• Хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд ажил мэргэжил, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалт өгч байна

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газраас хүний нөөцийн мэргэжилтнүүдийн дунд ажил мэргэжил, харилцаа хандлага, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалтыг анх удаа зохион байгууллаа. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын 2019 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдрийн 1185 тоот тушаалаар үйлдвэрийн хэмжээнд ажиллаж буй хүний нөөцийн мэргэжилтнүүдийн дунд мэргэжил, ур чадварын шалгалт зохион байгуулахаар шийдвэрлэсний дагуу хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд дөрвөн үе шаттай, мэргэжлийн шалгалт өгчээ. Өөрөөр хэлбэл, албан баримт бичгийн, онолын мэдлэг, ур чадвар, харилцаа хандлага тодорхойлох гэсэн дөрвөн чиглэлээр мэдлэгээ шалгуулж, хувь ажилтны хөгжлийн түвшинд дүн тавиулав. Шалгалтын зорилго нь Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж буй хүний нөөцийн мэргэжилтнүүд мэдлэг, ур чадвар, хандлагын хувьд ямар түвшинд байгааг тодорхойлох, нөгөө талаас, шалгалтад бэлдсэнээр өөрсдийн мэдлэг мэдээллээ сэргээж бататгах, шинээр сурч, мэдлэгээ ахиулж, дээшлүүлэх боломжийг нээхэд чиглэгдэж байна. Ингэснээр, цаашид хүний нөөцийн чиглэлээр ямар бодлого хэрэгжүүлэх, хүний мэргэжилтнүүдийг хэрхэн сургаж, боловсруулах зорилтоо тодорхойлоход ач холбогдолтой юм. Шалгалтын ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газар, Хуулийн хэлтэс, Дотоод хяналтын хэлтэс болон боловсрол, сэтгэл зүйн чиглэлийн төлөөллүүд оролцож, шалгалтын материал, асуумжийг мэргэжлийн өндөр түвшинд боловсруулсан байна.     М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Уурхайн цахилгаан хангамжийг сайжруулна

    Сүүлийн жилүүдэд, Ил уурхайн тоног төхөөрөмж шинэчлэгдэж хүчин чадал нь нэмэгдсэн, ажлын хүрээ тэлж, уурхай өргөссөнтэй холбоотой гадаад цахилгаан хангамжийн чадлыг нэмэх, цахилгаан дамжуулах агаарын шугамыг өргөтгөх, уулын ажлын хүрээнээс гаргах зайлшгүй шаардлага үүссэн. Эрдэнэт үйлдвэрийн Ил уурхайн гадаад цахилгаан хангамжийг сайжруулах ажлын тендерт “Энх өглөө” компани ялсан. Оны өмнөөс эрчтэй эхэлсэн уг ажил энэ сарын сүүлээр дуусах төлөвлөгөөтэй байсан ч “ковид-19” халдварын нөхцөл байдлаас шалтгаалан хоёр сараар хойшиллоо. Одоо Ил уурхай нийт 8 МВА-ийн чадал бүхий хоёр дэд станцтай. Гэтэл уурхайн тоног төхөөрөмжийн суурилагдсан чадал нь 12,5 болсон. Цахилгаан хангамжийн чадлын дутагдлыг тоног төхөөрөмжүүдийг оновчтой байрлуулах, нэг гаргалгаа дээрх ачааллыг тэнцвэржүүлэх зэргээр “аргалж” байна. Өргөтгөл хийгдэж дэд станцууд нэмэгдсэнээр нийт 32,6 МВА-ийн чадалтай болж, долоо байсан гаргалгаа 24 болж нэмэгдэх юм. Ингэснээр тоног төхөөрөмжүүдээ өөрсдийн хүссэн газар байрлуулан цахилгаанаар найдвартай хангах, цахилгаан дамжуулах агаарын шугамын гэмтэлгүй болох нөхцөл бүрдэх юм. Түүнчлэн Ил уурхайд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи нэвтрүүлэх цахилгааны эх үүсвэрийг эндээс шийдэх боломж нээгдэнэ.        М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хэмнэлтийн бодлого хэрэгжүүлсний үр дүнд уурхайчдынхаа цалин, ахмадуудынхаа тэтгэмжийг нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргалаа

    Дэлхийн зах зээлд зэсийн үнэ өнөөдрийн байдлаар, 2020 оны улсын төсөвт төлөвлөснөөс 600 орчим доллар тонноор доогуур байна. Коронавирусын цар тахал дэлхий нийтэд төдийгүй улс орны эдийн засагт эрсдэл үүсгэж байгаа энэ үед “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд байгаа хүндрэлийг даван туулах нэгдсэн хөтөлбөр гаргаж, шуурхай арга хэмжээ авч ажиллаж байна. Үүний үр дүнд техник технологио шинэчлэх замаар үйлдвэрлэлээ өсгөж, улс болон орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлэх татвараа бууруулахгүйгээр, үйлдвэрлэл эдийн засгийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтээ давуулан биелүүллээ. Уурхайчид коронавирусын цар тахлаас өөрийгөө болон гэр бүлээ, цаашлаад улс орноо хамгаалан, хүлээсэн үүргээ биелүүлэн ажиллаж байна. Эрдэнэт үйлдвэр эх үрсийн баярын өдрөөс эхлэн уурхайчдынхаа цалинг 10 хувиар, ахмадуудынхаа тэтгэмжийг 40 хүртэл хувиар нэмэгдүүлэн бэлэг барьж байна. МҮХАҮТ, Монгол Улсын Засгийн газартай хамтран жил бүр шалгаруулдаг ТОП-100 аж ахуйн нэгжүүдийг Эрдэнэт үйлдвэр энэ жил 18 дахь удаагаа манлайлснаа саяхан гардсан. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын уурхайчид 2019 онд улс, орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлсэн татвар, эх орны хөгжилд оруулсан хувь нэмэр, нийгмийн хариуцлага зэрэг олон шалгуур үзүүлэлтийг тэргүүлж энэ шагналыг хүртсэн. Үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнгийн санаачилгаар МҮХАҮТ-ын 2019 оны ТОП-10 аж ахуйн нэгжүүд улс, эх орны хөгжлийн асуудлаар уулзалт зохион байгуулах юм. Тэд Эрдэнэт үйлдвэрээс авч хэрэгжүүлж байгаа, ажлын байраа хадгалах, үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлэн, цалин урамшууллаа өсгөх сайн туршлагаас суралцаж, хамтдаа Монгол улсын Эдийн засгийг эрчимжүүлэх талаар санал солилцох юм байна. “ТОП-100 аж ахуйн нэгжүүдийг тэргүүлсэн нь уурхайчдад урам зориг өгч, цаашид “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ коронавирусын халдварын цар тахлын улмаас дэлхий нийтэд үүсээд байгаа санхүү, эдийн засгийн хүндрэлийг хэмнэлтийн бодлого, урьдчилан сэргийлэх оновчтой шийдлээр даван туулж чадна” хэмээн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн ил уурхайн ажил байдалтай танилцах үеэрээ онцолсон юм. Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 27

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 148 дахь өдөр. Он дуусахад 217 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +26 градус, шөнөдөө +2 градус дулаан, багавтар үүлтэй, салхины хурд 5-6 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 27.Буд гараг. Билгийн тооллын шинийн 5. Лусын буулттай, цагаан морь өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 01 минутад мандан, 20 цаг 38 минутад жаргана. Энэ өдөр бар, нохой, гахай жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин хулгана, могой, морь жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Ном унших, замд гарах, эд юм бүтээх, бичиг зурхай зурах, ураг садан болох, худалдаа хийх, сүмийн тахил тахилга засах, өөрийн амьдралд тустай ажил хийх, бурханд залбирах, нөхрийг эрэх, хаад ноёд, ихэс дээдэст тангараг, амлалт гаргах, мал адгуус муулах үйлд сайн. Байр сууц тохижуулах, гэр барих, засах, морь худалдах, уралдуулах, улаан идээ авах, хатуу үйл ажил хийх, лам болох, ном сонсох, гадагш өгөх, хөрөнгө исгэх, үр цацах, модны үйл, үхэгсдийн үйлд муу. Өдрийн сайн цаг нь  морь (11:40-13:40), бич (15:40-17:40), хулгана (23:40-01:40), үхэр (01:40-03:40) болой. Хол газар явагсад зүүн зүгт мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эд мал арвижих сайн. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5341 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2803, евро 3050, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -1974-1978 онуудад МХЗЭ-ийн илгээлт өвөртлөн, манай орны өнцөг булан бүрээс олон зуун залуучууд Эрдэнэтийг зорьсон. Энэ залуучууд өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн туршлагатай ажилчид, халамжлан хүмүүжүүлэгчид болж өссөн нь мэдээж. Эдгээр залуучуудын заримын ажил үйлс, амьдрал, бүтээлээс танилцуулна уу? Хариулт:-1974-1978 онуудад МХЗЭ-ийн илгээлтээр Эрдэнэтийн бүтээн байгуулалтын үйлсэд оролцохоор манай орны 18 аймаг, хоёр хотоос ирсэн олон зуун залуучууд Эрдэнэт хот, үйлдвэрийг бүтээн босголцож, анхны барилгачдаас төрөл бүрийн мэргэжил эзэмшсэн ажилчид, инженер техникийн ажилтан болтлоо хөгжжээ. МХЗЭ-ийн илгээлтээр 1974 онд анх Эрдэнэтэд ирсэн 54 залуугийн 14 нь Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байгаагийн дотор хүдрийн ил уурхайн өрмийн машинч Доржийн Чойжид, Дашдоржийн Баатар, Баянсангийн Мишиграгчаа, Өлзийн Даваа, уурхайн засварчин Хятадын Пүрэвдорж, эксковаторын машинч Кушметийн Махмудхан, уулын технологийн тээврийн цехийн БелАЗ-ын жолооч Рэнжавын Оросоо, Равдандоржийн Жанчивдорж, жолооч Лхагвын Мишка, Барилга засварын цехийн цахилгаанчин Чойнхорын Мөнхбат, Орон сууц нийтийн аж ахуйн газрын үйлчлэгч Шушкений Кульзира, мөн 1974 оны МХЗЭ-ийн Төв хорооны зохион байгуулагч, анхны илгээлтийн залуучуудын ахлагчаар ажиллаж байсан, одоо уулын технологийн тээврийн цехийн ээлжийн дарга Даваагийн Пүрэвдорж нарыг онцлон дурьдаж болох юм. МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн хүдрийн ил уурхайн өрмийн машинч Данзангийн Жаргалсайхан техникийн хүчин чадлыг бүрэн дүүрэн ашиглаж, хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргасан учир 1988 оны 5-р сарын 16-ны өдөр БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цол, Сүхбаатарын одон, “Алтан соёмбо” медалиар шагнагдсан. Одоо Эрдэнэт хотын үйлдвэр, аж ахуй, соёл урлагийн төрөл бүрийн салбарт МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн олон зуун залуучууд үр бүтээлтэй хөдөлмөрлөж байгаагийн дотор Эрдэнэт үйлдвэрт 200 шахам залуучууд ажиллаж, тэдгээрийн дийлэнх нь халамжлан хүмүүжүүлэгчид болсон.  (Эх сурвалж:“Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...) Дэлгэрэнгүй...
  • Шилдэг бүтээлийн эзэд ирэх сард тодорно

      Монгол Улсын эрчим хүчний сайд өнгөрсөн оныг “Ухаалаг эрчим хүч”-ний жил болгон зарласантай холдогдуулан Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал “Эрчим хүч-математик загварчлал” сэдвийн дор бүтээлийн уралдаан зарласан. Үйлдвэрийн газрын бүтцийн нэгжүүдэд шинийг санаачлан нэвтрүүлэх боломжтой болон нэвтрүүлж буй арга шийдэл, техник технологи, тоног төхөөрөмжийг таниулах, ажилтнуудын техникийн болон шинжлэх ухааны боловсролыг хөгжүүлэх, туршлага судлуулах, идэвх санаачилгыг өрнүүлэх, бүтээлч, шинийг эрэлхийлэгч ажилтнуудыг урамшуулах зорилго бүхий энэхүү уралдааны нэгдүгээр шатны шалгаруулалт өнгөрсөн долоо хоногт боллоо. Инновацийн сангийн найман сая төгрөгийн санхүүжилттэй уг уралдааныг өргөн хүрээнд, өндөр зохион байгуулалттай хийхээр төлөвлөсөн ч “ковид-19” халдварын үеийн нөхцөл байдлаас  шалтгаалан цомхон бүрэлдэхүүнтэй, хэсэгчилсэн байдлаар зохиогдов. Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтцийн нэгж, хэсгүүдэд ашиглагдаж буй тоног төхөөрөмж, шугам сүлжээний оролтын параметрүүдийг математик загварчлал, компьютер симуляцийн аргаар боловсруулж дүн шинжилгээ хийх, ажилчдад орчин үеийн техникийн хөгжлийн чиг хандлагыг таниулах, тэдгээрийг үйлдвэрлэлд ашиглаж сурах идэвх санаачилга өрнүүлэх зорилготой уг уралдаанд хувь хүн, хамт олны 18 бүтээл иржээ. Ихэвчлэн, тоног төхөөрөмжийн гэмтэл саатлыг багасгах, найдваржилтыг өсгөх, хийц болон ажиллагааг оновчилсон, технологийн горим, түүний үзүүлэлтүүдэд чанарын өөрчлөлт оруулахыг эрмэлзсэн бүтээлүүд байв. Тэд бүтээлүүдийнхээ загвар, танилцуулга, үзүүлэнг видео бичлэг, гэрэл зураг, бодит үр ашгийн судалгаа ашиглан хийсэн байгаа нь сонирхол татсан. Нэгдүгээр шатны шалгаруулалтаас Дулааны цахилгаан станцын “ДЦС-ын хөрөнгө оруулалтын үнэлгээний DCF загвар”, мөн “ДЦС-ын үйлдвэрлэлийн ерөнхий ажиллагааг математик загвар ашиглан тооцоолол хийх симуляци программ”, Ус хангамжийн цехийн “Эргэлтийн усны горим”, мөн “Ус хангамжийн цехийн ус өргөх станцуудын насосны ажиллах горимыг оновчлох”, “Тоног төхөөрөмжийн ашиглалт, засвар үйлчилгээний бүртгэлийн программ”, Ил уурхайн “Цахилгаан эрчим хүчний чанарын хэмжилт, динамик загварчлал” гэсэн зургаан бүтээл дараагийн шатанд шалгарлаа. Ирэх сард эцсийн шалгаруулалт хийгдэж, түрүүлсэн бүтээлийн эзэд гурван сая, дэд байрт шалгарсан баг хоёр сая, гутгаар байр эзэлсэн хамт олон 1,5 сая төгрөгийн шагнал хүртэх юм. Харин тусгай байранд гурван бүтээл тунаж 500 мянган төгрөгийн урамшуулал хүртэнэ.     Мөн шинэ санаа, оновчтой бүтээлд тодорхойлох боломжтой бүтээлүүдийн эрхийг хамгаалах, зохиогчидтой хамтран ажиллах, үлгэрчлэн бусад газар нэвтрүүлэх асуудалд үйлдвэрийн газрын зүгээс анхаарч ажиллана гэж шүүгчид онцолсон. Уралдааны шүүгчдийн бүрэлдэхүүнд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх, Эрчим хүчний хэлтсийн дарга Ш.Төрбат, цахилгааны тэргүүлэх инженер Д.Энхтөгс тэргүүтэй удирдлагын багаас гадна ШУТИС-ийн багш, дэд профессор П.Ариунболор урилгаар ирж, шүүгчээр ажилласан юм. Тэд “Эрчим хүч-математик загварчлал” уралдаанд шинжлэх ухаанд суурилсан бүтээл түлхүү ирэх болов уу, гэж хүсэж хүлээсэн ч сайн саналын хэлбэрийн танилцуулга дийлэнх нь байсан учир дараагийн шатны шалгаруулалт хийхээр шийджээ. Бүтээл нь шалгарсан багийнхан дараагийн шатанд нарийн мэргэжлийн түвшинд ярилцлага өрнүүлж өрсөлдөнө. Ингээд ШУТИС-ийн багш, дэд профессор П.Ариунболортой цөөн хором ярилцлаа.      П.АРИУНБОЛОР: Эрдэнэт үйлдвэрт хиймэл оюун ухааны сүлжээ үүсэх боломжтой   -“Эрчим хүч-математик загварчлал” уралдаанд ирсэн бүтээлүүдийн чанар чансааны талаар та юу хэлэх вэ? -Юуны өмнө намайг чухал ач холбогдолтой энэ уралдааны шүүгчээр урьсанд баярлалаа. Уралдаанд ирсэн 18 бүтээл шинжлэх ухааны түвшинд хийгдсэн сайн ажлууд ч байна, зарим нь хөдөлмөр хөнгөвчилсөн, сайн санал санаачилга хэлбэрийнх ч байна. Бид шинжлэх ухааны үндэстэй, математик загвараар эрчим хүч хэмнэх, үйлдвэрлэлд эдийн засгийн ямар үр ашиг авчрах вэ, гэдэгт илүү төвлөрч авч үзлээ. Сайн бүтээл олон ирсэн болохоор шууд байр эзлүүлэхэд хэцүү байна. Тиймээс нэгдүгээр шатанд шалгарсан ажлуудыг дахин хэлэлцэж, мөн чанарыг нь илүү нарийн тодотгох хоёр дахь хэлэлцүүлэг хийхээр шийдвэрлэсэн. Би Эрдэнэт үйлдвэрийн инженерүүдээр маш их бахархаж байна. Эндээс Монгол Улсын хэмжээнд мөрдөх стандартууд гарах төлөвтэй. Мөн маш сайн докторууд төрж мэдэхээр байна. Залуус үйлдвэрлэлийнхээ горимыг, асуудлыг маш сайн мэдэж байгаа нь бахархал төрүүлсэн. Эрдэнэт үйлдвэрийг аж үйлдвэрийн дөрөвдүгээр хувьсгалд бэлтгэхэд математик аргачлал, тооцоолол сайн эзэмшсэн эдгээр залуусын хүч хөдөлмөр маш их гэдгийг өнөөдөр олж харлаа. Шинэ үеийн залуус сайн бэлтгэгдэж байгаа юм байна. Үйлдвэрлэлийн туршлага сайтай, ихэнх нь магистрын зэрэгтэй, судалгааны арга барил хэдийнээ эзэмшсэн залуус уралдаанд оролцлоо. Шүүгчийн хувьд Эрдэнэт үйлдвэрийн хэтийн зорилго- Үйлдвэрлэл, шинжлэх ухааны парк байгуулахад залуусын хувь нэмэр их, тэдэнд итгэж болно гэж хэлмээр байна.     -Эрдэнэт үйлдвэрийн Эрчим хүчний чиглэлийг авч яваа мэргэжилтнүүдийн ур чадвар, залгамж халааг та хэрхэн үнэлэв?  -Ер нь Эрдэнэт үйлдвэр залгамж чанар сайтай. Үйлдвэрлэлийн гол бодлогыг барьж яваа тулхтай мэргэжилтнүүдийнхээ удирдлага дор залуу үе нь хүмүүждэг, арга барилыг авдаг, уламжлал шинэчлэлийг хослуулсан залгамж холбоо үүссэн газар. Нэгэнт бий болсон уламжлалт холбоонд үндэслэн үйлдвэрийг цаашид улам автоматжуулаад, технологийг нь оновчтой горим руу шилжүүлээд ухаалаг болгох, яваандаа хиймэл оюун ухаан ажиллахад бололцоотой. Учир нь 40 гаруй жил ажилласан энэ үйлдвэрт өөрийн “бодит дата”-нууд бэлэн байгаа. Бүх өгөгдлүүдээ   ашиглаад, залгамж холбоогоо үргэлжлүүлээд, залуучуудаа боловсруулаад явахад дараагийн 10 жилд хиймэл оюун ухааны сүлжээ үүснэ гэдэгт итгэлтэй байна.  -Манай үйлдвэрийн газар эрчим хүчний асуудлаа хэр оновчтой шийдвэрлэсэн гэж үзэж байна?  -Эрдэнэт үйлдвэр дэлхийн хэмжээний уурхайн хувьд эрчим хүчний бодлого барьж байгаа хүмүүс нь монголд төдийгүй дэлхийд өндөр үнэлэгдэх мэргэжилтнүүд гэдэгт би огтхон ч эргэлзэхгүй. Сүүлийн үед цахилгаан эрчим хүч хэрэглэгчээс үйлдвэрлэгч болох том алхам хийсэн нь маш зөв шийдвэр байсан. Дээрээс нь янз бүрийн сэргээгдэх эрчим хүч яригдаж байна. Маш олон мэргэжилтэн доктор хамгаалчихсан судалгааны ажил хийж байна. Өөрөөр хэлбэл эрдмийн бүхэл бүтэн бүтээн байгуулалт өрнөж байгаа газар шинжлэх ухаан, технологийн тал дээр асуудал гарахгүй, Монгол улсын хэмжээнд тэргүүлэх байр сууриа алдахгүй болов уу.   -Сүүлийн үед Монголын эрчим хүчний салбарт ямар өөрчлөлт шинэчлэлт хийгдэж байгааг та ажиглаж байна?  -Бид Улаанбаатар, цаашлаад Монгол улсын эрчим хүчний өнөөгийн байдал, хэтийн төлөвийг байнга сонирхож байдаг. Жил ирэх тусам эрчим хүчний хэрэглээ асар их өсөж байна. Энэ нөхцөлд хэмнэлт маш чухал. Эрчим хүчний оновчтой төлөвлөлтүүд хийх ёстой. Хувьсах гүйдлээр эрчим хүч дамжуулж байсан бол одоо тогтмол гүйдлийн шугам сүлжээ, өндөр хүчдэл, смарт, кредит гээд ухаалаг сүлжээ бий болж байна. Үүнээс гадна энэ их үйлдвэрлэл, хорт хийн ялгарал дэлхийг туйлдуулж байгаа энэ үед бид эко орчин, сэргээгдэх эрчим хүчийг илүү түлхүү ашиглах ёстой. Монгол орны сэргээгдэх эрчим хүчний нөөц бололцоог харахад нар, салхины эрчим хүчний асар их нөөцтэй. Харин усны эрчим хүчний нөөц хомс. Яагаад гэхээр Монгол улс Азийн усны яг хагалбар дээр оршдог. Тэгэхээр бид цэнгэг усаа гамнах ёстой. Би бол мэргэжлийн хүн биш. Сонирхогчийн хувьд усан цахилгаан станц барих шийдвэрийг зөв гэж боддоггүй. Хамгийн ээлтэй хөгжих нь нар болон салхины эрчим хүч. Яваандаа био химийн эрчим хүчийг гаргах хэрэгцээ бий. Энэ их хог хаягдал байнга дулаан ялгаруулж байдаг шүү дээ. Хүмүүсийн хоолны үлдэгдэл, хаягдал энэ бүхнээр био химийн сэргээгдэх эрчим хүч гаргах боломжтой. Гэхдээ дулааны цахилгаан станц тэргүүлэх байр суурийг эзэлсээр байх болно. Түүнийг сэргээгдэх эрчим хүчээр тэжээж оновчлох асуудал нэн чухал.   -Манай уншигчдад, уралдаанд оролцсон залууст хандаж юу хэлэх вэ? -Өнөөдөр бол сурах эрин үе. Дээхэн үед бидэнд сурах бичиг олддоггүй байсан бол интернет хөгжсөн энэ цаг үед бүх хүмүүст шинжлэх ухааны хаалга нээлттэй. Хүн өөрөө хичээвэл ямар ч амжилтад хүрэх боломж нөхцөл бүрдсэн. Янз бүрийн программ хангамж бий болчихлоо. Залуу хүмүүс амжилтад хүрэх хоёр л зам бий. Англи хэлтэй байх, үндсэн мэргэжлээ маш сайн мэдэж, өөрийн болгох. Цаашид эрдмийн ажилтан болох гэж байгаа бол математик суурьтай байх ёстой. Түүнээс гадна дэлхий нийтэд эмэгтэй инженерүүдийг илүү дэмжих болсон. Учир нь эмэгтэй хүмүүс шинжлэх ухаан, технологийн салбарт орж ирснээр дэлхий ертөнц өөрөөр хөгжиж эхэлсэн. Дан эрчүүд байсан бол дэлхий хогондоо дарагдаж, дайн тулаан түлхүү болох байсан байх. Гэтэл эмэгтэйчүүд шинжлэх ухаан, технологийн салбарт хүч түрэн орж ирснээр илүү их инновацийг бий болгосон. Хүн нэг хэрэглэсэн бол тэр ая тухтай, ашигтай шинж чанарыг мэдээд буцаад тэр хэрэглээнээсээ гарч чадахгүй мөнгө төлдөг бүтээгдэхүүнийг инноваци гээд байгаа шүү дээ. Тэгвэл  инновацийг ихэвчлэн эмэгтэйчүүд гаргаж байна. Яагаад гэхээр эмэгтэйчүүд хүүхдээ асарч байна, эмнэлэгт өвчтөн асарч байна. Өөрсдийн мэдэрч байгаа зовлонг техникээр дамжуулан хүнд хүртээж байгаа учраас инноваци бий болоод байгаа юм. Сүүлийн үед эрүүл мэндийн салбарт маш ихээр инноваци бий болсон. Тэгэхээр охидыг инженерчлэлийн чиглэлээр суралцаасай гэж хүсдэг. Тэгвэл монгол сайхан хөгжих боломж бий. Дэлхийн технологи ороод ирлээ, интернет нээлттэй байна, хөгжихөд хязгаар үгүй боллоо. Хүн хэдий чинээ зүтгэнэ төдий чинээ сайхан амьдрах боломж нээгдсэн. Тийм учраас бүү залхуур, суралц гэж хэлмээр байна. -Баярлалаа.     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • О.ОТГОНБАЯР: Хүндрэлийг даван туулах нэгдсэн хөтөлбөрийн хэрэгжилт үр дүнтэй байна

      Эрдэнэт үйлдвэрийн Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газрын дарга О.Отгонбаяраас шинэ коронавирусын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах зорилгоор байгуулагдсан Төв штабын ажлын хэрэгжилтийн талаар тодрууллаа.    -Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд шинэ коронавирусын тархалттай холбоотойгоор үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах, сөрөг үр дагавраас урьдчилан сэргийлэх, эрсдэлээс хамгаалах зохих арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах зорилгоор Төв штаб болон Чиглэл хариуцсан штабуудыг Ерөнхий захирлын А/139 тоот тушаалаар байгуулсан. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нь уурхайчдын ажлын байр, цалин хөлс, урамшууллыг тогтвортой хадгалж, уурхайчдынхаа  гэр бүлийг эрсдэлээс хамгаалах, улс, орон нутгийн  эдийн засагт оруулж буй хувь нэмрийг бууруулах-гүй байх гэсэн үндсэн зорилго-тойгоор ажиллаж байна. Энэ нь уурхайчдын хамтын хөдөлмөр юм. Мөн “Шинэ коронавирусын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах арга хэмжээний нэгдсэн хөтөлбөр”, үүний хавсралт “Хүндрэлийг даван туулах арга хэмжээний нэгдсэн төлөвлөгөө”, “Үнийн хэлбэлзлийг тооцсон үйлдвэрлэл, эдийн засгийн арга хэмжээний төлөвлөгөө”, “Хөдөлмөр зохион байгуулалт, цалин хөлсний чиглэлээр хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөө”-г баталсан.  “Үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангах”, “Санхүү, эдийн засгийн үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх”, “Нийгмийн харилцаа хамтын ажиллагааны асуудлыг зохицуулах”, “Томоохон төсөл, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх”-д чиглэл хариуцсан штабууд арга хэмжээний төлөвлөгөө боловсруулж, батлуулан, хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна. Ажлын төлөвлөгөөний биелэлт 46,4 хувьтай байна. Эдгээр штабууд долоо, 14 хоног тутам хуралдаж, Төв штабын хуралдаанаас шийдвэр гаргаж, ажлын явцтай танилцаж, үүрэг өгч ажиллаж байгаа. Үйл ажиллагааны нэгдсэн хөтөлбөр 42,5 хувийн биелэлттэй байна. Нийт 50 үүрэг даалгаврыг чиглэл хариуцсан штабуудад хүргүүлж, хэрэгжилтийг нь ханган ажиллаж байна. -Хөтөлбөр, төлөвлөгөөний дагуу ямар ажлууд хийгдээд байна вэ?  -Зэсийн баяжмалын үйлдвэрлэлийг 2,244.3 тн-оор, молибдены баяжмалын үйлдвэрлэлийг 152.4 тн-оор нэмэгдүүлж ажилласнаар зэс, молибдены баяжмал ачилтын төлөвлөгөөг 101-112,6 хувиар биелүүлж, 3,8 тэрбум төгрөгийн нэмэлт орлого олох боломж бүрдээд байна.   -Үйлдвэрийн газрын хэмжээнд өртөг, зардал бууруулах арга хэмжээг хэрэгжүүлж, зэсийн үнийн эрсдэлийн түвшинтэй уялдуулан, гүйцэтгэлд хяналт тавьж ажилласнаар батлагдсан төлөвлөгөөт нийт зардлыг эхний дөрвөн сарын байдлаар 23.8 тэрбум төгрөгөөр бууруулан ажиллалаа. -Үйлдвэрлэлийн үндсэн тоног төхөөрөмж, технологийн горимыг цахилгааны үнийн гурван тарифт системд тохируулан ажилласнаар 185.0 сая төгрөгийн цахилгаан эрчим хүчний зардал хэмнэсэн. -“Сархиа” байгалийн чийрэгжүүлэлтийн төвд агч, голт бор, хайлаас зэрэг 2650 мод, бут, Баяжуулах үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйн 4М далангийн баруун урд талд 530 мод тарьж хүлээлгэн өглөө.  -“Уурхайчин-1” орон сууцны хорооллын барилгын угсралтын ажил, Соёл, спортын “Эрдэнэт цогцолбор“-ын барилгын ажил, “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын Ногоон хөгжлийн төвийн барилгын ажил хуваарийн дагуу явагдаж байна.  -Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехэд хүйтнээр хатуурах холимгоор хэв бэлтгэх хагас автомат шугам суурилуулах шинэчлэлийн ажлын явц 98 хувийн гүйцэтгэлтэй, тоног төхөөрөмжийн туршилт хийгдэж байна. Төв штабын өмнөх хуралдаанаар Эрдэнэт үйлдвэрт хэрэгжиж буй таван бодлогыг авч хэлэлцсэн. Цаашид энэ ажлыг эрчимжүүлнэ.  -Үйлдвэрийн газрын гэмт хэрэг, зөрчлийг арилгах, хариуцлага тооцох системийг боловсронгуй болгох ажлын хүрээнд Ерөнхий захирлын “Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, сахилга бат, хариуцлага, дэг журмыг сайжруулах ажлыг эрчимжүүлэх тухай”  А/203 тоот тушаалын хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна.  -Баярлалаа. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 26

    Өнөөдөр 05 дугаар сарын 26 Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 147дахь өдөр. Он дуусахад 218 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +24 градус, шөнөдөө +7 градус дулаан, үүлшинэ, салхины хурд 5-6 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 26.Ангараг гараг. Билгийн тооллын шинийн 4. Шарагчин могой өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 02 минутад мандан, 20 цаг 37 минутад жаргана. Энэ өдөр үхэр, могой, морь жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин гахай, бич, тахиа жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Аливаа үйлд муу бөгөөд өдрийн сайн цаг нь гахай (21:40-23:40), үхэр (01:40-03:40), луу (07:40-09:40), морь (11:40-13:40), хонь (13:40-15:40), нохой (19:40-21:40) болой. Хол газар явагсад баруун хойд зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад модон хохимой өдөр тул цээрлэвэл зохилтой. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5242 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2801, евро 3054, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 38, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэр хөдөлмөрчдийн хэрэгцээнд зориулан өргөн хэрэгцээний ямар бараа таваар үйлдвэрлэж байна вэ? Хариулт:- Эрдэнэт үйлдвэрээс хөдөлмөрчдийн өргөн хэрэглээнд зориулан жилд 10 гаруй нэрийн 300 гаруй мянган төгрөгийн бараа үйлдвэрлэн нийлүүлж байна. Үүнд, спортын хэрэглэл, орон сууцны сантехникийн зориулалттай резинээр хийсэн сэлбэг, малчид, хөдөлмөрчдийн гэр ахуйн хэрэгцээний зарим нэрийн бараа үйлдвэрлэж худалдааны байгууллагаар дамжуулан борлуулж байна. Цаашид нийт ажиллагсдын цалингийн фондын нэг төгрөг тутамд таван мөнгөний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх нормативыг үндэслэн өргөн хэрэгцээний бараа үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж, нэр төрлийг өргөтгөх чиглэлээр тодорхой программ боловсруулж байна. Ийм боломж ч үйлдвэрт байгаа юм.  (Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • Бутлуурын удирдлага, хяналтын схемийг шинэчилж байна

      Баяжуулах үйлдвэрт хүдэр хүлээн авах анхан шатны бутлуурын удирдлагын шкабыг солих ажил ид үргэлжилж байна. Үйлдвэр байгуулагдах үед тавигдсан цахилгаан схемтэй удирдлагын шкаб нь сул зогсолт үүсгэх, гэмтэл их гарах болж ашиглалтын шаардлага хангахгүй хэмжээнд хүрчээ. Иймээс програмчлагдсан, мэдрэгч бүхий дэлгэцтэй Siemens фирмийн орчин үеийн удирдлага, хяналтын шкаб шинээр суурилуулж байна. Ингэснээр удирдлага хяналт оновчтой, шуурхай болохоос гадна мэдээллийн сан бүрдэх, түүнд тулгуурлан дүгнэлт хийх боломжтой болж, орчин үеийн программ хангамжийн ололтыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж байгаагаар давуу юм. Энэ жил бутлуурын удирдлагын хуучин таван шкабыг S7-300, S7-400 загварын шинэ төрлийн удирдлага, хяналтын шкабаар солих бөгөөд эхний ажлын туршилтыг өнгөрсөн лхагва гарагт амжилттай хийлээ. Өнгөрсөн хоёрдугаар сараас эхэлсэн уг ажлыг “Анд энерги” компани үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг тасалдуулахгүй гүйцэтгэж, “их зогсолт”-ын өмнө хүлээлгэн өгөхөөр шамдаж байна.   М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 25

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 146 дахь өдөр. Он дуусахад 219 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +21 градус, шөнөдөө +6 градус дулаан, бага зэргийн бороотой, салхины хурд 5-7 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 25. Сумьяа гараг. Билгийн тооллын шинийн 3. Балжиннямтай шар луу өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 03 минутад мандан, 20 цаг 36 минутад жаргана. Энэ өдөр хулгана, бич, луу жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин нохой жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Цог буяны өдөр тул аливаа үйлд маш сайн. Буяны үйл, үйлс эхлэн, хишиг даллага авах, гэр байшин барих, бэр буулгах, хуврага тойн болох, эд мал авах зэрэгт буян хишиг нэмэх нэн сайн. Өдрийн сайн цагнь луу (07:40-09:40), могой (09:40-11:40), бич (15:40-17:40), тахиа (17:40-19:40), гахай (21:40-23:40), бар (03:40-05:40) болой. Хол газар явагсад зүүн зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эд, мал баялаг төгөлдөр баясгалан болох сайн. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5242 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2801, евро 3072, БНХАУ-ын юань 394, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 25, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэрээс улс даяар дэлгэрсэн үүсгэл санаачилга, туршлага бий юу? Хариулт:-Уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийн интернационалч хамт олны үүсгэл санаачилгаар бий болж, улс даяар дэлгэрч, үр ашгаа өгсөн, одоо ч өгсөөр байгаа дараах тэргүүн туршлага бий. Үүнд: Халамжлан хүмүүжүүлэх хөдөлгөөний туршлага. Энэ туршлагыг дэлгэрүүлэх тухай 1981 оны 09 дүгээр сарын 05-ны өдөр МХЗЭ-ийн Төв хороо, БНМАУ-ын Хөдөлмөр, нийгэм хангамжийн улсын хороо тогтоол гаргасан. Хөдөлмөр хамгаалал, аюулгүй ажиллагааны нэгдсэн системийн туршлага. Энэ туршлагыг дэлгэрүүлэх тухай 1980 оны нэгдүгээр сарын 30-ны өдөр Аж үйлдвэр, барилгын ажилчдын ҮЭ-ийн төв хорооны тэргүүлэгчдийн тогтоол гаргасан. Боловсон хүчинтэй ажилладаг туршлага. Энэ туршлагыг дэлгэрүүлэх тухай Геологи уул уурхайн үйлдвэрийн яам албан даалгавар гаргасан. (Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • ДЦС-ын “Бүтээлч” бүлгийнхэн эргэх механизмын аюулыг мэдрүүлэх төхөөрөмж бүтээжээ

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцынхан ХАБЭА-н хэлтсээс зарласан “Аюулыг аюулгүйгээр мэдрүүлэх” сургалт, дадлагын төхөөрөмж бүтээх уралдаанд ирүүлсэн аюул эрсдэлийг мэдрүүлэх төхөөрөмжөө танилцуулав. Тус станцын ажилтнууд үйлдвэрлэлийн ажлын байранд түгээмэл гарах эрсдэлтэй аюул буюу эргэлдэх механизмтай харьцаж буй үед тохиолддог осол аваарыг бодитойгоор мэдрүүлэх зориулалттай төхөөрөмж бүтээжээ. Эргэлдэх машин механизм дээр ажиллахдаа тухайн ажилтан ямар аюул эрсдэлтэй тулгарч болох, түүнээс сэргийлэхийн тулд хэрхэн сонор сэрэмжтэй ажиллах ёстойг уг төхөөрөмж дээр сургах юм байна. “Аюулыг аюулгүйгээр мэдрүүлэх” уралдаанд тус цехийнхэн өндөр ач холбогдол өгч, төхөөрөмж бүтээх ажилтнуудаа нэгтгэн “Бүтээлч” бүлэг байгуулан оролцож байгаа аж. Тэд уралдааны төхөөрөмж бүтээх ажлаа 3 дугаар сарын сүүлээр эхэлсэн бол одоо сүүлийн шатны тохируулгыг хийж буйгаа ХАБЭА-н инженер С.Бадрах ярив. “Бүтээлч” бүлгийнхний хийсэн “Эргэлдэх механизмын аюулыг мэдрүүлэх” төхөөрөмж нь автомат удирдлагатай төдийгүй олон үйлдлийг нэг зэрэг харуулах боломжтой. Гар утасны аппликейшн ашиглан, хамгийн бага 12 вольтын хүчдэлээр хөдөлгүүрүүд ажиллахаар зохион бүтээсэн нь инженерийн ур ухаан шингэсэн онцлогтой бүтээл болжээ. Мөн аккумляторт цэнэглэдэг тул хаана ч зөөвөрлөн ашиглаж болох зэрэг олон давуу талтай юм. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Бидний тухай

     Өнөөдөр Эрүүл ахуйн өдөр. “Эрдэнэт” үйлдвэрийн ХАБЭАБОХХ-ийн Эрүүл ахуйн албаны дарга О.Алтансүхтэй ярилцлаа.

     - Эрүүл ахуйн өдрийг ямар бүтээлч ажлаар угтаж байна вэ?
   - 2016 онд “Эрдэнэт” үйлдвэрийн хэмжээнд дагаж мөрдөх “Эрүүл ахуй, ариун цэврийн тухай” журам батлагдсан. Журамд зааснаар баасан гарагийг “Эрүүл ахуйн өдөр” гэж нэрлэдэг. Энэ өдөр ажилчид ажлын байрны орчноо цэгцлэх, гадна орчноо тохижуулах зэрэг олон ажил төлөвлөн, хийж хэрэгжүүлдэг уламжлалтай. ХАБЭАБОХХ-ээс анх санаачлан, үйлдвэрийн залуучуудын оролцоотой хийсэн эрүүл мэндийн замаар аюул осолгүй зорчиход бид анхаарч ажилладаг. Жил бүрийн гуравдугаар сарын 15-наас аравдугаар сарын 15-ныг хүртэлх хугацаанд эрүүл мэндийн замынхаа эргэн тойрныг цэвэрлэж ажиллана. Энэ ажлаа өнөөдрөөс эхлүүлж байна.

     - Хэрэгжүүлж байгаа ажлаасаа онцолбол?
    - Манай алба 2019 оны турш нэг сард нэг ажил хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн. Эдгээр ажилтай уялдсан “Эргономик”, “Орчны гоо зүй”, “Сонсгол хамгаалах”, “Витаминжуулалт” гэсэн дөрвөн дэд хөтөлбөр хэрэгжинэ. Эхний дэд хөтөлбөр болох эрсдэлтэй ажлын байр тодорхойлох “Эргономик”-ийн үр дүн ирэх сарын сүүлчээр гарна. Дэд хөтөлбөр хэрэгжсэнээр хэд хэдэн үр дүнг бид хүлээж байна. Нэгд, эрсдэлтэй ажлын байрны жагсаалт гаргаж хийх ажлуудаа төлөвлөнө. Хоёрт, гар багаж хэрэгслийг шинэчлэх үндэслэлтэй болно. Гуравт, ажилчдын өвчлөл буурна гэж харж байгаа.

     - Үйл ажиллагаандаа ямар стандартыг дагаж мөрддөг вэ?
   - “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Эрүүл ахуйн лаборатори 1991 онд байгуулагдсан, 20 гаруй жилийн түүхтэй. 2018 онд лабораторийнхоо итгэмжлэлийн хүрээнд бүх багаж хэрэгслээ шинэчилсэн. Манай алба 2017 онд батлагдсан. Одоогийн байдлаар MNS 6654, 6656, 6657, 6658 стандартыг мөрдөн ажиллаж байна. Багаж хэрэгслийнхээ ашиглалтыг сайжруулах зорилгоор дээрх стандартын дагуу хүний биенээс тоосны сорьц цуглуулах, тоосонд агуулагдаж байгаа цахиурын давхар исэл болон цулцанд нэвтрэх тоосонд хэмжилт хийж эхэлсэн. Энэ нь маш нарийн ширхэгтэй тоосыг хэлдэг. Үр өгөөжтэй ажил боллоо. Өнгөрсөн сард хэрэгжүүлж эхэлсэн нэг том ажил бол Эрүүл ахуйн лабораторийн цахим бүртгэлийн мэдээллийн систем юм. Үүнийг ХМТАЦ-тай хамтран хийсэн. Энэ цахим бүртгэлд эрүүл ахуйн ажилтнууд 14 хоног тутмын орчны шинжилгээний хэмжилтээ мэдээлж байх юм. Хэмжилт хийсэн даруйд мэдээлэл нь шинэчлэгддэг. Тухайн цахим бүртгэл рүү нэвтрэх эрхтэй мастераас дээш албан тушаалтнууд шинжилгээний үр дүнг хэвлэн, цех дотроо ашиглах боломжтой. Өмнө нь хэмжилтийг манайд гаргадаг ч, нэг хувийг нь тухайн цех рүү шуудангаар явуулах гээд цаг хугацаа алдах асуудал байлаа. Одоо цахим орчинд илүү хялбар, хурдтай ажиллаж эхэлсэн.

     - Орчны шинжилгээг хэмжихэд бүх цехийг хамруулдаг уу?
   - Энэ хэмжилтийг батлагдсан хуваарийн дагуу, хэд хэдэн цэгийг байнгын хяналтанд авч хийдэг. Одоогоор Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн зарим хэсэгт байнгын хяналт тавьж байна. Харин химийн болон хортой хүчин зүйлс бага гардаг хэрнээ хэвийн бус нөхцөлтэй ажлын байруудад сард нэг удаа хэмжилт хийж байна.

     - Ажилчдын халуун хоолонд тавьдаг хяналтын талаар тодруулахгүй юу?
    - Өнөөдрийн байдлаар үйлдвэрийн хэмжээнд халуун хоолны 12 цэг үйл ажиллагаа явуулж, манай алба тэдгээрт өдөр тутмын хяналттай ажиллаж байна. ХАБ-ын хэсэг дээр Хүнсний эрүүл ахуйч эмч ажилладаг бол Эрдэнэт сувиллын цогцолборт хоолны хяналтын баг бүрэлдэхүүн ажиллаж байна. Мөн дээрх 12 цэгээс 14 хоног тутамд халуун хоолны дээж, гадаргуугийн арчдас авч, хянадаг. Ингэхдээ үйлдвэрийн ажилчдын хоолны орц, чанар, технологийг цогцоор нь хянаж байна. Нэгд, хоолны түүхий эд эрүүл ахуйн шаардлага хангасан байх ёстой. Хоёрт, ямар хоолыг хэдий хугацаанд хэрхэн шарж бэлтгэх вэ гэсэн технологийн ажиллагаанд хяналт тавина. Гуравт, бэлэн болсон хоолонд аюулгүйн халдвар хамгааллыг анхаарч байгаа эсэхийг хянана. Харин гадаргуугийн арчдаст халбага сэрээ, хутганаас авсан хэмжилтийг тооцдог. Эрүүл ахуйн хүрээнд нэг чухал зүйл нь ажилчдын ундны ус юм. Манайх энэ тал дээр савласан ус болон төвлөрсөн шугамд суурилуулсан шүүлтүүр дээрх үзүүлэлтийг нарийвчлан гаргаж, хяналт тавьж байна.

     - Ойрын үед хийгдэх төлөвлөгөөт ажлын талаар?
     - Бид нэн түрүүнд Эрдэнэт сувиллын цогцолбортой хамтран ажиллахаар төлөвлөгөө гаргаж байна. Үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын тушаалаар Эрүүл мэндийн зөвлөлтэй болно. “Эргономик” дэд хөтөлбөр ойрын хугацаанд үргэлжилнэ. Тавдугаар сарын нэгнээс үйлдвэрлэлийн “Орчны гоо зүй” аяныг хийхээр удирдамж батлуулсан. Гоо зүй гэдэгт ажлын орчин нөхцөл, ажлын байрны эмх цэгц, гадна орчны цэвэрлэгээ тохижилт, ногоон байгууламж, хаяг шинэчлэх, өнгө будаг сэргээх зэрэг олон ажил багтдаг. Өнгөрсөн жил үйлдвэрийн цех, нэгжүүд энэ аянд өргөн хүрээтэй оролцсон.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

     “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Ган бөөрөнцгийн цех ажлын байрны нөхцлийн хувьд хүнд, хортой, халуун гэсэн ангилалд багтдаг. Тус цехийн нүүрс хийжүүлэх болон дахин халаах зуухны хэсгийн ажилчид хүнд нөхцөлд ажиллаж байна. Тиймээс цехийн удирдлагын зүгээс хүнд, хортой нөхцөлд ажиллаж буй ажилчдынхаа эрүүл мэндийг хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх ажлыг Эрдэнэт сувилалтай хамтран хийхээр санаачилжээ.
     Энэ хүрээнд нийт ажилчдынхаа дунд “Амны хөндийн эрүүл ахуй” сэдэвт сургалт явуулахын зэрэгцээ нүүрсний хий, тортогийн үзлэг, хүчилтөрөгчийн аппарат болон коктейлийн эмчилгээнд өдөр тутам хамруулж байна. Үүний үр дүнд ажлын дараах толгой өвдөлт, нойргүйдэх зэрэг зовиур багасч буйг шөнийн ээлжийн ажилчид хэллээ. Уг эрүүл мэндийн аян гурван сар үргэлжлэх юм. Цаашид тус цех дотоод нөөц боломжоо ашиглан ажлын байрандаа хүчилтөрөгчийн өрөө байгуулж, ажилчдын үдийн цайны цэсэнд коктейль оруулахаар төлөвлөж байна.

М.Балжинням

 

     Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийг Монгол Улсын Засгийн Газрын 2019 оны 03 дугаар сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор "Эрдэнэт үйлдвэр" Төрийн өмчит үйлдвэрийн газар болгож өөрчлөн зохион байгуулсан.
      Иймд цаашид аливаа албан бичиг, баримт бичгийг "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-т гэж хаяглан ирүүлнэ үү.

"ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР" ТӨРИЙН ӨМЧИТ
ҮЙЛДВЭРИЙН ГАЗАР

 

     Энэ онд Олон улсын Хөдөлмөрийн байгууллагын 100 жил, Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭ-ийн Холбооны 45 жилийн ой тус тус тохиож байна. Тэмдэглэлт үйл явдлууд давхцаж буйтай холбогдуулан Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭХ-ны үйл ажиллагаа, баримталж буй чиглэл, цаашдын зорилтын талаар тус холбооны дарга Б.Төгсбаяртай ярилцлаа.

     -Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭ-ийн Холбооны 12 дугаар бага хурал саяхан хуралдсан. Энэ хурлаас та  үйлдвэрийн ҮЭ-ийн Холбооны даргаар сонгогдон ажиллаж байна. Ажлаа аваад ямар ажил амжуулав?
     -Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭХ-ны ээлжит 12 дугаар бага хурал энэ оны нэгдүгээр сарын 17-ны өдөр хуралдаж, шинэ зохион байгуулалтад орсон. Өөрөөр хэлбэл, хоёр сар гаруй хугацаа өнгөрч байна. Ажиллагсдынхаа төлөө хийж хэрэгжүүлэх олон асуудлыг энэ хугацаанд шийдвэрлэхээр зорьж, багагүй ажил нугаллаа гэж хэлж болно. Юуны түрүүнд  бид  Эрдэнэт үйлдвэрийн захиргаа, ҮЭХ-ны хооронд жил тутам шинэчлэн байгуулдаг “Хамтын гэрээ”-ний хэрэгжилтэд түлхүү анхаарч ажилласан. Тэр тусмаа  ажилчдад олгох хөнгөлөлт, тэтгэлгийн талаар үйлдвэрийн удирдлагуудтай хэд хэдэн удаа уулзаж ярилцлаа. Үүний үр дүнд удаан жилийн болон  ажлын байрны нөхцөлийн нэмэгдэл олгож эхэллээ. Бас нэг онцлох зүйл гэвэл 2016 оноос яригдаж эхэлсэн үйлдвэрийн хувь, хувьчлалтай холбоотой асуудалд ҮЭ-ийн байгууллага ямар нэг байдлаар байр сууриа илэрхийлээгүй өнөөдрийг хүрсэн. Харин өнгөрсөн сард манай байгууллагын төлөөлөл төрийн гурван өндөрлөгтэй биечлэн уулзлаа. Мөн УИХ-ын ээлжит бус чуулганаар хэлэлцэгдэж буй  ҮЭ-ийн байгууллага буюу татвар төлж буй хөдөлмөрчдөд чиглэсэн хуулийн хэлэлцүүлэгт оролцоод ирсэн. Энэ хүрээнд нэгэнт үйлдвэрийн хувь, эзэмшлийн асуудал яригдаж байгаа юм бол хамгийн гол нь нэгдүгээрт, үйлдвэрийн энгийн хувьцааны 10 хувийг Эрдэнэт үйлдвэрт ажилладаг ажиллагсдад давуу эрхтэйгээр олгох ёстой. Хоёрдугаарт, Засгийн газар Эрдэнэт үйлдвэртэй “Тогтвортой байдлын гэрээ”-г байгуулж, баталгаажуулах, өөрөөр хэлбэл зэсийн үнийн хэлбэлзэлтэй үед ч түүнээс үл хамааран тогтвортой байх гэсэн санал бүхий албан хүсэлтийг төрийн гурван өндөрлөгт хүргүүлсэн. Агуулгаар нь харах юм бол, бид зөвхөн өнөө маргаашаа харсан зүйл ярих биш бодлогын хэмжээнд асуудлыг дэвшүүлдэг байх, урт хугацаанд бид ямар ажил хийж хэрэгжүүлэхээ тодорхой болгоё гэдэг үүднээс хандаж байна.

     -“Хамтын гэрээ” байгуулагдах бүрд л цалин нэмэх асуудлыг ажилчид илүүтэй сонирхож, хүлээдэг?
    - “Хамтын гэрээ”-ний 3.4 дүгээр зүйлд заасан, “цалинг 20 хүртэл хувиар нэмэх тухай” асуудлыг шийдвэрлэх талаар холбогдох албан тушаалтнуудад шаардлага, хүсэлт явуулаад байна. Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн Төлөөлөн Удирдах зөвлөл гэж байхад шийдвэрийг заавал уг зөвлөлийн хуралдаанаар гаргадаг байсан. Харин одоо бол нөхцөл байдал өөр болж байна. Засгийн газраас манай үйлдвэрт онцгой дэглэм тогтоосонтой холбоотойгоор шийдвэр гаргах эрх нь Засгийн газарт очсон гэсэн үг. Тэгэхээр бид Засгийн газарт бас хандах болж байна. Өөрөөр хэлбэл, “Хамтын гэрээ”-нд тусгагдсан ажилчдын цалинг ялгавартайгаар 20 хүртэлх хувиар нэмэгдүүлэх асуудлыг шийдвэрлэж өгөөч гэсэн хүсэлт тавина. Харин “Хамтын гэрээ”-ний бусад 110 заалт бүгд биелж байгааг хэлэх нь зүйтэй. Хүлээгдэж буй нь, цалин нэмэх асуудал л байгаа.

     -ҮЭ-ийн байгууллага цалин нэмдэг байгууллага гэж ойлгодог тал байх шиг?
    -Өнгөрсөн түүхэн хугацаанд ҮЭ-ийг удирдаж байсан үе үеийн хүмүүс энэ байгууллагыг цалин нэмдэг байгууллага гэж ойлгуулсан тал бий. Ихэнх ажилчид маань ийм ойлголттой байгаа нь харагддаг. Тиймээс зарим үед буруу хандлагууд гардаг л даа. Ер нь ажилчдынхаа цалин, ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх зорилго нь ҮЭ-ийн байгууллагын өөрийнх нь өдөр тутам хийх ёстой үндсэн ажил. Энэ бол манай байгууллагын нийт хийх ёстой  ажлын 5-10 хувийг л эзэлдэг. Гэтэл цаана нь 90 орчим хувьд нь ажилчдынхаа төлөө хийж хэрэгжүүлэх бусад асуудлууд байдаг. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, ажлын байрны нөхцөл, ажил мэргэжлийн нэршил, хүнээ хайрлах хамгаалах гээд бусад олон чиглэлүүд нь хоцрогдоод үлдсэн байна. Мөн хөдөлмөрийн хүнийг шагнах, урамшуулах, дэмжих, ар гэр, амьдралын нөхцөлийг нь сайжруулах гээд хүнээ тойрсон маш их асуудлууд байгаа. Энэ бүхэнд жигд анхаарч ажиллах ёстой юм.

     -Мэргэшсэн боловсон хүчний нөөц бэлтгэнэ гэдэг чухал асуудал байна. ҮЭ-ийн байгууллагын мөн чанарыг ажилчид ойлгох хэрэгтэй санагддаг?
     -Яг зөв. Бидний нэг алдаа байдаг. Дан ганц холбоо гэлтгүй, хороод бас сонгуулиар бүрэлддэг. Тухайн сонгуульд өрсөлдөхдөө зөвхөн ялахын тулд хий хоосон амлах тохиолдол их байна. Жишээлбэл, цалинг 2500 ам.доллар болгоно, 2 дахин нэмэгдүүлнэ гэх мэт. Тэгээд сонгогдож гарч ирээд алга болчихдог. Сонгуульт ажил бол хугацаатай ажил. Хэн ч байсан сонгуульт хугацаа дуусахад дараагийн хүндээ ажлаа хүлээлгэж өгдөг. Харин хэн ч удирдаж байсан байгууллага нь өөрөө хүний нөөцийн бодлоготой байх ёстой. Тэр бодлогын тогтолцоо өнөөдөр манай дээр алдагдсан учраас буруу зөрүү мэдээлэл, хандлага ажиллагсдын дунд байдаг. Өнөөдөр ч манайхны дунд, “үйлдвэрчний эвлэлийн дарга нар гишүүдийн татварын мөнгийг завшиж байна, бидний төлөө юу ч хийхгүй байна” гэх зэрэг хардлага, үл ойлголтууд их байгаа нь нууц биш. Энэ бол манай байгууллагын урт хугацаанд хөгжүүлэх бодлого, стратеги төлөвлөгөө, алсын хараа, үнэт зүйл нь төлөвшөөгүй байгаагийн үр дагавар гэж хэлмээр байна.

     -Одоо тэгэхээр ард үлдсэнийг бус урагшаа харж ажиллах нь гол зорилго гэж ойлголоо. Энэ онд Олон улсын Хөдөлмөрийн байгууллагын 100 жил, Эрдэнэт үйлдвэрийн 45 жилийн ой тохиож буйг ярианыхаа эхэнд онцолсон. Хоёр ой давхацсан жилийн ажлын төлөвлөгөө юу байна вэ?
     -Тиймээ. Энэ он онцлог жил байх болно. Олон улсын Хөдөлмөрчдийн байгууллагын ойн хүрээнд Монголын ҮЭХ болон гадаад дотоодын энэ чиглэлийн байгууллагууд өндөр ач холбогдол өгч байна. Бид ч бас үүнтэй уялдуулан хийх ажлын төлөвлөгөө боловсруулсан. Мөн холбооныхоо ээлжит 12 дугаар бага хурлаас гарсан гишүүд, төлөөлөгчдийн санал хүсэлтийг нэгтгэж, төлөвлөгөө гаргаад ажиллаж байна. Үүнд тус хуралд оролцсон 131 төлөөлөгчийн 200 гаруй санал шүүмжлэл, хүсэлт багтсан байгаа. 2019 оны үндсэн ажлын төлөвлөгөө гэж бас бий. Эдгээр гурван чиглэлийн төлөвлөгөөгөө хийж хэрэгжүүлэх юм бол ажиллагсдынхаа биднээс хүсэн хүлээдэг асуудлын голыг шийдэж чадах дүр зураг харагдаж байна. Цаашид бид хууль тогтоомжийн хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулна. Ярианы эхэнд дурдаад өнгөрсөн. Одоо УИХ-ын хаврын чуулганаар хэлэлцэж байгаа манайд хамааралтай гурван хууль байна. Татварын багц хууль, Ашигт малтмалын тухай хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулийг хэлэлцэж байна. Ашигт малтмалын болон Хөдөлмөрийн тухай хуулийн хэлэлцүүлэгт тухайн хууль санаачлагчдаас нь урилга авч, хэлэлцүүлэгт нь оролцож санал бодлоо тусгуулсан. Тухайлбал, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47-ийн 5 дугаар зүйлд зэс ашиглахад холбоотой зүйл дээр саналаа оруулсан. Үүнтэй уялдуулаад тогтвортой байдлын гэрээ хийе гэсэн шаардлагаа Засгийн газарт өгч байгаа. Мөн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн хэлэлцүүлэгт хэд хэдэн санал хэлсэн. Тодруулбал, өмнө нь явж ирсэн хуульд ажил олгогч давуу эрхтэй байхаар тусгагддаг жишгийг өөрчилж, ажил олгогч болон ажилтны эрх үүргийг тэнцвэртэй болгох, төрийн оролцоог багасгах хэрэгтэй гэсэн санал оруулсан. Мөн өмнө нь ҮЭ-ийн гишүүн, гишүүн бус ч байсан  ялгаагүй Хамтын гэрээгээр олгогддог бүхий л эрх боломжийг эдэлдэг байсан. Эрхээ эдэлдэг хэрнэ үүргээ биелүүлдэггүй, татвараа төлдөггүй явж ирснийг одоо энэ хуулийн зохицуулалтаар байхгүй болгож байгаа. ҮЭ-ийн байгууллага өөрөө хамрах хүрээг нь тогтоож өгнө. Бид гишүүндээ үйлчилнэ, татвар төлдөггүй гишүүн бус ажилтан хамрагдахгүй гэсэн үг. Хууль нь өөрөө ингэж зохицуулаад эхлэхээр ҮЭ-ийн ажил ч хүндрэлгүй болох боломж бүрдэнэ. Хөдөлмөрийн хуульд орж буй нэмэлт өөрчлөлтийн зөвхөн нэг жишээ нь энэ, өөр олон зүйл заалт өөрчлөгдөж байгаа. Хамгийн гол нь ажил олгогч, ажилтан хоёрын эрхийг тэнцүү хэмжээнд авч үзэх зарчмаар ажиллах боломж бүрдэж байгаа юм.

     -Сүүлийн үеийн анхаарал татсан мэдээлэл нь Эрдэнэт үйлдвэр хоёр өөр ҮЭ-ийн холбоотой боллоо гэсэн зүйл. Ажилтны эрх ашгийг хамгаалах үүрэг бүхий байгууллага нэгдмэл байх нь зүйтэй гэсэн бодол байна?
    -Би энэ тухай сонссон. Цаанаа эзэнтэй асуудал гэж хэлмээр байна. Юуны түрүүнд ажилчдадаа хандаж хэлэхэд, баталгаагүй сургаар явж байгаа мэдээллийг үнэн бодит гэж итгэж,  хүлээж авах хэрэггүй.  Энэ асуудлаар хэн нэгэн надтай ирж уулзаагүй, ийм холбоо байгуулъя гэсэн асуудал тавиагүй. Мөн манай ҮЭ-ийн Холбооны гишүүн нэг ч ажилтан холбооноос гаръя, татгалзаж байна гэсэн хүсэлт ирүүлээгүй. Олон нийтийн цахим сүлжээгээр хоёр зуун хүн, хоёр мянган хүн тэрхүү холбоонд нэгдлээ гэсэн үндэслэлгүй мэдээлэл явж байгаа. Үүнд манайхан нухацтай, ул суурьтай хандана гэдэгт итгэлтэй байна. Миний авсан мэдээллээр бол санаа нийлсэн 8 хүн үйлдвэрчний холбоо байгуулаад, даргаар нь Эрдэнэ гэж хүнийг сонгосон гэсэн. Эрдэнэ гуай бол тодорхой хэмжээнд олонд танигдсан хүн л дээ. Тэр утгаараа нэрийг нь ашиглаж байж ч болох юм. Мөн үүний цаана улс төрийн зорилго агуулж байгаа гэдгийг шууд хэлье. 2020 оны сонгуульд бэлдэж байгаа хэлбэр гэж ойлгогдож байна. Энэ хүмүүс Эрдэнэт үйлдвэрийн ажиллагсдын төлөө үнэхээр тустай зүйл хийх гэж байна уу гэхээр бас тийм биш. Өөр байгууллага, тухайлбал Хивсний үйлдвэрийн ажилчид, багш эмч нарын асуудлыг ярьж байна. Ингэснээр “Эв санааны нэгдэл” хэмээх байгууллагын хүрээг л тэлэх зорилготой юм болов уу гэж харагдаж байгаа. Худлаа яриад гараад ирж болно. Гэхдээ үүнийг цаг хугацаа л харуулдаг. Эцсийн дүнд бодит мэдээлэл муутай ажилчид л хохироод үлдэнэ. “Худал - сүржин боловч хоосон, үнэн - алгуур боловч жинтэй” гэж үг байдаг. Тэгэхээр үнэн зүйл цаг хугацааны шалгуураар харагдана. Аливаа мэдээлэлд суурьтай хандаж, өөрийнхөө төлөө нягталж, судалж байхыг ажилчдаасаа хүсмээр байна.

     -Эрдэнэт үйлдвэрийн албан ёсны ҮЭ-ийн байгууллага нь таны удирдаж буй холбоо. Тэгэхээр тантай холбоотой тодруулах нэг зүйл байна. ҮЭХ-ны дарга Б.Төгсбаяр үйлдвэрийн удирдлагуудад тал засаж, бидний төлөө ажиллахгүй байна гэсэн зарим ажилчдын бухимдал байгааг та мэдсэн байх. Энэ тухайд та ямар бодолтой байна вэ?
     -Асуудлыг яаж дүгнэх нь тухайн хүний хандлага, харах өнцгөөс шалтгаалах байх. Ажил явуулахын тулд шийдвэр гаргагч түвшний удирдлагатай уулзаж, асуудлаа танилцуулж байж л гарц шийдэл гарна. Дэлхий ертөнц ч хүн төрөлхтний харилцаан дээр тогтож байгаа. Үүнтэй яг адил. Харилцан ойлголцол, хамтын ажиллагааны үндсэн дээр бидний ажил урагшилна. Сайд, дарга нар ч ялгаагүй хүн. Үйл ажиллагааны харилцаагаа тэлэхийн тулд гадагшаа, тухайн ажил хариуцаж буй хүнд хандана. Санал бодлоо хэлж таниулахын тулд үг хэлээ ойлголцож, итгэлцэх шаардлага гарна. Энэ утгаараа олон чиглэл, үйл ажиллагааны хэлбэр байж бидний асуудал шийдэгдэнэ, үр дүнд хүрнэ. Эцсийн эцэст үр дүн гарч, ажилчдын бодит орлого нэмэгдэж, нийгмийн асуудлууд шийдэгдсэн байх ёстой л гэж бодож байна. Тэрнээс биш захирал, удирдлагуудтайгаа хэл амаа ололцохгүй, үргэлж манай, танай тал гэдэг шиг хандлага гаргавал яаж үр дүн гарах вэ? “Хамтын гэрээ”-ний хэрэгжилтэд талуудын хамтын шийдвэр, харилцан ойлголцол хамгийн чухал гэж бодож байна. Ажил хийж явахад алдаа дутагдал гарна, тэр алдаа дутагдлыг давтахгүй, цаашид засаж сайжруулж явах ёстой. Эцэст нь ҮЭ-ийн гишүүн нийт ажиллагсдадаа  аливаа асуудалд бодитой, нухацтай хандаж дүгнэлт хийж байх хэрэгтэй. Ялангуяа онцгой дэглэм тогтоосон энэ үед бодит бус мэдээлэлд итгэж, ажлын байрандаа болчимгүй зүйлд өртөхөөс болгоомжилж, ажиллахыг зориуд анхааруулмаар байна. Бидний өмнө том зорилт бий. Хувьцааны 10 хувийг давуу эрхтэй эзэмших,  тогтвортой байдлын гэрээ үзэглэх гээд цаг хугацаа шаардах хэдий ч ирээдүйгээ харсан том хөтөлбөр зорилтуудаа хамтын нэгдмэл хүчээр хэрэгжүүлэх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, ҮЭ эвлэлдэн нэгдэж байж ажил үйлс нь бүтэмжтэй, урагштай явна гэдгийг дахин хэлье.

     - Таны цаашдын ажилд амжилт хүсье.

М.БАЛЖИННЯМ

     “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй, байгаль орчныг хамгаалах хэлтсээс зохион байгуулдаг ХАБЭА-н дөрөвдүгээр шатны үзлэгээр Ган бөөрөнцгийн цехэд хэд хэдэн зөрчил илэрч, тэдгээрийг арилгах нэг сарын хугацаатай үүрэг өгсөн. Тэгвэл тус цехийнхэн алдаа дутагдлаа заасан хугацаанд арилгаж, шалгалтын комиссоос “хангалттай сайн” үнэлгээ авсан байна.
     Үүний хүрээнд ханган нийлүүлэлт, сургалт, ажлын байрны нөхцөлтэй холбоотой асуудлыг тодорхой хэмжээнд шийдвэрлэжээ. Мөн зай талбайн хүрэлцээ муутайгаас үүссэн эмх цэгцгүй байдлыг засаж, 120 орчим тонн хаягдал төмрийг Засвар механикийн заводад хүргүүлсэн. Хог хаях, тамхи татах цэг шинээр барьж, ашиглаж эхэлсэн байна. Үндсэн болон туслах тоног төхөөрөмжийн засвар үйлчилгээг сайжруулан, орчныг цэгцлэх, бичиг баримт хөтлөлтийн зөрчил арилгах, ажиллагсдын мэдлэг чадварыг дээшлүүлэх сургалт зохион байгуулах зэрэг ажил хугацаат үүрэг даалгаврын хугацаанд гүйцэтгэсэн байна.


М.Балжинням
Фото:  Б.Баттөгс

     Дэлхийд тэргүүлэгч Samsung C&T корпорацийн төлөөлөгчид өнөөдөр “Эрдэнэт” үйлдвэрт ажлын айлчлал хийв. Айлчлалын багийг  тус корпорацийн дэд Ерөнхийлөгч, БНХАУ дахь салбарын Гүйцэтгэх захирал Ju Han Yoo ахалж иржээ. Тэрээр өнгөрсөн оны 12 дугаар сард БНХАУ дахь салбар хариуцсан даргаар томилогдсон байна. Samsung C&T корпорацийн Хятад улс дахь салбар нь Монгол, Тайвань зэрэг улстай бизнесийн өргөн хүрээнд хамтран ажилладаг.  Тиймээс энэ удаагийн ажлын зорилго нь өөрийн хариуцаж буй салбарын гол түншлэгч “Эрдэнэт” үйлдвэртэй танилцах, цаашдын төлөвлөгөөний талаар ярилцах юм гэж уулзалтын үеэр ноён Ju Han Yoo онцлов.
     Төлөөлөгчдийг “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын Хөгжил, их барилгын асуудал эрхэлсэн орлогч Д.Эрдэнэцогт тэргүүтэй албаны хүмүүс хүлээн авч, үйлдвэрийн өнөөгийн байдал, үйл ажиллагааны талаар танилцууллаа. Мөн металлын бизнесийн чиглэлээр багагүй хугацаанд хамтран ажиллаж ирсэн БНХАУ дахь салбарын удирдлагын баг бүрэлдэхүүн ажлын айлчлал хийж буйд талархав. Айлчлалын хүрээнд талууд ажил хэргийн уулзалт зохион байгуулж, металлын бизнесийн хамтын ажиллагаагаа хөгжлийн шинэ шатанд гаргах өргөн боломж байгааг ярилцсан.
     Энэ үеэр Samsung C&T корпорацийн дэд Ерөнхийлөгч Ju Han Yoo, “Эрдэнэт”-ийн тусламж, дэмжлэггүйгээр бидний хамтын ажиллагааг төсөөлөхөд бэрх. Тэр тусмаа “Эрдэнэт” үйлдвэртэй хийдэг металлын бизнес бол манай компанийн энэ чиглэлийн үйл ажиллагааны  хамгийн томоохонд тооцогддог. Бидэнд хамтран ажиллаж ирсэн туршлага бий.  Харин Хятадад сайн худалдан авагчид байгаа. Тэдэнтэй бид сайн харилцаатай. Эдгээр давуу талаа ашиглаад хамтрах өргөн боломж бидний өмнө байна” гэсэн юм. Уулзалтын дараа Samsung C&T корпорацийн төлөөлөгчид “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Ил уурхай, Баяжуулах үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай танилцав. 

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс
 

     Баяжуулах үйлдвэрийн харьяа Хаягдлын аж ахуйн хамт олон энэ онд шинэ далан, чиглүүлэгч сувгийн хамт барьж, ашиглалтад оруулахаар ажиллаж байна. Уг далан нь М4 нэртэй. Эдгээр ажлын бэлтгэлийг ирэх тавдугаар сарын нэгнээс эхлүүлэхээр төлөвлөж буйгаа Хаягдлын аж ахуйн орлогч дарга Р.Гантулга ярив. Өнгөрсөн онд тус хэсгийнхэн 15 дугаар даланг барьж дуусгажээ. Хаягдлын аж ахуйн шугам хоолойн технологи нь зуны улиралд хуваарилах шугамаараа, өвлийн улиралд нуурын төгсгөл талаас нь элсээ хураадаг горимтой. Ингэж хоёр талаас нь хураах явцад  элсний түвшин нь харилцан нэмэгддэг байна. Үүнтэй уялдан, М3 далангийн элсний түвшин нэмэгдсэн учраас М4 даланг шинээр барих шаардлагатай болжээ. Шинэ далан барих нь байгаль орчинд хаягдал булинга алдахаас сэргийлэх, үйлдвэрийн найдвартай  ажиллагаанд эерэг нөлөө үзүүлэх зэрэг чухал ач холбогдолтой юм. Хаягдлын аж ахуйд энэ жил  12 дахь  худгийг ашиглаж эхлэх бөгөөд усны хүрэлцээг нэмэгдүүлэхийн тулд чиглүүлэгч суваг барихаар болжээ.  Энэ ажлуудыг Хаягдлын аж ахуйн хэсгийнхэн өөрсдийн хүчээр гурван сар орчмын хугацаанд барьж дуусгахаар төлөвлөж байна.
     Мөн тус хэсгийнхний төлөвлөгөөт ажлуудын томоохонд шугам хоолойн засвар үйлчилгээний ажил багтдаг. Сүүлийн жилүүдэд  шугам хоолойн засвар үйлчилгээний чанарт онцгой анхаарах болжээ. Шугаманд базальтан хуягт хоолой сольж тавьснаар шугамын ашиглалтын хугацаа уртсаж, осол гэмтэл үүсэх эрсдэл багассан байна.  Өнгөрсөн онд 50,  400 метрийн шугамыг базальтан хуягтай хоолойгоор сольсон бол энэ онд 650 метр шугаманд  дээрх  хоолой тавихаар төлөвлөжээ.

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс

     Эрдэнэт үйлдвэр бараа, ажил үйлчилгээний худалдан авалт, тендер шалгаруулалтын урилгыг нээлттэй зарчмаар, олон нийтэд хүргэн ажилладаг. Худалдан авалтад баримталж буй бодлого хууль, журмын талаар болон 2019 оны ажлын зорилтын талаар Хангамжийн хэлтсийн орлогч дарга Ж.Ганзоригтой ярилцлаа.

     -Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд бараа материалын худалдан авалт, нийлүүлэлт, тендер шалгаруулалтын үйл ажиллагаа хэрхэн хийгддэг вэ. Он гарсаар хангамжийн ажлын гүйцэтгэл ямар явцтай байна вэ?             
     -Хангамжийн хэлтэс худалдан авалтын үйл ажиллагаа явуулахдаа 2017 оны 07 дугаар сард компанийн Ерөнхий захирлын баталсан “Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-д Бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах ерөнхий журам”-ыг баримталж байна. Өнөөдрийн байдлаар 2019 оны худалдан авалтын болон бизнес төлөвлөгөө батлагдаагүй. Энэ нь компанийн ТУЗ-ийн хурал хойшлогдсон зэрэг бусад шалтгаантай холбоотой. Гэхдээ оны эхний улиралд үйлдвэрлэл болон бусад үйл ажиллагааны хэвийн байдлыг хангахын тулд үйлдвэрийн онцгой комиссын шийдвэр гарч, худалдан авалтын ажлыг журмын дагуу зохион байгуулахыг Хангамжийн хэлтэст даалгасан. Энэ оны эхний гурван сарын байдлаар манай хэлтэс 60 орчим сая ам.долларын үнийн дүнтэй 80 гаруй гэрээ байгуулан ажиллаж байна. Эдгээр гэрээний 80 гаруй хувьд технологийн үйл ажиллагаатай шууд холбоотой нормчлогдсон материалууд авахаар тусгагдсан байгаа. Тухайлбал, ган бөөрөнцөг, ган бөөрөнцөгийн бэлдэц, нүүрс, тээрмийн хуяг, урвалж, белазын дугуй, урвалж, түлш зэрэг технологийн үндсэн материал орсон.  Бусад үйл ажиллагааг Тендерийн хуулийн дагуу зохион байгуулж байна. Өнөөдрийн байдлаар, хоёр тендерийн шалгаруулалт явуулж, гэрээлсэн. Мөн 10 гаруй тендерийн үнэлгээний хороо байгуулагдан, ажиллаж байна. Цаашдаа 40 гаруй тендерийг бэлтгэж, үүнийг тус үнэлгээний хороод зохион байгуулахаар төлөвлөж байгаа.

      -2018 оны Худалдан авалтын төлөвлөгөө бүрэн биелсэн үү, хүлээгдэж буй бараа материал бий юу?
     -Өнгөрсөн оны гэрээлэлтээс их засварын 7 ажил, үндсэн хөрөнгийн 20 орчим ажил хүлээгдэж байгаа. Эдгээрийг бид журмын дагуу 2019 оны шилжих ажлын төлөвлөгөөнд оруулсан. Төлбөр тооцоо нь шилжсэн ажил гэсэн журмаар хийгдээд явж байна. Бид эдгээр ажлын нийлүүлэлтийг ханган ажиллаж байна.

      -Ханган нийлүүлэлт зарим тохиолдолд хугацаа удаашрах, түүнээс улбаалаад үйлдвэрлэлийн үйл явцад саатал гарч болзошгүйг анхааруулдаг. Ер нь бараа материал, тоног төхөөрөмж нийлүүлэгдэхгүй саатах нь юутай холбоотой вэ?
     -Үйлдвэрлэлд шаардлагатай бараа материал зарим тохиолдолд хугацаандаа ирж амжихгүй байх нь манай цех нэгжүүдийн төлөвлөлтөөс шалтгаалдаг гэж ойлгож байна. Хэрэв ажлаа зөв цаг хугацаанд нь төлөвлөөд явбал ийм асуудал гарахгүй байх. Мэдээж, ажил хийж байхад алдаа дутагдал гарахыг үгүйсгэхгүй. Үүнийг аль аль талдаа хүлээн зөвшөөрөх ёстой. Бүх үйл ажиллагаа, тоног төхөөрөмжийг 100 хувь урьдчилан хараад, удирдаад явна гэдэг амаргүй. Гэхдээ 90 хувийг нь бол маш тодорхой төлөвлөж, түүнийгээ хэрэгжүүлэх ёстой гэж бодож байна. Бага хувьд нь асуудал бол гарч байгаа, тэр үед нь бид шуурхай арга хэмжээ авч шийддэг. Их засварын ажил, эсвэл сэлбэг хэрэгсэл худалдан авч буй тохиолдолд Тендерийн тухай хуульд зааснаар тухайн үйлдвэрлэгчтэй нь харилцах, патентыг хамгаалах ёстой байдаг. Жишээлбэл, УАЗ -469 автомашины мотор авахын тулд УАЗ-ын үйлдвэрлэгчид хандаж, холбоо тогтооно. Ингэж тодорхой заасан нөхцөлд тендер шалгаруулалт зарлах нь тохиромжтой биш. Цаг хугацаа алдах гэх мэт ажил удаашрах сөрөг талтай байдаг. Харин үндсэн хөрөнгө шинээр худалдаж авах тохиолдолд тендер шалгаруулалт зарлах нь зүйн хэрэг. Ийм ч журамтай.

     -Худалдан авалтын үйл ажиллагаанд Орон нутгийн үйлдвэрлэгчдээ дэмжих бодлого тусгагдан, хэрэгжиж байгаа. Энэ оны хувьд тодорхой ямар чиглэл баримтлах вэ?
     -Энэ онд бид орон нутгаа дэмжихийн зэрэгцээ үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гэсэн чиглэл баримтална. Бид өнгөрсөн жилд орон нутгийн үйлдвэрлэл эрхлэгчидтэйгээ нягт хамтран ажиллаж, хоёр удаагийн уулзалт зохион байгуулсан. Уулзалтаар хамтын ажиллагааны тайлан, үр дүн, цаашдын төлөвлөгөөний талаар хэлэлцэж, орон нутгийн үйлдвэрлэгчдийн санал бодлыг сонссон. Тэд ч энэ ажлын талаар ахиц дэвшил гарч, үр дүнтэй байгааг илэрхийлсэн. Энэ ажлаа бид цаашид улам өргөн хүрээнд өгөөжтэй болгохын тулд орон нутгаас гадна Монгол Улсын хэмжээнд хийж хэрэгжүүлье гэж зорьж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, албан ёсны түншлэгч гэхээс илүү үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжиж ажиллая гэсэн бодлого баримтална. Үйлдвэрлэгчдээ дэмжсэнээр улсдаа нэмүү өртөг бий болгоно гэсэн үг. Нэн ялангуяа уул уурхайн салбарт газрын баялгаа гадагш нь гаргаж, тэр мөнгөөр гадаад улсаас техник, тоног төхөөрөмж худалдан авахыг аль болохоор багасгаж, дотоодын үйлдвэрлэгчдийн бүтээгдэхүүнийг нийлүүлэх бодлого барьж ажиллана.

     -Худалдан авалт Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулиар явагдаж байна гэж ойлголоо?
      -Тиймээ. Худалдан авах ажиллагаанд ил тод, өрсөлдөх тэгш боломжтой, үр ашигтай, хэмнэлттэй, хариуцлагатай байх зарчим баримталж байна. Тендерийн хуульд нээлттэй шалгаруулалт, хязгаарлагдмал тендер шалгаруулалт, харьцуулалтын арга гэсэн хэлбэрийг заасан байдаг. Харьцуулалтын аргаар авах тендерийг бид компанийн цахим хуудас www.erdenetmc.mn -аар нээлттэй зарладаг. Харьцуулалтын аргаар шалгаруулах тендерт хорь орчим компани ч оролцох хүсэлтээ ирүүлэх тохиолдол байна.  Ер нь оролцогчдын тоо нэмэгдсэн. Тэгэхээр манай тендерийн мэдээллийг сонирхож хүлээдэг болжээ гэж харж байна. Тиймээс бид цаашид үүнийг төрөлжүүлж, санал ирүүлж буй компаниудад нийлүүлэлтийн түүх, туршлагаа мэдэгдэх гэсэн шалгуурыг оруулж байгаа. Өнгөрсөн жилийн тухайд харьцуулалтын аргаар хийгдсэн 14 гэрээ амжилттай хэрэгжиж чадаагүй. Учир нь бид бага үнийн шалгаруулалтаар эдгээр компанитай гэрээ байгуулсан. Гэтэл гэрээний хугацаа дуусгавар болоход уг гэрээт ажлаа биелүүлэх боломжгүй гэсэн. Энэ мэтчилэн хариуцлагагүй байдал дахин гаргуулахгүйн тулд дээрх зөрчилтэй компаниудыг дахин шалгаруулалтад оролцуулахгүй байх мэдэгдэл өгч байгаа. Тиймээс өмнөх ажлын туршлагыг нь цаашид харгалзаж байхаар болсон. Түүнчлэн  тендерт оролцогчдын шалгуурыг тодорхой үе шаттайгаар нэмээд явна.

     -Олон жилийн хамтын ажиллагаатай найдвартай, туршлагатай компаниуд бас бий байх?
     -Тодорхой хэдэн компанийг нэрлэвэл том оврын машинууд дээр “Камминз” үйлдвэрийн хөдөлгүүр байдаг. Үүнийг энэ үйлдвэрлэгчээс л авдаг. Харин манай улсад салбар нь “Камминз Монголия” нэртэйгээр байгуулагдсан нь бидний ажилд эерэг нөлөө үзүүлж байна. Албан ёсны салбар компанитай нь шууд холбоо тогтоож, үйлчилгээг нь авах боломж нээгдсэн. Мөн Белаз машин болон сэлбэг хэрэгслийг нь “Юнайтед Белаз Машинери” компанийн Монгол дахь салбараас нь авч байна. Энэ компаниуд зөвхөн манай үйлдвэр бус уул уурхайн бусад томоохон үйлдвэрүүдтэй хамтран ажилладаг. Олон жилийн найдвартай хамтын ажиллагаатай, итгэл хүлээсэн олон компанийг нэрлэж болно.

      -Техникийн шаардлага хангасан, чанартай  бараа бүтээгдэхүүн худалдан авахад бодит судалгаа чухал. Судалгааг хэрхэн хийж байна?
     -Манай хэлтэс үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллага гэж би ойлгодог. Нэг талаас, цех нэгжүүд захиалгаа манайд ирүүлдэг. Тэдний захиалгат бүтээгдэхүүнийг бид олж нийлүүлдэг. Нөгөө талаас, Зах зээл судалгааны хэлтэс тухайн бараа, материалын зах зээлийн үнийн судалгаа, бодит үнэ ханшийг гаргаж өгдөг. Эдгээрийг нэгтгэсний дараа бид худалдааны нөхцөлөө тохироод, дараагийн шаардлагатай баталгаат хугацааг нь тавьж өгөх, үйлчилгээ авах эсэх зэргийг тодорхойлж, хэрэгжилтийг нь хянадаг. Тиймээс тоног төхөөрөмжийн найдвартай ажиллагааг судлахаас гадна зөв, баталгаатай бүтээгдэхүүн авч нийлүүлэхийг чухалчилж байна. Энгийн үгээр тайлбарлавал, өнөөдөр 100 төгрөг хэмнэж, маргааш алдаж байснаас, 100 төгрөг илүү зарцуулж урт удаан хугацаанд найдвартай ажиллах тоног төхөөрөмж авах зарчим гэсэн үг. Энэ нь үйлдвэрлэлд өгөх эдийн засгийн өндөр үр ашиг гэж бодож байна. Тэгэхээр худалдан авалтын үйл ажиллагааг хоёр янзаар сонгож үзэх ёстой байдаг. Зөвхөн үнэ биш ажиллах хугацаа, чанарыг нь харах ёстой. Нэгж хугацаанд зарцуулж буй өртгийг тооцох ёстой. Өнөөдөр хямд гэж чанаргүй бүтээгдэхүүн авч улирал тутамд сольж байснаас чанарын шаардлага хангасан, найдвартай бүтээгдэхүүн авч жилд ганц удаа солих бодлогыг л хэрэгжүүлж ажиллана. Энэ нь илүү бодит хэмнэлт болж чадна гэж боддог.

      -Бараа материалын нөөцийг хэрхэн бүрдүүлдэг вэ?
     -Худалдан авалтын журамд нөөц бүрдүүлэлтийг хэрхэн хийх тухай заалтыг баталгаажуулж оруулж өгсөн. Технологийн нормчлогдсон материалын 2-3 сарын нөөц заавал байх ёстой. Энэ нь үйлдвэрлэлийн жигд ажиллагааг хангаж, аливаа эрсдэл доголдол үүсэхэд цаг алдалгүй засч залруулахад тооцсон хугацаа. Дараагийн бүрдүүлэх нөөц нь аюулгүйн нөөц. Энэ бол сэлбэг хэрэгслийн нөөц. Сэлбэг хэрэгслүүд үнэ өндөр, үйлдвэрлэхэд их хугацаа шаарддаг бүтээгдэхүүн учраас заавал нөөцтэй байх ёстой. Эвдэрсэн тоног төхөөрөмжийн суурийг солино гэвэл үйлдвэрлэгч компани тухайн сэлбэгийг жилийн хугацаанд хийх болдог. Тиймээс бид сэлбэг хэрэгслийн нөөцийг бэлэн байлгах ёстой. Худалдан авалтынхаа 7 хувийг аюулгүйн нөөц, 13 хувийг технологийн нөөц бүрдүүлэлтэд зориулах бодлого барьж байна. Өөрөөр хэлбэл, 20 орчим хувь нь агуулахын нөөц бүрдүүлэлт байх ёстой. Энэ хэмжээнд нөөц бүрдүүлэлтийг хийх бодлого барьж ажиллаж байна.

      -Сонирхсон асуултад дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгч, ярилцсанд баярлалаа.

М.Балжинням

     Засгийн газрын ээлжит хуралдаан өнөөдөр болж “Эрдэнэт үйлдвэр” төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирлаар Х.Бадамсүрэнг томилов. Х.Бадамсүрэн нь 2016 оны 12 дугаар сараас “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн Ерөнхий захирлаар ажиллаж байсан юм гэж Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.

Эх сурвалж: zasag.mn

 

    Монгол Улсын геологийн салбарын 80 жилийн хөгжлийг харуулсан эрдэм шинжилгээний хурал, чуулга уулзалт, ажил мэргэжлийн уралдаан салбарын Сайдын тушаалаар энэ оны турш зохион байгуулагдахаар боллоо. Зохион байгуулагчид ой угтсан эхний томоохон ажлаа энэ сарын 28-29-ний өдөр болох чуулга уулзалт хэмээн онцолж, долоо, есдүгээр сард олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал, ажил мэргэжлийн уралдаан, цуврал нэвтрүүлэг, түүхэн кино зэрэг олон ажил хийхээр төлөвлөсөн байна.  
     Мөн дээрх ажлын хүрээнд уул уурхайн ууган үйлдвэр “Эрдэнэт”-ийг түшиглэн ирэх есдүгээр сард “Монгол-Оросын геологийн хамтын ажиллагаа өнөөдөр ба ирээдүй” олон улсын бага хурал зохион байгуулах юм.

И.ТОГТОХ


 

Мэдээний төрөл

Календарь

« 3-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Зургийн цомог