• Б.БАТ-ЭРДЭНЭ: Манайхан 14 хоног гэртээ харихгүй тусгаарлагдан ажиллана

    Дэлхий нийтийг хамраад байгаа Covid-19 вирусын халдвараас сэргийлэх үүднээс хилийн “Алтанбулаг” боомтоор орж ирсэн иргэдийг “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборт тусгаарлаад байна. Тэдний биеийн байдал, орчин нөхцөл ямар байгаа талаар тус цогцолборын дарга Б.Бат-Эрдэнээс тодруулсан юм.  -Одоогоор сувилалд хэчнээн хүн тусгаарлагдаад байна? -Манайд 79 хүн тусгаарлагдсан байснаас тав нь өрхийн эмнэлгийн хяналтад гарсан. Хилийн “Алтанбулаг” боомтоор орж ирсэн хүмүүсийн нэг нь хуурай ханиалгасан учир хойд эмнэлэг рүү шилжүүллээ. Тусгаарлагдсан хүмүүс халуураагүй, биеийн байдал хэвийн байгаа болохоор шинжилгээ авах шаардлагагүй гэж үзсэн.   -Тусгаарлагдсан хүмүүсийн орчин нөхцөл, хэрэглээ хангалт хэр байгаа вэ? -Бид нэг удаагийн хэрэглэлээр хангасан. Өөрсдөө ч тусгаарлагдах бэлтгэлтэй ирсэн байна. Эхний үед аль аль талаасаа элдэв юм шаардаад маргаан гарч байсан ч одоо нөхцөл байдалдаа дасаад хэвийн болсон.  -Нэг өрөөнд хэдүүлээ байгаа вэ? -Хоёроороо байгаа. Бусад өрөөний хүмүүстэй харьцахгүй. Хүн бүрийн үүрэг, хариуцлага, энд мөрдөх дотоод журам, зааврыг нэг бүрчлэн бичиж хэвлээд хавтсанд хийж өгсөн. Уншиж ойлгоод асуудал үүсгэхгүй байгаа.  -Хоолны асуудлыг яаж зохицуулж байгаа вэ? -Манайхан өрөөнүүдийн үүдэнд хоолыг нь тавихад тэд гарч ирж авдаг. Өрөөндөө өөрсдөө аяга тавгаа угааж, ариутгалаа хийдэг. Утсаар байнга мэдээлэл авч байгаа. -Энд байгаа хүмүүс Эрдэнэтийнх үү?     -Үгүй. Хилийн “Алтанбулаг” боомтоор орж ирсэн Монгол улсын иргэд. Олонх нь оюутнууд байна. Янз бүрийн улс орноос дамжиж ирсэн хүмүүс байгаа.  -Хоол, байрны зардал хаанаас гарч байгаа вэ? -Одоогийн байдлаар Онцгой комиссын шийдвэрээр хоногийн төлбөрийг 50 мянган төгрөгөөр тогтоосон. Иргэд өөрсдөө төлөх болов уу. Онцгой комиссын данс руу ороод Эрдэнэт үйлдвэр рүү шилжүүлэх байх. Одоохондоо төлсөн хүн байхгүй.  -Эмнэлгийн ажилчид, эмч, сувилагчид, хоол үйлдвэрлэлийнхэн маань өөрсдийгөө хэрхэн хамгаалж байна? -Гэртээ огт харихгүй, хамт тусгаарлагдсан байгаа. Одоогийн байдлаар манай хоёр эмч, хоёр сувилагч, хоол зөөгч гурван ажилтан, цэвэрлэгээний гурван үйлчлэгчийн бүрэлдэхүүнтэй тусгаарлагдаад ээлжээр ажиллаж байна. -Тэд 14 хоног гэртээ харихгүй ажиллахаар цалинд өөрчлөлт орох уу? -Онцгой байдлын журмын дагуу тушаал гарч, цалин бодогдоод нэмэгдэл хөлс аваад явна. -Ер нь “Эрдэнэт” сувиллын цогцолбор онцгой дэглэм, өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед ямар зохион байгуулалтаар ажиллаж байна вэ? -Манайх өндөржүүлсэн бэлэн байдалд бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ ажиллаж байгаа. Автобусанд ажилчдын халуун үзэж, үйлдвэрийн бүтцийн нэгжийн бүх цех, хэсэг дээр өдрийн цагаар ээлжээр ажиллаж байна. Мөн Спорт цогцолбороос 10, Соёл, урлагийн цогцолбороос хоёр хүн дайчилгаанд ажиллаж байгаа. -Корона вирус илэрлээ гэхэд манай бэлтгэл бэлэн байдал бүрэн хангагдсан уу? -Бэлэн байдлыг бүрэн хангасан. Хүчил төрөгчийн аппарат, тоног төхөөрөмж, нэг удаагийн хамгаалах хэрэгслүүд, эм, тариа гээд бүгд нийлүүлэгдсэн. -Баярлалаа. М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Н.БЯМБАДОРЖ: Үйлдвэрлэгч компаниудыг судалж байна

    Монгол Улсын Засгийн газар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ыг 2031 он хүртэл хугацаанд хөгжүүлэх Үндсэн чиглэлийг баталсан. Энэ хүрээнд томоохон зургаан төсөл шат дараатай хэрэгжихээр тусгасны нэг нь Ил уурхайд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи нэвтрүүлэх юм. Уг төслийн бэлтгэл, явц байдлын талаар Стратегийн төлөвлөлт, бодлогын газрын төслийн удирдагч Н.Бямбадоржоос тодрууллаа.   -Ил уурхайд авто тээвэр–конвейерын хосолсон систем нэвтрүүлэх төслийн шаардлага, нөхцөл хэрхэн бүрдсэн бэ? -Монгол Улсын Засгийн газар сүүлийн 20 гаруй жилийн хугацаанд Эрдэнэт үйлдвэрийн асуудлыг анх удаа тусгайлан авч үзэж, 2019 оны 6 дугаар сард 224 дүгээр тогтоол гаргасан. Энэхүү тогтоолын дагуу Эрдэнэт үйлдвэрийг 2031 он хүртэл хугацаанд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийг Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газрын 2019 оны 262 дугаар тогтоолоор баталсан нь үйлдвэрийн газрын тогтвортой хөгжил, урт хугацааны бодлогыг тодорхойлсон чухал баримт бичиг болсон юм. Хөгжлийн үндсэн чиглэлийн хүрээнд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ  алсын хараа, эрхэм зорилго, хөгжлийн 5 бодлогоо нарийвчлан тодотгож, томоохон зургаан төсөл хэрэгжүүлэх ажил эхлээд байна. Эдгээр төслийг хэрэгжүүлсний үр дүнд 1000 гаруй ажлын байр шинээр бий болох боломжтой. Түүнээс гадна хүдэр боловсруулах хүчин чадлыг 35 сая тоннд хүргэх, хүдэр олборлолт, тээвэрлэлтийн өөрийн өртгийг 20 хүртэл хувиар, хүдэр боловсруулалтын өөрийн өртгийг 10 хүртэл хувиар тус тус бууруулж, жилд 20 орчим сая ам.долларын хэмнэлт гарна. Үйлдвэрийн ашигт ажиллагааны түвшин, өрсөлдөх чадвар ч дээшилнэ. Мөн “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ цаашид урт хугацаанд тогтвортой ажиллах нөхцөл бүрдэх юм. Ил уурхайн уулын цул тээвэрлэлтэд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи буюу авто тээвэр – конвейерын хосолсон систем нэвтрүүлэх төсөл өнөөгийн нөхцөл байдалтай уялдаатай хойшлуулшгүй чухал ажил. Манай Ил уурхайн гүн 195 м байна. Цаашид +905 м хүртэл ашиглах тохиолдолд хүдэр олборлолт, уулын цул тээвэрлэлтийн зардал жилээс жилд өснө. Иймд Ерөнхий захирлын тушаалаар Ил уурхайн хөрсний тээвэрт мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи нэвтрүүлэх төслийг хэрэгжүүлэхийн тулд “түлхүүр гардуулах нөхцөл”-тэй тендерийг 2019 оны 11, 12-р сард хоёр удаа цахимаар зарласан. -Компаниудын ирүүлсэн материалын иж бүрдэл хангагдаагүй учир хүчингүй болсон гэж дуулдсан. Одоо ажлын явц ямар байна?   -Тендер шалгаруулалтад FLSmidth компани ABB компанитай хамтарч, мөн Euro Khan LLC /Takraf GmbH/ компани, DMT GmbH компаниуд материалаа ирүүлсэн. Эдгээр компанийн ирүүлсэн материалын иж бүрдэл хангагдаагүй учир хүчингүй болсон нь үнэн. Компаниудын гомдол мэдүүлж байгаагаар цахим тендерийн серверийн саатлаас зарим материалууд бүрэн орж ирээгүй гэсэн нь бидэнд холбогдолгүй юм. Нэгэнт тендер хоёр удаа зарлагдаад хүчингүй болсон болохоор “Ил уурхайн хөрсний тээвэрт мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи нэвтрүүлэх” төслийн ажлыг гүйцэтгэж чадах туршлагатай, техник, хүн хүчний хувьд бололцоотой, санхүүгийн чадавхтай, өөрийн инженерингийн багтай үйлдвэрлэгч компаниудыг судалсан. Үүний үндсэн дээр Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн шаардлагыг хангасан, хамгийн сайн үнэлэгдэх санал гаргасан хуулийн этгээдийг сонгон хэлэлцээ хийж, гэрээ байгуулахын тулд Ерөнхий захирлын 2020 оны А/36 дугаар тушаалаар ажлын хэсэг байгуулагдсан. Энэ ажлын хэсгийн даргаар Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх, нарийн бичгээр Ерөнхий уурхайчин П.Түвшинжаргал нар томилогдон ажиллаж байна. Одоогийн байдлаар хэд хэдэн компани танилцуулга хийх, төслийг хэрэгжүүлэх ажилд оролцохоор саналаа ирүүлсэн ч Covid-19 вирусын халдварын үед үүссэн нөхцөл байдлаас болоод энэ төслийн ажлыг хэрэгжүүлэх үйл явц тодорхойгүй хугацаагаар хойшлогдоод байна.  -Баярлалаа. М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Монгол Улс эдийн засгийн хувьд 5 их наяд төгрөгтэй тэнцэх шийдвэр гаргаснаа ард иргэддээ танилцууллаа

    Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх цаг үеийн нөхцөл байдлыг харгалзан, улсаас авч буй арга хэмжээгээ олон нийтэд танилцууллаа. Үүнд,   1.Иргэд, аж ахуй нэгжийн НДШ-ийг 2020 оны 04/01-10/01 буюу 6 сарын хугацаатай бүрэн чөлөөлж тэглэлээ. 2.Иргэдийн цалин хөлсний 10 хувийн татварыг 2020 оны 04/01-10/01 буюу 6 сарын хугацаатай тэглэлээ. 3. 1,5 тэрбум төгрөгөөс доош орлоготой аж ахуйн нэгжүүдийг 2020 оны 04/01-10/01 буюу 6 сарын хугацаанд орлогын албан татвараас бүрэн чөлөөллөө. 4. Шинэ коронавирусын улмаас үйл ажиллагаа нь доголдож, орлого нь буурч байгаа боловч ажлын байрыг хадгалж байгаа хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжүүдийн ажилтан бүрд сар бүр 200,000 төгрөгийг 3 сарын хугацаанд олгоно. 5. Малчдын амьжиргааг дэмжих зорилгоор малчдаас ноолуур худалдан авахад зориулан 300 тэрбум төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээлийг 3 хувийн хүүтэйгээр үйлдвэрлэгчдэд олгоно. 6. Бүх шатны боловсролын байгууллагын үйл ажиллагааг түр зогсоосонтой холбоотойгоор 18 хүртэлх насны бүх хүүхдэд сар бүр 10 мянган төгрөгийг 3 сарын хугацаанд боловсролын салбарын хэмнэгдсэн зардлаас олгоно. 7. Нефтийн ханш дэлхийн зах зээл дээр буурсантай холбогдуулан бензиний үнийг хямгадахдаа 04-р сарын 15-наас 300 төгрөгөөр бууруулна хэмээн мэдэгдлээ. Дэлгэрэнгүй...
  • Өглөөний сэргээш цуврал контент #14: Доржсүрэнгийн АМАРЖАРГАЛ

    Төгссөн сургууль: Монгол Улсын Их сургууль, Удирдлагын хөгжлийн институт Мэргэжил: Математикч, удирдлагын арга зүйч, зохион байгуулагч Ажилласан туршлага: Ардын банкны /хуучнаар/ 524-р салбарт нябо, эдийн засагч, Улсын Төв номын санд програмист, Монголын Эмэгтэйчүүдийн Холбооны “Гоо марал” сэтгүүлийн газар сэтгүүлч, Орхон аймгийн Холбооны газар гэрээний мэргэжилтэн инженер, 2015 оноос “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Аж ахуй, үйлчилгээний цехийн үйлчилгээний II хэсгийн мастераар ажиллаж байна. Мэргэжил дээшлүүлсэн байдал: МУИС-ийн ОАСС-ийн англи хэлний сургалт, нябо бүртгэлийн мэргэшүүлэх сургалт, аймаг нийслэлийн нийтлэг үйлчилгээний ажилтнуудын сургалтыг дүүргэсэн. Чин хүсэл: Төгс зүйл гэж байдаггүй ч ажлын байрны орчныг төгс байлгахад гойд анхаарч, Монгол Улсын хэмжээнд анх удаа, зөвхөн Эрдэнэт үйлдвэрт хэрэгжүүлэх “Ажлын байрны цэвэрлэгээ үйлчилгээний ерөнхий стандарт шаардлага”-ыг тэрээр боловсруулсан. Ажлын өрөөг аль хэсгээс нь эхэлж цэвэрлэх, юуг ямар алчуураар арчих, яавал эмх цэгцтэй бөгөөд түргэн шуурхай ажил хөнгөвчлөх вэ, гэсэн нарийн дэг жаягтай энэхүү стандартыг хэрэгжүүлэгч нь Эрдэнэт үйлдвэрийн Аж ахуй, үйлчилгээний цехийн хамт олон юм. Аливаад өөрөөрөө үлгэрлэхийг хичээж ирсэн түүний уйгагүй зан, шинэлэг сэтгэлгээ энэ том үйлдвэрийн цэвэр тохилог орчныг бүрдүүлэхэд үнэтэй хөрөнгө оруулалт байсаар байх болно. -Та өглөөг хэрхэн эхлүүлдэг вэ? -Өглөө сэрээд эрүүл мэндээ анхаарах үүднээс хамгийн түрүүнд нэг аяга хужиртай ус уудаг. Гэгээн сайхан өглөө болгоныг өөдрөг бодлоор эхэлж, өөртөө болон эргэн тойрны хүмүүстээ аз жаргал бэлэглэх сэн гэж хүсдэг.Би саяхан “Өглөө ажилдаа ирэхэд өрөөг маань гоё цэвэрхэн байлгадаг захиргааны эгчдээ баярлалаа. Гарын бэлгээ өгнө өө. Их ч бай, бага ч бай хүний хөдөлмөрийг үнэлэх хэрэгтэй” гэсэн маш гоё пост уншиж, бичсэн хүнийг нь ямар ухаантай, мундаг залуу вэ гэж бахархаж байлаа. Хүн болгон энэ залуу шиг ухаалаг, гэгээлэг байж, бидний хоёр дахь гэр болсон ажлын байрыг тав тухтай, цэвэр тохилог байлгаж, сайхан орчин бүрдүүлэх гэж хичээдэг хамт олны маань хөдөлмөрийг хүндэтгэж, өөрсдийнхөө ээж шиг, эгч шиг хайрлаж хүндэлж харьцаасай гэж хүсэж байна. -Таны амьдралын сэргээш юу вэ? Хэнээс, юунаас урам зориг, эрч хүч авдаг вэ? -Сайхан гэр бүл, сайн найз нөхөд, эрч хүчтэй, ажилсаг хамт олонтойгоо бужигнах л аз жаргал  шүү дээ. Төрсөн нутагтаа, байгалийн сайханд аялах дуртай. Мөн түүхэн болон алдартнуудын амжилтад хүрсэн тухай ном уншиж, түүнээсээ маш их кайф авдаг. -Хийж байгаа ажлын тань онцлог юу вэ? -Бага, залуудаа багш нараасаа болон ном, сониноос “Мэргэжил бүхэн сайхан” гэж маш их сонсдог байсан ч тухайлан гүнзгий боддоггүй байж. Өнөөдөр хамт олноо хараад, ямар ч ажилд ур чадвар, арга зүй, мэдлэг мэргэшил, хариуцлага, хамгийн чухал нь ажилд хандах хандлага, сэтгэл ямар чухал байдгийг ойлгосон. Бидний ажил бол ерөнхий Захиргааны байрны албан хаагч нарын албан ажлаа явуулах цэвэр тохилог орчныг бүрдүүлэх, үйлдвэрийн нүүр царай болсон төв байрны өнгө үзэмж, гадна, дотор тохижилт, засварыг санаачилж хийх, сантехник, цахилгааны хэвийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангах, жижүүр, угтах үйлчилгээг өндөр түвшинд ажиллуулахын тулд бүхий л хүч чадлаа дайчлан ажилладаг. Хошигнож хэлбэл, энэ том байрны эзэгтэйн үүргийг гүйцэтгэдэг гэж болно шүү. -Та ойрын хугацаанд ямар ажил амжуулахаар төлөвлөж байна вэ? -Аливаа ажлыг хийх арга барил, дарааллыг тогтоож өгсөн стандарт заавал байх ёстой учраас 2017 оноос эхлэн “Ажлын байрны цэвэрлэгээ үйлчилгээ, ерөнхий шаардлага”-ыг боловсруулсан. Цехийн удирдлагууд болон Төр засгийн үйлчилгээ эрхлэх газрын сургалтын төвтэй хамтран 2018 онд өөрийн цехэд, 2019 онд нийгмийн цехүүдэд стандартаа амжилттай туршин, хэрэгжүүлж байна. Цаашид үйлдвэрийн хэмжээнд ажиллаж буй цэвэрлэгээ үйлчилгээний 300 гаруй ажилтныг сургалтад хамруулж, мэргэжлийн үнэмлэх олгох, цэвэрлэгээ үйлчилгээний стандартыг нэвтрүүлж, ажлын чанар, үр бүтээмжийг дээшлүүлэхээр хамт олноороо зорилт тавин ажиллаж байна. -Ажлаа илүү сайн хийхийн тулд та өөртөө ямар зорилго тавьж, хувь хүнийхээ хөгжилд анхаардаг вэ? -Завгүй ажилладаг ч илүү их уншиж, цаг үеийн мэдээллээс хоцрохгүйг хичээдэг. -Өөртөө хэвшүүлэхээр зорьж буй шинэ зүйлсээсээ хуваалцаач? Таны хобби, сонирхол юу вэ? -Сүүлийн 2 жил иогоор хичээллэж, эрүүл мэнд, дархлаагаа дэмжиж байна. Оюутан байхаасаа урт удаан нас, амар амгалан амьдралыг бэлгэдсэн заан цуглуулж эхэлсэн. Мөн хүүхэд байхаас өөрт суусан, ном унших хоббигоо гээлгүй өнөөг хүрчээ. Телевиз үзэх, сошиал мэдээнээс илүүтэй, зав л олдвол ном уншдаг. -Таны амьдралдаа авч байсан хамгийн сайн зөвлөгөө? -Ээжийнхээ “Хүн ЗӨВ л байх ёстой. Зөв амьдарч, хүнд чадлаараа тусалж, зөв явсан хүнийг бурхан дандаа шагнадаг” гэж хэлсэн үгийг одоо ч амьдралдаа байнга санаж, зөв явах сан гэж хичээдэг дээ. -Залуу үеийнхэнд хандан юу хэлэх вэ? -Хамтын гэрээгээр ч бай, сонгон шалгаруулалтаар ч бай Эрдэнэт үйлдвэр гэдэг том айлын хаалгаар ороод ирсэн л бол ажлаа чин сэтгэлээсээ хийх, хандлагаа өөрчлөх, байнга алсыг харж, өөрийгөө хөгжүүлэхийн тулд уйгагүй, хичээнгүй байгаарай гэж хэлмээр байна. Дэлгэрэнгүй...
  • Баяжуулах үйлдвэрт шинэ тээрмийн туршилтын залгалт хийлээ

    Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд 2020 онд хийх техникийн шинэчлэл, бүтээн байгуулалтын ажлын хүрээнд Нунтаглан баяжуулах хэсгийн МШЦ 5.5х6.5 маркийн дөрөвдүгээр тээрэм шинэчлэгдлээ. Өнгөрсөн хоёрдугаар сарын сүүлээр эхэлсэн тээрэм шинэчлэлийн ажил дуусаж, өнөөдөр туршилтын залгалт хийгдэв. Ашиглаж эхэлснээс хойш 32 дахь жилдээ ажиллаж байгаа уг тээрмийг үйлдвэрлэлийн найдвартай, жигд ажиллагааг хангах үүднээс сольж, шинэчлэх шаардлагатай болсон байна. Украйн улсад үйлдвэрлэсэн МШЦ тээрмийг сольж, угсрах ажлыг тус цехийн засварын хэсгийн хамт олон гүйцэтгэж, 72 цагийн туршилтын залгалт хийхэд бэлэн болгожээ.Нунтаглан баяжуулах хэсгийн МШЦ 5.5х6.5 маркийн дөрөвдүгээр тээрэм нь нэг цагт 289 тонн хүдэр боловсруулах хүчин чадалтай. Шинэ тээрмийг нийт 1056 цагийн хугацаанд сольж, угсрахаар төлөвлөж байсан ч засварын хэсгийнхэн 700 орчим цагт багтаан дуусгажээ. Ингэснээр, үлдэж байгаа 300 гаруй цагт нь 100 мянган тонн хүдэр боловсруулах боломж бүрдсэнийг засварын хэсгийн дарга Д.Наранбаатар онцоллоо. Өөрөөр хэлбэл, хуваарийн дагуу 43 хоногт гүйцэтгэх ажлыг шуурхай зохион байгуулалттай ажилласнаар 29 хоногт багтаан гүйцэтгэсэн байна. Баяжуулах үйлдвэрийн хамт олон 2020 онд 32 сая 300 мянган тонн хүдэр боловсруулах төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Дөрөвдүгээр тээрмийг шинэчлэн, хугацаанаас нь өмнө ашиглалтад оруулснаар зөвхөн энэ тээрмээр 100 мянган тонн хүдэр боловсруулах боломжтой болжээ. Тодруулбал, цаг хэмнэснээр үйлдвэрлэлийн өндөр бүтээмж, эдийн засгийн үр ашгийг нэмэгдүүлэх нөхцөл бүрдсэн байна. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Архивын сан хөмрөгийн нөхөн бүрдүүлэлт хийж байна

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Төрөлжсөн архив удирдлагын баримт бичгийн сан хөмрөгийн нөхөн бүрдүүлэлтийн хуваарийн дагуу нийт 36 цех, нэгжээс баримт материал хүлээн авах төлөвлөгөөтэй ажиллажээ. Одоогоор 26 цех, нэгж баримт материалаа 100 хувь бүрдүүлж өгсөн байна.Энэ ажил 81,5 хувийн гүйцэтгэлтэй явж байгаа бөгөөд цаасан суурьтай 156, цахимаар 57 хадгаламжийн нэгж, баримт хүлээн авч эрдэм шинжилгээ, техник боловсруулалт хийжээ. Тус архивд үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүд  байнга хадгалах үндсэн үйл ажиллагааны тушаал, 70 жил хадгалах боловсон хүчний хөдөлгөөний тушаал, халагдсан ажилтнуудын хувийн карт, хөлсөөр ажиллах гэрээ, үйл ажиллагааны төлөвлөгөө, тайлан, баримт бичиг нягтлан шалгах комиссын хурлын тэмдэглэлийг хүлээлгэн өгөх үүрэгтэй. Эдгээр баримт бичгийг үндсэн цехүүд  бүрэн хүлээлгэн өгсөн бол Экспорт, борлуулалтын хэлтэс, Хөгжлийн хэлтэс,Эдийн засгийн хэлтэс, Худалдан авах ажиллагааны хэлтэс, Геологи маркшейдрийн хэлтэс архив зүйн заавар зөвлөгөө авч баримт бичгүүдээ цэгцэлж байгаа аж.                                                                                                                         Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Шинэ насос суурилуулах ажил үе шаттай хийгдэнэ

    Эрдэнэт үйлдвэрийн  техник технологийн шинэчлэлийн хүрээнд Ус хангамжийн цехэд шинэ насоснууд суурилуулах ажил явагдаж байна. Энэ нь 1978 оноос ашиглаж буй Эргэлтийн ус хангамжийн хэсгийн ЦН3000-197 насосыг Япон улсын EBARA фирмийн  600*400CJNM маркийн насосоор үе шаттайгаар солих ажил юм.  Эхний  насос суурилуулах ажил  Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженерийн баталсан графикийн дагуу явж байна. Уг ажлын зураг төсвийг Зураг төслийн  хүрээлэн гаргасан бол БЗЦ-ийн Б. Бямбадорж мастертай бригад эхний насосны суурийн ажлыг гүйцэтгэв. Эргэлтийн ус хангамжийн хэсгийн засварын бригад Цахилгаан удирдлагын болон шугам хоолойн угсралтын ажлыг хийх бөгөөд 4-р сарын 20-нд ашиглалтад оруулна. Одоогоор цахилгааны удирдлагын шкаф хүчний болон хяналтын  кабелийн угсралт холболт, шугам хоолойн  ажлыг тус цехийнхэн дотоод нөөц бололцоогоо ашиглан хийж байна. Уг насосыг сольсноор эргэлтийн ус хангамжийн найдвартай жигд ажиллагаа сайжирч, цахилгаан эрчим хүч болон засвар үйлчилгээний зардлыг хэмнэх юм.                                                                                                           Т.Батчулуун Фото: Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • Үйлдвэрчний эвлэл “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборт амны хаалт хандивлав

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны тэргүүлэгчид дэлхий нийтийг хамарсан цар тахал Covid-19 вирусын халдварын үед хүнд нөхцөлд ард иргэдийн эрүүл энхийн манаанд тэргүүн эгнээнд ажиллаж буй “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборын эмч, эмнэлгийн ажилтнуудад нэг хэрэглээний 1000 ширхэг амны хаалт хандивлахаар шийдвэрлэснээ өнөөдөр гардуулав. Тус холбооны гишүүд вирусын халдвараас ажилчдаа сэргийлэх үүднээс дархлаажуулалтын болон витаминжуулалтын аяныг “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолбор, Дулааны цахилгаан станц, Засвар угсралтын цех, Зураг төслийн хүрээлэн, Захиргаа, аж ахуйн цехэд өрнүүлсэн бол энэ удаа “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборын Үйлдвэрчний эвлэлийн хорооны гишүүдийн хүсэлтээр амны хаалт хандивлалаа. Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үеийн хандив тусламж, сайн үйлсийн аян үргэлжилнэ гэж Эрдэнэт үйлдвэрийн Үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны дарга Б.Төгсбаяр ярьсан юм. Одоогийн байдлаар “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборт 75 хүн тусгаарлагдаад байна. Хилийн “Алтанбулаг” боомтоор орж ирэн тусгаарлагдсан Монгол иргэдийн олонх нь оюутнууд байна. Тэдний дөрөв нь өрхийн эмнэлгийн хяналтад өчигдөр гарсан бол маргааш ОХУ-ын нэг иргэн тусгаарлалтаас гэрийн хяналтад шилжинэ. Халуун цэг дээр хоёр эмч, хоёр сувилагч, хоол зөөгч гурван ажилтан, цэвэрлэгээний гурван үйлчлэгч хамт тусгаарлагдан ажил үүргээ гүйцэтгэж байна.    М.Одгэрэл Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Төмөр бетон дэрийг зориулалтын техникээр суурилуулна

    Өнгөрсөн оны сүүлээр Эрдэнэт үйлдвэрийн Тээвэр ложистикийн төв төмөр замын засвар үйлчилгээний зориулалттай ПРМ-5У маркийн машинтай болжээ. ОХУ-д үйлдвэрлэсэн уг техник нь бетон дэр солих, хотойсон зам тэгшлэх зэрэг олон үйлдэл гүйцэтгэх бөгөөд цагт 35 бетон дэр солих хүчин чадалтай. Өмнө тус төвийн Зам засварын хэсгийнхэн 280 кг жинтэй төмөр бетон дэр солих зэрэг засварын үйлчилгээний ажлыг гараар хийдэг байжээ. Жил бүрийн өдийд Эрдэнэт үйлдвэрийн Тээвэр ложистикийн төвийн Замзасварын хэсгийнхэн төмөр замын дэр модыг төмөр бетоноор солих ажилд гардаг. Энэ жилийн хувьд 1500 төмөр бетон дэр захиалсан ч одоогоор нийлүүлэгдээгүй ажил сунжрах төлөвтэй байна. Тус хэсгийн хамт олон “Эрдэнэт” өртөөнөөс Тээвэр ложистикийн төв хүртэлх 3,5, тэндээс төв корпус хүртэл нэг, Өөрөө нунтаглах хэсэг хүрэх 0,9 км гээд нийт 36 салбар, дэлгэмэл уртаараа 25 км төмөр замын бүрэн бүтэн, аюулгүй байдлыг хариуцан ажилладаг. Төмөр замын дэр модыг төмөр бетоноор солих ажил 2016 оноос эхэлсэн бөгөөд одоогоор 6000 гаруйг шинэчлээд байна. Төмөр бетон дэр нь 30 жилийн баталгаатай, ашиглалтын зардал хямд гэдгээрээ давуу талтай юм. Ирэх сараас бетон дэр нийлүүлэгдэх үед тусгай зориулалтын техник ажилд гарснаар хөдөлмөр  хөнгөвчлөгдөж, ажилчдын эрүүл мэндэд үзүүлэх сөрөг нөлөөлөл буурах юм.     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Судалгааны байгууллагууд 2020 оны зэсийн үнийн таамаглалаа өөрчиллөө

    Энэ сарын эхний 20 хоногт зэсийн үнэ 4685-5695 ам.долларын хооронд хэлбэлзэж, дунджаар 5377 ам.доллар тонн байгаа нь 2016 оны 10 дугаар сараас хойш гараагүй үнийн бууралт болж байна. “COVID-19” халдварт өвчний тархалттай холбоотойгоор дэлхийн улс орнууд онц байдал зарлаж, хөл хорио тогтоосон нь дэлхийн санхүү, эдийн засаг хямарч, бараа таваарын үнэ эрс буурахад нөлөөлжээ. 2020 оны 3 дугаар сарын эхний 20 хоногт зарим судалгааны байгууллага зэсийн үнийн таамаглалаа өөрчлөн гаргалаа. Ингэхдээ 15 судалгааны байгууллагаас 13 нь 2020 оны зэсийн үнийн төсөөллөө 53-663 ам.доллараар бууруулж, хоёр байгууллага нь 15-25 ам.доллараар өсгөөд байна. Үнийн төсөөллөө өсгөн өөрчилсөн судалгааны байгууллагууд “COVID-19” халдварт өвчин дэлхийн санхүү, эдийн засгийн байдалд сөрөг нөлөө үзүүлж, таваарын эрэлт сулрах тул зэс болон бусад металлын үнийг урьдчилан тооцоолсноос буурна гэсэн байр суурьтай байгаа юм. Харин үнийн төсөөллөө бага зэрэг өсгөн өөрчилсөн Australia Dept of Industry болон Macquarie банкны судлаачид Засгийн газруудын эдийн засгийг дэмжихээр авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээнүүд цаашид металлын эрэлт болон үнийн түвшинд эергээр нөлөөлнө гэж үзэж байгаагаа мэдэгдлээ. Зэсийн үнийн таамаглалаа өөрчлөн гаргасан судалгааны байгууллагуудын энэ оны зэсийн үнийн төсөөлөл 5323-5952 ам.долларын хооронд хэлбэлзэж, дунджаар 5772 ам.доллар тонн байгаа нь тухайн байгууллагуудын өнгөрсөн 2 дугаар сард гаргасан үнийн төсөөллөөс дунджаар 308 ам.доллараар буурсан үзүүлэлттэй байна. Зарим томоохон судалгааны байгууллагууд энэ сарын сүүлчээр үнийн төсөөллөө өөрчлөн гаргахаар төлөвлөжээ Бэлтгэсэн: “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн мэргэжилтэн Х.Мөнхцэцэг   Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Бидний тухай

    Эрдэнэт үйлдвэр залуу ажилчдаа дэмжих, тэдний нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх ажлын хүрээнд “Уурхайчин 1, 2, 3 дугаар хороолол”-ыг бүтээн байгуулахаар төлөвлөн, энэ оны тавдугаар сараас эхний хорооллыг барих ажлыг эхлүүлсэн. Ингэхдээ сантехникийн шугам сүлжээ, дэд бүтцийн асуудлыг шийдвэрлэхэд нь бодитой хөрөнгө оруулалт хийсэн юм.

    “Уурхайчин 1” хорооллын эхний 3 барилгыг ирэх оны 3 дугаар улиралд ашиглалтад хүлээн авахаар гүйцэтгэгч компанитай гэрээ байгуулан, хяналт тавин ажиллаж байна. “Уурхайчин 2” хороололд 600 айл, “Уурхайчин 3” хороололд хаус хэлбэрийн 400 айлын орон сууц тус тус сүндэрлэн босч, тодорхой шалгуур хангасан, шинээр байр худалдан авч байгаа уурхайчдад 12 сая төгрөгийн нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгон дэмжлэг үзүүлэх юм.

    Эрдэнэт үйлдвэр ажилтан, ажиллагсад, уурхайчдынхаа нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд үеийн үед анхаарсаар иржээ. Түүх сөхвөл 1999 онд орон сууцыг хувьд шилжүүлэх тухай хууль батлагдаж, улмаар Эрдэнэт үйлдвэр ажилчдынхаа амьдарч байсан орон сууцыг  хувьчлах шийдвэр гаргасан байна. Энэ шийдвэрээр 3500 уурхайчныг тухайн үед үнэ төлбөргүй орон сууцаар хангасан байдаг. Ингэхдээ Орхон аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай хамтран Орон сууц хувьчлах товчоо байгуулан, хувьчлалын ажлыг 2 үе шаттай гүйцэтгэжээ. 2000 онд анхны хувьчлал болж, 15 болон түүнээс дээш жил ажилласан уурхайчид, мөн 2001 онд үлдсэн хүмүүст орон сууцыг нь хувьчилж өгчээ. Харин тэр цагаас хойш Орхон аймагт барилга байгууламж шинээр барих ажил зогсонги байдалд орсноор орон сууц хувьчлалын ажил үндсэндээ зогсжээ.

    Эрдэнэт үйлдвэр нь хамтарсан үйлдвэр гэдэг утгаараа фондны байруудтай байсан бөгөөд 2014 онд Советын шийдвэр гарч, 186 орон сууцыг хувьд шилжүүлсэн байна. Одоогоор үйлдвэрийн харьяанд үлдсэн цөөн байрыг түрээсийн хэлбэрээр ашиглуулж байгаа тухай Нийгмийн харилцааны бодлогын хэлтсээс мэдээллээ.

И.Чинтогтох

Фото: Б.Баттөгс

Халхын голын байлдааны түүхэн ялалтын 80 жилийн ойн хүрээнд эх орны өнцөг булан бүрээс аялагчид зүүн хязгаар нутгийг зорьсон. Бид ч Эрдэнэтээс 33-уулаа их урсгалд нэгдэхээр эртлэн хөдөллөө. Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар Ж.Чойжилсүрэн, Д.Жаргалсайхан, Т.Нямжав, Д.Бямбаа нараар чимэг хийсэн манай аялалын багт Эрдэнэт үйлдвэрийн үе үеийн удирдлагууд, орос мэргэжилтнүүд, шилдэг ажилчид, Орхон аймаг дахь Дорнод нутгийн зөвлөлийн залуус, Монгол, Оросын найрамдлын Эрдэнэт нийгэмлэгийн гишүүд багтсан нь олзуурхууштай. Бид автобус хөлөглөн Булган аймгаар даялж явсаар Нийслэл хүрч, Соёлын төв өргөөнд А.В.Александровын нэрэмжит ОХУ-ын Зэвсэгт хүчний Эрдмийн чуулгын тоглолт хөл гишгэх зайгүй үзлээ. Үүнд л амжих гэж бид Эрдэнэтээс үүрээр хөдөлсөн хэрэг. Урилга барьсан олон хүн орж багтахгүй гадаа хоцорсондоо бухимдан дэмий л хамгаалагч залууст үг хаяна. Харин манайхны цөөн хэд нь суудалд тухалж, ихэнх нь зогсоогоороо үзсэн ч сэтгэл тун хангалуун байв. 130 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэй Оросын Зэвсэгт хүчний Эрдмийн чуулгын хүндэтгэлийн тоглолт Монгол Улсын төрийн дууллаар эхэлсэн нь сонирхол татсан. Дуу, бүжиг бүр нь утга агуулга төгөлдөр хийгээд мэргэжлийн өндөр ур чадвар, тайзны соёл, хувцас загвар, зохион байгуулалт, найруулгын төгс нийлэмжийг “ах нар” үнэнхүү гайхуулав.

 

Сансрын хөлгийн бүхээгт...

Маргааш нь Монгол Улсын баатар, сансрын нисгэгч Ж.Гүррагчаа Одон орон судлалын төвдөө биднийг хүлээн авч, музейгээ үзүүллээ. Сансарт ниссэн хүн бүр өөрийн улсдаа Сансарын ордон барьж, үзсэн туулснаа, энэ чиглэлийн сонин содон мэдээллийг олон түмэнд хүргэх хүсэлд автдаг. Сансар, од, эрхэсийн ордон 2014 онд ашиглалтад орсон бөгөөд энд задгай сансрын дуран, нарны аймгаар аялсан аппарат, одон орон судлалын шинжлэх ухаан үндэслэгчдийн танилцуулга, хөрөг, Интеркосмос хөтөлбөрт оролцсон орнуудын бэлгэ тэмдэг, дурсгалын зүйлс, сансрын хоол хүнс, Ж.Гүррагчаа баатар оддын хотхонд бэлтгэл хийж байхдаа болон сансарт нисэхдээ өмссөн хувцас, монголд унасан сансрын хөлөг гэх мэт сонирхолтой олон үзмэр байна. Хамгийн чухал нь “Союз-39” хөлгийн буугч хэсэг. Бүтэн байх үеийн жин нь найман тонн гэнэ. Хүн багтсан гэхэд итгэмгүй давчуу зайд хоёр суудал байна. Мэдээж, нэг нь Ж.Гүррагчаагийнх, нөгөө нь В.А Жанибековынх. Эрүү, өвдөг их ойрхон нугаларч суун, зайгүй байрлах самбарууд дээр тэд ажиллаж явжээ. Одоогийн “Далай ээж” захын буйран дээр хуучин Тээврийн музей байхад сансрын хөлгийн буугч хэсэг тэнд залаастай байж. 10 гаруй жилийн өмнө музей зах болоход Ж.Гүррагчааг “Энийгээ авч, зай гаргаж өг” гэж тэвдүүлжээ. Баатар зуслангийн байрандаа олон жил хадгалсны эцэст Одон орны музей барихдаа ханаар нь оруулж, мөнхийн зогсоолд нь байрлуулсан. Тухайн үед Орос, Монгол улс жинхэнэ “ах, дүү”-гийн найрсаг харилцаатай байсан учир технологийн үсрэнгүй дэвшил, өндөр нууцлал бүхий сансрын хөлгийн нэгэн хэсгийг манайд бэлэглэсэн нь өнөөдөр нүд хужирлах гол үзмэр болжээ.

 

Хээр хоноглосон үдэш...

Дараа нь бид Оросын агаарын цэргийн байлдааны онгоцны уран нислэгийн үзүүлбэр үзэхээр Хүй долоон худгийг зорьсон боловч хотын түгжрэл хоцроож орхисон. Нийслэлийн төв хэсэгт, автобус дотроо бүтэн дөрвөн цаг амьдрахдаа улс орны хөгжлийн талаар ярих илүүц санагдсан. Түгжрэх зуур зарим нь унаанаасаа буун дэлгүүр хэсэж нарны шил, малгай худалдан авч аяллын бэлтгэлээ гүйцээж байхад нэг хэсэг нь эмийн сан хайж яваад зоог бариад ирэх жишээтэй. Үнэндээ саун, массажанд ороод ирсэн ч амжихаар гацав. Уг нь хоёр улсын Засгийн газар Халхголын түүхэн ялалтын 80 жилийн ойд өндөр ач холбогдол өгч, төрийн хэмжээнд олон сайхан үйл ажиллагаа зохион байгуулсан боловч зам харилцаа, зай талбайнаас шалтгаалаад нийтийн хүртээл болох нь учир дутагдалтай байгаа анзаарагдсан. Бид хүлгийн жолоогоо домогт Дорнодын зүг мушгилаа. Улаанбаатар-Налайхын шинэ зам тавьж буй учир Төв аймгийн нутгаар тойрч, 50 гаруй км илүү явах хэцүү санагдсангүй. Учир нь бид хаана ч хоноглоход бэлэн, майхан, тогоо шанага, хүнстэйгээ аялсан юм. Хэнтий аймгийн Хар зүрхний хөх нуурын ойролцоох том хайрхны нөмөр бараадан буудаллаж, ил гал дээр хээрийн цай даргиулж, хорхогны чулуу атгангаа энэ тэрийг хөөрөлдөн хөгжиж, дуулан бүжиж хоноход сэтгэл ер бусын хөхиүн.  Оросуудын майхнаас баяан хөгжим эгшиглэж, Орос цэцэрлэгийн багш Алешкович.М.А-ийн хөгжилтэй чанга инээдтэй хоршино. Баатрууд, ахмадууд ширээ тойрон дүнхийж, Эрдэнэт үйлдвэрийн нэгэн үеийн түүхийг, цагийн аясаар нууцлалгүй болсон хөгжилтэй явдлаа ил цагаан ярьж инээлдэнэ. Геологи хайгуулын ангийн өрөмдөгч Энхбат аялалын багийн ахлах тогооч. “Хуруу нэмэрлэхээс илүү хошуу нэмж, амтлагаа хийгчид дэндүү олон байна, холдоцгоо...” гээд туслахуудаа хөөнө. Тэгснээ “Мод авчир, давс тааруул, тогоо угаа” гээд буцаагаад дуудах нь аяллын бас нэгэн тод өнгө. Хэрлэнгийн урсгал, шувуудын ганганаа, хажууханд адуу тургилах нь байгалийн симфони эгшиглэх мэт.

 

Баатар хот ЧОЙБАЛСАН

Маргааш нь бид үдшийн гялаан хүүшлэх цагаар баатар хот Чойбалсанд ирлээ. Дайны үед Японы Кавантуны арми энэ хотын дээгүүр тагнуулын нислэг хийхдээ 20 гаруй онгоцоор агаараас довтлон 120 гаруй бөмбөг хаяснаар олон хүний амь нас эрсдэж, байшин барилга сүйдсэн юм. Түүнээс хойш албан газар, айл өрхийн байшингуудыг хар бараанаар будаж өнгөлөн далдлалт хийснээр учрах хохирлыг хөнгөвчилсөн түүхтэй. Дайсны танк орж ирэхээс хамгаалан найман метр өргөн, дөрвөн метр гүн, 100 км урт шороон жалга бүхий саад төвөө тойруулан байгуулж байсан баатар хотын ард иргэд өнөөдөр өнгөтэй, жавхаатай, сэтгэл түвшин амьдарч байна. Хот нь холоос гэрэлтэй, дорно аястай. Баруунаас ирэхэд Халхын голын ялалтын “морьтой хөшөө” угтана. Энд мөнхийн гал саяхан болтол бадамлаж байсан. Дорнод аймгийн Засаг дарга М.Бадамсүрэн “...Халхын голын баатруудын зоригт залуу нас, золбоо хийморийг ассан галын бадрах дөлөнд онголон оршооё” гэж хэлсэн нь одоо ч санаанд илхэн. Холгүйхэн Дорнод аймагт амьдардаг буриад, халх, үзэмчин, барга ястны үндэсний хувцастай өнөр бүл цайны дээжээ наран зүг өргөн буй цогцолбор хөшөө үзэгдэх нь дайны дараах энх жаргалан амьдралыг бэлгэднэ. Хотын хуучин төвд бөмбөг унаж буй дүрслэл бүхий хөшөө байрлах нь зүй ёсных. Цаашлаад билгүүн номч Цэндийн Дамдинсүрэн судраа бариад төв номын сангийнхаа өмнө, Бөртэ хатан цэцэрлэгт хүрээлэнгээ чимэн, дорнын их яруу найрагч Данзангийн Нямсүрэнгийн шүлгэн хөшөөний дэргэд залуус болзож харагдана. Халхын голын ялалтын 80 жилийн ойд зориулан Дорнодчууд Хэрлэн голын эрэг дээр “Найрамдал” парк байгуулсан нь хараа булаам. Гэрэлт гудамж, гүүр, явган хүний зам, урлагийн тайз, нутгийн нэр алдартай зураач, хуурч, яруу найрагчдын бүтээл, дүрслэл цогцоороо. Энэ парк БНХАУ-ын Хөлөнбуйр хотын хоёр сая юанийн хөрөнгө санхүүжилтээр босжээ. Ер нь Чойбалсан хот зүүн бүсийн тулгуур төв болохын учир ОХУ-ын Өвөр байгалийн хязгаар, Агын тойрог, БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ы Хөлөнбуйр хот, Хянган, Шилийн гол аймагтай нийгэм эдийн засаг, соёл, боловсрол гээд бүхий л салбарт сайн хөршийн харилцаатай явж ирсэн. Хөршүүд нь Читийн, Агын, Хянганы гэхчлэн өөрсдийн нэрийн гудамж, талбайг хөрөнгөөрөө барьж байгуулдаг нь хотын өнгө үзэмжид нөлөөлөөд зогсохгүй, найрамдалт харилцааг бэхжүүлдэг.

 

Нүд алдам Мэнэнгийн тал

Бид маргааш нь түүхт Халхголын зүг эртлэн “мордлоо”. Дайны үед ЗХУ-ын тусламжаар тавигдсан төмөр зам тэртээд үзэгдэнэ. Соловьёвск Баянтүмэнгийн энэ төмөр замаар зэвсэг, техник, хүн хүч, хоол хүнс “хойноос” ирж, цэрэг дайны зориулалтаар ашиглагдаж байсан бол эдүгээ хотын хөгжил цэцэглэлт, хүн зоны амьдралд нэн хэрэгтэй тээврийн хэрэгсэл болжээ.

Нүд алдам, алдарт Мэнэнгийн талаар өдөржин, оройжин давхив. Өнөөх Д.Нямаа найрагчийн 

...Явж байгаад асуулаа, Мэнэнгийн тал гэнэ

Явж явж асуулаа, Мэнэнгийн тал гэнэ

Үдэш болоход асуулаа, Мэнэнгийн тал гэнэ

Үүр цайхад асуулаа, Мэнэнгийн тал гэнэ

Мэнэнгийн тал... Мэнэнгийн тал... Мэнэнгийн тал... гэх шүлгийн мөрт эрхгүй санаанд бууна. Дэлхийн хамгийн том хялганат тал хязгаар үгүй, өвсөн далай. Том улаан нар дэргэд жаргах нь нэн үзэсгэлэнтэй. Гэгээ тасрахад замын баримжаа зөвхөн шонгийн модны цуваа болно. Монгол Улсын анхны Ерөнхийлөгч П.Очирбатын цагаан дээлээ мялаадаг газрын тосны 21-р талбайгаар дайран өнгөрлөө. Тамсагбулаг газрын гүнээс тос татдаг “тогоруу”-гаар дүүрчээ. Хилийн хоёр боомтоор өдөр 6000 тонн газрын тос “урагш” гардаг талаар тээврийн тэрэгний жолооч ярьсан. Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагааны “Бичигт”-ийн боомт руу сайжруулсан зам тавьсан ч эвдэрчээ. Одоо 19-р талбайгаас хил ортол хар зам тавьж байна. Халхгол бол газар тариалангийн нутаг. Монголын 10 тэрбумтаны найм нь энд газартай гэж нутгийн иргэн хуучлав. “Ажнай”-н Д.Бат-Эрдэнэ 100 га-д тосны ургамал, Б.Нямтайшир гэхэд 200 га-д будаа тариалдаг гэнэ.

Төвөөс хамгийн алслагдмал Халхгол сумыг зорихдоо замын хүмүүс Буйр нуурт алжаалаа тайлж амардаг жишгийг бид ч дагалаа. Талын хөх сувд Буйр захгүй мэлтийн угтав. Их усан мандал Хятадын нутагтай нийлж алсарна. Энд бид нуурын зүүн, баруун эрэг сэлгэн нүүж хоёр хонолоо. Ус нь бүлээн, элс нь халуун, нар нь ойрхон, хүн зон нь найрсаг жаргалын орон. Загас барьж, сэлэх зуураа хясаа түүн, эрэг дээр нь шорлог хийж, биеэ наранд шарсан шигээ дуулж бүжин замын ядаргаагаа бүрэн тайлаад цааш хөдлөв.

Мартах учиргүй түүх хөвөрнө...

Дараагийн өртөө Их бурхант цогцолбор. Халхын Сэцэнхан аймгийн Элдэв вангийн хошуу ноён, олноо хэцүү То ван хэмээн алдаршсан Б.Тогтохтөр санаачлан 1859-1864 онд бүтээлгэсэн найман аюулаас аврагч, 81 тохой буюу 27 метр өндөр Жанрайсиг бурханд залбирахаар сүсэгтэн олон иржээ. Ердөө дэргэд нь байрлах “Их бурхант”-ын заставын дарга Д.Наранбаатар энэ хавийн хөшөө дурсгал хийгээд энэ цогцолборын түүхийг түгдрэлгүй нүдэнд харагдтал тайлбарлах нь бахадмаар. Түүнд соёлын өвийг хамгаалах, тайлбар хийх үүрэг байхгүй. Зөвхөн иргэний үүргээ чин сэтгэлээсээ биелүүлж буй монгол цэрэг. Эндээс холгүй Монгол Улсын баатар М.Экейгийн хөшөө байна. Манай аяллын багийн гишүүн, Орос цэцэрлэгийн манаач М.Майдар үндэснийхээ баатрын хөшөөнд гүн хүндэтгэлтэй мэхийн ёсолж, Баян-Өлгий аймгаасаа хэрэг болгон авчирсан чулуугаа өргөхөд сэтгэл огшсон. Тэртээ 80 жилийн өмнө Япончууд үүрээр хил нэвтэрснийг харуулд явсан манай дөрвөн цэрэг мэдээд, нэгнийгээ хэл хүргэхээр явуулан гурвуулаа тулалдаж амь насаа алдсан байдаг. Тэдний нэг нь М.Экей баатар бөгөөд гэдсээ зад буудуулан цувуулсан ч 20-иод метр давшиж эрэлхэгээр байлдан амь үрэгдсэн түүхтэй. Ингэж л ширхэг чулуу, сөөм газрын төлөө мянга мянган эрс халуун амиа өргөж байсныг салхи нь хүртэл шивнэх шиг. Монголын хамгийн олон хөшөө дурсгалтай газар Халхгол байх нь зүйн хэрэг. Сүүлд байгуулсан Дандарбаатарын хөшөөг оруулаад 41 хөшөө утаат тэнгэрийн дор цойлжээ. Цаг хүрэлцэхгүй учир заримыг нь алсаас хараад өнгөрөхөөс аргагүй. Орос нөхдийн маань заавал очих ёстой, ЗХУ-ын баатар М.П.Яковлевийн танкны хөшөө Баянцагааны нуруунд бий. Дайны тактикаар танк давшиж байхад ард нь явган цэргүүд гүйдэг. Гэтэл М.П.Яковлев Тамсагбулагаас явган цэргээ хүлээгээд ирэхгүй, Япончууд гүн нэвтэрчих гээд болохгүй үед явган цэрэггүйгээр дайралтад орж ялалт байгуулан дэлхийн дайны түүхийг өөрчилсөн. Тийм ч учраас тэдний бригадын 17 хүнд ЗХУ-ын баатар цол олгосон юм.

Харин М.П.Яковлев тулалдаан дууссаны дараа дайны талбараа цэвэрлэх явцдаа шархадсан японд буудуулж амь эрсэдсэн. Харийн хүн хэний төлөө, унаж явсан танктайгаа гэрэлт хөшөө болсныг бид мартах учиргүй. Халхын голд амиа өргөсөн Зөвлөлтийн 27 мянган цэрэг эрсийн нэгээхэн түүх энэ. Мөн бид нэр нь тодроогүй Зөвлөлтийн дайчдын дурсгалд зориулан босгосон Ерөн баатрын хөшөөнд хүндэтгэл үзүүллээ. Тэнд шилэн аяганд архи дүүргэн дээр нь талх тавьсан нь шинээрээ байна. Замд бидэнтэй зөрсөн орос цэргүүд өөрийнхөө ёсоор тийн “золгосон” болов уу. Манайхан дуу цөөнтэй, дор бүрнээ гүн бодолд автан цувцгаана. Орос бүсгүй маань нулимс дуслуулж харагдсан. Сэтгэл нэг л хөндүүр...

Биднийг Халхгол сумын зүг хөдлөхөд тэнгэр үүлгүй цэлмэг үзэгдэнэ. Дэлхийн түүхэнд хамгийн олон онгоц энэ тэнгэрийн дор тулалдсан тухай бодон явлаа. Нар халхалсан ширүүн дайнд Япончууд 660 онгоцоо, манайхан 425 онгоцоо алдсан. Эхний үед Япончууд агаарт үнэхээр оодорсон гэдэг. Тухайн үеийн ЗХУ-ын удирдагч И.В.Сталин 11 жил агаарт байлдсан шилдэг 28 нисгэгч дайчнаа өрөөндөө дуудахад шинелийнх нь хормой чичирч байсан тухай дурсамж номонд гардаг. Сталин махир трубкандээ тамхи нэрэн манхайн цайх үүрийг ширтэж зогсонгоо “Монголын тэнгэрт Японы самурайнууд ноёрхож байна. Зөвлөлтийн улаан армийн баатарлаг нисгэгчид ноёрхох учиртай. Манай онгоцны хуяг нимгэн, маневр, хурд муу байна. Шинэ загварын байлдааны онгоцоо аваад Халхголын тэнгэрт гавьяа байгуул” гээд явуулжээ. Цэргийн онгоцонд анх удаа пуужин суурилуулсан гэдэг. Тэд Халхын голд анх ирсэн дурсамжаа “Мадридаас Монголд...” номонд бичсэн нь бий. Тэгэхэд энэ тэнгэрт 15 баатар төрсөн юм.

Эмзэглэл-Омогшил-Ухаарал мэдрэгдэхэд бүхнийг хайрлана

Хамар даваан дээрх Ялалт хөшөө алсаас бараатай. Халхын голын ялалтын 45 жилийн ойгоор 1984 онд Эрдэнэтийн 150 тонн аранжин зэсээр босгосон гэдэг. Гол баганын нүүрэн талд зэрэгцэн зогссон Монгол, Зөвлөлт цэрэг, нөгөө талд нь Монгол үндэсний хувцастай эмэгтэйн дүрийг урлажээ. Хоёр далбаа бүхий ханан дээр морин болон явган цэрэг, танкчид, нисгэгчид, байлдааны зэвсэг техникийг товойлгон дүрсэлж тухайн үеийн тулалдааны уур амьсгалыг илэрхийлсэн байна. 50 гаруй метр өндөр Ялалт хөшөө энэ жилээс шөнө гэрэлтдэг болж өнгө засжээ. Бид ХАБЭА-н хэлтсийн сайжруулалтын инженер Л.Батгэрэлийн оюутан цагийн найз, Сүмбэрийн отрядын захирагчийн заллагаар тэнд хоноглов. 1934 оны намраас 1939 оны хавар хүртэл Монгол улсын зүүн хилийг 60 удаа өдөөн хатгаж, зэвсэгт мөргөлдөөн, тулгаралт болж өргөжсөөр дайн эхэлсэн. Энэ бүхэнд Сүмбэрийн отряд галын шугамд гол ачаа үүрсэн. Түүгээр ч зогсохгүй 1945 оны чөлөөлөх дайн, 1947, 1948 оны баруун хилийн тулгаралтад оролцсон, эгнээнээсээ таван баатар төрүүлсэн домогт анги юм. Дорнодын Халхголоос Ховдын Байтаг Богд хүртэл 3000 км морин марш хийсэн түүхт ангийнхан ялалтын баяртаа бэлдээд гял цал. Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одонт энэ анги Халхын голын ялалтын 80 жилийн ойн баярын өдөр Сүхбаатарын одон хүртсэн.     

Маргааш нь бид зөвхөн Халхын голын дайны түүхээр дагнасан “Ялалт” музей үзлээ. Музейн захирал Л.Мягмарсүрэн гэж насаараа Халхын голын дайны судалгаа хийсэн энх цагийн энгүй зүтгэлтэн байна. Түүний ярих нь яг л кино шиг. Бөмбөрцгийн хуурай газрыг Итали, Герман, Япон гурав хувааж эзлэх гэж дэлхийн хоёрдугаар дайн өдөөсөн. Үүний оршил нь Халхын голын дайн байсан юм. Япончууд 1928 онд өнөөдрийн Өмнөд, хойд Солонгосыг байлдан эзлээд, түүндээ ханалгүй зүүн хойд Хятадыг өөрийн болгоод, 1938 онд өмнөд Хятадыг, дараа нь Монгол, Сибирийг тэр чигээр нь колончлох зорилготой байж. Халхын голын дайн Баянцагааны нуруунаас Эрс уул хүртэл 70 км-ийн өргөн фронтоор, өнөөдрийн Хятад-Монголын хилээс 22 км-ийн гүнд,  128 хоног үргэлжилсэн. Орос, монгол аавын хөвгүүд хувцсаа тайлалгүй, дутуу нойр, дундуур идэштэй дөрвөн сар байлдаж байж өнөөдрийн тусгаар тогтнол, эрх чөлөөг баталгаажуулсан. Тухайн үед Токиод Германы Элчин сайдын яаманд ажиллаж байсан тагнуулч Зоргейг Монголчууд үеийн үед дурсах учиртай. Итали, Герман, Япон гурав цэргийн эвсэл холбоотон учраас Японы цэргийн тактикийг Германчуудаас олж авах нь илүү хялбар байж. Олон сар мэдээ илгээгээгүй Зоргейг Немцыд урвасан гэсэн ойлголттой байтал 8-р сарын 10-нд “8, 24, их давшилт” гэсэн үг явуулжээ. Өөрөөр хэлбэл наймдугаар сарын 24-нд Япончууд их давшилт хийнэ гэдэг маш чухал мэдээ дамжуулсан хүн. Ингээд Жуков, Чойбалсан хоёр “24”-нөөс өмнө “20”-нд сөрж довтлох тушаал өгсөн. Агаарт улаан пуужин хөөрөхтэй зэрэгцэн 150-иад дайрагч онгоц ниссэн. Түүний халхавчинд хүнд бөмбөгдөгч онгоцууд дайрч, 660 их буу зэрэг гал нээсэн гэдэг. Япончууд үүрээ эвдүүлсэн шоргоолж шиг бужигнаж байхад фронтын баруун, зүүн жигүүрээр зургаа, наймдугаар морьт хороо давшилтад орж, тэдний дайрна гэж төлөвлөсөн 24-ний өдөр Монголын хил дотор бүслээд авч. Ингэж л Халхын голын дайн төгсгөл болсон түүхтэй. Цэргийн гавьяаны одонт ганц сум Халхгол байхаас аргагүй. Тэр нутагт байгаа бүхэн дайны эсрэг тэмцсэн. Өнөөдөр Халхголчууд шумууландаа хөшөө босгох тухай ярьцгааж байгаа нь инээдэм биш. Ялалт байгуулахад шумуул их үүрэг гүйцэтгэсэн гэж судлаачид үздэг. Орой болоход Япончууд шумуул үргээхээр цагаан бээлийтэй гараа гозолзуулан байршлаа мэдэгддэг байж. Мөн Япон цэргүүд шумуултай байлдаад олигтой тулалдахгүй байхаар нь дарга нар нь тэдний гарыг их буутай нь хүлж орхидог байж. Шумууланд хазуулсан цэргүүд шархны халуунаар өвдөж тулалдах чадвараа алддаг байсан байна. Тэр намар Халхын гол эргээ хальтал үерлэсэн гэдэг. Хэдийгээр далайн цэргүүд боловч хүчтэй давшилтад түрэгдэн 12 мянган япон Халхын голд үйж үхсэн баримт бий. Тэр үед гол улаан өнгөөр урссан гэх. Бидний өнөөдрийн сайн сайхан амьдралын төлөө Зөвлөлтийн 27000 цэрэг Халхын голын хөрсөнд шингэж, Монголын 990 амь тэнгэрт хальсан. Япончууд манай 10 мянган хүнд хулганы хар хижиг өвчний вирус тарьж бактериологийн туршилт хийсэн. Үүнийг яр шарханд баригдан шаналж буй эгэл монгол иргэдийн музейд өлгөөтэй гэрэл зураг гэрчилнэ. Музейн захирал тайлбарынхаа төгсгөлд амин чухал нэгэн хүсэлт бидэнд тавьсан юм. Ялалт музейг тайлбартайгаар заавал үзээрэй гэж хүн бүр 10 хүнд хэлж түгээж өгөөч гэсэн. Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурах бичигт Халхын голын дайны талаар нэг ч өгүүлбэр байхгүй өнөө цагийг шүүмжилсэн тэмцэл санагдсан.  

 

Шинэ сумын төв талбайг Г.К.Жуковын морьт хөшөө чимнэ

Халхын голын ялалтын 80 жилийн ой Монголчуудыг үнэхээр сэрээжээ. Ялалтын зүг чиглэх ардын зам балраагүйг харлаа. Энэ нутагт хүн, машин багширч, ялалтын дуутай өдрүүд үргэлжилсээр... Энэ олныг Халхголд далласан хүн бол ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Путин.В.В гэхэд хилсдэхгүй. Түүнийг ирэх сургаар, гараа сунгасан “Шинэ сум” төслийн бүтээн байгуулалтыг нүдээр үзэх гэж өнцөг булан бүрээс хүмүүс цуглажээ. Япончууд хүртэл өвөг дээдсийнхээ амирласан газар хүндэтгэл үзүүлэхээр ирсэн яваатай таарлаа. Оросууд найман сая еврогийн хөрөнгө оруулж, Халхголчуудад шинэ сум барьж бэлэглэсэн нь түүхэн  ялалтын тэгш ойн хамгийн том өгөөж юм. Хөрөнгө мөнгө нь зөв төвлөрөөд, техник, хүн хүч нь мэргэжлийн байхад богино хугацаанд юуг ч бүтээж болдгийн тод илэрхийлэл энд сүндэрлэнэ. Суманд хэтэрхий гоёдсон уу гэмээр чамин загвар хийцтэй 11 байгууламжид 560 хүүхдийн сургууль, дотуур байр, 250 хүүхдийн цэцэрлэг, 320 хүний суудалтай Соёлын төв, спорт заал, 15 ортой эмнэлэг, захиргааны байр зэрэг багтана. Мөн дэд бүтэц, ариун цэврийн байгууламжийг бүрэн шийдэж, сумын орон сууц, аж ахуйн нэгжийн барилгыг дулаанаар хангах гурван уурын зуух шинээр барьжээ. Шинэ сумын төв талбайг маршал Г.К.Жуковын дөрвөн метр өндөр морьт хөшөө чимнэ.  

Манай аяллын баг Халхголоос үд хэвийх үед хөдөллөө. Тэртээ 80 жилийн өмнө тэсрэх бөмбөг, исгэрэх суманд сийчигдсэн газрын шарх одоо ч аниж эдгээгүй нэгийг сануулна. Монгол орны тусгаар тогтнол, ард түмний амар амгалан, аюулгүй амьдрал, газар нутгийн бүрэн бүтэн байдлын төлөө залуу нас, халуун амь, бүлээн цусаа үл хайрлан тэмцэж ялалт байгуулсан Монгол, Оросын эрэлхэг дайчдын гавьяа зүтгэлийг бид хүндэтгэн дархалж, хойч үедээ бахархан мөнхжүүлэх учиртай. Энэ тухай л бид Эрдэнэтийн гэрэл харагдтал ярьсан даа. 

СЭТГҮҮЛЧ: М.ОДГЭРЭЛ

ГЭРЭЛ ЗУРГИЙГ: Б.БАТТӨГC

Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогчийн нэрэмжит “Шилжин явах цом”-ын төлөөх гар бөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээн Спорт цогцолборт боллоо. Тус тэмцээнд Эрдэнэт үйлдвэрийн Санхүү, нягтлан бодох бүртгэлийн хэлтэс, Эдийн засгийн бодлогын хэлтэс, Худалдаа хангамжийн хэлтэс, Экспорт борлуулалтын хэлтэс, Маркетингийн хэлтсийн таван багийн 40 гаруй тамирчид оролцсон юм. Тус тэмцээнийг Маркетингийн хэлтсийн хамт олон санаачлан зохион байгуулж, тэргүүн байр алтан медалийн эзэн боллоо. Удаах байрт Эдийн засгийн бодлогын хэлтсийн хамт олон шалгарч, мөнгөн медаль хүртсэн бол гуравдугаар байр, хүрэл медалийн эздээр Санхүү, нягтлан бодох бүртгэлийн хэлтсийн хамт олон шалгарлаа.

Шилдэг зохион байгуулалттай багаар Экспорт борлуулалтын хэлтсийн хамт олон тодорч, тэгш тоглогчоор Худалдаа хангамжийн хэлтсийн тамирчин Ц.Эрдэнэбат, шилдэг эмэгтэй тамирчнаар Эдийн засгийн бодлогын хэлтсийн тамирчин Г.Энхмаа нар шалгарлаа. Энэхүү тэмцээн нь ажилтан бүрийг багаар ажиллах чадварт сургах, хэлтэс хоорондын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, хамт олны халуун дулаан уур амьсгал бүрдүүлэх, цаашлаад ажлын үр дүнд эерэгээр нөлөөлөх зэрэг олон талын ач холбогдол агуулснаараа онцлогтой болов.

 

Э.Мөнх-Уянга

Фото: Б.Баттөгс

Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдах ажилтнууд даваа гараг бүр хуралдаж, 7 хоног тутмын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө, тулгамдсан асуудал, хийх ажлуудаа хэлэлцдэг. Энэ удаагийн шуурхай зөвлөгөөнөөр ХАБЭА-н зөрчил дутагдалгүй ажиллаж, хөдөлгөөний аюулгүй байдалд хяналт тавин ажиллаж байгаа тухай мэдээллээ. Ажилчдын санал хүсэлтийг хүлээн авч, аюулыг мэдээллэх 71300 дугаарын утсанд ажлын байр, нэг бүрийн хамгаалах хэрэгсэлтэй холбоотой 8 санал, хүсэлт иржээ.

Үйлдвэрийн ажилчдыг халуун хоолоор хангах асуудалд ХАБЭА болон Эрдэнэт сувиллын цогцолбороос байнгын хяналт тавьж, өдөр бүр хоолны дээжийг шинжлэн, хоолны амт чанарыг сайжруулахад анхааран ажиллаж байна. Үүний үр дүнд ажилчдаас ирэх халуун хоолны гомдол, санал эрс багасчээ.

Эрдэнэт сувиллын цогцолбороос 6500 гаруй ажилтныг урьдчилан сэргийлэх үзлэг шинжилгээнд хамруулахаар төлөвлөснөөс 2300 орчим ажилтан буюу 36 хувь нь үзлэгт хамрагдсан байна.

Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтүүд биелж байгаа бөгөөд цех нэгжүүд намар, өвлийн бэлтгэл ажлын нэгдсэн төлөвлөгөөний дагуу бэлтгэл ажлаа ханган ажиллаж байна. Шуурхай зөвлөгөөний үеэр үйлдвэрлэлийн найдвартай үйл ажиллагааг хангахад чухал ач холбогдолтой технологийн материалын нөөц бүрдүүлэх үүргийг холбогдох цех хэлтсүүдэд үүрэг болголоо.

 

Э.Мөнх-Уянга

 

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн Залуучуудын холбоо нь 1999 оны 11 дүгээр сарын 05-ны өдөр Орхон аймгийн Залуучуудын холбооны 38 дахь нэгжээр бүртгэгдэж, 20 гаруй анхан шатны нэгж бүтэцтэйгээр байгуулагджээ. 20 дахь жилдээ үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа тус холбоо 18-40 насны, 3262 ажилчин залуусыг эгнээндээ нэгтгэн, анхан шатны 30 нэгжтэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

20 жилийн ой нь тохиосон Эрдэнэт үйлдвэрийн Залуучуудын холбоо нь залуу ажилчдыг хөгжүүлж, урлаг спорт, ажил мэргэжлийн онцлогт нийцсэн, нийгмийн олон талт үйл ажиллагааг зохион байгуулдаг. Мөн ажлын чадвар чадамж, бүтээлч хандлага, мэргэжил мэдлэгийг дээшлүүлж, эрх ашгийг хамгаалж ажилладаг юм.

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий  захирал Х.Бадамсүрэн үйлдвэрийн ирээдүй болсон залуучууддаа итгэл хүлээлгэж, амжилт хүсч буйгаа ойн баярын үеэр хэллээ. Мөн ажил үйлсээрээ бусдыгаа манлайлсан 15 залууг Монголын залуучуудын холбооны шагналаар, үе  үеийн тэргүүнээр сонгогдон ажиллаж байсан хүндэт гишүүдээ Залуучуудын холбооны 20 жилийн ойн медалиар шагнаж урамшууллаа.

 “Тэргүүний уурхайчин” цол тэмдгээр  Автотээврийн цехийн Засварын хэсгийн  мастер Т.Ганболд, Геологи хайгуулын ангийн өрмийн мастер Э.Эрдэнэбаяр, Аж ахуй үйлчилгээний цехийн цахилгаанчин Г.Бат-Амгалан  нарыг, Баян-Өндөр сумын Засаг даргын “Жуух бичиг”-ээр  Дулааны цахилгаан станцын Турбин хими ус бэлтгэлийн хэсгийн дарга Ч.Баярмагнай нарыг шагнаж урамшууллаа.

Баярын хурлын үеэр Ил уурхайн өрөмдлөг тэсэлгээний хэсгийн авто ачигчийн жолооч Н.Эрдэнэбаатарын ая, Баяжуулах үйлдвэрийн Шүүн хатаах хэсгийн шүүлтүүрчин Т.Эрдэнэбатын үг “Эрдэнэтийн өглөө” дууг залуу уран бүтээлчид анх удаа тайзнаа “амилуулан”, холбооны гишүүддээ гэнэтийн бэлэг барьлаа. Мөн А.Амарын талбайд зохион байгуулсан үдшийн цэнгүүнд “Noname”, “Outlaw”,“Flash”хамтлагийн уран бүтээлчид ая дуугаа өргөлөө.  

 

Э.Мөнх-Уянга

Мэдээний төрөл

Календарь

« 9-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Зургийн цомог