ажлаасаа авдаг урам зориг гэвэл юуг нэрлэх вэ?
  
- Монголын бахархал болсон уул уурхайн томоохон аж ахуйн нэгж Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байгаа минь хамгийн том бахархал юм уу даа. Цэвэрлэх байгууламжид ажиллаж байгаа бидний хувьд экологийн тэнцвэрт байдлыг хадгалж, хамгаалахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Тиймээс ч хүний бохирдуулсан усыг стандартын түвшинд цэвэршүүлж, байгаль орчинд нийлүүлж байгаагаа бахархалтай сайхан ажил хийж байна гэж боддог. Нэг ч удаа ажил мэргэжлээсээ цааргалж, хойш сууж байгаагүй. Олон шат дамжлага, нарийн процесс явагддаг тул тэр бүрийд өөрийн ур чадвар, мэргэжлийн давуу талаа гарган ажиллаж байна. Энэ бүхэн мэргэжлийн бидэнд ажлаараа бахархах маш том боломж.
 
   - Бүтээмжийн чиглэлээр хэдэн санал гаргаж, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлээд байна?
   - Он гарсаар зургаан шинэ санал гаргасан. Бүгд үйлдвэрлэлд нэвтэрч, хэрэгжилт 100 хувьтай дүгнэгдсэн. Цаашдаа гаргах шинэ саналууд бий. Хэрэгжүүлэхээр төлөвлөөд байгаа. Сайн саналын системд нэвтрүүлж байгаа бидний ажлууд эдийн засгийн үр ашгаа мэдэгдэхүйц байдлаар өнөөдөр өгөхгүй ч гэлээ ажилчдад өгч байгаа урамшууллын хэлбэр, урам зориг, идэвхжүүлэлт нь маш өндөр гэж хардаг. Бүтээмжийн чиглэлээр хувь хүн санал гаргаж хэрэгжүүлэх ажил нэг үеэ бодоход жигдэрч, ойлголт сайтай болсон. Одоо бүтээмж чанарын дугуйлангаараа хамтарч ажиллах тал дээр чиглэл өгч, ахлагч нарыг сургалтад хамруулан, туршлага судлуулах ажлыг маш сайн зохион байгуулах хэрэгтэй юм шиг санагдаж байна.

   - Ойрын үед хэрэгжүүлэх шинэ саналынхаа тухай мэдээлэл өгөхгүй юу?
   - Бид энэ онд Шинжлэх ухааны академи, Шинжлэх ухааны хүрээлэнтэй хамтран, цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа түүхий тунадас буюу лагийг үнэргүйжүүлэх ажлыг хийж байна. Энэ маань инновацийн түвшний том ажил болох юм. Лагийг усгүйжүүлэх ажлынхаа бэлтгэлийг хангаж эхэлсэн. Үр дүн нь оны сүүлээр гарна. Эргэн тойронд үнэртээд байгаа хаягдал лагаас усыг нь шүүх замаар үнэргүйжүүлэх энэ ажлынхаа туршилт судалгааг хэд хэдэн газартай хамтран хэрэгжүүлнэ.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн Орхон аймаг дахь салбарын хамтын ажиллагааны хүрээнд тус үйлдвэрийн удирдлага,  орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн ажилтнууд, сэтгүүлчидтэй “Зангиагүй” уулзалт зохион байгуулдаг.  Улс болон орон нутгийн төсөвт жинтэй хувь нэмэр оруулж, Орхон аймгийн хөгжил дэвшилд том орон зай эзэлж ирсэн Эрдэнэт үйлдвэрийн өнөөгийн үйл ажиллагаа, амжилт бүтээл, цаашдын зорилтын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг сэтгүүлчдэд хүргэж, тэдний санал бодлыг сонсох, сонирхсон асуултад илэн далангүй хариулт өгөх зорилготой Ерөнхий захирлын “Зангиагүй” уулзалт өнөөдөр боллоо.
   Уулзалтын эхэнд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Эрдэнэт үйлдвэрийн тухай үнэн бодитой мэдээ мэдээллийг түгээж, хамтын ажиллагааны талбарт гар ганзага нийлж яваа сэтгүүлчдэдээ талархаж буйгаа илэрхийлээд, үйлдвэрийнхээ өнөөгийн байдал, цаашдын зорилт, чиглэлийн талаар мэдээлэл хийв. Монгол Улсын Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газраас баталсан “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ыг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэл”, түүнд туссан бодлого хөтөлбөрүүдийг танилцуулж, урт хугацааны энэ зорилтоо хэрэгжүүлэхдээ тав таван жилээр төлөвлөж ажиллахаа Ерөнхий захирал тодотголоо.
   Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ын цаашдын үйл ажиллагааны бодлого  “Таван хуруун”-ы зарчмаар хэрэгжинэ. Уурхайн насжилт уртсаж, нөөц баялаг өсөх нь Эрдэнэт үйлдвэр урт удаан хугацаанд оршин тогтнох үндсийн үндэс болж, өөрөөр хэлбэл гарын таван хурууны тулгуур асуудал болно. Тиймээс “Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ыг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэл”-д тусгагдсан эхний зорилт Эрдэс баялгийн нөөц өсгөх төсөл юм.  Уг төслийг шат дараатай хэрэгжүүлэх зорилгоор геологи хайгуулын ажлын хөрөнгө оруулалтыг 2016 онтой харьцуулахад 2017 онд хоёр дахин, 2018 онд 3.2 дахин нэмэгдүүлж, 67 мянган тууш метр өрөмдлөгийн ажил хийсний үр дүнд “Эрдэнэтийн-Овоо” ордын ашиглалтын хугацааг 20 орчим жилээр уртасгаж, Эрдэнэт үйлдвэр 60 жил ажиллах боломж бүрдэж байна. Урт хугацааны хөгжлийн бодлогын дараагийн хөтөлбөрүүд нь олборлох үйл явцыг боловсронгуй болгох, өөрөөр хэлбэл техник технологийн шинэчлэлийн төслүүд тусгагджээ. Тухайлбал,  Ил уурхайд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг нэвтрүүлэх төсөл, Баяжуулах үйлдвэрийн өргөтгөл, шинэчлэлийн төсөл, Засвар механикийн заводыг өргөтгөн шинэчлэх төсөл, Уусган баяжуулах технологиор катодын зэс үйлдвэрлэх төсөл, Зэсийн баяжмал хайлуулах, боловсруулах үйлдвэрийн төслүүд хэрэгжиж,  бодит ажил болсноор 1000 гаруй ажлын байр шинээр бий болох боломжтой юм. Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагааны хамгийн сүүлийн үеийн мэдээлэл хүргэсний  дараа Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч Д.Үүрийнтуяа 2019 оны эхний хагас жилийн эдийн засаг, үйлдвэрлэлийн үзүүлэлт, үр ашгийн талаар мэдээлэл хийв.
   Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээлч хамт олон 2019 оны эхний хагас жилийн байдлаар  хүдэр олборлолт болон боловсруулалтын төлөвлөгөөг 102.8 хувиар биелүүлж, нийт 16.2 сая тонн хүдэр боловсруулжээ. Энэ нь 2018 оны мөн үетэй харьцуулахад 452.1 мян. тонноор илүү хүдэр боловсруулсан үзүүлэлт юм. 2019 оны эхний 6 сарын байдлаар зэс, молибдены баяжмал үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг 102-105 хувиар биелүүлж, 291.94 мян. тонн зэсийн баяжмал, 2.5 мянган тонн молибдены баяжмал үйлдвэрлээд байна.
   Үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтийг дагаад эдийн засгийн үзүүлэлтүүд ч сайн байна. Эхний хагас жилийн хүлээгдэж байгаа гүйцэтгэлээр 1 их наяд төгрөгийн борлуулалтын орлого олж, төлөвлөгөөг 106.2 хувиар биелүүллээ. Үйлдвэрлэл, эдийн засгийн гол үзүүлэлт болох үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүний 1 төгрөгт ногдох зардлыг 3 хувиар бууруулж ажиллалаа. Үүний үр дүнд 2019 оны эхний хагас жилд Эрдэнэт үйлдвэр улс, орон нутгийн төсөвт 530 тэрбум төгрөг төвлөрүүлжээ.
   “Зангиагүй” уулзалтын үеэр Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн Орхон аймаг дахь салбарын тэргүүн Б.Мөнгөнтуяа орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудаа дэмжих, сэтгүүлчдийн нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагуудын зүгээс үзүүлж буй тусламж, дэмжлэг, хамтын ажиллагааны үр өгөөжийн талаар мэдээлж, мэргэжлийн сэтгүүл зүйг орон нутагт хөгжүүлэх, сэтгүүлчдэд  урам зориг өгөхөд гарч буй ахиц дэвшилд талархаж байгаагаа дурдлаа. Мөн МСНЭ-ийн салбар,  Эрдэнэт үйлдвэрийн хамтын ажиллагааны хүрээнд орон сууцны асуудлаа шийдүүлсэн болон гадаад болон дотоодын аялалд хамрагдсан сэтгүүлчдийн төлөөлөл баярласнаа илэрхийллээ.
   Сэтгүүлчид мэдээллийн дараа сонирхсон асуултдаа хариулт авлаа. Эрдэнэт үйлдвэр “Ногоон хөгжлийн төв”-өө түшиглэн аялал жуулчлалын нэг өдрийн хөтөлбөртэй болох боломж, хотын төв хэсэгт байрладаг хөл бөмбөгийн талбайн тохижилтод хөрөнгө оруулах, сэтгүүлчдийн төлөөллийг гадаадын зарим томилолтын багийн бүрэлдэхүүнд оруулах зэрэг саналыг энэ үеэр Ерөнхий захиралд уламжлав. Судалж, бүхий л боломжит хэлбэрээр цаашид хамтран ажиллахаа Ерөнхий захирал илэрхийлж, Эрдэнэт хот, Эрдэнэт үйлдвэрээ хөгжүүлэхэд мэдээллийн үнэн зөв, бодитой байдал, сэтгүүлзүйн соён гэгээрүүлэх үүрэг, оролцоо юу юунаас илүү чухал болохыг онцлон, энэ үйлстээ өндөр амжилт гарган сайн ажиллахыг сэтгүүлчдэд хүсэн ерөөлөө.

М.Балжинням
Фото Б.Баттөгс 

Баасан, 28 6-р сар 2019 00:00

Цувих шугамын шинэчлэл эхэллээ

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Ган бөөрөнцгийн цехийн үйлдвэрлэлийн технологийг шинэчлэх ажлын хүрээнд үйлдвэрлэгчидтэй гэрээ байгуулж эхэллээ. Шинэчлэлийн хүрээнд дөрвөн тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдэх бөгөөд 1.4 жилийн хугацаанд хөрөнгө оруулалтыг нөхөх тооцоо гарчээ. Ажлын хэсгийнхэн БНХАУ-д ажиллаж, судалгаа хийсний дүнд энэ төрлийн үйлдвэрлэлээр дэлхийд тэргүүлэгч компаниудыг сонгон, хамтран ажиллахаар болсон байна. Ийнхүү, ган бөөрөнцгийн үйлдвэрлэлд шинэчлэл хийснээр хүчин чадал нэмэгдэхээс гадна ажлын байрны орчин нөхцөл эрс сайжирч, байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөлөл буурах юм. Тус цехийн хамт олон нүүрс хийжүүлэх зуухнаас татгалзаж, индукцийн технологи сонгосноор бүтээгдэхүүний өөрийн өртгийн зөрүүнээс жилдээ тонн тутамд 950-иад сая төгрөг хэмнэх боломж бүрдэнэ. Удахгүй шинэ шугамын суурийн ажил эхлэх бөгөөд тоног төхөөрөмжийн үйлдвэрлэл, суурилуулалт, жигдрүүлэлтийн ажлыг энэ оны 12 дугаар сар хүртэл хийхээр төлөвлөжээ. Эрдэнэт үйлдвэр 2020 оноос өмнө шинэ шугамаар ган бөөрөнцөг үйлдвэрлэхээр зорьж байна.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Нийгмийн харилцааны хэлтэс ямар чиг үүрэгтэй ажиллаж байгааг тодруулахаар хэлтсийн дарга Д.Өнөбаттай ярилцлаа.

   - Нийгмийн харилцааны хэлтсийг шинээр бий болгосон нь ямар давуу талтай вэ?
  
- Эрдэнэт үйлдвэр байгуулагдсан цагаасаа ажилчдынхаа нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэн, үйл ажиллагааны цар хүрээгээр хот дагуулсан аж ахуйн нэгжийн хэмжээнд өргөжин тэлсэн. Хариуцлагын асуудал нь цоо шинэ зүйл биш юм. Энэ оны тавдугаар сарын 20-ны өдөр Нийгмийн харилцааны хэлтсийн үйл ажиллагааны журам батлагдсан.  Цаг үеийн хэрэгцээ шаардлагаас хамааран нийгмийн харилцаа, хариуцлагыг хэлтсийн зохион байгуулалтад оруулах нь оновчтой гэж удирдлагуудын зүгээс харсан болов уу.
   Манай хэлтсийн тухайд үйлдвэрийн газрын дотоод, гадаад нийгмийн харилцааг оновчтой зохион байгуулахад чиглэсэн судалгаа, шинжилгээг тогтмол хийж, урт, дунд, богино хугацааны эрэлтийг тодорхойлон, урьдчилан тооцоолол гаргах, нийгмийн дэмжлэг, тусламжийн бүхий л сангийн зардлыг үр өгөөжтэй зарцуулагдаж байгаа эсэхэд хяналт тавих үүрэгтэй. Чиг үүргийнхээ дагуу нийгмийн 10 цехтэй хамтран ажиллана.

   - Таны хувьд ажлаа юунаас эхлэв? 
   - Энэ цаг үед миний хийх ёстой ажил гэж хүлээн авсан. Баялаг бүтээгчдийнхээ ажил, амьдралыг зэрэгцэж явах ёстой гэж би боддог. Өөрөөр хэлбэл, гэр бүлд нь очих дэмжлэг, тусламж цаг хугацаандаа хүрдэг, амар амгалан амьдрах нөхцөл боломжоор хангагддаг байх ёстой. Ингэж чадвал тухайн хүний хөдөлмөрийн бүтээмж дээшлэх нь гарцаагүй. Ажлаа хүлээн аваад гар нийлэн ажиллах хамт олноо найман хүнээр бүрдүүллээ.

   - Ажилчдын нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх томоохон төслүүдээс танилцуулна уу?
   - Хэрэгжүүлж байгаа томоохон ажлаар орон сууцны төсөл хөтөлбөрүүдээ нэрлэх нь зөв байх. Үйлдвэрийн ахмадууд хоёр, гурав дахь үеийнхэнд халаагаа өгчихлөө. Анхдагчдаа орон сууцаар хангаж, тэдний нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэж байсан үе ард хоцорч, залуу үеэ анхаарах цаг болжээ. Энэ асуудлыг шийдвэрлэхээр орон сууцны төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх санаачилгыг үйлдвэрийн удирдлагууд дэвшүүлсэн. Улмаар Монгол Улсын Засгийн газар, Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын дэмжлэгтэйгээр 1300 айлын орон сууцны хөтөлбөрийг энэ хавар эхлүүллээ. Энэ бол бидний хүлээлтээс илүү том ажил.
   Уурхайчдын хороолол барих төсөл, хөтөлбөрийн хүрээнд 300 айл бүхий “Уурхайчин 1”, 600 айл бүхий “Уурхайчин 2”, 400 айл бүхий “Уурхайчин 3” гэсэн орон сууцны цогцолбор барих бүтээн байгуулалт хийгдэнэ. Эрдэнэт үйлдвэрийн нийт ажиллагсдын 65.5 хувь буюу 3947 ажилтан орон сууцны нөхцөлөө сайжруулах, шинээр орон сууц авах хүсэлт, өргөдөл гаргасан байдаг. Гэтэл үйлдвэрээс орон сууц хувьчилж авсан ажиллагсдын 90 хувь нь тэтгэвэртээ гарсан. Энэ асуудлыг шийдвэрлэхэд орон сууцаар хангах бодлого хамгийн чухал байгаа юм. Бидний төлөвлөснөөр 2021 онд “Уурхайчин 1” хорооллыг ашиглалтад хүлээн авч, 2022 онд бүрэн дуусгана.   

   - Нийгмийн чиглэлээр хэрэгжүүлж байгаа бусад ажлын тухайд?
   - Нийгмийн цехийн ажилчид бусдын аятай таатай нөхцөлийг бүрдүүлж, тэдэнд эерэг сэтгэгдэл төрүүлэхийг чухалчилж ирсэн. Энэ утгаараа үйлчилгээний менежментийг стандартчилж, зөв нэвтрүүлэх хэрэгтэй гэж харж байна. Ажилчдын эрүүл мэндийн асуудлыг онцгой анхаардгийн хувьд “Эрдэнэт” сувиллын цогцолбор маань маш сайн бэхэжсэн байх ёстой. Мөн “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын үйл ажиллагааг идэвхжүүлж, үйлдвэрийн ажилчин амрах нөхцөл боломжийг бүрдүүлнэ. Энэ жилээс эхэлж байгаа нэг томоохон ажил нь “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын бүс нутагт баригдах 210 хүний ор бүхий өвөл, зуны байр юм. Амралт, сувилал хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулах энэ байгууламж Сэлэнгэ мөрний хөвөөнд баригдана. Төсөл гүйцэтгэгчийн тендерийг Барилга, байгууламжийн хяналт, төлөвлөлтийн хэлтсээс зарласан байгаа. 

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс
 

 

 

   2018 оны сайн саналын системд 23 санал гаргаж, 19-ийг нь амжилттай  хэрэгжүүлсэн Т.Гантуяа “100 манлайлагч”-ийн дөрөвт эрэмбэлэгджээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн Ус хангамжийн цехийн “Шинжээч” бүтээмж чанарын дугуйлангийн ахлагч тэрээр ажил мэргэжилдээ өсөж яваа чадварлаг бүсгүй. Түүнтэй цөөн хором ярилцаж, сэтгэгдлийг нь хуваалцлаа.

  - Сайн саналын системийн эхний тавд эмэгтэй хүн багтсан нь үлгэр жишээ санагдлаа. Сэтгэгдлээсээ хуваалцана уу?
  - 2017 оны долоодугаар сард www.erdenetmc.mn цахим сайт дээр тавигдсан зарын дагуу би мэргэжлийнхээ шалгалтыг өгч, сонгон шалгаруулалтаар энэ том үйлдвэрийн босгоор алхах аз завшаан тохиосон юм. Шинэ ажилтан байсан тул сайн саналын системийн талаар ямар ч ойлголтгүй байлаа. Удалгүй манай цех бүтээмж инновацийн мэргэжилтэнтэй болсноор заавар зөвлөгөө авч, 2018 оноос саналаа бүртгүүлж, идэвхтэй ажилласан. Лаборатори маань 2018 онд магадлан итгэмжлэлд орох байсан тул олон ажил хийж хэрэгжүүлэх шаардлагатай болсон. Энэ нь ч саналын системд дээгүүр бичигдэхэд нөлөөлсөн байх. Бид оны ажлаа дүгнэхэд лаборатори маань цехийн “Жишиг ажлын байр”, лабораторийн эрхлэгч “Шилдэг тэргүүний инженер”, миний хувьд “Хамгийн олон асуудал илрүүлэгч ажилтан”-аар шалгарсан. Лабораторийнхоо дөрвөн ажилтныг үйлдвэрийнхээ “100 манлайлагч”-д тодорсонд баяртай байна. 
 
   - Бүтээмжтэй ажиллах нь урам зориг, эрч хүч өгдөг талаар залуус ярьдаг. Та үүнтэй санал нийлэх үү?
  - Бид үйлдвэрлэлийн гол процесс дээр өндөр инновацитай ажил хийж чадахгүй ч гэлээ өөрсдийн хийж байгаа шинжилгээний чанараа дээшлүүлж, ажиллах орчноо тохижуулсаар байна. Манай лабораториор зочилсон хэнд ч эмх цэгц, аятай таатай ажлын байр шууд нүдэнд тусна. Бид хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн дөрөвдүгээр шатны үзлэгээр сайн үнэлэгдсэн. Ажлын байранд тулгамдсан аливаа асуудлаа шийдвэрлэж, түүнийгээ үнэлүүлж, урам зориг авах сайхан байна.

  - Багаар ажиллах нь хэр үр дүнтэй вэ?
  - Дөрвүүлээ хамтарч ажиллаад, нэгнийхээ гаргасан санааг хэрэгжүүлэх гэж хичээгээд явах үед л хамт олон бүрэлддэг бололтой. Нэгнийхээ зовлон, жаргалыг илүүтэй ойлгодог юм байна. Түүнчлэн, хийсэн ажлаа цех, хэсгийн удирдлагууддаа үнэлүүлж, түүнээсээ урамшаад ирэхээр удирдлагатайгаа харьцах харилцаа ч эелдэг, дотно болдог юм байна. Ус хангамжийн цех дөрвөн хэсгийн 21 бүтээмж чанарын дугуйлантай. Тэдгээрийн найм нь манай цэвэрлэх байгууламжийн хэсэгт үйл ажиллагаа явуулж байна. Эдгээрээс засвар, цахилгааны дугуйлангууд хэдийнээ багаар ажиллаад сурчихсан.
   Харин манай лаборатори Судалгааны төвийн харьяаллаас 2017 онд шилжин ирсэн тул тавуулаа нийлж, “Шинжээч” нэртэй чанарын дугуйланг байгуулсан юм. Бид томоохон ажлаа багаар гүйцэтгэж, бие даан хэрэгжүүлэх боломжтой саналуудаа өөрийн нэр дээр бүртгэдэг. Аюулгүй ажиллагаа болон цахилгаан тоног төхөөрөмжтэй холбоотой саналуудаа засварын бригадын “Бод, сэтгэ, бүтээ”, цахилгааны “Эрчим” зэрэг бүтээмж чанарын дугуйлантай хамтран хэрэгжүүлэх маягаар ажилладаг. Нэг хэсэг дээр байгаа чанарын дугуйлангууд нөгөөгийнхөө үйл ажиллагааг дэмжихгүй л бол бүтээмжийн ажил урагшлахад хэцүү. Бүтээмжийн мэргэжилтэн маань энэ талын ойлголтыг бидэнд маш сайн өгсөн учраас хэн ч ажлаас хойш суудаггүй. Энэ дашрамд хамт олондоо үнэн сэтгэлээсээ талархаж байгаагаа илэрхийлье.
  
  - Энэ онд ямар зорилго, зорилт тавив?
  - Дугуйлангаараа хамтран, нэгнийхээ гаргасан санааг илүү сайн дэмжих, түүнийгээ хэрэгжүүлэх зорилготой ажиллаж байна. Мөн лабораторио үйлдвэрийн хэмжээнд жишиг ажлын байр болгох зорилт тавьсан. Энэ ажлынхаа хүрээнд үйлдвэрийн цех, нэгжүүдийн дунд зарласан хөтөлбөрт эхний шалгаруулалтаар тэнцлээ. Сайжруулалтын 14 ажлынхаа 50 хувийг гүйцэтгэсэн тул оны сүүлчээр болзлоо хангаж, жишиг болно гэдэгтээ итгэлтэй байна.
 
  - Усны лабораторийн үйл ажиллагааны онцлог юу вэ?
  - Манай лаборатори цэвэрлэх байгууламжид орж ирсэн бохир усанд шинжилгээ хийж, байгаль орчинд нийлүүлэгдэж байгаа цэвэршүүлсэн бохир усыг стандартын шаардлага хангасан эсэхэд хяналт тавьж ажилладаг. Ингэхдээ Монгол Улсын MNS 4943:2015 үзүүлэлтийг хангах нь чухал байдаг юм. Цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа ус нь хими, бактерилогийн үзүүлэлтээрээ халдварт өвчин үүсгэхгүй, байгаль орчинд сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй байх ёстой. Энэ хүрээнд лабораторийнхоо ажлыг илүү чамбайруулахаар хичээж байна. Лаборатори маань саяхан хоёр дахь удаагийн итгэмжлэлээ авсан. Энэ нь манай шинжилгээний чанар, үр дүнг Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хаана ч хүчин төгөлдөр гэж хүлээн авах боломжтой болж байгаа юм. Манай цэвэрлэх байгууламжийн технологийн процессыг гайхах хүн олон. Энэ бүх ажлынхаа үр дүнг хараад өөрийн эрхгүй бахархах сэтгэл төрдөг. /инээв/

  - Ярилцсанд баярлалаа. Танд ажлын амжилт хүсье.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуулийг 2018-2019 оны хичээлийн жилд магистр, бакалаврын зэрэгтэй төгсөгч оюутнуудад диплом гардуулах ёслолын ажиллагаа өнөөдөр боллоо. Энэхүү ёслолын ажиллагаанд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн урилгаар оролцож, Эрдмийн зөвлөлийн багш, инженерүүд төгсөгчдөд баяр хүргэж, батламж гардуулсан юм.
   Уул уурхайн мэргэжилтэй боловсон хүчнийг 44 дэх жилдээ бэлтгэж байгаа тус сургуулийг энэ хичээлийн жилд магистр 20, бакалавр зэрэгтэй 44 оюутан төгсөж байна. Технологийн сургууль 2014 оноос “Онц” дүнтэй суралцсан оюутнуудаа “Онцлох диплом”-той төгсгөж, тэдэнд Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллах эрхийн батламж гардуулдаг болсон. Батламжийн эздээр 3.2-оос дээш голч дүнтэй суралцсан Э.Цолмон, Э.Батхаан, Н.Алтангэрэл, Н.Баярмаа, М.Чулуундаваа, Б.Амарбуянт нарын зургаан оюутан шалгарлаа. Суралцагч Б.Амарбуянтын хувьд 3.6-аас дээш голч дүнтэй суралцаж, ШУТИС-ийн “Онцлох дипломтой төгсөгч”-өөр шалгарчээ.
   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн оюутнуудад хандан хэлсэн үгэндээ, “Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Технологийн сургуулийн Эрдмийн баяр энэ жил ихээхэн онцлогтой болж байна. Монгол Улсын төр засаг үйлдвэрийн үйл ажиллагаанд онцгой анхаарал хандуулж, сүүлийн 20 гаруй жилд байгаагүй шийдвэр гаргалаа. Энэ нь Монгол Улсын Засгийн газраас зургаадугаар сарын 5-ны өдөр баталсан, “Эрдэнэт үйлдвэрийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” 224 дүгээр тогтоол юм. Энэхүү тогтоол нь үйлдвэрийн алс ирээдүйг тодорхойлж, үйл ажиллагаагаа явуулах цар хүрээг тэлэх учиртай. Том төслүүдээ цаг алдалгүй эхлүүлэх эрхзүйн боломж нөхцөл бүрдсэнээр 1000 орчим ажлын байр бий болно” хэмээн онцоллоо. Тэрээр Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагаа хэвийн жигд, хэтийн төлөв тодорхой байгаа энэ цаг үед үйлдвэрт ажиллах батламжаа гардан авсан залуучууддаа баяр хүргэж, цаашдын ажил хөдөлмөрт нь өндрөөс өндөр амжилт хүслээ.
   Бакалаврын түвшинд уул уурхайн долоон төрлөөр мэргэжилтэн бэлтгэдэг Технологийн сургууль “1+3”, “2+2” хөтөлбөрүүдийн хүрээнд ОХУ-ын Уралын их сургууль, АНУ-ын Аляскын Фейрбанксийн их сургууль, Тайвань улсын Кун Шаны их сургуультай хамтран ажиллаж байна.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   Өнөөдөр “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, “Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг нар хамтран ажиллах санамж бичигт гарын үсэг зурлаа. Энэхүү санамж бичигт гарын үсэг зурснаар Монголын уул уурхайн салбарын чадавхи дээшлүүлэх, хариуцлагатай уул уурхайг төлөвшүүлэх, харилцан мэдлэг, мэдээлэл солилцох, шилдэг арга туршлагаасаа хуваалцах зэрэг чиглэлээр хоёр талын мэргэжилтнүүд хамтран ажиллана.
   Cанамж бичгийн хүрээнд талууд Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй, байгаль орчны бодлого, дүрэм журмыг чанд мөрдөн уул уурхайн үр ашгийг дээшлүүлэх, өндөр хүчин чадалтай техник, технологи нэвтрүүлэх зорилгоор үйлдвэрлэлийн технологи, инноваци, менежмент, арга туршлагаасаа харилцан солилцох юм. Уг санамж бичгийг гурван жилийн хугацаанд мөрдөн ажиллах бөгөөд уурхайн үйл ажиллагаа, баяжуулах үйлдвэрийн төслийн хүрээнд бүтээн байгуулалт, дэд бүтэц, усан хангамжийн шийдэл, нөхөн сэргээлт, байгаль орчны удирдлагын тогтолцоо, орчны хяналт шинжилгээ, олон нийтийн оролцоот мониторинг, аюултай хог хаягдлын менежмент, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ажлын байр гэх мэт 18 чиглэлд хамтран ажиллахаар боллоо.
   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн хэлсэн үгэндээ: “Манай хоёр үйлдвэр, үйлдвэрлэлийн техник технологи, хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын чиглэлээр хамтарч ажиллана. Стратегийн ач холбогдолтой ордуудыг ашиглаж буй энэ хоёр үйлдвэрийн үйл ажиллагаа улс орон, бүс нутагт ил тод, үр өгөөжтэй байх талыг хамтын ажиллагааныхаа чиг шугам болгож байна. “Эрдэнэт” хүдэр олборлон баяжуулж, боловсруулдаг үйлдвэр. 40 гаруй жил амжилттай, дурсамж дүүрэн ажиллаж байна. Эрдэнэс таван толгойн хувьд нүүрсний нөөц баялаг, чанараараа дэлхийд гайхагддаг орд. Эрдэнэт үйлдвэр хангайн бүсэд, Эрдэнэс таван толгойн орд говийн бүст оршдог. Тэгэхээр Монгол Улсын стратегийн ач холбогдолтой ордуудыг улс орон, бүс нутгийн хөгжил дэвшил, ард түмний тусын тулд хангай, говийн бүсэд хөгжүүлж буй нь онцлог. Бид стратегийн ач холбогдолтой ордуудыг ашиглахдаа хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлэх учиртай. Нийгмийн хариуцлагыг өндөрт авч явах ёстой гээд олон зүйлийг тэмдэглэж болно. Нийт ард иргэд, уурхайчдынхаа төлөө ашиг тустай, үйлс зорилготой ажиллана гэдэгт итгэл төгс байна” хэмээн онцлов.
   “Эрдэнэс таван толгой” ХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг хэлэхдээ,”Манай компанийн хөгжлийн түүчээ нь Эрдэнэт үйлдвэр. Бид үйл ажиллагаагаа эхлээд есөн жил болж байна. Гэвч манай үйлдвэрийн төсөл эхлэх шатандаа явна. 2018 онд Монгол Улсын Их Хурлын 73-р тогтоолоор дагалдах төсөл хөтөлбөрөө хэрэгжүүлж эргэлтэд оруулах үүргийг бидэнд өгсөн. Үүний дагуу бид нүүрс баяжуулах хөтөлбөр, усан хангамж, хими технологи, төмөр болон авто замынхаа төслийг амжилттай эхлүүлсэн. ТЭЗҮ боловсруулах, барилгын ажил ид явагдаж байна. Манай компани 2018 онд 807.1 тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллалаа. Манай компани хамтран ажиллах санамж бичигт гарын үсэг зурснаар Эрдэнэт үйлдвэрийн их бүтээн байгуулалтын туршлагаас суралцана” гэв. Уг ёслолын арга хэмжээнд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ болон “Эрдэнэс-Таван Толгой” ХК-ийн удирдлагууд оролцлоо.


                                                                                                                              Т.Батчулуун
Фото: Б.Баттөгс

                                                                                                                                                         

   Засвар механикийн заводын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлт оны эхний хагас жилийн байдлаар 100-аас дээш хувьтай байна. Тус заводынхан оны эхний 10 сарын хугацаанд 5050 орчим тонн сэлбэг хэрэгсэл үйлдвэрлэхээр төлөвлөж байсан ч дахин 200 тонныг нэмж үйлдвэрлэхээр болжээ. Эдгээр төлөвлөгөөт ажлыг ирэх 11 сард багтаан гүйцэтгэх зорилготой ажиллаж байна. Баяжуулах үйлдвэрт шаардлагатай сэлбэг хэрэгслийг аль болох гаднаас худалдан авахгүй байх бодлого барьж байгаа тул ийнхүү нэмэлт ажил төлөвлөгдсөн аж.  
   Цутгуурын цехэд өргөтгөлийн шинэ тоног төхөөрөмж суурилуулж, угсрах ажил эхлэхээс өмнө бүтцийн нэгжүүдийн сэлбэг хэрэгслийн нөөц бэлтгэж байна. Мөн Механикийн цехэд металл хийцийн ажлууд 60-70 хувиар нэмэгджээ. Тиймээс ачаалал их байгаатай уялдуулан  ээлжээр ажиллах  хуваарь гаргасан байна.
   Засвар механикийн завод импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийг шинэ бүтээгдэхүүнээр арвижуулах, тоо хэмжээг нь нэмэгдүүлэх бодлого баримталж байна. Ингэснээр үргүй зардал бууруулах, худалдан авалтын хэмнэлт гаргах зэрэг ач холбогдолтой юм. Түүнчлэн энэ онд Цутгуурын цехэд өргөтгөл хийж байгаагаас шалтгаалан  гаднын байгууллагуудын захиалгыг түр хугацаагаар зогсоосон бөгөөд шинэ өргөтгөл хүлээн авсны дараа захиалгын сэлбэг хэрэгслийг үйлдвэрлэж эхлэх аж.

М.Балжинням

   Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд 56 бүтээмж чанарын дугуйлан ажиллаж байна.  Дугуйлангийн үйл ажиллагаанд оролцох  гишүүдийн идэвх оролцоо 80 хувьд хүрсэн нь  үйлдвэрлэлийн ажиллагаанд эергээр нөлөөлж, тухайн ажлын ажилбар дээр  бий болж буй үйл явцын алдагдлыг бодитой тооцох, эмх цэгц,  дэс дарааллын сайжруулалтыг  дээшлүүлэх зэрэг олон давуу тал авчирчээ. Мөн ажилтнуудын багаар ажиллах ур чадвар нэмэгдэж, шийдвэр гаргах бүтээлч сэтгэлгээ, зөв хандлага бий болсон гэж тус цехийн Бүтээмжийн менежер Л.Уранцэцэг ярилаа.
   Оны эхний байдлаар Баяжуулах үйлдвэрт 121 сайжруулалтын ажил хийгджээ. Эдгээрийн 30 орчим хувь нь ажил хөнгөвчлөх, арга барил сайжруулах, 27 хувь нь ажлын байрны орчин нөхцөл, хөдөлмөрлөх таатай орчныг бүрдүүлэхэд чиглэгдсэн бол тоног төхөөрөмжийн найдвартай ажиллагааг хангах чиглэлээр 23, ажил үйлчилгээний бүтээмж чанарыг дээшлүүлэх чиглэлээр 20 төсөл тус тус хэрэгжжээ. Төсөлт ажлууд дотор хүний хөгжил, эрүүл мэндийг хамгаалах чиглэлээр гурван төсөл багтсан байна.
   Түүнчлэн ажлын байрны эрсдэлийг бууруулах буюу тухайн ажилбар гүйцэтгэх үеийн эрсдэлийг бууруулах чиглэлээр арав гаруй төсөл хэрэгжсэн нь үр дүнтэй болжээ. Нунтаглан баяжуулах хэсгийн “Төслийн баг” дугуйлангийн гишүүд технологийн үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүн нэмэгдүүлэх, үргүй зардал бууруулах зэрэг үр өгөөж сайтай төслүүд хэрэгжүүлсэн байна.   
   Нийгмийн чиглэлийн төслийн хүрээнд “Ажиллагсдын бүтээлч хандлага, мэргэжлийн ур чадварыг хөгжүүлэх нь” сэдэвт жижиг сайжруулалтын ажил хийгджээ. Монгол ардын уламжлалт оньсон тоглоом хийх, эвлүүлж сурах зорилготой дээрх төсөл нь цахилгаанчин зэрэг нарийн мэргэжлийн ажилтнуудын бүтээлч сэтгэлгээ, эв дүйг  хөгжүүлэхэд тус дэм боллоо. Энэ төсөлд шинэ, залуу ажилтнуудаа түлхүү хамруулсан нь тэдэнд мэргэжлийн чиг баримжааг нь дээшлүүлэх үр дүнтэй алхам болсон гэж Бүтээмж, чанарын дугуйлангийнхан онцолж байна.  
   Он гарсаар ажиллагсдын сайн саналын оролцоо 10 гаруй хувиар өсөж, идэвх оролцоогоо дугуйлангаар дамжуулан дээшлүүлж байгаа аж. Энэ хугацаанд цехийн хэмжээнд  500 гаруй сайн санал бүртгэгджээ. “Super 5S” хөтөлбөрийн хүрээнд хэсэг бүрд байгуулагдсан багууд ажлын байрны түвшин тогтоох үзлэг хийж эхэлсэн байна. Энэхүү ажлын байрны нарийвчилсан үзлэг нь хөдөлмөрлөх таатай нөхцөл бүрдүүлэхэд ихээхэн ач холбогдолтой ажил болох юм байна.

М.Балжинням

 

   Эрдэнэт үйлдвэр үйлдвэрлэлийн тасралтгүй, найдвартай үйл ажиллагааг хангах зорилгоор зогсолтгүй ажилладаг техник, тоног төхөөрөмжүүдээ жилд нэг удаа зогсоож, иж бүрэн засвар үйлчилгээ хийдэг. “Их зогсолт” хэмээн нэрлэдэг уг засвар үйлчилгээний ажлыг энэ жил зургаадугаар сарын 29-нөөс долоодугаар сарын нэгний хооронд  48 цагийн хугацаанд хийхээр төлөвлөн, бэлтгэл хангаж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын “Технологийн тоног төхөөрөмжийн их зогсолт хийж, засварын ажил зохион байгуулах тухай” А/65 тоот тушаал 2019 оны нэгдүгээр сард батлагдан, холбогдох цех нэгжүүд оны эхнээс хэрэгжүүлжээ. 
   Үйлдвэрлэлийн “зүрх” гэгддэг Баяжуулах үйлдвэр “Их зогсолт”-д бэлэн болсон байна. Цехийн хэмжээнд “Их зогсолт”-д бэлтгэх 88 ажил төлөвлөжээ. Үүнээс, Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 11 дүгээр конвейрын  хөтлөх зангилааг солих ажил намар хийгдэхээр хойшлогдсон бол бусад бэлтгэл ажлууд төлөвлөгөөний дагуу бүрэн биелсэн байна. Баяжуулах үйлдвэрийнхэн “Их зогсолт”-ын үеэр Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 3 дугаар конвейрын туузыг солино. Үүнтэй уялдуулан, бутлагдсан хүдрийн 65 мянган тонны багтаамжтай агуулахын тал хэсгийг цэвэрлэх ажлыг хийж эхэлжээ. Мөн 130 мянган тонны хүдэр агуулах багтаамжтай, бутлагдсан жижиг хүдрийн агуулахад засвар хийхээр төлөвлөж байна. Эдгээр агуулахын засвар, цэвэрлэгээний ажил багагүй цаг хугацаа, хүн хүч шаарддаг тул зохион байгуулалтын өндөр түвшинд бэлтгэж байгааг Механикийн албаны дарга Б.Болор-Эрдэнэ онцлов. Мөн 19, 20, 21, 22 дугаар конвейрын тэжээх амсрын засвар хийгдэхтэй холбогдуулан тухайн агуулахын ханыг шинэчлэх аж.
   Өнөөдрийн байдлаар, “Их зогсолт”-ын бэлтгэл ажлын явцад ямар нэг хүндрэл гараагүй. Шаардлагатай бараа, материалыг  татан авч, хуваарилсан. Төлөвлөсөн бүх ажлыг жижиг, том гэхгүйгээр хариуцлагатай, чанартай хийхээр ач холбогдол өгч ажиллаж байгаа гэдгийг албаны хүн тодотголоо.

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс

Мэдээний төрөл

Календарь

« 6-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Зургийн цомог