• Эрдэнэт үйлдвэрийн нутаг дэвсгэрт халдваргүйтгэлийн ажил хийж эхэллээ

        Эрдэнэт үйлдвэрийн Аврах, гал унтраах 58 дугаар ангийн алба хаагчид Орхон аймгийн Онцгой байдлын газар, Мэргэжлийн хяналтын газар, Хүнс хөдөө аж ахуйн газрын төлөөлөлтэй хамтран үйлдвэрийн нутаг дэвсгэрт халдваргүйтгэлийн ажлыг өнөөдрөөс эхлүүллээ. Улсын онцгой комисс болон Шадар сайдын удирдамж, Онцгой байдлын Ерөнхий газрын даргын тушаал, аймгийн Онцгой комисс болон үйлдвэрийн Гамшгаас хамгаалах штабын шийдэрийн дагуу дээрх ажлыг нэгдсэн журмаар зохион байгуулж байна.     Аймгийн Онцгой байдлын газрын тусгай зориулалтын автомашинаар хийж байгаа халдваргүйтгэлийн ажлыг Захиргааны I байр болон хоол үйлдвэрлэл эрхлэгч үйлдвэрийн цех нэгжид зохион байгууллаа. Өнөөдрийн байдлаар Эрдэнэт үйлдвэрт эрүүл ахуйч эмч, онцгой байдлын ажилтны бүрэлдэхүүнтэй 24 цагийн шуурхай штаб ажиллаж, бүтцийн нэгжүүдийн холбогдох мэдээллийг богино хугацаанд шуурхай дамжуулан ажиллаж байна. Аврах, гал унтраах 58 дугаар ангийн бие бүрэлдэхүүн өглөөний ээлжийн ажилчдыг зөөвөрлөсөн 32 автобусанд ариутгал, халдваргүйтгэл хийжээ.     Аврах, гал унтраах 58 дугаар ангийн захирагч, хошууч А.Отгонбаяр Эрдэнэт хотын иргэд, үйлдвэрийн ажиллагсдыг хөдөө гадаа явахгүй, шинийн нэгний өглөө овоо тахилга дээр гарахгүй байхыг анхаарууллаа. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэрийн Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэж эхэллээ

           Covid-19коронавирус, бусад аюулт томуугийн вирусийн халдвар тархаж болзошгүй байдлыг харгалзан үзэж, Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын А/78 дугаар тушаал үйлдвэрийн газарт хэрэгжиж эхэлсэн. Тушаалд “Нэг удаагийн амны хаалтыг дотоод нөөц бололцоонд тулгуурлан, зохих халдвар хамгааллын шаардлагыг ханган үйлдвэрлэж, үйлдвэрийн газрын ажилтнуудыг нэгдсэн журмаар тогтмол ханган ажиллах” тухай тусгасны дагуу Эрдэнэт үйлдвэрийн Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэж эхэллээ. Үйлдвэрлэлийн явцын талаарх мэдээллийг Оёдлын цехийн орлогч дарга Ж.Мөнх-Оргилоос тодрууллаа.     -Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэхээр болсон тухай таатай мэдээ сонслоо. Энэ талаар бидэнтэй хуваалцахгүй юу?     -Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн тогтоолыг хэрэгжүүлж улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдал зарласан. Үйлдвэрийн удирдлагуудын зүгээс баялаг бүтээгч уурхайчдынхаа аюулгүй байдлыг харгалзан үзэж, Оёдлын цехийн удирдлагуудтай зөвлөлдсөний үндсэн дээр 30 мянган амны хаалт үйлдвэрлэх чиглэл өгсөн. Өнөөдрийн байдлаар амны хаалтны эсгүүрээ гаргаж, оёх бэлтгэлээ хангаад байна.     -30 мянган амны хаалтыг хэдэн өдөрт үйлдвэрлэхээр төлөвлөж байна вэ?     -Манай эсгүүрчид 10 мянган амны хаалтны эсгүүрийг хоёр хоногт гаргасан. Бид сар шинийн баяраас өмнө тодорхой хувийг бэлтгэх, үлдсэнийг баярын дараа үйлдвэрлэхээр төлөвлөж байна. 30 мянган амны хаалт гэдэг бага тоо биш. Тиймээс ажлын хувцас, баяжмалын уут оёхын хажуугаар амны хаалтаа үйлдвэрлэж дуусгана гэсэн зорилт тавьсан. Эсгэх цехийн хамт олон бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ ажиллахаас гадна зөөлөн оёдлын 40 гаруй ажилтан энэ ажилд оролцоно.       -Стандартад нийцсэн амны хаалт гэж ойлгож болох уу?     -Амны хаалтыг цэвэр даавуун материалаар үйлдвэрлэхийн зэрэгцээ 2-3 давхар байхаар тооцоолсон. Бидний зүгээс аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар болон Эрүүл мэндийн газарт даавуун материалаа шинжлүүлж, зохих зөвшөөрөл авсны дагуу үйлдвэрлэлээ эхлүүлсэн.       -Нэг ажилтанд хэдэн ширхэг амны хаалт олгох вэ?     -Ажилтан бүрт 5 ширхэг амны хаалт олгохоор тооцоолсон. Ирэх 7 хоногт эхний ээлжийн амны хаалтыг ажилчдын хувцасны агуулахаар дамжуулан олгоно. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэр гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байна

          “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын 2020 оны 02 сарын 14-ний өдрийн А/78 дугаар тушаалаар үйлдвэрийн газрыг энэ сарын 13-ны өдрөөс 03 дугаар сарын 02-ны өдрийг хүртэлх хугацаанд гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт хэсэгчлэн шилжүүллээ. Энэхүү тушаал нь 14 заалттай бөгөөд үйлдвэрийн бүсэд энэ сарын 14-ний өдрөөс хэрэгжиж эхлээд байна. Тушаалтай холбогдуулан Эрдэнэт сувиллын цогцолбор, Сэлэнгэ амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын сувилах, амраах үйл ажиллагааг түр хугацаанд зогсоож, нийгмийн цехүүдийн захиргааны болон харуул хамгаалалт, ариутгал цэвэрлэгээ хариуцсан ажилтнуудаас бусад хүнд цалинтай чөлөө олгох, нөхөн амраах, бусад цех, нэгжид түр шилжүүлэн ажиллуулах, шаардлагатай тохиолдолд ээлжийн амралтыг нь олгох зэргээр зохицуулалт хийж, нийт ажиллагсдын ажлын цаг ашиглалтад хяналт тавих, сахилга, хариуцлагыг чангатгах талаар арга хэмжээ авч ажиллахыг холбогдох удирдлагуудад даалгаад байна. Мөн энэ сарын 18-наас эхлэн Захиргааны I,IIбайранд гадны байгууллагуудын төлөөлөл, иргэдийг хувийн асуудлаар нэвтрүүлэхгүй байх, онцгой тохиолдолд гаргасан хүсэлтийг бичгээр хүлээн авч, холбогдох нэгж, ажилтанд хүргэн ажиллахаар боллоо. И.Чинтогтох Дэлгэрэнгүй...
  • Цэцэрлэг, сургуулийн үйл ажиллагаа эхлэх хугацааг 03 дугаар сарын 30-ныг хүртэл сунгах шийдвэр гарлаа

         Гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт хэсэгчилсэн байдлаар шилжүүлсэн шийдвэрийг 2020 оны 3 дугаар сарын 30 ны өдрийг хүртэл сунгах Засгийн газраас тогтоол гаргалаа. Ингэснээр цэцэрлэг, сургууль, их дээд сургууль, сургалтын төвүүдийн үйл ажиллагаа эхлэх хугацаа хойшилж байгаа төдийгүй олон нийтийг хамарсан үйл ажиллагааг 3 дугаар сарын 30-ныг хүртэл зохион байгуулж болохгүй гэдгийг Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах албанаас мэдээллээ. Шинэ коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор тогтоосон цэцэрлэг, сургуулиудад тогтоосон хөл хориог сунгах эсэхийг Засгийн газрын өнөөдрийн ээлжит хуралдаанаар ийнхүү шийдвэрлэлээ. Өнгөрсөн Лхагва гарагт Улсын онцгой комиссын дарга Ө.Энхтүвшин шаардлагатай бол хөл хориог дахин сунгана гэдгийг мэдэгдэж байсан. Улсын онцгой байдлын комиссын 1 дүгээр сарын 24-ний өдрийн шийдвэрээр сургууль, цэцэрлэг өмчийн байдал үл харгалзан 3 дугаар сарын 2-ныг хүртэл хаах шийдвэр гаргасан. Түүнчлэн олон нийтийг хамарсан төрөл бүрийн арга хэмжээ зохион байгуулахгүй байхыг үүрэг болгосон. Ингээд зогсохгүй “Шинэ коронавирусийн халдварын эрсдэлийг бууруулах, засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн нэгж, төрийн болон нутгийн захиргааны байгууллага, хуулийн этгээдийг 2020 оны 2 дугаар сарын 13-ны өдрөөс гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт хэсэгчилсэн байдлаар шилжүүлэх тухай Засгийн газрын тогтоол” гарсан юм. Харин 2 дугаар сарын 14-нөөс эхлэн БНХАУ-тай хил залгаа боомтуудаар орох, гарах агаарын болон төмөр замын зорчих хөдөлгөөнийг зогсоогоод байгаа билээ. Э.Мөнх-Уянга Дэлгэрэнгүй...
  • “Нэг ажилтан-нэг шагай” аянд найман цех нэгджээ

         Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх “Энэрэл” төвийн хүүхдүүдэд шагай бэлэглэх уриалга гаргасан “Нэг ажилтан-нэг шагай” аян амжилттай үргэлжилж байна. Нийгмийн харилцааны хэлтсээс санаачлан зохион байгуулсан тус аянд өнөөдрийн байдлаар Дотоод хяналтын хэлтэс, Зураг төслийн хүрээлэн, Спорт цогцолбор, Холбоо, мэдээллийн технологи автоматжуулалтын цех, Засвар механикийн завод, Барилга засварын цех, Техникийн хэлтэс, Ус хангамжийн цехийн хамт олон нэгдэж, 1126 шагай бэлэглэжээ.     “Энэрэл” төв хүүхэд багачуудыг бие хүн болон төлөвшихөд чиглэсэн олон төрлийн сургалт явуулсаар ирсэн. Эдгээр хувилбарт үйлчилгээний нэг хэсэгт монгол уламжлалын булан багтсан бөгөөд шагайн наадгайг хүүхдүүдэд зааж сургах үүднээс аяныг эхлүүлсэн байна. Шагайн наадгай нь бага насны хүүхдийн хуруу, тархи, харааны хөгжлийг дэмжихээс гадна оюун ухааныг тэлж, сэтгэн бодох чадварыг сайжруулдаг уламжлалт тоглоом юм. Аяны хүрээнд маргааш буюу энэ сарын 20-ны өдрийг дуустал Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүд шагай бэлэглэх боломжтой бөгөөд нийт цугласан шагайг ариутгалд оруулан, сар шинийн баярын өдрүүдэд тоглуулахаар болсноо “Энэрэл” төвийн аргазүйч Х.Баярмаа мэдээллээ.   И.Чинтогтох Дэлгэрэнгүй...
  • Д.ЗОРИГТХҮҮ: Үйлдвэрлэл, сургалт, судалгааны амьд холбоог хөгжүүлж чадварлаг инженер бэлтгэнэ

        Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит “Эрдэнэт цогцолбор” дээд сургуулийн захирал Д.Зоригтхүүтэй ярилцлаа.      -Өнгөрсөн онд хийж хэрэгжүүлсэн ажлынхаа талаар тоймлон ярина уу?       -Манай сургуулийг Боловсролын магадлан итгэмжлэлийн үндэсний зөвлөлөөс гурав дахь удаагаа магадлан итгэмжилсэн. Чанарын менежментийн тогтолцоог ISO 9001:2015 стандартын дагуу нэвтрүүлсэн байгууллагын гэрчилгээгээ магадлах аудитад орж дахин баталгаажуулсан. Гурван удаа бие дааж магадлан итгэмжлэгдсэн, чанарын менежментийн тогтолцоо нэвтрүүлсэн их, дээд сургууль хуруу дарам цөөхөн. Ер нь орон нутагт үйл ажиллагаа явуулж буй цорын ганц байгууллага бол манай сургууль. 2019 онд судалгаа, шинжилгээний төслүүдээс олох орлого мэдэгдэхүйц нэмэгдсэн. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын эрдэм шинжилгээ, туршилт судалгааны ажлын төлөвлөгөөнд орсон гурван ажил хийлээ. Хоёр ажил дуусах шатандаа явж байна. Оюу толгой ХХК-иас хоёр төсөл авч хэрэгжүүллээ. Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилттэй гурван төсөл авч гүйцэтгэлээ. Мөн гадаадын санхүүжилттэй төсөл, хөтөлбөрт хамрагдахаар болсон байгаа. Үүнд, ХБНГУ-ын Засгийн газрын гурван жилийн хугацаатай 1,8 сая еврогийн төсөвтэй, хаягдлыг агаараас тандан судлах төсөл эхлээд явж байна. БНХАУ-ын Шинжлэх ухаан технологийн яам, Монгол Улсын Шинжлэх ухаан технологийн сан хамтран 1.5 сая юанийн санхүүжилттэй, гурван жилийн хугацаатай төсөл хэрэгжихээр болсон. Төслөөр баяжуулах процессын хаягдлаар галд тэсвэртэй, керамик барилгын материал үйлдвэрлэх боломжийг судлах юм. Германы хамтын ажиллагааны нийгэмлэг GIZ болон Шахтбау ногдхаусэн ХХК-ийн хамтарсан тусламжаар гагнуурын сургалтын төвийн тоног төхөөрөмж, сургалтын хөтөлбөр, сургагч багш нараа олон улсын жишигт нийцүүлнэ. Уг төслөөр 120 мян.еврогийн тоног төхөөрөмжийг Шахтбау ногдхаусэн ХХК нийлүүлж, 120 мян.еврогийн тусламжаар сургагч багш нарыг Монгол болон Герман улсад мэргэжил дээшлүүлэх сургалтад хамруулна. Цаашид гадаад, дотоодын байгууллагуудтай хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд анхаарч ажиллана.       -Та чанарын менежментийн тогтолцоо нэвтрүүлсэн, магадлан итгэмжлэгдсэн сургууль гэдгээ тодотголоо. Бүр орон нутагт байгаа цорын ганц сургууль гэсэн. Энэ бүхэн танай сургуулийн хувьд яагаад чухал вэ?      -Монгол улс хүн ам цөөтэй учраас тоогоор юм уу, үнээр хэзээ ч дэлхийд өрсөлдөж чадахгүй. Бид зөвхөн чанараар өрсөлдөж тэргүүлж чадна. Чанарыг бий болгохын тул тогтолцоо маш чухал юм. Түүнийгээ хөндлөнгийн байгууллагаар магадлан итгэмжлүүлэх нь бас чухал. Хүн төрөлхтөн хөгжихөд тогтолцоо хамгийн чухал болохыг хоёр удаагийн туршилтаар баталчихсан байдаг. Эхнийх нь 1945 онд Германыг уртрагаар нь зүүн, баруун болгож хуваагаад хоёр өөр тогтолцоогоор хөгжүүлсэн. Хүн амын үүсэл гарал, хэл, соёл, хоол унд, амьдарч байгаа цаг уур гээд бүх юм адилхан байхад хөгжлийн асар зөрүү гарсан. Дараа нь 1953 онд Солонгосыг 38-р өргөргөөр өмнөд, хойд гэж хуваагаад хоёр өөр тогтолцоогоор хөгжүүлсэн. Одоо хөгжлийн түвшин нь тэнгэр газар шиг ялгаатай байгааг бид мэднэ. Энд өмнөд Солонгосчууд нь илүү хүчтэй, ухаантай, хөдөлмөрч биш шүү дээ. Зөвхөн тогтолцооны ялгаанаас хөгжлийн асар зөрүү гарсан. Тиймээс би манай сургууль чанарын менежментийн тогтолцоог олон улсын ISO 9001 стандартын дагуу нэвтрүүлсэн байгууллага гэдгийг тодотгож хэлээд байгаа юм. Манай сургуулийг сонгоорой гэж уриалж байгаа юм.       -Танай лицей сургуулийн ангид Кэмбрижийн хөтөлбөр хэрэгжих болсон. Энэ талаар...?        -Кэмбрижийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажил хийгдэж байна. Өнгөрсөн оны наймдугаар сараас хичээл заах багш нараа сургалтад хамруулж эхэлсэн. Тус хөтөлбөрийг урьд нь хоёр сургуульд хэрэгжүүлсэн туршлагатай зөвлөх авсан. Францад докторын зэрэг хамгаалсан багш Gregory Boils англи хэл дээр математикийн хичээлийг манай сургуулийн багштай хамтран орж эхэлсэн. Кэмбрижийн хөтөлбөр 9-12-р ангид хэрэгжинэ. Уг хөтөлбөр хэрэгжсэнээр манай ахлах сургуулийг төгссөн хүүхдийн диплом дэлхийн 130 гаруй оронд хүлээн зөвшөөрөгдөнө. Өөрөөр хэлбэл тухайн хүүхэд олон улсын аль ч их, дээд сургуульд элсэж, тэтгэлэг авах боломж нээгдэнэ. Монголын ерөнхий боловсролын сургуулийн цөм хөтөлбөрийг давхар судлах тул дотоодын их, дээд сургуулиудад элсэн ороход хүндрэл үүсэхгүй. Ангиасаа хамааран 4-6 хичээлийг англи хэл дээр нэмэлтээр үзэх тул англи хэлний мэдлэг маш сайн болж төгсөнө. Кэмбрижийн хөтөлбөртэй ахлах сургуульд жил бүр наймдугаар анги төгссөн 20 сурагч элсүүлэхдээ англи хэл, математик, байгалийн ухааны хичээлээр элсэлтийн шалгалт авна.     -Технологийн сургуулийг “Эрдэнэт цогцолбор” дээд сургууль болгох БСШУС-ын сайдын тушаал гарсан. “Эрдэнэт цогцолбор” дээд сургууль болсны давуу тал юу вэ? -Засгийн газрын 2019 оны 6-р сарын 5-ны 224-р тогтоолоор Технологийн сургуулийн үйл ажиллагааг өргөтгөж “Эрдэнэт цогцолбор” дээд сургууль болгох шийдвэр гарсан. Уг тогтоолын дагуу 2020 оны 1-р сард БСШУС-ын сайдын тушаал гарсан байгаа. Цогцолбор болсноор ерөнхий боловсролын ахлах сургууль, мэргэжлийн, техникийн, дээд боловсрол гээд бүх шатны боловсролыг цогцоор нь олгодог болно. Энэ жилээс үйл ажиллагаа маань олон улсын Кэмбрижийн хөтөлбөртэй ахлах сургууль, техникийн боловсрол олгох Политехник коллежоор өргөжих юм. Цаашдаа бие дааж магисрийн зэрэг олгодог болж хөгжих учиртай. Ингэснээр боловсролын салбарт цогц сургалт явуулдаг байгууллага болон хөгжих боломж бүрдэнэ.       -Цаашдын зорилт юу вэ?      -“Эрдэнэт цогцолбор” дээд сургууль судалгаанд суурилсан сургууль болж хөгжих ёстой. Манай сургууль тоогоор бус чанараар өрсөлдөх шаардлагатай. Энэ нь судалгааны ажилд суурилж, өөрийн хөрсөнд таарах инновацийн шийдлүүдийг гарган үйлдвэрлэлд хэрэгжүүлдэг болохын төлөө ажиллана гэсэн үг. Ерөнхий захирал 2020 онд “Шинжлэх ухаанд суурилсан үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлэх” зорилт дэвшүүлэн тавьсанд маш их баярлаж байгаа. Энэ зорилтын хүрээнд бид үйлдвэрлэл, эрдэм шинжилгээ, сургалт судалгааны уялдаа холбоог сайжруулахад өндөр ач холбогдол өгч үйлдвэрлэлийн цехүүдтэй хамтран ажиллахаар төлөвлөөд байна. 2020 оны 10-р сарын 1-нд манай сургуулийн 45 жилийн ой тохиож байгаа тул үйлдвэрлэл-эрдэм шинжилгээ-сургалтын үйл ажиллагааны амьд холбоог улам бэхжүүлэхэд анхаарч ажиллаж байна. Энэ амьд холбооны нэг жишээ нь Б.Хээрийнбаатар багшийн Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилтээр хэрэгжүүлсэн төсөл юм. Уг төслөөр оюутны дотуур байрыг нарны сэргээгдэх цахилгаан эрчим хүчээр хангасан. Тэнд цахилгааны ангийн оюутнуудад бодитоор дадлага хийлгэх нарны 14 фото үүсгүүр байрлуулж сургалт явж байна. Мөн Орхон аймгийн нарны эрчим хүчний бодит боломжийн талаар судалгаа хийгдэж байна. Давхар жилд 1.6 сая төгрөгийн эрчим хүчний үйлдвэрлэл явж байна. Энэ бол шинжлэх ухаанд суурилсан үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхийг тод харуулсан бодит жишээ юм. Цаашид Үйлдвэрлэл-Сургалт-Судалгааны амьд холбоог улам сайн хөгжүүлж өндөр чадвартай инженер бэлтгэх таатай орчныг бүрдүүлэх шаардлагатай. Байгалийн нөөц бол хэзээ нэгэн цагт шавхагдана. Харин оюуны бүтээл, инженерийн шийдэл гаргах бол шавхагдашгүй нөөц юм. Иймээс байгалийн нөөц буй цагт боловсон хүчнийхээ чадвар чадамжийг сайжруулж, шавхагдашгүй нөөцийг бий болгох хэмжээнд хөгжүүлж бойжуулах ёстой.      -Цаг гарган ярилцсанд баярлалаа. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Хүн цөөтэй ч, хүртээмж ихтэй хамт олны үйлс

         Өнгөрсөн онд “Дэвшилд тэмүүлэгч хамт олон” болзолт уралдаанд тэргүүлсэн Баяжуулах үйлдвэрийн Механик боловсруулалт ба Бигнүүрийн хэсгийн үйл ажиллагааг сурвалжиллаа. Бид эхлээд Механик боловсруулалтын бригадын ажлын байранд ирсэн юм. Суурь машинууд тасралтгүй тачигнах ч цэвэр цэмцгэр цэлгэр саруулхан заал угтана. Токарьчид ямар нэгэн зүйлийг хичээнгүйлэн зорж, засварчин токариар боловсрогдох эд ангийн бэлдэц төмөр хөрөөдөж сууна.   Токарьчны толгойд тоо эргэлддэг     Хэсгийн дарга Л.Ууганбаяр тэдний хажуухантай багавтар өрөөнд суух. Бид түүнтэй ярилцлаа. Машин үйлдвэрлэлийн технологич инженер мэргэжилтэй энэ залуу ажлын гараагаа 2007 онд  эндээс  засварчнаар эхэлж, Ерөнхий механикийн хэлтэст оношилгооны инженерээр дэвшиж,  өдгөө тав дахь жилдээ хэсгийн даргаар ажиллаж буй. Эднийхэн “Баяжуулах”-д ашиглагддаг бүхий л туузан дамжуулгын найдвартай ажиллагааг хангаж, засвар үйлчилгээ, холболт хийх, тээрмийн болон туузан дамжуулгын барбаныг резинээр хуяглах, хэсгүүдийн захиалгаар стандарт бус эд ангиуд үйлдвэрлэдэг. Мөн хамгаалах бүс, зөөврийн шат, хийн зүсэгч хэрэгслийг баталгаажуулах, засварчдын гар багажийг бэлтгэн нийлүүлэх үндсэн чиг үүрэгтэйг хэсгийн дарга ярилаа.        Тэрбээр цааш нь: “Бид болзолт уралдааны хүрээнд төлөвлөгөө гарган олон ажил хэрэгжүүлсэн.  Манайх 1600 мм өргөнтэй, туузан дамжуулгын холболтыг халуун бигнүүрийн аргаар хийх тоног төхөөрөмж худалдан авч, найдвартай ажиллагааг хангасан.  Нийт 1686 м туузан дамжуулгын тууз сольж, давхардсан тоогоор 250 гаруй конвейрын засвар үйлчилгээ хийсэн. Мөн 42 тонн төмрөөр 52900 орчим деталл эд анги үйлдвэрлэж нийлүүлсэн. Хий зүсэгч нийт 600 тоног төхөөрөмж, төдий тооны хамгаалалтын бүс, 100 гаруй зөөврийн шат, 22 гар лебот баталгаажууллаа.     ХАБ-ын үзүүлэлтээр Баяжуулах үйлдвэрийн жижиг, туслах хэсгүүдээс 1, 6, 10, 11-р сард тэргүүн байр эзэлсэн. Цехээс зохион байгуулсан уралдаан, тэмцээн, олон нийтийн үйл ажиллагаанд тогтмол амжилттай  оролцсон.  12 ажилчин мэргэжил дээшлүүлэх, зэрэг ахиулах сургалтад хамрагдсан. Бүтээмжийн чиглэлээр хагас жил тутамд төсөлт ажлууд хэрэгжүүлсэн. Нийт санал гаргалт 70-аас дээш хувьтай байлаа. Ажлын байранд урсгал засвар хийж, ажилчдад таатай орчин нөхцөл бүрдүүлсэн. Бид Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга Я.Жаргалсайхан, Н.Энхдүүрэн нарын үйлдвэртээ 30 гаруй жилийн хөдөлмөрөө шингээсэн шилдэг ажилчдаараа бахархдаг” гэсэн юм. Түүний ярианаас энэ хэсгийн ховор мэргэжлийн чадварлаг ажилчид Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ үндсэн үйлдвэрлэлийн тасралтгүй ажиллагаанд хамгийн чухал оролцоотой төдийгүй, санаачилгатай бүтээлч хүмүүс болох нь ойлгогдлоо.      Механикч, зохион бүтээгч инженерүүдийн гаргасан зургийн дагуу стандарт бус металл хийц үйлдвэрлэдэг, нарийн мэдрэмж, уйгагүй ажиллагаа шаардсан мэргэжил бол токарьчных.  Тэдний нэг А.Отгонбаатартай уулзахад:      “Би Баяжуулах үйлдвэрт токарьчноор 23 жил ажиллаж байна. Бид тоног төхөөрөмжийн урсгал засварт шаардагдах эд ангиудыг өгөгдсөн зургийн дагуу зорж бэлэн болгодог. Одоо Төв корпусын тээрмийн машинд зориулсан шпилк зорж бэлдэж байна. Төмөр бэлдцээр нарийн эд анги, бэлэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг бидний ажил сайхан. Хэмнэлтийн бодлогын хүрээнд манайхан сүүлийн үед олон металл хийц, эд анги үйлдвэрлэж байгаа.  Гадаадаас захиалгаар өндөр үнээр авдаг эрэг, боолт, гайкаа өөрсдөө хийж, үйлдвэрийнхээ эдийн засагт тодорхой хувь нэмэр оруулж байгаагаараа би бахархдаг” гэв.      Токарийн машин дээрх гурвалжин шугам ямар учиртайг асуухад “Токарьчны толгойд тоо эргэлддэг, токариар хийж буй зүйлийн нарийвчлал микрометрээр хэмжигддэг” гэж хэсгийн дарга хэлсэн юм.   Бигнүүрчин-Ховор нандин мэргэжил     Бид дараа нь Бигнүүрийн бригадын ажлын байранд очлоо. Өндөр таазтай, гүүрэн кран бүхий энэ байранд тууз ороох төхөөрөмж жигдхэн хүнгэнэнэ. Төхөөрөмжийн тавцан дээрх туузыг холбоход бэлтгэж хуулах, цавуудах ажлыг зургаан ажилчин хийж зогсоно. Хэсгийн мастер Ж.Жамбалдоржтой уулзаж, бигнүүрийн бригадынхны ажил үйлсээс сонирхоход: “Бигнүүрийн бригад Баяжуулах үйлдвэрийн туузан дамжуулгуудын лентийг бэлдэж, засвар үйлчилгээг хариуцдаг. Өнөөдөр 2020 оны их зогсолтод бэлтгэж, 1А туузан дамжуулгын тууз холболтын томоохон ажил хийж байна. Туузыг халуун, хүйтэн бигнүүрийн аргаар бэлтгэдэг юм. Халуун бигнүүрийн аргыг резин даавуу туузан дээр хоёр жилийн өмнөөс хэрэглэж эхэлсэн.  Түүхий резинийг халуун прессээр чанаж, резинийг резинээр холбоод нэг биет болтол нь нийлүүлэн наадаг энэ арга нь засварын чанарт маш сайнаар нөлөөлж байна.  9, 17, 3, 2А туузан дамжуулгыг халуун бигнүүрийн аргаар бэлтгэсэн нь засвар хийгдэхгүйгээр сайн ажиллаж байгаа. Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд есөн бигнүүрчин бий. Эд бүгд ХБНГУ-ын Тип топ компанийн сургалтын төвд мэргэжил дээшлүүлсэн, туршлагатай, мэргэшсэн хүмүүс. Үйлдвэрт ажилладаг бүх конвейрын засвар үйлчилгээг хариуцан ажилладаг.   Тэднийг өөр ямар ч ажил мэргэжлийн хүмүүс орлон ажиллах боломжгүй” гэв.     Бигнүүрчид хэсгүүдийн ажлын байранд бас тууз засварладаг аж.  Энэ үеэр 10-р конвейр дээр гурван бигнүүрчин ажиллаж байв. Туузан дамжуулгын туузны томоохон холболтыг их зогсолт зэрэг урт хугацааны засварын үед хийдэг. Харин тусгай зориулалттай цавуугаар нааж засварладаг хүйтэн бигнүүрийг богино хугацааны засварт хийдэг гэнэ.   Бигнүүрчин, бригадын дарга Б.Буяннэмэхтэй уулзахад:      “Баяжуулах үйлдвэрт 15 жил ажиллаж байна. Германы Тип топын резин холбох үндсэн технологийг манайхан үйлдвэртээ нутагшуулсан юм. Туузан дамжуулгын резин засварлах энэ ховор нандин мэргэжилдээ би их дуртай. Бид шинээр ажилд орсон залуусаа шавь сургалтаараа өөрсдийгөө дагуулан сургадаг.  Багаар ажилладаг энэ ажлыг манайхан бүгдээрээ чадварлаг хийдэг. Бид засвараа төгс болгохын төлөө хичээж, зүтгэж явна. Манайхны ажил их хариуцлагатай, туузан дамжуулгын тууз гэмтэхэд л үйлдвэр зогсох аюултай. Иймээс бид засвараа жаахан дутуудчихав уу гэх сэтгэлд сэв, “хоч”-гүйгээр хийхийг мэрийдэг. Бид халуун бигнүүрийн аргаар туузыг залгаас нь мэдэгдэхгүй болтол нь холбож байна. Энэ нь процессын хувьд цаг хугацаа их шаарддаг. Сайтар төлөвлөж хийх хэрэгтэй. Засах, чанах гээд л бүх зүйл цаг хугацаатай.  Цагтаа амжих гэж бид шаргуу ажилладаг” гээд ажилдаа яарсаар явж одлоо.      Белазаас буух хүдрийг бутлах, нунтаглах процесст, шүүж хатаагаад вагонд ачихад ч туузан дамжуулгаар аваачдаг. Энэ бүх туузны бүрэн бүтэн, найдвартай ажиллагааг ханган ажилладаг хариуцлагатай үүргийг тэд гүйцэтгэдэг. Мөн Баяжуулах үйлдвэрийн үндсэн болон туслах тоног төхөөрөмжид шаардлагатай стандарт бус эд анги үйлдвэрлэж, Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ гадагшлах мөнгөний урсгалыг сааруулж буй тэднээр бахархмаар. Эднийхэн инженер техникийн хоёр ажилтан, 24 ажилчинтай цомхон бүтэцтэй, хийх ажлын цар хүрээ хүртээмж ихтэй “том” хамт олон юм. Я.Энхтуяа Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Эрүүл мэнд шалгах эмнэлгийн суурин аппараттай боллоо

        Хүмүүс амьдралынхаа ихэнх цаг хугацааг ажлын байрандаа өнгөрүүлдэг. Энэ явцад биеийнхээ эрүүл мэндийн өөрчлөлтүүдийг эмчид үзүүлж, хянах боломж нөхцөл, эмнэлгийн тоног төхөөрөмж хомс байдаг. Иймээс Авто тээврийн цехийн Технологи тээврийн авто засварын хэсгийн “Сүлд” дугуйлангийн ахлагч Т.Цэрэнбат мастертай хамт олон санаачлан өөрсдийн биеийн эрүүл мэндийг шалгах эмнэлгийн суурин аппаратууд худалдан авчээ. Корона вирус болон томуу томуу төст өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор эрүүл мэндийн булан нээж “Сүлд” дугуйлангийнхан ажлын байрандаа уг аппаратуудыг ашиглаж байна. Энд ажиллагчдын даралт шалгах аппарат, биеийн халуун үзэх буу, зүрхний цохилт буюу хүчил төрөгчийн хангамж тодорхойлох багаж, чихэвч, амны хаалт зэргийг нэг дор байршуулжээ. Эдгээр багаж тоног төхөөрөмжийг “Сүлд” дугуйлангийнхан нэг сая төгрөгөөр худалдан авсан байна. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • А.УНДРАХТАМИР: Эрдэнэтийн Овоо ордын үнэ цэнэ нэмэгдсэн нь эхний амжилт...

        Эрдэнэт үйлдвэрийн хөгжлийн үндсэн чиглэлийн хүрээнд эрдэс баялгийн нөөц өсгөх төсөл хэрэгжиж байна. Энэ төслийн үр дүн, ач холбогдлын талаар Геологи маркшейдерийн хэлтсийн дарга, Ерөнхий геологич А.Ундрахтамиртай ярилцлаа.     -Эрдэс баялгийн нөөц өсгөх төсөл ямар үндэслэлээр хэрэгжиж эхэлсэн бэ?      -Эрдэнэт үйлдвэр эрдсийн нөөц баялаг түшиглэн үйл ажиллагаа явуулдаг. Тиймээс хүдрийн нөөц баялгийн хэмжээ маш чухал. Хүдрийн нөөцийг зөв тодорхойлох, цаашид бүрэн дүүрэн олборлох ажиллагаа явуулахын тулд маш олон шатны хайгуул, судалгааны ажил амжилттай явагдаж байна. Эрдэнэт үйлдвэрт олон улсын байгууллагууд том төсөл хөтөлбөрт хөрөнгө оруулахын тулд зайлшгүй хүдрийн нөөцийг үндэслэл болгож олон улсын санхүүгийн харилцаа үүсдэг. Өөрөөр хэлбэл томоохон төслүүд амжилттай хэрэгжих үндэс нь хүдрийн нөөц баялаг юм. Тэгэхээр Геологи, маркшейдерийн хэлтэс, Геологи хайгуулын анги сүүлийн гурван жил энэ чиглэлд тасралтгүй ажиллаж байна.     -Төсөл ямар шатанд яваа вэ?     -Уурхайн нөөц баялгийг тодор-хойлох, олон улсын стандартад шилжүүлэх ажил төгсгөл шатандаа явна. Ирэх дөрөвдүгээр сард Олон улсын Жорк стандарт руу хөрвүүлсэн “нөөц”-ийг хийж дуусгана. Ингэснээр Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайн нөөц олон улсын ямар ч байгууллагаас хөрөнгө оруулалт татахад бэлэн баталгаа болох юм. Геологи хайгуулын ажлын хувьд уурхайн эргэн тойрны 60 орчим км-ын радиуст ойролцоогоор 300-аад мянган га талбайд геологи хайгуулын бүх шатны судалгаа хийж байна. Энэ ажил 80 хувьтай явж байгаа. 2021 он гэхэд эхний шатны цооногуудаа өрөмдөж, хүдрийн нөөцийг дахин тодотгох, Эрдэнэтийн орчимд гүний болон бусад дагалдах элемент, эрдэс баялгийн нөөцийг тогтоож, цаашид Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ ашиглалтын хугацааг уртасгах боломжуудыг бүрдүүлэх үндсэн чиглэлтэй ажиллаж байна.      -Эрдэнэтийн эргэн тойронд 1960-1980 онд геологи хайгуулын ажлыг эрчимтэй хийсэн байдаг. Орчин үед давтан судлах болсон шалтгаан вэ?    -1970-80-аад оны техник технологи, арга аргачлал тухайн үеийн санхүүжилт, хөрөнгийн байдал өөр байсан. Технологийн хувьд одоогийнхтой харьцуулахад 10 дахин бага байх жишээтэй. Одоо бол өндөр технологи, арга аргачлал ашиглан, Эрдэнэт үйлдвэр өөрийн үйл ажиллагаанаасаа олсон орлогоороо ирээдүйд ашиглах нөөц баялгаа нэмэгдүүлэх ажлыг санхүүжүүлж байгаагаараа онцлогтой. Хүдрийн нөөц баялгийг шинээр илрүүлж болно. Мөн байгаа хүдрийн нөөц баялгаа дахин тодотгож, гүний түвшинд, илүү шинэ технологийн түвшинд өөрчлөлт ахиц гаргаж болно. 1970, ...80 оны үед хамгийн гүндээ 500-600 метр өрөмддөг байж. Одоо даруй 1500-2000 метр өрөмдөх боломжтой болсон.     -Эрдэнэтийн Овоо ордыг тойроод хичнээн илрэл байна?      -Ойролцоогоор тав, зургаан эрдсэн цэг илрэл байгаа. Мөн тодорхой шалгуур давсан Шандын орд бий. Бид энэ ордыг ч гэсэн гүйцээн судална. Мөн эрдэсжсэн цэгүүдийг орд болгох, хүдрийн биетийн гүнд нуугдсан далд хэсгүүдийг илрүүлэх зэрэг геологи хайгуулын ажлыг шат дараатай хийж явах нь Эрдэнэт үйлдвэрийн нөөц баялгийг нэмэгдүүлэхэд дөхөм болох юм. Одоогийн байдлаар ерөнхийд нь тооцоод үзэхэд 2016 оноос хойш Эрдэнэтийн Овоо ордын үнэ цэнэ даруй 10 дахин нэмэгдсэн эхний амжилтууд гарч байна. Манай геологичид хайгуул, судалгааны ажил ихээхэн өгөөж өгнө гэдэгт итгэл дүүрэн байгаа.       -Манайх геологи хайгуулын ажлыг дэлхийн жишигт нийцсэн аргачлалаар хийж чадаж байгаа юу?     -Тэгэлгүй яахав. Олон улсад хэрэглэдэг, хамгийн сайн туршигдсан, шинэлэг арга аргачлалууд хэрэглэж байгаа. Сансрын тандан судалгаанаас эхлээд агаарын геофизик хайгуул. Мөн газар болон талбайн хайгуул. Талбайн хайгуул дотор маш олон судлагдахуун бий. Ашигт малтмалын орд илэрлийг олоход дунджаар 20 гаруй төрлийн геологи хайгуулын судалгаа хийсний эцэст тухайн ордыг оновчилж дүгнэлт гаргана. Эрдэс баялгийн нөөц өсгөх төслийн хүрээнд ойролцоогоор 500-аад мэргэжилтэн, 20 гаруй аж ахуй нэгж, Монголын туршлагатай, топ мэргэжилтнүүд зөвлөж бас гар бие оролцон хамтарч ажилласан. Мөн гадаадын зургаан орны шинжээчид бидний ажилд олон улсын түвшинд гүйцэтгэхэд хяналт тавих, зөвлөгөө өгөх зэргээр дэмжлэг үзүүлж хамтран ажиллаж байна.      -Геологи хайгуулын анги маань экспедици болсон. Ингэснээр үйл ажиллагааны  цар хүрээ хэрхэн өргөжих вэ?     -Геологи хайгуулын анги үйлдвэрийн нэгэнт тогтоогдсон нөөц баялагт зонхилж үйл ажиллагаа явуулж байсан. Одоо Геологи хайгуулын экспедици болсноор олон чиглэлд ажиллана. Одоогоор Эрдэнэт үйлдвэр зэс молибдены чиглэлээр ажиллаж байгаа. Цаашид металл бус ашигт малтмалын нөөц нүүрс, төмөр, алт, мөнгө гэх мэт ямар ашигт малтмалыг стратегитаа уяж авч үзэх вэ гэдэг дээр бодлогоо тодорхойлно. Мөн зөвхөн Эрдэнэтийн Овоо орд, Эрдэнэт орчимдоо ажиллах уу, өөр бусад орд илэрлүүдийг хамарч үйл ажиллагаагаа тэлж корпорацийн түвшинд ажиллах уу гэх ерөнхий чиг хандлагыг Геологи хайгуулын экспедици гаргах ёстой. Эрдэнэт үйлдвэрийн цаашдын хөгжил, зорилго чиглэлд Геологи хайгуулын экспедици чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.       -Эрдэс баялгийн нөөц нэмэгдүүлэх ажлыг монгол мэргэжилтнүүд гардан гүйцэтгэж байгаа нь бас нэгэн онцлог. Төслийн эцсийн үр дүн хэзээ гарах вэ?      -Геологи хайгуулын чиглэлээр ийм өргөн цар хүрээтэй том хэмжээний ажил Эрдэнэт үйлдвэрт өмнө нь явагдаж байгаагүй. Энэ их хүн хүч, техник технологи ашиглан Монгол мэргэжилтнүүд геологи хайгуулын ажлыг бие даан гүйцэтгэж байгаа нь үнэхээр онцлог. Өмнө нь орос мэргэжилтнүүдийг дагах, тэдний шийдвэрийг харах байдлаар ажиллаж ирсэн. Ирэх жилээс үр дүнгүүд гарна. Эхний үр дүн нь ирэх дөрөвдүгээр сард Жорк стандарт руу шилжинэ. Олон улсад Эрдэнэт үйлдвэр баталгаатай болж байна гэсэн үг. Өмнө нь Шандын ордын хайгуулыг маш дутуу хийсэн. Бид гүйцээж байна. Тухайн үед техник эдийн засгийн алдаатай үндэслэл гаргасан байдаг. 40 км-ээс наашаа хүдрээ тээвэрлэж энд боловсруулах нь эдийн засгийн хувьд ашиггүй гарсан. Бид газар дээр нь цомхон зохион байгуулалттай, эдийн засгийн үр ашигтай үйлдвэр барих үндэслэл гаргаж байна. Зэсийн зах зээлийн үнэ, үйлдвэрийн өөрийн өртөг, хүчин чадал гурвын харьцааг зөв хадгалснаар Эрдэнэт үйлдвэр олон жил ашигтай ажиллах боломжтой. Үүнийг зохистой харьцаагаар цааш авч явахын тулд бүх талын судалгаа мөн хариуцлага хэрэгтэй.      -Баярлалаа.  М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Ил уурхайд өрмийн шинэ машин ажилд гарлаа

        Энэ сарын 14-нд Ил уурхайн техникийн шинэчлэлийн хүрээнд Өрөмдлөг, тэсэл-гээний хэсэгт СБШ-250 МНА-32 маркийн шинэ өрмийн машин угсарч ажилд гаргалаа. ОХУ-д үйлдвэрлэсэн уг машин нь 32 метр хүртэл өрөмдөх хүчин чадалтай, хийц сайтай, цахилгаан хангамж илүү найдвартай, жолоочийн бүхээг тав тухтай, удирдлага хяналтын самбарын систем боловсронгуй, өөрөөсөө тосолгооны системтэй зэрэг давуу үзүүлэлттэй аж. Шинэ “өрөм” ашиглалтад орсноор Ил уурхайн техникийн найдвартай ажиллагаа сайжирч, үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөнд ахиц гарна.     Энэ үеэр Ил уурхайн өрөмдлөг тэсэлгээний хэсгийн орлогч Б.Барсбаатартай уулзахад: “Ил уурхайн парк шинэчлэлийн хүрээнд энэ оны хөрөнгө оруулалтын анхны шинэ техникийг бид угсарч ажилд гаргахад бэлэн болоод байна. Энэ нь Ил уурхайд ашиглаж буй зургаан өрмийн машинтай ижил загварынх юм. Удирдлагын хувьд бүрэн автоматчилагдсанаараа давуу талтай. СБШ-250 өрмийг гурван долоо хоногийн хугацаанд угсрах төлөвлөгөөтэй ажилласан. Бид хугацаанаас нь гурав хоногийн өмнө ашиглалтад хүлээлгэн өглөө. Угсралтын ажлыг өрмийн машинч, тэдний туслах, механикч, эрчим зүйч, тохируулгын инженер, слесарь, гагнуурчин, цахилгаанчин гэх мэт 14 ажилчин гүйцэтгэлээ. Сүүлийн 14 хоногт ОХУ-ын хоёр мэргэжилтэн тохируулгын ажлын зөвлөхөөр ажиллалаа. Гуравдугаар сард дахин нэг өрмийн машин угсарна. Ингэснээр ашиглалтын хугацаа дууссан хоёр өрмөө бүрэн шинэчилэх юм. Бид энэ зургаан өрмөөр 473100 уртааш метр өрөмдлөгийн ажил гүйцэтгэх төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна” гэв. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Бидний тухай
   Олон улсын Ахмадын баярыг тохиолдуулан Эрдэнэт үйлдвэр өөрийн харьяаны ахмад настнууддаа олгодог баярын мөнгөн дэмжлэгийн хэмжээг хоёр дахин нэмэгдүүлэхээр шийдвэрлэжээ. Өөрөөр хэлбэл, тус үйлдвэрийн захиргаанаас жил бүрийн Монголын цагаан сар, Олон улсын ахмадын баярын өдрөөр ахмад бүрт үзүүлдэг 45 мянган төгрөгийн мөнгөн дэмжлэгийн хэмжээг нэмэгдүүлж, 100 мянган төгрөг болгосон байна.
   Энэхүү шийдвэр Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байгаад үйлдвэрлэлийн осол, хурц хордлого, мэргэжлээс шалтгаалах өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь тогтоолгосон 55 ба түүнээс дээш настай эмэгтэй, 60 ба түүнээс дээш настай эрэгтэй хүмүүст мөн адил үйлчлэх юм байна. Өнөөдрийн байдлаар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын дэргэдэх Ахмадын нэгдсэн зөвлөлд тус үйлдвэрт ажиллаж байгаад өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгосон 2358 ахмад харьяалагддаг аж.
 
М.Балжинням
 
   Эрдэнэт бол илгээлтийн эздийн хүч хөдөлмөрөөр боссон хот. Тэр ч утгаараа зүг зүгээс илгээлт өвөртөлсөн идэр залуус эх орны манлай бүтээн байгуулалтанд гар бие оролцож, түүхийг бичилцсэн юм. Эдүгээ гавьяаны амралтаа эдлэн, төрөлх хотдоо амьдарч буй анхдагч 209 ахмад  "Залуу насаа эргэн дурсахуй"  холбоог байгуулж, хоёр дахь жилдээ үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Тэд 1975-1978 онд илгээлтээр ирж, Эрдэнэт үйлдвэрийг барьж байгуулахад сэтгэл зүтгэлээ зориулж байв. 
   "Залуу насаа эргэн дурсахуй" анхдагчдын холбооноос жил бүрийн 10 сарын 1-нд тохиодог Олон улсын Ахмадын өдрийг угтан хүндэтгэлийн үйл ажиллагаа зохион байгууллаа. Хурлыг нээж "Залуу насаа эргэн дурсахуй" анхдагчдын холбооны тэргүүн Уул уурхайн тэргүүний ажилтан, “Осолгүй манлай”, “Онц тээвэрчин” Л.Самбуу үг хэлж, нийт ахмадууддаа баяр хүргэлээ. Мөн Дуу бүжгийн “Эрдэнэт” чуулгын дуучин, МУСТА А.Дэлгэрмагнай, хөөмийч МУСТА М.Саруултөгс нар ая дуугаа өргөж, хуран цугласан ахмадууддаа уран бүтээлийн дээжээ толилууллаа. 
   Баярын энэ өдөр анхдагч буурлуудаас нийтийн аж ахуй үйлчилгээний “Тэргүүний ажилтан” цол тэмдгээр ахмад настан Ё.Оюунмаа, А.Булбул, Д.Баярсайхан нарыг шагнасан бол Барилга хот байгуулалтын  яамны “Барилгын  Тэргүүний ажилтан” цол тэмдгээр  Ц.Цэнжав, Ч.Сайлаухан, “Осолгүй манлай” жолоочоор Г.Онхор, Ж.Өлзийсүрэн, Монгол Улсын “Онц тээвэрчин” цол тэмдгээр З.Санжпэрэнлэй, С.Эрээнхайр, П.Жигжидсүрэн, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамны “Тэргүүний  ажилтан” цол тэмдгээр Б.Чимэгээ, Т.Юра, Б.Дашбямба, Ц.Хандсүрэн, “Тэргүүний уурхайчин”-аар Б.Олзвой, Н.Наранцэцэг, С.Янжмаа, Ч.Оюунбилэг нарыг  тус тус шагналаа. Түүнчлэн "Залуу насаа эргэн дурсахуй" анхдагчдын холбооны гишүүн 24 ахмадад хүндэтгэл үзүүлж, идээний дээд сүү, мөнгөн урамшуулал гардуулав. 
 
Э.Мөнх-Уянга
Фото: Ш.Лхамсүрэн
 
 
 
 
 
 
 
 
      Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн цехийн Технологийн тээврийн хэсгийн болон Ил уурхайн Уулын хэсэг, Өрмийн хэсэг, Зам овоолгын хэсгийн ажилтнуудын ээлжийн ажлын цагийн хуваарийг 12 цагийн ээлжийн горимд шилжүүлэх боллоо. Уг шийдвэрийг Тус үйлдвэрийн Үйлдвэрчний Эвлэлийн холбоо болон цехийн ажилтнуудын хүсэлт, Ерөнхий захирлын Нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженерийн дэргэд байгуулагдсан ажлын хэсгийн судалгааны дүн зэргийг үндэслэн “Эрдэнэт үйлдвэр”ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн энэ сарын 26-ны өдрийн А/837 тоот тушаалаар гаргасан байна. 
   Дээрх шийдвэр 10 дугаар сарын 1-ний өдрөөс хэрэгжиж эхлэх бөгөөд гурван сарын туршилтын хугацаанд 12 цагийн ээлжээр ажиллах юм. Туршилтын хугацаа дууссаны дараа уг хөдөлмөр зохион байгуулалтын үр дүнг нэгтгэн удирдлагуудад танилцуулан, цаашид үргэлжлэх эсэхийг ярилцах ажээ. Тус цехийн ажилтнуудын ажиллах ээлжийн горимд өөрчлөлт орсонтой холбогдуулан ажилтнуудыг тээвэрлэх автобус болон халуун хоол зөөвөрлөх хуваарийг шинэчлэн гаргах, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн дүрэм, журмын биелэлтэд хяналт тавьж ажиллахыг холбогдох албаны хүмүүст үүрэг болгожээ.  
 
М.Балжинням
 
 
 
   Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсэгт 28 жилийн хөдөлмөрөө бүрэн зориулсан Цогзолын Гантулга мастер ээлжийн хамт олноо удирдан манлайлч, үйлдвэрлэлийн технологийн горим, үндсэн тоног төхөөрөмжүүдийн үйл ажиллагааг сайжруулан ажилласнаар өнгөрсөн онд 223 тонн ган бөөрөнцөг хэмнэжээ. Үүнийг мөнгөн дүнгээр илэрхийлбэл Эрдэнэт үйлдвэрт  600 гаруй сая төгрөгийн хэмнэлт гаргасан. Хариуд нь тэр Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга хэмээх алдар хүртсэн юм. Ц.Гантулга “Амжилт ганц хүнийх байдаггүй, журмын нөхдийн гар сэтгэл нийлсэн хөдөлмөрийн шим, удирдлагуудын зөв бодлого, зохион байгуулалтын үр, гэрийн бүлийн түшиг тулгуурын хүчинд оршдог” гэсэн юм. Ингээд түүний ярилцлагыг хүргэе.
 

   - Та ажлаасаа буугаад сургалтанд шууд суучихсан хэрэг үү?
   - Тэглээ. Өөрөө нунтаглах хэсэгт шинэ бутлуур суурилуулж байгаа юм. Манай ээлжин дээр бутлуурын туршилт явагдсан. Дараа нь нийт бутлуурчид, бригадын дарга нар, ээлжийн мастеруудыг хамруулсан сургалтыг бутлуур суурилуулж байгаа гадны мэргэжилтнүүд, хэсгийн орлогч дарга удирдан зохион байгууллаа. Шинэ бутлуурыг яаж залгах, эвдрэл гэмтлээс хэрхэн сэргийлэх талаар ажлын байран дээр заасан.

   - Он гарсаар танай хэсэгт техникийн шинэчлэлийн хүрээнд өөр ямар ажил хийгдэж байна?
   - Хамгийн том нь энэ бутлуурын ажил. Мөн гидроциклонуудыг урсгал засвараар шинэчлэх ажил хийгдэж байгаа.

   - Таны ээлжийн ажил юунаас эхэлдэг вэ?
  - Манай хэсэг инженер техникийн ажилтнуудаа оруулаад 130 ажилтантай. Манай ээлжинд 20-иод хүн ажилладаг. Хамгийн түрүүнд урд өдрийн ажлын байдлыг тэдэндээ танилцуулж, алдаа оноог нь дүгнэн хэлэлцэж, технологийн процесс энэ өдөр ямар байдалтай явагдаж байгааг нэг бүрчлэн мэдэгдэж, үүрэг даалгавар өгөхөөс ажил эхэлдэг дээ. Мөн ямар ажил хийгдэх гэж байгаагаас шалтгаалан аюулгүй ажиллагааны зааварчилгааг сайн хэлж, сануулна. Шаардлагатай үед ажлын байран дээр нь очиж зааж өгнө. Ер нь тэр 12 цагийн хугацаанд бүх хүнээ мэдэрч ажиллах чухал. Хэнд ямар баяр жаргал, зовлон гутрал тохиосон, өнөөдөр хэн ямар сэтгэл зүйтэй ажил үүргээ гүйцэтгэж байгааг хүртэл анзаарч, ажлаа зохион байгуулах хэрэг гарна.

   - Харин та өөртөө ямар шаардлага тавьдаг вэ?
   - Зөвхөн ажил дээр ч биш, бүхий л цаг үед өөрөө эхлээд манлайлах ёстой гэж боддог. Тиймээс цехээс зохион байгуулдаг янз бүрийн үйл ажиллагаанд хамт олноо хамруулж, залуу ажилчдыг зөвлөн чиглүүлж, өөрийн чаддаг бүхнээ өвлүүлэхийг зорьдог. Зөв байхын үлгэр дуурайллыг үзүүлэхсэн л гэж хичээдэг дээ.

   - Үйлдвэрийн хэмжээнд “Мастерын манлайлал” хөтөлбөр хэрэгжсэн. Туршлагатай мастерын хувьд үр өгөөжийг нь хэрхэн дүгнэж байна?
   - Уул уурхайн чиглэлээр өндөр мэдлэг боловсрол эзэмшсэн залуусыг дэмжсэн, манлайлах, багаар ажиллах ур чадварт сургасан маш хэрэгтэй, сайн хөтөлбөр. Эрдэнэт үйлдвэрт олон мастер хүч хөдөлмөрөө зориулж байгаа. Тэдний дунд сургууль дөнгөж төгссөн, сурч хөгжих хүсэл санаачилгатай залуус олон бий. Тэднийг дэмжих нь чухал. Манай нэг механик энэ хөтөлбөрт хамрагдсан. Цаашид шинэ залуу мастеруудыг түлхүү хамруулж, туршлагатай мастер, механик, хэсгийн дарга, зөвлөх инженерүүдийг зөвлөхөөр оролцуулж хөтөлбөрөө үргэлжлүүлбэл илүү үр өгөөжтэй. Аль болох олон мастер хамрагдаасай гэж хүсдэг.

  - Та Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтны хувьд ямар бахархал тээж явдаг вэ?
  - Би 1989 онд Дарханы Политехникумыг баяжуулалтын техникч мэргэжлээр төгсөөд ангиасаа 15-уулаа Эрдэнэтэд томилолтоор ирж байлаа. Өөрийн хэсэгтээ анх ашиглалтад орохоос нь эхэлж ажилласандаа бахархаж явдаг. Тухайн үед орос мастер, тээрмийн машинчтай хамтран ажилладаг байлаа. Ажилдаа эзэн байх чин сэтгэл, зүтгэл, хариуцлага, хандлага, хэлний мэдлэг гээд орос “ах” нараас асар ихийг сурсан. Хүдрийг өөрөөр нь нунтаглаж жилд дөрвөн сая тонн хүдэр боловсруулах хүчин чадалтай эхний ээлж нээгдэхэд ажиллаж байлаа. Дараа нь 1995 онд өргөтгөл шинэчлэл хийж цагт авах хүдрийн хэмжээг нэмсэн.  Нэг тээрэм цагт 250 орчим тонн хүдэр боловсруулдаг байсан бол хагас өөрөө нунтаглалтын горимд шилжсэнээр хүчин чадал эрс нэмэгдсэн. Тэр үед хууччуултайгаа ажиллаж л байлаа. 2015 онд дахин өргөтгөж III секцийг ашиглалтад оруулахад залуусаа удирдаад бас л ажиллаж байлаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн зэс, молибденын баяжмалын чанар дээшлэхэд өөрийн хувь нэмрээ оруулсан. Хоёр залгалт дээр ажилласан хувь заяандаа бахараж явдаг. Ер нь Эрдэнэт үйлдвэрт, тэр дундаа голт зүрхэн цех Баяжуулах үйлдвэрт ажилладаг маань нэр төрийн баталгаа юм даа.

  - Та бүтээмж чанарын “Урагшаа” дугуйлангийн ахлагч. Сүүлд үйлдвэрт үр өгөөжөө өгсөн томоохон ямар төсөл хэрэгжүүлэв?
  - Дугуйлангийн үйл ажиллагааг залуус маань үргэлжлүүлж байгаа. Манайх    хөдөлмөрийн аюулгүй байдалтай холбоотой, өртөг зардал хэмнэсэн олон төсөл хэрэгжүүлж байсан. Санаанд ил байгаа нь хоёр конвейрын засварын үед энгийн хаалт тавьдаг байсныг хаалт автоматаар гарч ирдэг болгож байлаа. Мөн регентийн илүү зарцуулалтыг багасгаж эдийн засгийн үр ашиг авчрах том төсөл хэрэгжүүлж нэгдүгээр ангиллын болзлыг хэд хэдэн удаа хангаж байсан. Одоо дугуйлангийн ажлыг залуус маань улам чанаржуулаад явж байна.

   - Ажлын талбартаа гарын шавьтай юу?
  - Шавь нараас маань зарим нь өөр тийш шилжсэн байна. Одоо ажиллаж байгаа нь мастер орлодог Шижирбаатар, Чулуунбаатар гээд бий. Мастер болоход бүх талаар бэлтгэгдсэн залуус.

    - Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчдынхаа хөдөлмөрийг үнэлдэг системийн талаар та ямар бодолтой явдаг вэ?
  - Тогтсон сайн системтэй гэж боддог. Сүүлийн үед цаг үетэйгээ уялдан шинэчлэгдэж байна. Техник, технологи шинэчлэгдэхийн хэрээр хүнээс тэр хэмжээний мэдлэг боловсрол шаарддаг болсон. Үүнийг дагаад ажилтны үнэлэмж дээшилж, үйлдвэрээс олгох цалин, урамшуулал нэмэгдэж байна. Ажилтнуудын хөдөлмөрийг үнэлдэг систем нь Монгол Улсын хэмжээнд жишиг болохуйц гэдэгт бүрэн итгэдэг.

   - Баярлалаа.  
 
М.ОДГЭРЭЛ

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Аж ахуй, үйлчилгээний цех, Төр засгийн үйлчилгээ эрхлэх газартай хамтран зохион байгуулсан үйлчилгээний ажилтны ур чадварын уралдааны шилдгүүд тодорлоо. Ажлын чанарыг сайжруулж, үйлчилгээний стандарт нэвтрүүлэн, ур чадварын зэрэг олгох энэхүү ажил мэргэжлийн уралдааныг Эрдэнэт үйлдвэр хоёр дахь удаагаа зохион байгуулсан юм. Уралдаанд нийгмийн цехийн 22 үйлчлэгч мэргэжлийн чадвараа үнэлүүлснээс албан тасалгааны төрөлд О.Энхзул тэргүүн байр эзэлж, Н.Алтанцэцэг, Б.Мөнхжаргал нар удааллаа. Харин ариун цэврийн өрөөний төрөлд Ч.Буянхишиг нэгдүгээр байр, Ч.Отгонжаргал хоёрдугаар байр, Б.Амаржаргал гуравдугаар байрт тус тус шалгарсан. Уралдааны явцыг оноогоор дүгнэхэд Ч.Буянхишиг 4.88 оноогоор I зэрэг, О.Энхзул 4.81 оноогоор III зэргийн болзол хангаж, ажил мэргэжлийн үнэлгээгээ ахиуллаа.

И.Чинтогтох
Фото: Ш.Лхамсүрэн

 

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Эрчим зүйн хэлтсээс цех нэгжийн цахилгаанчдын мэргэжлийн ур чадварыг сайжруулах, сайн туршлагаас хуваалцах, мэдлэг боловсролыг дээшлүүлэх зорилгоор ажил мэргэжлийн уралдааныг  зохион байгуулж байна. Энэ дагуу Баяжуулах үйлдвэрийн дөрвөн  багийн 28 цахилгаанчин хоёр өдрийн турш  ур чадвараараа өрсөлдөн, уралдав. Баг  тус бүр 7 гишүүнээс  бүрдэж, тус тусдаа нэг чиглүүлэгчтэй тэмцээнд оролцжээ.  Оролцогч багууд  цахилгаан эрчим хүчний талаарх бүхий л мэдээллийг багтаасан цахилгаан техникийн онол, техник ашиглалт, аюулгүй ажиллагааны сэдвээр илтгэл тавьж, цахилгааны бүдүүвч схем хийх гэрийн даалгавар авсан байна. Мөн цахилгааны хэмжилт, гэмтэл олох, цахилгаан хэрэгслийн марк тип, зориулалт, цахилгаан хэмжүүр, гүйдэл эсэргүүцэл, температур, механикийн олон төрлийн багаж хэрэгслийг хэрхэн зөв ашиглах талаар мэдлэгээ сорьжээ.
   “Энэ удаагийн уралдаан үр дүнтэй, залуу ажилтнуудад туршлага өгч, цаашид ажил мэргэжилдээ өсөж дэвжихэд өгөөж өгөхуйц боллоо. Тухайлбал, илтгэлийн уралдаанд “Конвейрийн тэргэнцрийг автоматжуулах нь” сэдвээр мэргэжлийн нарийн бөгөөд өндөр түвшний технологийн төсөл оруулж ирснийг цехийн удирдлага болон мэргэжилтнүүд үнэлсэн. Цаашид үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж, хэрэгжүүлэх боломжтой олон шинэ санал санаачилга илтгэлдээ дэвшүүлсэн нь энэ удаагийн ажил мэргэжлийн уралдааны ач холбогдлыг нэмэгдүүллээ” гэж Баяжуулах үйлдвэрийн Эрчим зүйн албаны Эрчим зүйн хяналтын инженер Ч.Батжаргал ярьлаа.
   Уралдааны тэргүүн байрыг П.Төртогтох ахлагчтай “TESLA” баг эзэлж, Г.Болд   ахлагчтай “Синхрон”, Н.Галмандах ахлагчтай “Хоёрдугаар баг “ багууд удаах байрт шалгарчээ.

М.Балжинням

   Орхон аймгийн соёл урлагийн салбарт өөрийн гэсэн тод томруун мөртэй эрхэм хатагтай бий. Урлагийн ертөнцөд хөл тавьсан залуучуудыг удирдан чиглүүлэгч тэрээр Эрдэнэт үйлдвэрийн Соёл, урлагийн цогцолборын тайзнаа “амилдаг” бүхий л уран бүтээлийн найруулгыг хийж, шинэ санаа, ур ухаанаа урлагийн төлөө харамгүй зориулж явна. Уран сайхны удирдагч, найруулагч Д.Одончимэгтэй цөөн хором ярилцаж, ирэх улиралд тавихаар бэлтгэж буй уран сайханчдын сонин сайхнаас хуваалцлаа.

   - Морин хуурын хамтлаг тоглолтын бэлтгэл гээд ойрын өдрүүдэд завгүй сууж харагдлаа. Тоглолтоо хэзээ хийхээр бэлтгэж байна вэ?
   - Олон Улсын Ахмадын баярт зориулсан “Сэтгэлийн эгшиг” тоглолтоор Эрдэнэт хотынхоо нийт ахмадыг баярлуулахаар Соёл, урлагийн цогцолборын уран бүтээлчид маань ажиллаж байна. Маргааш буюу есдүгээр сарын 28, 29-ний өдрүүдэд 4 удаагийн тоглолт хийхээр төлөвлөсөн. “Дуу бүжгийн Эрдэнэт чуулга” морин хуурын хамтлагтай болоод таван жил болж байна. Энэ удаа морин хуурын тоглолт, монгол ардын харилцаа дуу, “Учиртай гурван толгой” дуурийн Юндэн, Нансалмаагийн ари, Сүнжидмаа зэрэг ахмадуудын дуртай дуу хөгжим тайзнаа эгшиглэнэ.
   Өнгөрсөн жилийн Ахмадын баяраар “Учиртай гурван толгой” дуурийг бүрэн эхээр нь тоглоход үзэгчид маань хангалттай байж чадаагүй. Энэ тоглолтонд ахмадыг урилгаар оролцуулах тул залуучууд маань аав, ээжийгээ энэ тоглолтонд заавал хамруулаарай. Бид Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ хэмжээнд 880, Орхон аймагт мөн тооны урилга өгсөн. Торгон дээлээ өмсөж, одон медалиа зүүж ирээд тоглолт үзээд гарах ахмадын сэтгэл ямар сайхан байх бол. Энэ нэг үдшийг ижий аавдаа бэлэглээрэй гэж залуучууддаа захъя.

   - Ирэх сарын төлөвлөгөөт ажлаасаа хуваалцахгүй юу?
   - Морин хуурын хамтлаг байгуулагдсаны ойг тохиолдуулан дан морин хуур хөгжим эгшиглэсэн, анхны бие даасан тоглолтыг 11 дүгээр сард хийхээр төлөвлөөд байна. Тоглолтонд чуулгын 32 уран бүтээлч оролцож, Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, хөгжмийн зохиолч Н.Жанцанноров, Б.Шарав болон сүүлийн үеийн хөгжмийн зохиолуудыг тоглохоор бэлтгэж байна. Бид урын сандаа 12 томоохон бүтээлтэй болсон. Хөгжим гэдэг зүйл чихээр сонсож, нүдээр үзэхээс гадна хүний сэтгэлийг ямар их сэргээж, эрч хүч, гоо сайхны мэдрэмж төрүүлдэг билээ. Үүнийг л бид олон түмэндээ хүртээмээр байна.
   Мөн Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ сайн дурын уран сайханчид, мэргэжлийн дуу бүжгийн чуулгын уран бүтээлчдийн хамтарсан бүрэн хэмжээний тоглолтыг 11 дүгээр сард толилуулна. Уурхайчид урлагийнхантай хэрхэн хоршиж дуулдгийг, Эрдэнэт үйлдвэр уурхайчдыг соёл урлагаар хэрхэн хүмүүжүүлсэн бэ гэдгийг бид харуулахыг зорьж байна. 10 дугаар сар гараад энэ ажилдаа шамдан орно. Шинэ жилийн баяраар уламжлалт хөтөлбөрөө шинэчилж, Эрдэнэт үйлдвэрт хүч түрэн орж ирсэн залуучуудынхаа сэтгэлд нийцсэн, уянга эгшигээр хөглөсөн сайхан тоглолтууд хийх болно.

  - Морин хуурын чуулгыг таван жилийн өмнө бүрдүүлж байсан тэр үеийг эргэн санахад тодхон буудаг дурсамжаасаа хуваалцана уу?
   - Тухайн үед хүн бүр “Тэгье тэгье, би суръя” гэж дуун дээр зөвшөөрөөгүй л дээ. Бүжигчид маань нот мэдэхгүй, эсэргүүцсэн хүмүүс ч байсан. Аль болох олон хүн хамруулахын тулд “Морин хуур авч ирэхгүй бол хаалгаар оруулахгүй шүү” гэж шахаж шаардаад л зогсдог байлаа. Тэртээх өдрүүдийн үр дүн тайзан дээр гарсныг харахад сайхан байна. Уран бүтээлчид маань өнөөдөр хөгжмөө тоглож суухдаа баярлаж, өөрөөрөө, хамт олноороо бахархаж байгаа гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Хүнийг баясгаж, баярлуулна гэдэг нь өөрийгөө хүндэтгэж, баярлуулсан цагт хүнд хүрдэг учиртай.
   Цагаан сарын шинийн нэгэнд гэртээ хөгжмөө хөглөж, хүүхдийн сэвлэг үргээх ёслол, найр хурим гээд бүхий л баярт бусдын гар харалгүйгээр язгуур хөгжмөө тоглодог болсонд бид ч баяртай байна. Одоо “Хүүхдүүд, ойр дотныхондоо морин хуураа заа” гэж зөвлөдөг болсон. Уран бүтээлчид маань морин хуурч болохоос гадна багш нар болсон. Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчдад 2017, 2018 онд сургалт явуулсан. “Найз нөхөдтэйгээ ирж, соёлын ордны танхимд хөгжим сураач ээ” гээд үйлдвэрийн цехүүдээр тойроод явсан үе ч бидэнд бий. Харамсалтай нь цөөхөн хүн сурсан. Тэр үед олон хүн хамрагдсан бол сайхан л байлаа. Эцэст нь бид хүрч чадаагүй юу, тэд зорьж ирсэнгүй юу гэдэг асуулттай үлдсэн. Энэ асуултандаа хариу олохын төлөө бид хичээх болно. Ямартаа ч уран сайханчдын тоглолтыг үзээд үйлдвэрийн ажилтан ажиллагсад маань хөгжим суръя гэж өөрийн эрхгүй бодох байх.

   - Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид урлагийн хөгжилтэй хөл нийлүүлэн алхсаар 40 оныг үдлээ. Үйлдвэрийн боловсон хүчин залуужиж байгаа өнөө цагт залуучууд руу чиглэсэн ямар ажлууд хийхээр төлөвлөж байна вэ?
   - Үйлдвэрийн ажилчдын дийлэнх нь залуучууд боллоо. Бие биенээсээ суралцах хэрэгцээ бий болж байна. Соён гэгээрүүлэх ажилд өөрсдөө идэвх санаачилгаараа оролцдог байвал өөрт нь л хэрэгтэй. Эхний ээлжинд залуучууддаа зориулсан бүжгийн сургалт явуулна. Сургалтыг үе шаттай хийхээр төлөвлөн, хуучнаар заавал сурах ёстой 10 бүжиг гэж байсныг заавал сурах гурван бүжиг гэж хөтөлбөртөө оруулж өгсөн. Тухайлбал эхний гурван бүжгээ сурсан хүмүүст заавал сурах зургаа, есөн бүжиг гэх мэтээр ахисан түвшинд заана. Ингэхдээ “Заавал” гэдэг үгийг оруулж байж тухайн хүнийг урлагтай ойртуулна гэж шийдсэн. Хүмүүс хэзээ хойно баярлаж, талархсан сэтгэлээ илэрхийлдэг болохоор энэ ажилд олныг татан оролцуулж, зоригтой хийх нь чухал байна. Үйлдвэрийн ажилчдын 80 хувийг бүжгийн сургалтанд хамруулахыг хичээнэ. Гурван бүжиг сурсан хүн урамшиж, зургаан бүжиг сурна гээд явах л байх.
   Бүжиг дэлхий нийтэд эрчимтэй хөгжиж байгааг та бид харж байна. Энэ нь зөвхөн хөдөлгөөн бус эрүүл, урт наслах зэвсэг болчихлоо. Гоё сайхан, гуалиг болъё гэж хүссэн хүн бүрт үнэ төлбөргүй сургалт явуулна. Хүссэн бүхэнд ийм боломж гарахгүй шүү дээ. Уурхайчдаа хөгжүүлье гэсэн сэтгэлтэй 100 гаруй хүн Соёл, урлагийн цогцолборт ажиллаж байгааг бүү мартаарай. Ирэх жил танго, ча-ча-ча бүжгийг төлбөртэй явуулах маягаар ахисан түвшний сургалтаа явуулаад эхэлнэ.  

И.Чинтогтох
Фото: Ш.Лхамсүрэн

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станц өвлийн бэлтгэлээ базааж, ирэх сарын 1-ний өдрөөс үйлдвэрийн бүс дэх барилга байгууламжид дулаан өгч эхэлнэ.
   Тус Дулааны цахилгаан станц энэ намар, өвлийн бэлтгэл ажлын хүрээнд дөрвөн чиглэл бүхий 34 ажил төлөвлөжээ. Өнөөдрийн байдлаар, төлөвлөгөөт ажлууд 90 хувийн гүйцэтгэлтэй хангагдсаныг Ерөнхий инженер Д.Дарханбаяр хэллээ.  Дулааны цахилгаан станцын хувьд өвлийн хүйтнийг ажралгүй давах хамгийн гол бэлтгэл нь нүүрс, мазутын нөөцлөлт байдаг. Тиймээс ДЦС-хан нүүрс татан авалтыг хуваарийн дагуу ханган ажилласны үр дүнд Шарын голын уурхайгаас 50000 тонн нүүрс нөөцлөөд байна. Шарын голын нүүрсний чанар сайн, хангалт ч боломжийн түвшинд байгаа аж.
   ДЦС-ын өвлийн бэлтгэлийн нэг чухал хэсэг нь зуухны их засварын ажил юм. Одоо тус станцад гуравдугаар зуухны засвар үргэлжилж байна. Ажлын явц 75 хувийн гүйцэтгэлтэй хийгдэж байгаа бөгөөд ирэх сарын 21-нд туршилтын 72 цагийн галлагаа хийж, ажлыг бүрэн дуусгахаар зорилт тавин ажиллаж байна. Мөн дөрөвдүгээр зуухныхаа агаар халаагчийг сольж, өрлөг дулаалга хийх юм байна. Ингэснээр ДЦС-ын өвлийн бэлтгэл 100 хувь хангагдаж, хүйтний улиралд найдвартай, баталгаатай ажиллах боломж бүрдэх аж. Мөн өвлийн бэлтгэл ажлын хүрээнд турбин генераторуудын урсгал засвар, үйлчилгээг ээлж дараалан хийж байна. Ирэх сарын 1-нээс  үйлдвэрийн бүсэд тус станцаас хангагддаг бүх цэгт халаалт өгч, дулааны сүлжээнд залгаснаар өвлийн горимд шилжих юм байна.

М.Балжинням

   Уул уурхайн салбарын бодлого тодорхойлогчид, хөрөнгө оруулагчдыг нэг дор цуглуулдаг  "Дисковер Монголиа" чуулган Улаанбаатар хотод 17 дахь удаагаа нээгдлээ. Энэ жилийн чуулганд БНХАУ, ОХУ, Канад, Австрали зэрэг 10 гаруй улсын 500 гаруй төлөөлөгчид оролцож, салбарын хөгжил, гадаад харилцааг хэрхэн үр дүнтэй өргөжүүлэх чиглэлээр санал бодлоо хуваалцаж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ энэ жил тус чуулганы хамтран зохион байгуулагчаар оролцохын зэрэгцээ үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа болон бүтээгдэхүүнийхээ дээжийг танилцууллаа. Тус үйлдвэрийн Гадаад харилцааны бодлогын газрын дарга Г.Тэнгэр, ХАБЭА-н хэлтсийн дарга Д.Цагаан-Эрдэнэ, Хөгжлийн хэлтсийн орлогч дарга Б.Батжаргалсайхан тэргүүтэй 10 гаруй мэргэжилтнүүд хамт олноо төлөөлөн оролцож байна.
   Монгол улсын нийт экспортын 87 хувь нь уул уурхайн салбараас бүрддэг бол аж үйлдвэрийн үйлдвэрлэлээс олдог нийт орлогын 72 хувийг мөн л уул уурхай дангаараа эзэлж байна. Тиймээс “Дисковер Монголиа” чуулган Монгол Улсын  Засгийн газраас уул уурхайн салбарт баримталж буй бодлого, хөтөлбөр, цаашид хэрэгжүүлэх төсөл хөтөлбөрүүдийг онцлов. Чуулганы үйл ажиллагааг нээж, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумьяабазар “Монголын уул уурхайн компаниудад өрсөлдөх чадварыг бий болгох нь” сэдэвт илтгэл тавьлаа. “Монгол улсын эрдсийн салбарт  хөрөнгө оруулах нь” үндсэн хуралдаанаар эхэлж, “Төслийн үнэлгээ хөгжлийг дэмжих нь”, “Монгол Улсын хөгжлийг дэмжих нь” салбар хуралдаануудаар үргэлжилж байна.
   “Дисковер Монголиа” нь  Монголын уул уурхай, дэд бүтэц, эрчим хүчний салбарт шинэ хөрөнгө оруулалтыг хэрхэн татах, шинэ санал, төсөл хөтөлбөрийг  хэрэгжүүлэх оновчтой гарц шийдэл зэрэг чиглэлээр  салбарын мэргэжилтнүүд олон талаас нь ярилцаж, хэлэлцэх боломжийг нээж өгдөг талбар юм. Уул уурхай, эрдэс баялгийн салбарынхан геологи хайгуулын өнөөгийн байдлыг нухацтай хөндөж, бодлогын ямар шинэчлэлийг хэрхэн хийх талаар зөвлөлдөж байна. Мөн Эрчим хүчний салбарын бодлогод анхаарал хандуулж, метан, нар салхины нөөц зэрэг эрчим хүчний шинэ үүсвэрийн тухай асуудлыг  салбар хуралдаанаар  хэлэлцэх юм.

Э.Мөнх-Уянга
 

   Эрдэнэт үйлдвэрийн өдөр тутмын найдвартай ажиллагааг хангахад цех, нэгж бүр өөрийн оролцоотой. Энэ удаад цахилгаан эрчим хүчний аюулгүй ажиллагааг ханган, байнгын бэлэн байдалд хариуцлагатай алба хашдаг хамт олны үйл ажиллагааг хүргэхээр бэлтгэлээ. Цахилгаан цехийн Телемеханикийн хэсгийн дарга Г.Ганбаяртай ярилцлаа.
 

  - Телемеханикийн хэсгийн үйл ажиллагааны онцлогоос танилцуулна уу?
  - Цахилгаан цехийн Телемеханикийн хэсэг нь Эрдэнэт үйлдвэрийн цахилгаан эрчим хүчний объектуудын автоматжуулалт, системийн программ хангамж, цахилгаан, дулаан, уур, усны хэмжих хэрэгслүүдийн суурилуулалт, ашиглалт, техникийн үйлчилгээ, засвар, тэдгээртэй холбогдох мэдээллийг ээлжийн жижүүрт гаргах өгөх, хянах, удирдах ажлыг хариуцан ажилладаг. Өөрөөр хэлбэл бидний ажил Эрдэнэт үйлдвэрийн “нүд, чих” болдог гэж хэлж болно. Цахилгааны асуудал нь хүний амь настай шууд хамааралтай учраас бидэнд алдах эрх байхгүй. Манай хэсэг 11 ажилтантай.

  - Үйлдвэрийн тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангахад чиглэсэн ямар ажлуудыг энэ он хийж байна вэ?
  - Эрдэнэт үйлдвэр 1992 оноос ОХУ-ын Гранит мэдээллийн системийг нэвтрүүлэн ашигласан. 2008 оноос АНУ-ын Ge Fanuc фирмийн PLC 90-30 контроллёрын баазад суурилсан SKADA системийг ашиглаж, уг системээр 23 хяналтын цэгээс 982 алсын объектын дохиолол, 266 алсын хэмжилт, 39 алсын удирдлагын мэдээллийг шилэн кабелийн тусламжтайгаар дамжуулан хянаж байсан. Сүүлийн 10-аад жил цахилгаан хангамжийн тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл манайд хийгдээгүй. Харин энэ оны хөрөнгө оруулалтаар Schneider Electric фирмийн Citect SKADA 2018 системийг суурилуулах ажлыг дөрөвдүгээр сараас эхэлсэн. Энэ сарын 30-наас Histero программ хангамжийн тохируулга, угсралтын ажил хийснээр хоёр үе шаттай ажил маань үндсэндээ дуусна. Энэ ажил хийгдсэнээр 26 хяналтын цэгээс 1480 алсын объектын дохиолол, 800 алсын хэмжилт, 150 алсын удирдлагын мэдээллийг хүлээн авах боломж бүрдэж байгаа юм. Цахилгаан эрчим хүчний тоолууруудаас мэдээлэл цуглуулдаг Альфа центр программ хангамжийг 20 тоолуурын хамт суурилуулах ажил ид хийгдэж байна. Эдгээр нь Олон Улсын стандартад нийцсэн программууд байгаа. Үндсэндээ 10-аад жилийн насжилттай 3 программ хангамжаа шинэчилж байна.

   - Эдгээр программыг сайжруулснаар гарах дэвшилтэт зүйл нь юу вэ?
  - Эрдэнэт үйлдвэрт төдийгүй Цахилгаан цехийн хэмжээнд сүүлийн үеийн ухаалаг төхөөрөмжүүд шинээр нэвтэрч байна. Тэдгээрээс мэдээлэл авахад хуучин программ хангамжууд маань хоцрогдож, солих шаардлагатай болсныг бид мэдсэн. Шинээр суурилуулж байгаа программ хангамжууд нь мэдээлэл дамжуулах, хүлээн авахад илүү боломжийг олгож байгаа юм. Асар хурдацтай хөгжиж байгаа мэдээллийн технологийн шинэчлэлийг дагаад бид ч цаг үетэйгээ хөл нийлж хөгжих шаардлага тулгарч байна.
 

    - 2020 оны төлөвлөгөөнд санал оруулсан томоохон ажлаасаа тодруулна уу?
    - 1997 оноос суурилуулж эхэлсэн цахилгаан эрчим хүчний 250 орчим тоолуур байдаг бөгөөд бүх тоолуурт парк шинэчлэл хийх шаардлагатай болсон. Альфа центр программ хангамжийг даган 20 ширхэг тоолуур ирж байгаа. Үлдсэнийг шат дараатай сайжруулан солино. Мөн ээлжийн жижүүрийн төвд байдаг хяналтын дэлгэцүүд 10 гаруй жилийн насжилттай болсон. Үүнийг шинэчлэхээр ирэх оны хөрөнгө оруулалтын ажилд тусгалаа. Мэдээллээ шилэн кабелиар манай серверт дамжуулдаг элементийн баазаа шат дараатай сольж, шинэчилэх ажлыг хийнэ. 2020 оны захиалгад эхний ээлжийн контроллёруудаа оруулж өгсөн. Эдгээр нь энгийн хүмүүст ойлгомжгүй мэт боловч мэргэжлийн бидэнд томоохон ажлууд болох юм.

    - “Эрдэнэт үйлдвэрийн нүд, чих болсон хэсэг” гэж та ярианы эхэнд онцолсон. Танай хэсэгт ажиллахад хувь хүнээс ямар ур чадвар шаарддаг вэ?
   - Цахилгаан эрчим хүчний бүхий л үйл ажиллагааг манай хэсэг дээрээс харж болно. Автоматжуулалт, програмчлал, цахилгаан, дулаан, уур, усны эрчим хүчний холбогдолтой бүх хэмжих хэрэгслийг манайх хариуцдаг. Стандартчилал хэмжилзүйн газрын тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд суурилуулдаг гэсэн үг. Тиймээс ч мэргэжлийн өндөр түвшинд бэлтгэгдсэн хүмүүс нэг хэсэг дээр төвлөрсөн болохоор хөрвөх чадвар сайтай. Манай хэсэгт Эрдэнэт үйлдвэрт мэргэжлээрээ 10-аас дээш жил ажилласан 8 хүн бий.

   - Цахилгаанчид технологийн хөгжилтэй уралдан сурч, боловсрох хэрэгтэй гэж бодож байна. Мэргэжлийн ур чадвараа ахиулах, суралцах тал дээр үйлдвэрийн газраас хэрхэн анхаардаг вэ?
   - Манай хэсгийнхэн шинэ программ суурилуулалтын ажилтай холбогдуулан гадаад, дотоодын сургалтанд хамрагдаж байна. 3 ажилтан Малайзын нийслэлд сургалтанд суугаад ирсэн. 10 дугаар сард сүүлийн программ хангамжтай холбоотойгоор бас нэг ажилтан Малайзад суралцана. Бид дотооддоо ШУТИС-ийн Эрчим хүчний инженерийн сургууль болон Мэргэшсэн инженерийн,  Стандартчилал хэмжилзүйн газрын мэргэжил дээшлүүлэх сургалтуудад жил бүр хамрагдаж байна. Усны тоолуур солих ажлын хүрээнд Шанхай, Арабын Нэгдсэн Эмират улсад сургалтанд хамрагдахаар төлөвлөсөн. Боловсон хүчнээ чадавхижуулах тал дээр үйлдвэр, цехийн удирдлагууд биднийг сайн дэмждэг.

    - Сүүлийн асуултыг танд үлдээе?
  - Цахилгаан цех, Телемеханикийн хамт олондоо цахилгаан тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлээ сайн хийж, мэргэжил мэдлэгээ дээшлүүлэн, ажилдаа амжилт гаргаарай гэж хүсэн ерөөе. Та бүхэн Эрдэнэт үйлдвэрийн судсыг атгаж байгаа хариуцлагатай албаны харуулууд шүү.
 
И.Чинтогтох
Фото: Ш.Лхамсүрэн

Мэдээний төрөл

Календарь

« 9-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Зургийн цомог